Font size
WorksheetsПатфиз АБ 5 ч. 1 m/b rin KerMed|Archive
Total questions: 102
Worksheet time: 51mins
Бүйректе шумақшалық фильтрацияның азаюы осы кезде байқалады:
шумақшаның алып кетуші артериолалары тарылғанда
шумақшаны алып келуші артериолалары тарылғанда
жүйелік артериялық қысым жоғарылағанда
гипопротеинемияларда
гиперволемияларда
Бүйректе шумақшалық фильтрация азайғанда байқалады:
организмнен зәрдің шығарылуының күшеюі
организмнен натрий шығарылуының күшеюі
қанда азоттық катаболиттердің жиналуы
айқын протеинурия
гиповолемия
Ұзақ уақыт ашыққанда шумақшалық фильтрацияның жылдамдығы күшеюі мүмкін. Осы жағдайда фильтрацияның өзгеруіне ықпал ететін басты себетті атаңыз:
фильтрацияның коэффициентінің жоғарылауы
бүйректік фильтр өткізгіштігінің жоғарылауы
жүйелік артериялық қысымның жоғарылауы
қан плазмасында онкотикалық қысымның төмендеуі
электролиттердің түтіктік секрециясының төмендеуі
Бүйрек функциясының созылмалы жеткіліксіздігі инулиндік клиренстің 50 мл/мин дейін төмендеуі мүмкін. Бұл бүйректің келесі функциясының бұзылуын дәлелдейді:
түтіктік секрецияның
шумақшалық фильтрацияның
бүйректің жинақтаушы түтікшелерінде реабсорбцияның
нефронның проксималдық бөлігінде реабсорбцияның
нефронның дистальдық бөлігінде реабсорбцияның
Ілкі (біріншілік) тубулопатиямен ауыратын науқаста глюкозурия және аминоацидурия байқалған. Анықталған өзгерістердің негізінде келесі механизмдердің бұзылыстары жатады:
шумақшалық фильтрацияның
екіншілік Na+-тәуелді тасымалданудың
органикалық заттектердің қарапайым диффузиясының
біріншілікті белсенді тасымалданудың
түтіктік секрецияның
Нефронның дистальді бөліктерінің эпителий жасушалары зақымданғанда келесі процестердің бұзылуы байқалады:
фильтрация
электролиттер мен судың реабсорбциясы
Сынап қосындыларымен жіті уланғанада бүйрек түтікшелерінің проксимальді бөлігінің эпителий некрозданады және натрий иондарының энергияға тәуелді реабсорбциясы төмендейді. Нефронның осы бөлігінде ең көп дегенде натрийдің қайсы мөлшері реабсорбциялана алады:
100%
80%
60%
40%
20%
Бүйректік ацидоз осының нәтижесінде дамиды:
ацидогенез күшеюінің
аммониогенез күшеюінің
кетонды денелер экскрециясы күшеюінің
натрий иондарының артық реабсорбциялануының
протондардың түтіктелік секрециясы төмендеуінің
Шумақшалық фильтр құрылымдарының зақымдануы, олардың тіректік мембраналарындағы саңылаулардың кеңеюі, шумақша фильтріндегі теріс зарядтың азаюы немесе жойылуы келесі бұзылыстардың дамуына ықпал етеді:
полиуриялардың
изостенуриялардың
протеинуриялардың
липидуриялардың
гематуриялардың
Бүйректің өзіндік тіні мен тостағанша-түбекшелік аппаратының жаппай зақымдануымен көрінетін бейспецификалық инфекциялық-қабынулық ауруды атаңыз:
пиелонефрит
бүйрек амилоидозы
бүйрек поликистозы
гломерулонефрит
липоидты нефроз
Лейкоцитурия негізгі симптомы болып табылатын ауру:
амилоидоз
пиелонефрит
гломерулонефрит
нефролитиаз
Обструкциялық уропатияларға тән болып саналады:
тубулоинтерстициальді тіннің ремоделденуі
шумақтық мембрананың өткізгіштігінің артуы
қызмет атқаратын нефрондардың тез арада азаюы
иммундық кешендермен шумақтардың зақымдалуы
түтікшелер эпителийінің тасымалдау қызметтерінің күшеюі
Обструкциялық уропатияларда бүйректің склероздануын туындататын патогенетикалық факторларға жатады:
тостағаншада қысым төмендеуімен
коллаген түзілуінің тежелуі
бүйрекішілік қанайналым редукциясын
иммундық агрессия механизмдерінің тежелуін
қызмет атқаратын нефрондардың саны өсуі
Иммундықнефропатиялар тобына жатады:
пиелонефриттер
гломерулонефриттер
бүйректің поликистозды дегенерациясы
бүйрек жеткіліксіздігі
несептас аурулары
Жіті гломерулонефрит кезінде алғашқыс болып зақымданады:
бүйрек тінінің аралығы
бүйректің түтікшелік аппараты
бүйректің шумақшалық аппараты
төменгі несеп шығару жолдары
бүйректің тостағанша-түбекшелік аппараты
Жіті нефриттік синдромға тән:
пиурия
изостенурия
