Duy vật siêu hình

Duy tâm chủ quan

Duy tâm khách quan

Duy vật biện chứng

Nhân sinh quan

Thế giới quan

Phương pháp luận

Nhận thức luận

Duy tâm

Siêu hình

Thần thoại

Duy vật

Vật chất không tồn tại thật sự

Vật chất đã tiêu tan

Phá bỏ những giới hạn hiểu biết trước đây của chúng ta về vật chất

Vật chất có tồn tại nhưng con người không thể nhận thức

Nhân sinh quan

Thế giới quan

Tri thức

Ý thức

Những phát minh của khoa học tự nhiên thời kỳ Cận đại

Những phát minh của khoa học tự nhiên thời kỳ Hiện đại

Những phát minh của khoa học tự nhiên thời kỳ Cổ đại

Những phát minh của khoa học tự nhiên thời kỳ tư bản phát triển

Bất khả tri luận

Khả tri luận

Phương pháp luận

Nhận thức luận

Bất khả tri luận

Khả tri luận

Phương pháp luận

Nhận thức luận

Thời kỳ cộng sản nguyên thủy phát triển cực thịnh

Thời kỳ chiếm hữu nô lệ hình thành và phát triển

Thời kỳ phong kiến và nửa thuộc địa phát triển

Thời kỳ tư bản chủ nghĩa phát triển thịnh vượng

Lịch sử xã hội là một quá trình thống nhất, phát triển theo những quy luật nội tại tất yếu

Lịch sử xã hội vận động theo quy luật mà chúa trời đã tạo ra

Lịch sử xã hội vận động tất yếu theo quy luật mà các đấng siêu nhiên đã vạch sẵn

Lịch sử xã hội là quá trình phát triển theo những quy luật nội tại của nó

Chỉ đề cập đến nhân sinh quan

Chỉ đề cập đến thế giới quan

Đi từ thế giới quan đến nhân sinh quan

Đi từ nhân sinh quan đến thế giới quan

Tri thức

Niềm tin

Lý tưởng

Tình cảm

Trình độ học vấn

Trình độ phát triển của thế giới quan

Trình độ phát triển của nhân sinh quan

Sự đa dạng của các mối quan hệ cộng đồng

Duy tâm chủ quan

Duy tâm khách quan

Biện chứng duy tâm

Biện chứng tự phát

Sống và làm việc không theo định hướng, đường lối rõ rệt, không có chính kiến, nghiêng nhằm mưu lợi trước mắt

Chỉ nghĩ đến lợi ích vật chất

Chỉ nghĩ đến bản thân và gia đình của mình không chú ý đến lợi ích của tập thể

Nhận thức đúng và làm theo yêu cầu thực tiễn

Cha, mẹ không định hướng nghề nghiệp cho con

Sự nhận thức và định hướng chưa đầy đủ

Sự thiếu ý chí vươn lên

Sự thiếu nghị lực, vượt khó

Vì đó là vấn đề có ý nghĩa nền tảng và là điểm xuất phát để giải quyết các vấn đề còn lại

Mọi hiện tượng trong thế giới này chỉ có thể là hiện tượng vật chất

Vật chất và tinh thần vốn tồn tại như là điều kiện, tiền đề của nhau

Vật chất và tinh thần là những vật thể phổ biến

Vì thế giới quan đúng đắn là tiền đề quan trọng để xác lập phương thức tư duy hợp lý và nhân sinh quan tích cực trong khám phá và chinh phục thế giới

Vì nó đòi hỏi con người xem xét thế giới phải dựa trên những khuôn mẫu lý tưởng để điều chỉnh hành vi

Vì mọi hoạt động của con người phải từ thực tiễn

Vì đó là khuôn mẫu lý tưởng để có nhân sinh quan phù hợp

Vì nó sẽ quyết định mức độ hoàn thiện của phương thức tư duy, nhân sinh quan trong khám phá và chinh phục thế giới

Vì nó sẽ quyết định trình độ của cá nhân trong quá trình nhận thức thế giới

Vì những vấn đề triết học đặt ra là vấn đề con người

Vì những vấn đề triết học đặt ra trước hết là vấn đề tư duy, ý thức

Tư duy phê phán

Tư duy kinh nghiệm

Tư duy khoa học

Tư duy siêu hình

Duy tâm

Kinh viện

Siêu hình

Hiện sinh

Sử dụng các công cụ của khoa học cơ bản, kinh nghiệm của con người. Khái quát thế giới bằng lý luận

Sử dụng công cụ lý tính, các tiêu chuẩn logic, những kinh nghiệm sống. Khái quát thế giới quan bằng lý luận

Là khoa học của mọi khoa học nên dễ dàng khái quát thế giới bằng lý luận

Là khoa học của mọi khoa học và là một hình thái ý thức xã hội, dễ dàng khái quát thế giới qua nhân quan của các nhà triết học

