Góc độ rộng, hẹp, hẹp hơn và phương thức sử dụng công cụ sinh hoạt

Chỉ góc độ rộng và hẹp

Góc độ rộng, hẹp và kinh tế chính trị

Góc độ hẹp hơn và thẩm mỹ nghệ thuật

1943

1930

1954

1960

Tổng hợp mọi phương thức sinh hoạt của con người

Chỉ hoạt động tinh thần của xã hội

Nghệ thuật và văn chương thuần túy

Các phong tục truyền thống cổ xưa

Hồ Chí Minh

Phan Bội Châu

Trần Hưng Đạo

Nguyễn Trãi

Tính dân tộc, tính khoa học, tính đại chúng

Tính hiện đại, tính quốc tế, tính cá nhân

Tính truyền thống, tính kinh tế, tính thẩm mỹ

Tính pháp trị, tính cộng đồng, tính chuyên môn

Đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới

Nếp sống tiết kiệm và chăm chỉ lao động

Giáo dục tri thức và rèn luyện thể chất

Phát triển nghệ thuật và giải trí

Những giá trị văn hóa bền vững của cộng đồng các dân tộc Việt Nam; là thành quả của quá trình lao động, sản xuất, chiến đấu và giao lưu, phản ánh những nét độc đáo, đặc tính của con người Việt Nam

Tập hợp các nghi lễ tín ngưỡng cổ truyền

Những biểu hiện thời trang và phong cách sống đương đại

Các giá trị vật chất do kinh tế thị trường tạo ra

Là mục tiêu và là động lực

Chỉ là công cụ tuyên truyền

Phụ trợ cho kinh tế

Là lĩnh vực giải trí

Động lực vật chất và tinh thần; động lực cộng đồng và cá nhân; nội lực và ngoại lực

Chỉ động lực tinh thần

Chỉ nội lực của cá nhân

Động lực vật chất kết hợp pháp luật

Là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, góp phần xây dựng xã hội mới và con người mới

Chỉ để giải trí, thư giãn tinh thần

Là công cụ giáo dục trong gia đình

Phản ánh đời sống mà không định hướng xã hội

Nghệ sĩ chính là chiến sĩ trên mặt trận đấu tranh cách mạng

Nghệ sĩ là người sáng tạo thuần túy, không tham gia xã hội

Nghệ sĩ chỉ làm nhiệm vụ minh họa

Nghệ sĩ là người quản lý văn hóa

Rửa mặt hằng ngày

Tập thể dục hàng tuần

Đi mua sắm hàng tháng

Vệ sinh nhà cửa định kỳ

Gồm các mặt xây dựng tâm lý, luận lý, xã hội, chính trị và kinh tế

Chỉ bao gồm giáo dục và nghệ thuật

Chủ yếu là tuyên truyền và cổ động

Tập trung vào phát triển kỹ thuật sản xuất

Có đủ các mặt đức, trí, thể, mỹ

Chỉ cần học giỏi chuyên môn

Ưu tiên thể lực hơn đạo đức

Chủ yếu chú trọng kỹ năng thực hành

Là công cụ sắc bén trong đấu tranh cách mạng

Chỉ là hoạt động giải trí phụ trợ

Không liên quan đến chính trị

Là lĩnh vực riêng rẽ, tách khỏi xã hội

Là gốc, nền tảng, sức mạnh và tiêu chuẩn hàng đầu

Chỉ là phẩm chất phụ trợ cho tài năng

Là cảm xúc cá nhân khó định lượng

Chủ yếu là tuân thủ mệnh lệnh

Tôn trọng dân, tin dân, học hỏi dân và vì dân

Chỉ chăm lo đời sống vật chất của dân

Phục tùng dân vô điều kiện mọi lúc

Đặt lợi ích cá nhân lên trước lợi ích dân

Văn hóa phải ở trong chính trị và kinh tế, phục vụ nhiệm vụ chính trị và phát triển

Văn hóa độc lập hoàn toàn với chính trị và kinh tế

Văn hóa chỉ ảnh hưởng đến kinh tế, không liên quan chính trị

Văn hóa là kết quả thụ động của kinh tế

Xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam phát triển toàn diện, hướng đến chân–thiện–mỹ, thấm nhuần tinh thần dân tộc, nhân văn, dân chủ, khoa học

Ưu tiên tăng trưởng kinh tế, chưa đặt mục tiêu văn hóa

Phát triển văn hóa theo mô hình nhập khẩu nguyên bản

Giảm bớt vai trò của con người trong phát triển văn hóa

Những giá trị đạo đức cao đẹp

Sự cưỡng chế pháp luật

Ưu thế quân sự

Tốc độ công nghiệp hóa thuần túy

Văn hóa phải ở trong chính trị, phục vụ nhiệm vụ chính trị và mọi hoạt động của tổ chức, nhà chính trị phải có hàm lượng văn hóa

Văn hóa đứng ngoài chính trị để giữ tính trung lập

Văn hóa chỉ phản ánh chính trị mà không định hướng

Văn hóa nên thay thế chính trị trong quản trị

Loài người

Nhà nước

Giới nghệ sĩ

Các nhà khoa học

Đời sống tinh thần của xã hội, thuộc kiến trúc thượng tầng

Toàn bộ lực lượng sản xuất vật chất

Thuần túy nghi lễ tôn giáo

Chỉ gồm văn học nghệ thuật

Tâm lực, thể lực và các hoạt động của nó

Trí tuệ và tài sản

Quan hệ xã hội và địa vị

Giới tính và tuổi tác

Thực tiễn của đời sống nhân dân

Sách vở nước ngoài

Khuynh hướng thị trường

Tưởng tượng cá nhân thuần túy

Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Hội nhập văn hóa toàn cầu theo mô hình đồng nhất