протеинурия тәулігіне 3 г/дейін
гиперлипидемия
гипопротеинемия
Осының дамуы нефриттің активтілігін білдіреді:
нефроздық синдром
артериялық гипотензия
обструкциялық уропатия
протеинурия тәулігіне 1 г/дейін
глюкозурия
Жіті гломерулонефрит кезінде иммундық кешендердің ықпалынан дамиды:
шумақшаларда қан ағыс пен фильтрацияның күшеюі
қабынулық медиаторлардың өндірілуінің тоқтауы
қанның локальді тамырішілік гиперкоагуляциясы
қан ұю жүйесі белсенділігінің төмендеуі
шумақшалар өткізгіштігінің төмендеуі
Гломерулонефриттің асқынуына ықпал ететін гемодинамикалық факторларға жатады:
жүйелік гипотензия
иммунды кешендік зақымданулар
шумақша ішілік гипертензиялар
тамырлар өткізгіштігінің бұзылуы
қанғұстығы баяулауы
Жіті гломерулонефритпен ауыратын науқастың зәр тұнбасының микроскопсиясында байқалатын тән өзгерістер:
гематурия, пиурия
гематурия, изостенурия
гематурия, протеинурия
лейкоцитурия, бактериярия
лейкоцитурия, цилиндрурия
Жіті гломерулонефрит кезіндегі ісінулік синдром дамуының механизмі осынымен байланысты:
түтікшелердің зақымдануымен
жүйелік капилляритпен
веналарда гидростатикалық қысым жоғарылауымен
бүйрек тінде онкотикалық қысым төмендеуімен
бүйректе лимфа тамырлары функциясының бұзылуымен
Диффузиялық созылмалы гломерулонефритке тән болып саналады:
апоптоз процестерінің тежелуі
комплемент жүйесінің тежелуі
бүйрек паренхимасының іріңді қабынуы
мезангиальді жасушалардың пролиферациясының тежелуі
бүйректік шумақтардың фиброздық тінмен алмасуы
Нефроздық синдром кезінде шумақтық сүзілу өткізгіштігінің жоғарылауы осымен байланысты:
базальді мембрананың қалыңдауымен
Шумлян – Боумең капсуласының дистрофиялық өзгерісімен
базальді мембрананың, подоциттердің кішi өсінділерінің деструкциясымен
шумақша қылтамырлары қабырғасының электрлік заряддылығын күшеюімен
Нефроздық синдром кезіндегі ісінулер дамуының негізгі механизмін атаңыз.
Капиллярлар өткізгіштігінің төмендеуі
Қандағы осмостық қысымның төмендеуі
Қандағы онкотикалық қысымның төмендеуі
Бүйректегі тінішілік қысымның жоғарылауы
Веналарда гидростатикалық қысымның жоғарылауы
Нефроздық синдром кезінде протеинурия дамуының негізінде осы механизм жатыр.
Секреторлық
Шумақтық
Протеинуриялық толу
Тубулярлық
Гистуриялық
Біріншілік нефроздық синдром осы кезде дамиды.
Бүйрек артериялары мен веналардың тромбозында
Созылмалы гломерулонефритте
Минимальді өзгерістер ауруы
Жүкті әйелдердің нефропатиясында
Сарысулық ауруларда
Жіті бүйректік жеткіліксіздігінің преренальді түрінде байқалады.
Ренин-ангиотензин-альдостеронды жүйелердің белсенуінің тежелуі
Шумақшаларда тиімді фильтрациялық қысымның төмендеуі
Бүйректің қыртысты затындағы бүйректік қан ағымының жылдамдауы
Бүйрек шумақтарының иммунды-қабынулық өзгерістері
Шумақтық сүзілудің жылдамдығының жоғарылауы
Бүйрек қызметінің жіті жеткіліксіздігі дамуының ренальді себептерін атаңыз.
Бүйрек паренхимасының біріншілік зақымдануы
Бүйрек шумақшаларының жылдам склероздануы
Несеп жолдарында зәр шығарылуының бұзылуы
Бүйрек қанайналымының жіті бұзылыстары
Жіті зәр шиқпауы
Бүйректің жіті жеткіліксіздігінің постренальді себебі болып саналады.
Коллапс
Миокард инфаркты
Несепағардың жіті тастпен бітелуі
Диффузды гломерулонефрит
Бүйрек артериясының тромбозы
Бүйректік артериялық гипертензия дамуының патогенетикалық факторы саналады.
Организмнен натрийдің экскрециясы
Калликреин-кинин жүйесінің активизациясы
Ренин-ангиотензин жүйесінің активизациясы
Симпато-адреналды жүйесінің тежелуі
Альдостерон түзілуінің төмендеуі
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігіне тән болып саналады.
Бүтінген нефрондар регенерациясының күшеюі
Гипертрофияланған өзекшелер санының көбеюі
Шумақтардың гипертрофиясынан бүйрек көлемінің ұлғаюы
Бүйректің көлемінің біртіндеп кішіреюі және бүрісуі
Өзінбеген қызмет атқаратын нефрондарға жүктеменің аз болуы
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігіне тән болып саналады.