Đó là định hướng đúng đắn để giải quyết có hiệu quả các vấn đề lý luận đặt ra

Đó là định hướng đúng đắn để giải quyết có hiệu quả các vấn đề thực tiễn đặt ra

Đó là định hướng đúng đắn để giải quyết có hiệu quả các tồn tại của thời kỳ kinh tế bao cấp trước đó

Đó là định hướng đúng đắn để giải quyết có hiệu quả các vấn đề do chiến tranh gây ra

Không phù hợp vì triết học Mác–Lênin ra đời từ thế kỷ 19

Rất phù hợp để thúc đẩy các luồng tư duy

Rất phù hợp để giải quyết các mâu thuẫn chủ yếu đang tồn tại giữa các quốc gia, dân tộc

Rất phù hợp để phân tích các xu hướng vận động, phát triển của xã hội từ đó có giải pháp thích hợp

Không nhận thức được thế giới

Nhận thức sai về thế giới

Không có phương hướng hành động

Không thể tư duy

Đó là tiền đề đảm bảo sự thành công trong hoạt động cụ thể của mọi lĩnh vực

Đó là tiền đề đảm bảo sự thành công trong công tác lý luận

Đó là tiền đề đảm bảo sự thành công trong kinh tế

Đó là tiền đề đảm bảo sự thành công trong văn hóa, xã hội

Duy vật siêu hình

Duy vật biện chứng

Duy tâm khách quan

Duy tâm chủ quan

Kết nối với các đấng tối cao hoặc người thân đã chết, mong muốn gắn kết và hòa giải các quan hệ cá nhân, gia đình và xã hội

Thể hiện mong muốn hỗ trợ và chia sẻ với người thân đã chết về mọi vấn đề vật chất, tinh thần cho cuộc sống của họ

Muốn tìm câu trả lời chính xác về sự sống, cái chết, niềm hạnh phúc và khổ đau mà con người đang trải qua

Gắn kết, hòa giải các quan hệ của các cá nhân; thông qua những mật mã văn hóa để trao - truyền các giá trị văn hóa, tín ngưỡng

Vì cuộc sống không bằng phẳng, ý chí mạnh sẽ hạn chế tổn thương, đau đớn để thành công

Đó là yếu tố giúp chúng ta độc lập, tự chủ, phát huy sức mạnh vượt qua mọi trở ngại để thành công

Vì đó là sức mạnh tinh thần, là tài sản lớn nhất của đời người giúp chúng ta thành công

Vì đó là sự kiên trì theo đuổi mục tiêu mà mình chọn để thành công

Thế giới quan duy vật biện chứng. Vì đó là tiền đề quan trọng để khám phá và chinh phục thế giới

Thế giới quan duy vật. Vì sẽ giúp chúng ta hiểu biết tường tận về thế giới và bản thân con người

Thế giới quan. Vì sẽ giúp ta hiểu trật tự vật chất và tinh thần trong thế giới

Triết học. Vì phạm vi phản ánh rộng và bao quát

Vận dụng phép biện chứng để thay đổi nhận thức của bản thân phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh sống

Vận dụng phép biện chứng duy vật theo quan điểm khách quan, toàn diện và sự đa dạng của hiện thực

Vận dụng nhân sinh quan tích cực trong sự phong phú của các mối quan hệ xã hội

Tận dụng mọi nguồn lực để thay đổi hoàn cảnh sống

Duy vật biện chứng

Duy vật siêu hình

Duy vật chất phác

Chủ nghĩa thực dụng

Phạm trù ý thức (nhưng không phải trọng tâm của cuộc đấu tranh)

Phạm trù vật chất

Phạm trù chất

Phạm trù lượng

Định nghĩa vật chất thông qua ý thức

Định nghĩa vật chất thông qua vận động

Định nghĩa vật chất thông qua tồn tại

Định nghĩa vật chất thông qua khái niệm

Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Mối quan hệ giữa vật chất và vận động

Mối quan hệ giữa vật chất và tinh thần

Mối quan hệ giữa vật chất và cảm giác

Nguyên tắc khách quan

Chủ quan

Biện chứng

Lịch sử cụ thể

Quy vật chất về một hay một vài dạng cụ thể và xem chúng là khởi nguyên của thế giới, tức quy vật chất về những vật thể hữu hình, cảm tính, đang tồn tại ở thế giới bên ngoài

Quy vật chất về một dạng tinh thần và xem chúng là khởi nguyên của thế giới, tức quy vật chất về những hình ảnh, dáng quyển năng cảm tính đang tồn tại ở thế giới bên ngoài

Quy vật chất về một dạng thực tại khách quan, được con người chụp lại, chép lại, không phụ thuộc vào cảm giác

Quy vật chất về một dạng cụ thể hữu hình, cảm tính đang tồn tại bên ngoài thế giới

Phải dựa vào hiện thực khách quan, vận dụng đúng quy luật khách quan

Phải luôn xuất phát từ hiện thực khách quan, tôn trọng khách quan, nhận thức và vận dụng đúng đắn quy luật khách quan

Phải dựa vào hiện thực khách quan, tôn trọng khách quan, vận dụng khách quan trong nhận thức và thực tiễn

Phải dựa vào khách quan và chủ quan trong nhận thức và hoạt động thực tiễn

Hoạt động thực tiễn (làm)

Hoạt động lao động

Hoạt động sáng tạo

Hoạt động sản xuất

Giúp con người khái quát, trừu tượng hoá, suy nghĩ độc lập, tách khỏi sự vật cảm tính, giao tiếp trao đổi tư tưởng, lưu giữ, kế thừa những tri thức, kinh nghiệm phong phú của xã hội đã tích luỹ được qua các thế hệ, thời kỳ lịch sử

Giúp con giao tiếp, trao đổi tư tưởng, lưu giữ, kế thừa những tri thức, kinh nghiệm phong phú của xã hội đã tích luỹ được qua các thế hệ, thời kỳ lịch sử

Giúp con người khái quát, trừu tượng hoá, suy nghĩ độc lập, lưu giữ, kế thừa những tri thức, kinh nghiệm phong phú của xã hội đã tích luỹ được qua các thế hệ, thời kỳ lịch sử

Giúp con người trao đổi tư tưởng, lưu giữ, kế thừa những tri thức, kinh nghiệm phong phú của xã hội đã tích luỹ được qua các thế hệ, thời kỳ lịch sử

Nhận thức đúng về nguồn gốc ra đời của ý thức

Nhận thức đúng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Nhận thức đúng về nguồn gốc ra đời của vật chất

Nhận thức đúng về vai trò của vật chất và ý thức

Tính tích cực, sáng tạo

Tính tích cực, năng động

Tính tích cực chủ động

Tính chủ động, sáng tạo

Nguồn gốc tự nhiên

Nguồn gốc xã hội

Nguồn gốc lịch sử

Nguồn gốc vật chất

Kinh nghiệm, mối quan hệ, trình độ, năng lực của mỗi người

Mối quan hệ, điều kiện lịch sử - xã hội, trình độ, kinh nghiệm sống của chủ thể phản ánh

Đối tượng phản ánh, điều kiện lịch sử - xã hội, phẩm chất, năng lực, kinh nghiệm sống của mỗi người

Điều kiện lịch sử - xã hội, kinh nghiệm, trình độ của mỗi người

Vật chất quyết định ý thức

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất và ý thức có mối quan hệ biện chứng với nhau

Vật chất quyết định sự sống

Quyết định hình thức của ý thức

Quyết định nội dung của ý thức

Chi phối nội dung của ý thức

Độc lập hình thức của ý thức

Thế giới quan duy vật

Phép biện chứng duy tâm

Phép biện chứng duy vật

Phép biện chứng chất phác

Ba nguyên lý, hai quy luật và sáu cặp phạm trù

Hai nguyên lý, ba quy luật và sáu cặp phạm trù

Hai nguyên lý, ba quy luật và năm cặp phạm trù

Bốn nguyên lý, ba quy luật và sáu cặp phạm trù

Thế giới thống nhất ở tính vật chất

Thế giới thống nhất ở tính tồn tại của nó

Thế giới thống nhất ở nguồn gốc tinh thần

Thế giới thống nhất ở tính ý thức của nó

Vận động của vật chất là quá trình đi từ thấp đến cao

Vật chất vô hạn và vô tận

Vật chất không vận động

Vật chất biểu hiện sự tồn tại của nó thông qua vận động

Duy tâm

Duy vật

Bất khả tri luận

Nhất nguyên

Duy vật

Duy tâm

Siêu hình

Biện chứng

Duy vật thời Cổ đại

Duy vật Trung đại

Duy vật thời Cận đại

Duy vật thời Hiện đại

Vật chất và ý thức

Vật chất, thống nhất ở tính vật chất

Vật chất và các hình thức của nó

Vật chất, thống nhất ở tính khách quan

Nguồn gốc tự nhiên của ý thức

Nguồn gốc xã hội của ý thức

Ý thức là sản phẩm của bộ óc người

Ý thức là sự phản ánh cao nhất của bộ não người

Cảm giác, ý thức của chúng ta có khả năng phản ánh đúng thế giới khách quan

Cảm giác, ý thức của chúng ta không thể phản ánh đúng thế giới vật chất

Cảm giác, ý thức phụ thuộc thụ động vào thế giới vật chất

Cảm giác, ý thức là nguồn gốc của thế giới khách quan

Học tập

Nghiên cứu

Sáng tạo

Lao động

Vì muốn cải tạo được sự vật, trước hết con người phải có sự hiểu biết sâu sắc về sự vật đó