Қыртысты қабатта артериолалардың айқын тарылуы
Бүйректің қызметі жойылуының жылдам өршуі
Диуретик түрлігі қайтымды болуы
Түтікшелік сұйықтықта натрий мөлшерінің көбеюі
Нефрондардың біртіндеп өлуі және олардың дәнекер тінмен алмасуы
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі кезінде азотемия дамуын нақтылайтын басты көрсеткішті атаңыз.
Креатинин және несепнәр
Гипо- және диспротеинемия
Метаболизмдік ацидоз
Креатинин және гипокалиемия
Гипофосфатемия және гипокальциемия
Бүйрекүстібезі қыртысты қабатының торлы аймағының өспелері кезінде артық өндірілуі байқалады.
Кортизол және альдостеронның
Андрогендер мен эстрогендердің
Окситоцин және вазопрессиннің
Соматотропин және лютропиннің
Адреналин және норадреналиннің
Әйелдердегі гетеросексуалды адреногенитальды синдром осыны туындатады.
Пептидтік ойық жаралардың пайда болуы
Маскулинизацияны, вирилизацияны
Ерте жыныстық жетілуге
Гипопролактинемияны
Эстроген тапшылығын
Ерлердің гипогонадизмі сипатталады.
Аталық бездің гиперфункциясымен
Мезгілінен бұрын маскулинизациямен
Жыныстық потенцияның тым күшеюімен
Аталық бездің секреторлық гипофункциясымен
Екіншілік жыныстық белгілердің ерте жетілуімен
Организмнің изосексуалды жетілуі осыны білдіреді.
Дененің жылдам өсуін
Қасаға және қолтықастының түктенуін
Аналықбезден шығатын гиперандрогения
Генетикалық және гонадалық жыныстың сәйкестігін
Аденогипофиздің гонадотропиндерді артық өндіруі
Ер балалардағы изосексуалды синдромға тән.
2 жастан жылдам өсуі
Аталық бездің қалыпты жетілуі
Қанда эстрогендердің жоғарылауы
Сыртқы гениталий белгілерінің кішіреюі
Ересудің эпифизарлық зонасының кеш жабылуы
Гипоспадия – бұл жетілу процесінің туа біткен ақауы және бұл кезде келесі бұзылыстар байқалады.
Зәр шығару түтігінің сыртқы тесігінің дұрыс орналаспауы
Ерлердің жыныс бездерінің гиперфункциясы
Салалықбез веналарының варикозды кеңеюі
Жоғарғы зәр шығару жолдарының ақауы
Аталық ұрық безі ұмаға түспей қалуы
Бір жастағы баланы тексеру кезінде, аталық безінің ұмаға түспегені анықталды. Крипторхизмнің салдарынан дамуы мүмкін.
Аталық бездің шеменi
Сперматогенездің бұзылуы
Тестостерон өндірілуінің күшеюі
Гемато-тестикулярлық тосқауылдың болмауы
Ерте жыныстық жетілу
Ұл балада аталық бездің ұлғаюы байқалған, басқанда ауыртты. Тексеру кезінде құрамы гландулоциттерден (Лейдиг жасушалары), тұрақты гормон өндіретін қатерсіз өспе анықталған. Бұл келесі өзгерістерге туындауына алып келеді.
Ерте жыныстық жетілу
Аталық бездің гипофункциясы
Әйелдік типті жыныстық жетілу
Гипогонадотропты гипогонадизм
Эстрогендердің артық түзілуі
Нефро- және уролитиаз дамуының эндогенді факторы болып саналады.
D-гипервитаминозы
Біріншілік гиперпаратиреоз
Дәрі-дәрмектерді көп қолдану
Ультрафиолет сәулесіне ұзақ болу
Жоғары температуралық жағдайда болу
Несеттас ауруы кезіндегі гематурияның себебі.
Механикалық фактор
Бүйрек тамырларының облитерациясы
Бүйрек паренхимасының атрофиясы
Несепағардың таспен обтурациясы
Бүйрекшелік қысымның өсуі
Нефро- және уролитиаз дамуының экзогендік факторын атаңыз.
Гипервитаминоз B6
Тағамда нәруыздардың артық болуы
Тағамда кальций мөлшерінің аз болуы
Үнемі кермек суды пайдалану
Гиперпаратиреоидизм
Тұздардың ерігіштігінің төмендеуіне және тас түзілуіне ықпал етеді.
Организмнің жалпы гипергидратациясы
Кешен түзуші заттектердің зәрде көбеюі
Кристалдану ингибиторларының зәрде көбеюі
Зәрде солюбилизаторлардың азаюы
Зәрде мукопротеиндердің азаюы
Амилоидозға тән.
B-лимфоциттердің көбеюі
T-лимфоциттердің көбеюі
Плазмада аномальді нәруыздардың жиналуы
B-лимфоциттерге T-супрессорлардың ықпалының күшеюі
B-лимфоциттердің плазмоциттерге трансформациялануының бұзылыстары
Бүйрек амилоидозы дамуының ерте белгілерінің бірі.
Гематурия
Изостенурия
Протеинурия
Цилиндрурия
Артериялық гипертензия
Бүйрек түтікшелерінде мүлде реабсорбцияланбайтын, негізінен шумақшалы фильтрация арқылы бөлінетін заттек аталады:
натрий
глюкоза
нәруыздар
креатинин
зәр қышқылдары
Шумақтық сүзілу көлемі төмендеуінің ренальді себептеріне жатады:
шумақшалардың фиброзды тінмен алмасуы
Боумен капсуласында қысымның төмендеуі
шумақшалық мембрана өткізгіштігінің жоғарылауы
қан сарысуында онкотикалық қысымның жоғарылауы
алып кетуші артериолалар тонусының артуы
Бүйректің проксимальдық түтікшелерінің бүліністері кезінде бұзылады:
ультрафильтрация
облигаттық реабсорбция
факультативті реабсорбция
кері ағымды-көбейтіпші механизм
концентрациялау және ажырату процестері
Зәрдің осмостық концентрациялау қабілетінің өзгерістерін туындататын, бүйректің милы қабатында ауыспалы-кері ағымдық механизм бойынша су және Na иондары реабсорбциясының бұзылуы осының бүлінуі кезінде байқалады:
Генле ілмегінің
бүйректік түтікшелердің
юкстагломерулярлы аппараттың
проксимальдық түтікшелердің
дистальдық түтікшелердің
Эндогенді креатининнің бүйректік клиренсін есептеу әдісін қолдану, ең алдымен, осыны бағалауға мүмкіндік береді:
түтікшелік секрецияның
түтікшелік реабсорбцияның
концентрациялау функциясын
бүйректік қанақым жылдамдығын
шумақшалық фильтрациялық жылдамдықты
Тубулопатиялар кезінде түтікшелерде келесі заттектің белсенді реабсорбциясы бұзылады:
су
глюкоза
креатинин
зәр қышқылы
Натрийдің зәрмен экскрециялануының күшеюі осының әсерінен дамиды:
альдостеронның
катехоламиндердің
II ангиотензиннің
антидиуретикалық гормонның
жүрекшелік натрийуретикалық фактордың
Бүйректің инкретиялық функциясының ауытқулары жайлы осының бұзылыстары нақтылайды:
шумақшалық фильтрацияның
кальций және фосфор метаболизмінің
антидиуретикалық гормон түзілуінің
натрийуретикалық гормондар бөлінуінің
азоттық алмасу өнімдері шығарылуының
Юкстагломерулярлық эпителиоидты жасушаларының бүлінуі немесе олардың қалқырауы кезінде ренин келесі жасушаларды бөледі:
Турмагит жасушаларын
түтікшелердің дистальдық бөліміндегі жасушаларды
экстрагломерулярлық мезангиялық жасушаларды
жинақтаушы түтікшелердегі эпителиоциттерді
Генле ілмегіндегі эпителиоциттерді
Бүйректің милы қабатындағы простагландиндер бөлінуінің азаюы туындайтады:
вазодилатацияны
вазоконстрикцияны
тромбоциттер агрегациясының тежелуін
шумақшалық фильтрацияның жоғарылауын
ренин бөлінуінің күшеюін
Бөлінген нәруыздың сапалық құрамы бойынша протеинурия бөлінеді:
шамалы және жаппай
преренальді және ренальді
селективті және селективті емес
функциональдық және органикалық
физиологиялық және патологиялық
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің декомпенсациялық белгілері саналады:
изостенурия
эритроцитоз
гипокалиемия
гиперкальциемия
газдық емес алкалоз
Науқас О., 32 жаста, бедеулікпен тексерілу барысында сперматогенездің бұзылысынан туындаған олигозооспермия анықталды. Шәует функциясының бұзылуы аталық ұрық бездің келесі құрылымының бұзылуымен байланысты:
шәует қуығысы
аталық бездің нервүздық қабаты
аталық бездің интерстициялық тіні
аталық бездің ирек түтікшелері
аталық бездің тура түтікшелері
Аталық бездің стероидты функциясының бұзылуы осы жасушалардың зақымдануы кезінде байқалады:
Лейдиг жасушаларының
Сертони жасушаларының
сперматоциттердің
сперматогонийлердің
миоидты жасушалардың
Интерстициялық Лейдиг жасушаларында тестестерон түзілуінің бұзылуы аталық бездегі осы гормон деңгейінің өзгерістерімен байланысты:
лактотропты гормонның
соматотропты гормонның
фолликул ынталандыруш гормонның
адренокортикотропты гормонның
лютеиндеуші гормонның
Лабораториялық зерттеу барысында тәуліктік диурездің азаюы, гипернатремия, гипокалиемия анықталған. Бұл өзгерістер осы гормонның гиперсекрециясынан туындауы мүмкін:
адреналиннің
альдостеронның
паратормонның
антидиурездік гормонның
жүрекшелік натрийурездік пептидтің
Лабораториялық зерттеулерде пациенттің қан анализінде глюкоза мөлшері қалыпты, ал зәрде глюкоза пайда болған. Бұл бұзылыстардың ең ықтимал себебін атаңыз.