Vì muốn hiểu được sự vật trước hết con người phải có tri thức đầy đủ về sự vật đó

Vì muốn cải tạo được sự vật trước hết con người phải có sự nghiên cứu về các sự vật hiện tượng đó

Vì muốn biết được sự vật, hiện tượng trước hết con người phải có tình cảm với sự vật, hiện tượng đó

Thực tiễn xã hội

Nhu cầu xã hội

Lao động sáng tạo

Lao động và ngôn ngữ

Không hề có một thế giới siêu nhiên nào ngoài trái đất

Thế giới vật chất vô hạn, vô tận không do ai sinh và cũng không mất đi

Không có bản chất thần bí, tách biệt với giới vô cơ mà được cấu tạo từ những thành phần vô cơ, phát triển từ giới vô cơ; sự khác nhau giữa chúng chỉ ở kết cấu và trình độ tổ chức, giữa chúng có thể và tất yếu chuyển hoá sang nhau trong những điều kiện nhất định theo quy luật khách quan của thế giới vật chất

Không có thể giới phi vật chất, không có giới hạn cuối cùng của vật chất nói chung cả về quy mô, tính chất, kết cấu và thuộc tính

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong chủ nghĩa tư bản

Nền sản xuất tư bản và tính chất xã hội hoá của sản xuất phát triển

Mâu thuẫn giai cấp trong chủ nghĩa tư bản không thể điều hoà được

Nền sản xuất phát triển của chủ nghĩa tư bản với trình độ của lực lượng sản xuất

Thực tiễn xã hội

Sự phát triển của xã hội

Yêu cầu xã hội

Hiện thực khách quan

Do phương thức liên kết giữa các yếu tố tạo thành khác nhau

Do phương thức liên kết giữa các yếu tố khác nhau

Do quá trình phát triển của các yếu tố khác nhau

Do quá trình vận động của các yếu tố tạo thành khác nhau

Sự xuất hiện các hợp chất mới

Sự xuất hiện các giống loài động, thực vật mới thích ứng tốt hơn với môi trường

Sự xuất hiện các hợp chất mới

Sự xuất hiện các giống loài động vật, thực vật mới thích ứng tốt hơn với môi trường

Sự thay thế chế độ xã hội này bằng một chế độ xã hội khác cao hơn, văn minh hơn

Sự thay thế cấu trúc xã hội, phát minh mới

Độ

Bước nhảy

Chuyển hóa

Tịnh tiến

Chứng minh nguyên tử không bất biến, nhưng không chứng minh vật chất bất biến

Chứng minh nguyên tử biến mất và vật chất cũng biến mất

Chứng minh quan niệm vật chất của chủ nghĩa duy vật không còn

Chứng minh vật chất tồn tại

Các nhà triết học duy tâm đã phủ nhận đặc tính tồn tại khách quan của vật chất

Các nhà triết học duy tâm đã thừa nhận đặc tính tồn tại khách quan của vật chất

Các nhà triết học duy tâm đã cho rằng vật chất tồn tại khách quan

Các nhà triết học duy tâm cho rằng vật chất tồn tại chủ quan

Họ chưa thoát khỏi phương pháp tư duy siêu hình

Họ chưa thoát khỏi phương pháp tư duy biện chứng

Họ chưa thoát khỏi phương pháp tư duy logic

Họ chưa thoát khỏi phương pháp tư duy phản biện

Vì vật chất chỉ có thể tồn tại bằng cách vận động và thông qua vận động mà biểu hiện sự tồn tại của nó với các hình dạng phong phú, muôn vẻ, vô tận

Vì vật chất luôn luôn vận động, thông qua vận động mà biểu hiện sự tồn tại của nó. Đứng im chỉ là tạm thời

Vì vật chất không ngừng vận động và đứng im chỉ là tạm thời, tương đối

Vì vật chất luôn thể hiện sự tồn tại của nó qua vận động, nếu không có vận động sự vật sẽ tiêu vong

Sự vật, hiện tượng nào cũng là một thể thống nhất có kết cấu nhất định. Trong hệ thống ấy, chúng luôn tác động, ảnh hưởng lẫn nhau từ đó gây ra sự biến đổi nói chung, tức vận động

Sự vật, hiện tượng nào cũng tồn tại trong thế giới khách quan và chúng luôn vận động

Mọi sự vật, hiện tượng đều là những biểu hiện cụ thể của vật chất, chúng chịu sự chi phối của quy luật khách quan

Sự vật, hiện tượng nào cũng tồn tại độc lập với ý thức của con người và vận động theo quy luật khách quan

Vật chất không tự nhiên sinh ra và không mất đi không thể để lại dấu vết, mà luôn chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác

Vật chất luôn vô hạn và vô tận, chúng luôn chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác

Vật chất luôn tồn tại và mất đi không diễn ra một cách tự nhiên sinh ra mà luôn chuyển hóa từ dạng này sang dạng khác

Vật chất tồn tại vĩnh viễn, vô hạn vô tận không sinh ra và không mất đi không thể để lại dấu vết

Hoạt động thực tiễn là quá trình con người sử dụng công cụ lao động tác động vào đối tượng hiện thực buộc chúng phải bộc lộ thuộc tính, kết cấu, bản chất.. qua đó con người nhận biết nó

Hoạt động thực tiễn là hoạt động cơ bản của con người

Hoạt động thực tiễn là hoạt động giúp con người nhận thức và cải tạo thế giới tự

Hoạt động thực tiễn là quá trình con người cải tạo tự nhiên bắt chúng phải bộc lộ thuộc tính, kết cấu, bản chất.. qua đó con người nhận biết nó

Vì họ không hiểu được nguồn gốc ra đời của ý thức

Vì họ có quan điểm đối lập với chủ nghĩa duy vật

Vì họ cho rằng ý thức là cái có trước và giữ vai trò quyết định

Vì họ thuộc trường phái duy tâm

Vì thông qua hoạt động lao động cải tạo thế giới khách quan con người từng bước nhận thức được thế giới, có ý thức ngày càng sâu sắc về thế giới

Vì thông qua hoạt động lao động con người tạo ra của cái vật chất và nâng cao ý thức của mình

Vì thông qua lao động cải tạo thế giới con người từng bước hiểu được thế giới, từ đó cải tạo thế giới theo ý muốn chủ quan của mình

Vì thông qua lao động tạo ra của cải vật chất con người đồng thời học tập nâng cao trình độ hiểu biết

Sản xuất

Lao động

Thực tiễn

Xã hội

Phản xạ không có điều kiện và có điều kiện

Phản ánh mang tính bản năng, tư duy

Phản ánh tích cực, sáng tạo hiện thực khách quan

Phản ánh thụ động thế giới hiện thực khách quan

Vật chất

Ý thức

Phát triển

Biện chứng

Vì không học tập và nâng cao trình độ sẽ không theo kịp sự phát triển của xã hội

Vì xã hội luôn phát triển đi từ thấp đến cao

Vì thế giới vật chất và xã hội loài người luôn phát triển đi từ thấp đến cao

Vì thế giới vật chất và thực tiễn xã hội không ngừng vận động biến đổi

Lực lượng sản xuất đối với nền kinh tế xã hội

Vai trò của chính trị đối với kinh tế

Đời sống vật chất đối với đời sống tinh thần

Kiến trúc thượng tầng đối với cơ sở hạ tầng

Thay đổi theo

Sớm muộn cũng thay đổi theo

Đời sống tinh thần thay đổi trước đời sống vật chất

Nhanh chóng thay đổi theo

Vì con người không tôn trọng và hành động theo qui luật khách quan

Vì con người chạy theo lợi ích kinh tế

Vì con người không tôn trọng giới tự nhiên và không hành động bảo vệ tự nhiên

Vì con người chỉ biết thỏa mãn lợi ích trước mắt của mình

Vì mối liên hệ đó mang tính khách quan, con người chỉ có thể nhận thức và vận dụng trong thực tiễn

Vì nó là quy luật, con người không thể thay đổi nó

Vì đây là quy luật của tự nhiên, con người không thể chống lại nó

Vì đây là mối liên hệ tự nhiên, con người hiểu và tuân theo

Tính qua lại của mối liên hệ

Tính phát triển của mối liên hệ

Tính muôn vẻ của mối liên hệ

Tính tất yếu của mối liên hệ

Mối liên hệ giữa các loài

Mối liên hệ phổ biến trong tự nhiên

Tính tất yếu của mối liên hệ

Tính muôn vẻ của mối liên hệ

Vai trò quan trọng hàng đầu của tri thức

Vai trò quan trọng hàng đầu của tri thức

Vai trò của lao động trí óc

Vai trò quan trọng của giáo dục đào tạo

Cái riêng có quá trình phát triển và chuyển hóa thành cái chung

Mọi cái riêng đều gắn bó hữu cơ với cái chung

Biết rõ cái chung mới hiểu cái riêng

Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, như là các mặt của cái riêng