түтікшелік секреция бұзылысы
шумақшалық фильтрация бұзылысы
түтікшелік реабсорбция бұзылысы
бүйректің инкреторлық функциясының бұзылысы
бүйректің экскреторлық функциясының бұзылысы
Фанкони синдромы кезінде натрий иондарының, глюкозаның, аминқышқылдарының, гидрокарбонаттардың, фосфаттардың реабсорбциясы бұзылады. Бұл осы жерде тасымалданудың функционалдық ауытқуларының пайда болуымен байланысты:
Генле ілмегінде
дистальнді түтікктерде
проксимальді түтікктерде
жинақтаушы түтікшелерде
шумақшаларда
Науқас 22 жаста. Жіті тонзиллитпен ауырғаннан кейін 2 апта өткен соң денесінде жайылған ісіну пайда болды. Тәуліктік диурез – 400 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,020, нәруыз – 1,8 г/л. Зәрдегі шөгіндіні микроскоппен зерттегенге көру алаңында анықталды: лейкоциттер – 2–4, эритроциттер – 25–28, гиалинді цилиндрлер – 0–1. Науқаста зәрлік синдром қандай қандай симптомдарымен байқалады?
анурия, гиперстенурия, гематурия
олигурия, протеинурия, гематурия
олигурия, лейкоцитурия, гематурия
олигурия, гипостенурия, протеинурия
олигурия, лейкоцитурия, цилиндрурия
Егулерден кейін 10 күн өткен соң науқаста әлсіздік, бетіннің ісінуі, басының айналуы пайда болды. Артериялық қысым – 150/95 мм сын.бағ. Диурез – 750 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,028, ақуыз – 1,6 г/л. Зәр шөгіндісінің микроскопиясында: өзгерген эритроциттер – 30–40 көру аймағында, лейкоциттер – 6–8 көру аймағында, гиалинді және эритроцитарлы цилиндрлер көп емес. Көрсетілген клиникалық-лабораториялық белгілер зәр шығару жүйесі дертігін қандай біртектес түріне тән?:
жітІ цистит
бүйрек амилоидозы
липидті нефроз
жітІ пиелонефрит
жітІ гломерулонефрит
Науқас жалпы әлсіздікке, жүрек айнуына, шөлдеуге, ісінуге, сирек несеп шығаруға шағымданды. Ауру 7 күн бұрын қауырт басталды. Науқас 2 апта бұрын іріңді отитпен ауырған. Тәулік диурез 600 мл, нәруыз 2,2 г/л. Қанда ЭТЖ жоғарылаған. Осы патологияның этиологиялық факторы саналады:
аденовирус
стафилококк
стрептококк
ішек таяқшасы
риновирусты инфекция
Стрептококкты инфекцияны басынан өткергеннен кейін 2 апта өткен соң науқаста ісінулер, азотемия, олигурия, протеинурия, гематурия, диастолалық артериялық гипертензия пайда болды. Осы өзгерістер тән:
жедел пиелонефритке
жедел бүйрек жеткіліксіздігіне
жедел нефроздық синдромға
жедел нефриттік синдромға
реноваскулярлы артериялық гипертензияға
Жіті гломерулонефрит дамуының басында шумақшаларда болатын жасушалардың пролиферациясы, негізінен осы жасушаның есебінен болады:
эозинофилдердің
нейтрофилдердің
мезангиальдық жасушалардың
эпителиальды жасушалардың
эндотелиальды жасушалардың
Созылмалы гломерулонефрит кезіндегі шумақша капиллярларының базальді мембранасы өткізгіштігінің артуы, теріс зарядтың оң зарядқа ауысуы және бүйрек паренхимасындағы катаболизмдік процесстер осының дамуына алып келеді:
гематурияға
цилиндрурияға
лейкоцитурияға
протеинурияға
олигурияға
Науқас К., 35 жаста, анасарка белгілерімен ауруханаға жатқызылған. Анамнезінде – 7 жыл бойы созылмалы гломерулонефритпен ауырады. Тексергенде артериялық қысымы 190/105 мм сын.бағ., қан анализінде: гемоглобин 100г/л , эритроциттер 2,8×1012/л , лейкоциттердің жалпы саны 10,3×109/л , қалдық азот – 37,5ммоль/л . Несеп анализінде нәруыздың тәуліктік экскрециясы 9,8г/л . Осы деректердің қайсысы гломерулонефрит дамығанын айқындайды:
артериялық гипертензия
эритроциттер санының азаюы
лейкоцитоз
қалдық азоттың жоғарылауы
тәуліктік диурездің төмендеуі
Науқас 10 жыл бойы диффузиялы созылмалы гломерулонефриттен ауырған. Жүрегінің ауырсынуы, жүрек қағуы, айқын ісінулер пайда болған. Тәуліктік диурез 1100 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,042, нәруыз тәулігіне 4,8 г, гиалинді және балауыз тәрізді цилиндрлер көптеп кездеседі. Қанда гипопротеинемия, гипоальбуминемия, гиперлипидемия, гипернатриемия анықталған. Науқаста пайда болған симптомдар осының туындауын нақтылайды:
жедел бүйрек жеткіліксіздігінің
біріншілік нефроздық синдромның
екіншілік нефроздық синдромның
бүйрек пиелонефритінің
бүйрек амилоидозының
Жіті бүйрек жеткіліксіздігі дамыған науқастың тәуліктік диурезі 50 мл. Осы бұзылыс пайда болуының негізінде жатыр:
зәр шығуының қиындауы
бүйректе қанайналым бұзылысы
сутек иондарының түтікшелік секрециясының артуы
натрий реабсорбциясының күшеюі
су реабсорбциясының артуы
Жіті бүйрек жеткіліксіздігі дамығаннан кейін 7-ші тәулікте Зимницкий сынамасы бойынша науқастың зәрінің салыстырмалы тығыздығы 1,010–1,012 дейін ауытқыды. Осы өзгерістер келесі функцияның:
бүйректің бөлінулік функциясының
бүйректің экскреторлық функциясының
бүйректің фильтрациялық функциясының
бүйректің реабсорбциялық функциясының
бүйректің концентрациялық функциясының бұзылыстарын нақтылайды
Науқас 20 жаста, көлік апаты болған жерден клиникаға жеткізілді. Кеудесі мен іш қуысы көптеп жарақаттанған. Есі шатасқан. АҚ 70/30 мм сын.бағ. Тәуліктік диурез 30 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,020, нәруыздың мөлшері 0,99 г/л. Науқаста зәрдің қандай сандық және сапалық өзгерістері дамыған?:
олигурия, гиперстенурия
олигурия, гипостенурия
олигурия, протеинурия
анурия, протеинурия
анурия, изостенурия
ЖБЖ ауыратын науқаста аптаның соңында сана сезімінің тежелуі, бұлшықеттерінің гипотониясы, гипорефлексия байқалады. Тәуліктік диурез 3,8 л, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,007. ЖБЖ-нің осы кезеңінде гомеостаздың келесі бұзылысы тән:
гипокалиемия
гипонатриемия
мочевинаның көбеюі
организмнің гипергидратациясы
гиперазотемияның күшеюі
Сірке қышқылымен уыттанғаннан кейін науқас ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді. АҚ 74/30 мм сын.бағ. Гемоглобин 74 г/л, тура билирубин 108 мкмоль/л. Тәуліктік 300 мл. Зәр қою-құрең түсті, уробилинді реакция. Зәрлік синдромның себебі:
эритроциттердің гемолизі
бүйректің жытты бүлінуі
зәр шығару жолдарының обтурациясы
бүйректің қыртысты қабатының гипоксиясы
артериялық гипотензия
Бүйректің жiтi жеткіліксіздігінің преренальды түрінің патогенезінің негізгі тізбегі болып саналады:
бүйректік қан ағымының жылдамдауы
бүйректің қыртысты қабатының артериоларының дилатациясы
бүйректің қыртысты қабатының ишемия және гипоксияның дамуы
бүйректің қылтамырларының эндотелийінің диффузды зақымдануы
бүйректің миы қабатының қанмен қамтамасыз етілуінің азаюы
Науқаста ауыр жарақаттан кейін III дәрежелі шок дамыған, сонымен қатар жедіт бүйрек жеткіліксіздігінің белгілері пайда болған. Осы жағдайда ЖБЖ дамуының басты механизмін атаңыз:
зәр шығуының бұзылуы
артериялық қысымның төмендеуі
қанда онкотикалық қысымның төмендеуі
бүйрек артерияларында қысымның жоғарылауы
шумақша капсуласында қысымның жоғарылауы
Операция барысында науқасқа қан тобы сәйкес келмейтін қан құйылды. Науқастың жағдайы ауыр, есінен танған. Қан талдамасында: анемия, қалдық азоттың көбеюінен гиперазотемия, мочевина, креатинин анықталған. Тәуліктік диурез 200 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,009–1,012. Науқаста зәр шығару жүйесінің қызметі бұзылыстарының қандай біртектес түрі дамыған?