Vận động xã hội

Vận động cơ học

Vận động lý học

Vận động sinh học

Xã hội

Hóa học

Sinh học

Cơ học

Vận động sinh học

Vận động cơ học

Vận động vật lý

Vận động hóa học

Vì thế giới đang vận động bộc lộ càng nhiều tính quy định

Nhờ sự nỗ lực hoạt động thực tiễn của con người

Nhờ hệ thống tri thức trước đó làm tiền đề

Do khả năng tổng hợp của trí tuệ của con người trong thời đại mới

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Phạm trù tất nhiên, ngẫu nhiên

Nguyên lý về sự phát triển

Phạm trù bản chất, hiện tượng

Biện chứng

Chủ quan

Khách quan

Logic

Biện chứng

Đứng im

Phát triển

Vận động

Vươn lên trong cuộc sống, làm chủ xã hội

Vươn lên chiếm lĩnh tri thức, làm chủ khoa học công nghệ

Chiếm lĩnh tri thức, không ngừng học tập

Không ngừng học tập để chiếm lĩnh tri thức

Khi xem xét một đối tượng cụ thể, cần đặt nó trong một chỉnh thể thống nhất

Khi xem xét một đối tượng cụ thể, cần đặt đối tượng vào sự vận động, phát hiện xu hướng biến đổi của nó

Khi xem xét một đối tượng cụ thể cần hiểu được quy luật vận động của nó

Khi xem xét một đối tượng cần có quan điểm chủ quan

“Muốn thành công phải qua nhiều thất bại, ai nên khôn chẳng dại đôi lần”

Có công mài sắt, có ngày nên kim

Học một biết mười

Bứt dây, động rừng

“Muốn thành công phải qua nhiều thất bại, ai nên khôn chẳng dại đôi lần”

Có công mài sắt, có ngày nên kim

Học một biết mười

Bứt dây, động rừng

Luôn tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan

Nhận thức sự vật phải chân thực, đúng đắn

Có động cơ trong sáng, thái độ khách quan khoa học, không vụ lợi trong nhận thức và hành động

Nhận thức, cải tạo sự vật phải xuất phát từ chính bản thân sự vật với những thuộc tính bên trong vốn có của nó

Có kiến thức, có tinh cảm cách mạng trong sáng, ý chí vươn lên trong cuộc sống

Có kiến thức, nắm vững khoa học - công nghệ hiện đại, có tinh cảm, ý chí vươn lên trong cuộc sống

Có kiến thức, nắm vững khoa học - công nghệ hiện đại, có tinh cảm cách mạng trong sáng, ý chí vươn lên trong cuộc sống

Nắm vững khoa học - công nghệ hiện đại, có tinh cảm cách mạng trong sáng, ý chí vươn lên trong cuộc sống

Khi có mâu thuẫn xảy ra tùy vào điều kiện đã đủ và chín muồi thì không “đã hòa vì quý”, cũng không nóng vội, không báo thù khi giải quyết sự việc

Khi có mâu thuẫn xảy ra thì phải biết phân loại mâu thuẫn và giải quyết nó

Khi có mâu thuẫn xảy ra thì phải vạch ra phương pháp giải quyết nó

Khi có mâu thuẫn xảy ra phải tìm cách giải quyết mâu thuẫn

Lạc quan, tin tưởng vào sự phát triển của sự vật, sự việc

Không lấy ý chí áp đặt cho thực tế

Luôn phát huy tinh sáng tạo, đột phá

Khi xem xét, đánh giá sự vật, sự việc, phải có cái nhìn chung nhất

Phấn đấu trở thành công dân số

Nghiên cứu, tạo ra nhiều sáng kiến, sản phẩm, đề tài sáng tạo, giải pháp kỹ thuật chất lượng

Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thực tiễn

Ứng dụng khoa học - công nghệ tiên tiến, hiện đại, nhất là công nghệ cao vào hoạt động thực tiễn

Nhận thức và hoạt động phải gắn liên với thực tiễn

Nhận thức sự việc phải gắn với quá trình phát triển

Nhận thức sự việc phải gắn với môi trường, hoàn cảnh chung

Nhận thức sự việc phải gắn với từng giai đoạn

Phải nhận thức và giải quyết đúng đắn các quan hệ lợi ích, phải biết kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội; phải có động cơ trong sáng, thái độ khách quan, khoa học, không vụ lợi

Phải biết kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội; phải có động cơ trong sáng, thái độ khách quan, khoa học, không vụ lợi trong mọi mối quan hệ

Phải giải quyết đúng đắn các quan hệ lợi ích, phải biết kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội; phải có động cơ trong sáng, thái độ khách quan, tôn trọng những giá trị chung

Phải nhận thức đầy đủ, đúng đắn các mối quan hệ, phải biết kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội; phải có động cơ trong sáng, thái độ thật sự khách quan, tôn trọng những giá trị chung

Phương thức sản xuất

Lực lượng sản xuất

Quan hệ sản xuất

Sản xuất vật chất

Quan hệ sản xuất thông trị, quan hệ sản xuất tàn dư, quan hệ sản xuất mầm mống

Quan hệ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất, quan hệ trong tổ chức quản lý sản xuất, quan hệ về phân phối sản phẩm lao động

Người lao động, tư liệu sản xuất

Những quan điểm tư tưởng về chính trị, pháp quyền, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật, triết học... cùng những thiết chế xã hội tương ứng như nhà nước, đảng phái, giáo hội, các đoàn thể và tổ chức xã hội khác

Chỉ xã hội ở từng nấc thang lịch sử nhất định với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất và một kiến trúc thượng tầng tương ứng được xây dựng trên quan hệ sản xuất đặc trưng ấy

Tổng hợp các quan hệ kinh tế – vật chất giữa người với người trong quá trình sản xuất vật chất

Toàn bộ những quan điểm, tư tưởng xã hội với những thiết chế xã hội tương ứng

Toàn bộ những quan hệ sản xuất của một xã hội trong sự vận động hiện thực của chúng hợp thành cơ cấu kinh tế của xã hội

Tổng hoà các mối quan hệ chính trị

Tổng hoà các mối quan hệ kinh tế

Tổng hoà các mối quan hệ văn hoá

Tổng hoà các mối quan hệ xã hội

Chưa có sự phân chia giai cấp

Có đấu tranh giai cấp

Không có đấu tranh giai cấp

Có sự phân chia giai cấp

Ý thức chính trị và ý thức pháp quyền

Ý thức tôn giáo và ý thức triết học

Ý thức đạo đức và ý thức nghệ thuật

Ý thức pháp quyền và ý thức đạo đức

Giai cấp thống trị đàn áp giai cấp bị trị

Xuất hiện chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất

Sự bất công, bất bình đẳng trong xã hội

Pháp luật chưa nghiêm

Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vô sản

Đấu tranh giai cấp làm cho xã hội ngày càng văn minh hơn

Đấu tranh giai cấp làm giảm tham ô, hối lộ trong các bộ máy nhà nước

Đấu tranh giai cấp chỉ còn trong xã hội tư bản

Phương thức sản xuất trong chế độ kinh tế xã hội

Địa vị trong chế độ kinh tế xã hội

Lực lượng sản xuất trong chế độ kinh tế xã hội

Cơ sở hạ tầng trong chế độ kinh tế xã hội

Bộ lạc

Bộ tộc

Thị tộc

Dân tộc

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất

Mâu thuẫn giữa nô lệ và chủ nô

Mâu thuẫn giữa kinh tế và chính trị

Mâu thuẫn giữa giai cấp bị trị với giai cấp thống trị

Phương pháp cách mạng

Đối tượng cách mạng

Lực lượng cách mạng

Thời cơ cách mạng

Mitting, biểu tình đòi tăng lương, giảm giờ làm

Mitting, biểu tình, bãi công chính trị

Mitting, biểu tình đòi rút ngắn thời gian lao động, cải thiện điều kiện làm việc

Mitting, biểu tình chống các tư tưởng, quan điểm lạc hậu

Vì cách mạng xã hội đạt đến đỉnh cao sẽ dẫn đến sự bùng nổ đấu tranh giai cấp

Vì đấu tranh giai cấp và cách mạng xã hội luôn luôn nổ ra cùng lúc

Vì đấu tranh giai cấp đạt đến đỉnh cao sẽ dẫn đến sự bùng nổ cách mạng xã hội

Vì nó đúng với quan niệm của triết học Mác – Lênin về đấu tranh giai cấp

Kiến trúc thượng tầng

Ý thức xã hội

Đời sống tinh thần

Lĩnh vực tinh thần của xã hội

Ý thức chính trị và tư tưởng

Ý thức pháp luật và tư tưởng

Ý thức pháp luật và ý thức giai cấp

Các quan điểm, học thuyết và tư tưởng

Ý thức đạo đức

Ý thức lý luận

Ý thức pháp quyền

Ý thức triết học

Lao động của con người bị tha hoá

Con người bị tha hoá về nhân cách

Con người bị tha hoá về đạo đức

Nhân cách và đạo đức của con người bị tha hoá

Vì chúng thuộc hai trình độ khác nhau

Vì sự phản ánh của chúng khác nhau về lĩnh vực

Vì chúng không phản ánh anh sự việc cùng thời điểm

Vì sự phản ánh của chúng luôn bài trừ nhau

Do sự phản ánh của tồn tại xã hội ở các mức độ khác nhau

Do tính nhiều mặt, nhiều vẻ và đa dạng của đời sống xã hội quy định

Do đời sống xã hội có nhiều sự vật đơn lẻ và cụ thể hợp thành

Do ý thức xã hội được quy định bởi những đặc điểm về cuộc sống của các cá nhân đơn lẻ hợp thành