жедіт бүйрек жеткіліксіздігі
созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі
нефроздық синдром
нефриттік синдром
пиелонефрит
Науқас 24 жаста, суицидті уыттану үшін сулема қабылдағаннан кейін ауыр жағдайда ауруханаға жеткізілді. 3 тәулік өткен соң науқаста құсу, құрысулар, жүрек ырғағының бұзылуы байқалды, өкпе ісінуі дамыды, артериялық қысымы жоғарылады. Қанның талдамасында калий, мочевина, креатинин, қалдық азоттың мөлшері жоғарылаған. Тәуліктік диурез 80 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,010–1,012. Бүйрек дертінің біртектес түрінің осы сатысының патогенезінде маңызды:
метаболизмдік алкалоз
бүйректің ренин синтезделуінің азаюы
шинадриолермен бүйрек түтікшелерінің обтурациясы
шумақтық фильтрацияның жылдамдауы
түтікшелерде натрий реабсорбциясының артуы
Науқасты бетіннің ісінуі, әсіресе таңертең қатты ісінетіні мазалайды. Қан талдауында натрий мөлшері өте төмен. Дәнекер тіннің жасушааралық матриксіне енетін және қан ағасымен келетін натрий иондарын байланыстыратын заттекті атаңыз:
эластин
коллаген
гиалурон қышқылы
хондроитинсульфат
фибронектин
Созылмалы бүйректік жеткіліксіздігінің негізгі иммундық емес тетігі болып саналады:
қызмет атқаратын нефрондарға жүктеменің аз болуы
калликреин-кининд жүйелерінің белсенділігінің тежелуі
бұлінбеген нефрондардың компенсациялық гиперфильтрациясы
шумақтың базальді мембрансы антигендеріне аутоантиденелердің өндірілуі
оттегінің бос радикалдары және цитокиндер түзілуінің азаюы
Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің бірінші сатысында (латентті сатысы) дамиды:
уремиялық токсиндердің жиналуы
бүлінген шумақшалардың регенерациясы
бүйрекішілік қысымның жоғарылауы
шумақшалық фильтрацияның 50%-ға дейін азаюы
диурездің тәулігіне 100 мл-ге дейін азаюы
Науқас пиелонефритпен 23 жыл бойы ауырады. Басының қатты ауырусынуы, терісінің қышынуы, асқазан аумағының ауырусынуы пайда болған. Жүрегі айнпи, құсуы, өтп өткен. Қолының терісінде және төсінде петехиальді бөртпелер,паш түбінде ақ қабыршық байқалады. Аузынан аммиактың иісі шығады. Перикард үйкеліс шуы, Қуссмаульдың шулы тынысы естіледі. СБЖ-нің осы сатысында қызмет атқарады:
нефрондардың 90%
нефрондардың 70%
нефрондардың 50%
нефрондардың 30%
10% аз нефрондар
Бүйректің созылмалы жеткіліксіздігінің гиперазотемиялық сатысына тән:
гипестензурия
массивті протеинурия
қанда несепнәр концентрациясының артуы
қанда креатинин концентрациясының азаюы
бөліпнуік алкалоз
Науқас ауыр жүк көтергеннен кейін солжақ бүйірінде ұстама тәрізді шап аймағына берілетін, қатты ауырусыну пайда болған. Кіші дәреті жиі әрі ауырады. Зәрдің түсі қызыл. Зәр анализінде өзгермеген эритроциттер көп, оксалаттар +++. Патологияның осы типтік түрі дамуында маңызды:
зәрде мукопротеидтердің төмендеуі
зәрде солюбилизаторлардың төмендеуі
зәрде кристалдардың ингибиторларының жоғарылауы
зәрде комплекс түзуіштердің жоғарылауы
организмнің жалпы гипергидратациясы
Науқаста подагра. Бүйрек тұсының ауырғанына шағымданады. Ультрадыбысты зерттеулерде бүйректе тас бар екендігі анықталды. Осы жағдайда тас түзілуіне ықпал ететін ең ықтимал себепті атаңыз концентрация:
кальций концентрациясының артуы
оксалаттар мөлшерінің жоғарылауы
зәр қышқылдығының артуы
трипельфосфаттың көбеюі
несепнәрдің көбеюі
Қайсы ағзаның биопсиясы амилоидоздың ерте сатысын анықтауға мүмкіндік береді?