Phương thức sản xuất quyết định lĩnh vực tinh thần của xã hội

Vật chất quyết định ý thức

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Đời sống vật chất quyết định đời sống tinh thần

Con người phải dựa vào giới tự nhiên, gắn bó với giới tự nhiên, hoà hợp với giới tự nhiên

Con người không thể tách rời hai phương diện sinh học và xã hội

Con người là bộ phận của giới tự nhiên nhưng có thể biến đổi mạnh mẽ giới tự nhiên

Con người cần hoạt động xã hội một cách thông minh để biến đổi tự nhiên

Những sáng chế, phát minh trong khoa học được áp dụng một cách trực tiếp vào quá trình sản xuất và trở thành một mắt khâu của quá trình sản xuất

Con người muốn tham gia lao động trong công xưởng phải được trang bị tri thức khoa học và trực tiếp áp dụng thành tựu khoa học vào quá trình sản xuất

Trong mọi lĩnh vực lao động con người đều phải được trang bị tri thức khoa học và trực tiếp áp dụng thành tựu khoa học vào quá trình lao động

Khoa học trở thành yếu tố quyết định cho sự phát triển của lực lượng sản xuất

Có sự tồn tại khách quan của các thành phần kinh tế và các loại hình sở hữu khác nhau

Sở hữu nhà nước và sở hữu tập thể giữ vị trí trung tâm, chủ thể nền kinh tế quốc dân

Sở hữu nhà nước và sở hữu tập thể bao trùm các lĩnh vực kinh tế

Sở hữu nhà nước giữ vai trò quyết định và chi phối mọi thành phần kinh tế

Phát triển khoa học công nghệ

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Nền kinh tế tri thức

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Đổi mới về tổ chức, quản lý lao động

Đổi mới về phân phối lao động

Đổi mới về quan hệ sở hữu

Xây dựng chiến lược con người

Tồn tại đan xen tư tưởng tiến bộ và lạc hậu

Xây dựng nhà nước theo tinh thần thượng tôn pháp luật, của dân, do dân và vì dân

Tuân thủ đường lối do Đảng đề ra

Lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động

Truyền thông và dư luận xã hội

Thực hiện dân chủ ở cơ sở

Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước

Phát huy vai trò của quần chúng nhân dân

Hệ thống đường sá, trường học, bệnh viện

Hệ thống đường sá, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng

Hệ thống các công trình kỹ thuật phục vụ cộng đồng

Các thành phần kinh tế hợp pháp

Thành phần kinh tế nhà nước

Hệ thống các khu công nghiệp

Hệ thống đường sá, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng

Hệ thống các công trình sản xuất ra của cải vật chất phục vụ nhu cầu xã hội

Hệ thống các khu công nghiệp

Hệ thống đường sá, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng

Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Nhà nước

Pháp luật

Hệ tư tưởng

Củng cố các thành phần kinh tế

Phát triển kinh tế nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Thay đổi quan hệ sản xuất

Hoàn thiện và phát triển Kinh tế nhà nước

Sản xuất vật chất

Sản xuất tinh thần

Tái sản xuất

Sản xuất vật chất và Sản xuất tinh thần

Kinh tế nhà nước

Kinh tế tư nhân

Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Kinh tế hộ gia đình

Có, vì nó phù hợp với quy luật phát triển rút ngắn trong lịch sử loài người

Có, vì đó là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng và nhân dân

Không, vì sự phát triển đó không đúng trình tự của lịch sử

Không, vì nó không phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Không kế thừa hệ tư tưởng của chủ nghĩa tư bản

Không xác lập kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa

Không xây dựng nhà nước của chủ nghĩa tư bản

Xóa bỏ quan hệ sản xuất của chủ nghĩa tư bản

Tác động mạnh mẽ đến sự phát triển các mặt của đời sống xã hội

Thể hiện trực tiếp và rõ nhất lợi ích của các giai cấp

Phản ánh các mối quan hệ kinh tế của xã hội cũng như mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc, các quốc gia

Thể hiện rõ nhất ý chí của các giai cấp trong xã hội

Quần chúng nhân dân

Những người làm nghệ thuật

Đội ngũ trí thức

Đảng Cộng sản Việt Nam

Nó quyết định đời sống sinh hoạt vật chất và mọi hoạt động văn hóa

Nó quyết định các quá trình sinh hoạt xã hội và tinh thần

Nó quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội

Nó quyết định mọi quá trình sáng tạo của con người

Vì con người phải dựa vào, gắn bó, hòa hợp với giới tự nhiên

Vì con người cũng như mọi động vật khác phải sinh tồn

Vì con người chịu sự tác động bởi quy luật của giới tự nhiên

Vì con người chịu sự tác động bởi các quy luật sinh học