тері
тік ішектің сілемейлі қабаты
бауыр
Ер балада туылғаннан аталық безінің болмауы, аталық безінің қосалқысы және шәует шығатын түтіктері жетілмеген. Жыныс жүйесіндегі осы ақаудың дамуы қалай аталады?:
гипоспадия
вирилизация
крипторхизм
евнухоидизм
гермафродитизм
Тексеру барысында біріншікті зәрдің түзілу жылдамдығы минутына 125 мл құрған, осыған сәйкес ультрафильтрат саны бойынша бір тәулікте түзілетін зәрдің мөлшері тең болады:
180 мл
1,8 л
12,5 л
125 л
180 л
2 типті қантты диабетпен ауыратын науқастың тәуліктік зәрінен альбуминурия (250 мг/тәулігіне) анықталды. Бұл көрсеткіш осы өзгерістің маркері ретінде саналады:
бүйрек амилоидозы
жаппай протеинурия
нефриттік синдром
нефроздық синдром
бүйректің эндотелий дисфункциясы
Тексеріп қарағанда науқастың зәрінде анықталды: тәуліктік диурез - 450 мл, зәрдің салыстырмалы тығыздығы – 1,022, зәрдегі нәруыз - 1,0 г/л, аминоацидурия ++, глюкозурия ++, креатинин клиренсі - 120 мл/мин. Анықталған көрсеткіштер осы бұзылыстардың дамығаны жайлы нақтылайды:
түтікшелік секрецияның
түтікшелік реабсорбцияның
бүйректің концентрациялау қабілетінің
бүйректің экскрециялық функциясының
шумақшалық фильтрацияның
Зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,034–1,050 дейін ауытқыған. Бүйректің концентрациялау қабілетінің қандай бұзылысы дамыған:
никтурия
полиурия
глюкозурия
протеинурия
гиперстенурия
Науқас К., 48 жаста, ми-бассүйек жарақатынан кейін тез шөлдей беретініне, кіші дәретке жиі баратынна және өте көп мөлшерде, яғни тәулігіне 6–6,5 литрге дейін зәр шығаратынына, ұйқысының бұзылуына шағымданады. Зәрі түссізденген, патологиялық элементтер кездеспейді, зәрдің салыстырмалы тығыздығы 1,000–1,005. Қан сарысуындағы глюкоза мөлшері – 4,0 ммоль/л. Анықталған өзгерістердің негізінде жатыр:
инсулин тапшылығы
антидиурездік гормонның тапшылығы
жүректік натрийурездік пептидтің артуымен жиналуы
глюкокортикостероидтардың артықымен өндірілуі
альдостеронның артуымен жиналуы
Науқас С., 57 жаста, жалпы әлсіздікке, қабырғасы мен төсінің ауырусынуына шағымданады. Анамнезінде болмашы жарақаттық сынқақтар анықталған. Сүйек кемігінде плазмоцитоз, парапротеинемия анықталған. Зәр анализінде нәруыз – 1,1 г/л, Бенс-Джонс нәруызына термопреципитациялау сынамасы оң. Даму механизмі бойынша протеинурия осы топқа жатады:
гистурия
секреторлық протеинурия
шумақшалық протеинурия
«қайта толу» механизмі бойынша протеинурия
функциялық протеинурия
Науқас П., 25 жаста, шамалы қызбаға, жалпы әлсіздікке, ұйқышылдыққа, басының ауырусына шағымданады. Зәрі жасыл-сұр түсті, тұның емес, нәруыз – 0,1 г/л, глюкоза жоқ. Билирубин және уробилинді денешік реакциясы оң. Зимницкийдің сынамасында: зәрдің салыстырмалы тығыздығы - 1,014–1,028, тәуліктік диурез - 1,7 л, күндізгі диурез - 1,3 л. Анықталған өзгерістер осының дамығанын нақтылайды:
пиелонефриттің
гломерулонефриттің
бауырдың паренхималық зақымдануын
жітi бүйрек функциясының жеткіліксіздігін
эритроциттер гемолизінің күшеюін
Минималды өзгерістер ауруы (липоидты нефроз) үшін тән:
селективті протеинурия
артериялық гипертензия
айқын пиперазотемия
айқын гиперазотемия
кәрттық шақта жаппай зақымдануы
Науқас А., 38 жаста, төртхлорлы көмірқышқылмен уыттанған кейін 3 күн өткен соң науқаста гиперазотемия, гиперкалиемия, газдық емес ацидоз анықталды. Сонымен бірге, тәуліктік диурездің азайғаны байқалды. Шумақшалық фильтрацияның тоқтауы және анурияның пайда болуы осы кезде дамиды:
бүйректік қанайнымы 600 мл/мин және одан көп жоғарылауы
қан сарысуында онкотикалық қысымның 40 мм сын. бағ. дейін жоғарылауы
Боумен капсуласында гидростатикалық қысымның 18 мм сын.бағ. дейін жоғарылауы
шумақшалық қылтамырларда гидростатикалық қысымның 70 мм сын.бағ. дейін төмендеуі
систолалық артериялық қысымның 70 мм сын.бағ. дейін төмендеуі
Науқас В., 25 жаста, эпидемиялық паротитті басынан өткергеннен кейін шәуетте морфологиялық қалыпты сперматозоидтар саны 1 млн көлемде 15 млн. дейін азайған. Сонымен қатар, осының өндірілуі артумен аденогипофиз арқылы компенсацияланатын Сертоли жасушаларының гормоналды тапшылығының белгілері байқалады:
тестостеронның
лютеиндеуші гормонның
фолликулa ынталандырушы гормонның
адренокортикотропты гормонның
соматотропты гормонның
Науқастың беті мен аяқтарының ісінуі байқалады, артериялық қысым – 150/95 мм сын.бағ. Қан анализінде – лейкоцитоз, ЭТЖ жылдамдаған, C реактивті нәруыз++. Тәуліктік диурез – 500 мл, зәр қоңыр-қызыл түсті, нәруыз - 1,8 г/л, лейкоциттер 4–6 к/а, эритроциттер – өзгерген, көру алаңының бәрін қамтыған. Зәрдің бактериялық себіндісінің нәтижесі теріс. Бұл әйігленімдер тән:
жiтi нефриттік синдромға
созылмалы нефриттік синдромға
жүйелік қабынулық жауап синдромы
бүйректің созылмалы ауруы
нефроздық синдром