Tập trung vào kỹ thuật, giảm vai trò văn hóa

Thay thế bản sắc dân tộc bằng văn hóa hiện đại

Đạo đức là cái gốc của người cách mạng

Đạo đức chỉ cần khi làm lãnh đạo

Đạo đức có thể thay bằng luật lệ

Đạo đức là yếu tố thứ yếu so với tài năng

Trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước, thực hiện tốt chính sách của Đảng và Nhà nước

Trung thành tuyệt đối với cá nhân lãnh tụ

Chỉ tuân thủ pháp luật khi có giám sát

Đặt lợi ích gia đình lên trước lợi ích quốc gia

Là trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước

Là trung thành với lợi ích cá nhân

Là trung lập trước các vấn đề quốc gia

Là trung thành với tổ chức bất kỳ

Giá trị đạo đức cao đẹp, phẩm chất của những người cộng sản ưu tú, bằng tấm gương sống và hành động

Sự giàu có vật chất vượt trội

Hệ thống quản trị quan liêu

Tự do vô hạn không ràng buộc

Quan niệm tiết kiệm toàn diện: của cải vật chất, thời gian, sức dân, nhân tài, lời nói; không phải hà tiện

Chỉ là tiết kiệm tiền bạc

Là thắt chặt chi tiêu bằng mọi giá

Là cắt giảm văn hóa và giáo dục để tiết kiệm

Hoàn toàn vì lợi ích chung, công bằng, công tâm, đặt lợi ích của Đảng, nhân dân, dân tộc lên trên hết

Vì lợi ích cá nhân, linh hoạt theo hoàn cảnh

Trung lập giữa lợi ích chung và lợi ích riêng

Ưu tiên lợi ích tập thể nhưng chấp nhận tư lợi

Chủ nghĩa đế quốc

Giai cấp công nhân

Nông dân

Trí thức yêu nước

Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức

Xây đi đôi với chống

Tu dưỡng suốt đời

Đạt mục tiêu bằng mọi giá

Nói đi đôi với làm, nêu gương về đạo đức

Thưởng phạt nghiêm minh

Tu dưỡng theo định kỳ

Tách lời nói khỏi hành động

Phải thực hiện kiên trì, bền bỉ

Chỉ cần hăng hái nhất thời

Tu dưỡng khi có khủng hoảng

Dừng lại khi đạt thành tích

Lao động sản xuất

Tăng tiêu dùng

Mở rộng giao tiếp

Tích lũy tiền bạc

Lâu dài, gian khổ, vì lợi ích trước mắt và lâu dài; là công việc của văn hóa giáo dục

Ngắn hạn và chủ yếu dựa vào khen thưởng

Chỉ dành cho giáo viên chuyên nghiệp

Tập trung vào lợi ích kinh tế trước mắt

Tầm chương, kinh viện, xa rời thực tế

Bất bình đẳng, trọng nam khinh nữ

Khuyến khích sáng tạo và thực hành

Bình đẳng giới

Ngu dân

Dối bại, xảo trá

Nguy hiểm hơn cả sự dốt nát

Tôn trọng dân trí và độc lập

Tất cả mọi tầng lớp nhân dân

Chỉ dành cho người nghèo

Chỉ dành cho cán bộ, đảng viên

Chủ yếu dành cho trí thức

Đạo đức, lối sống có mặt xuống cấp; tình trạng suy thoái tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống trong Đảng và xã hội có chiều hướng gia tăng

Đạo đức được cải thiện toàn diện, không còn biểu hiện suy thoái

Chỉ xuất hiện vấn đề đạo đức ở khu vực tư nhân

Suy thoái đạo đức chỉ xảy ra trong đời sống văn hóa dân gian

Toàn dân

Nhà nước

Giới trí thức

Doanh nghiệp

Một dân tộc thông thái

Một dân tộc công nghiệp hóa nhưng lệ thuộc

Một dân tộc giàu có nhờ tài nguyên thiên nhiên

Một dân tộc thiên về võ nghệ

Với các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động các nước

Với tất cả những người tiến bộ trên thế giới

Chỉ với phong trào cộng sản quốc tế

Chỉ với các nước láng giềng gần Việt Nam

Đảng phải là đầy tớ thật trung thành của nhân dân

Đảng là người lãnh đạo tuyệt đối, không cần chịu trách nhiệm trước nhân dân

Đảng chỉ cần quản lý cán bộ, không liên quan đến nhân dân

Đảng phải ưu tiên lợi ích riêng của tổ chức trước lợi ích nhân dân

Khắc phục các quan niệm phiến diện về văn hóa

Khẳng định văn hóa chỉ là nghệ thuật thuần túy

Loại bỏ hoàn toàn vai trò đạo đức trong văn hóa

Giảm tầm quan trọng của giáo dục trong văn hóa

Khi chính quyền về tay nhân dân

Khi chỉ có sự hỗ trợ từ các nước phát triển

Khi kinh tế thị trường đạt mức cao nhất

Khi tất cả trường học đều tư nhân hóa

Phải lấy văn hóa dân tộc làm gốc, là điều kiện và cơ sở để tiếp thu văn hóa nhân loại

Phải loại bỏ yếu tố dân tộc để hội nhập hoàn toàn

Chỉ chọn những giá trị vật chất, bỏ qua giá trị tinh thần

Phải mô phỏng nguyên xi văn hóa nước khác

Nói đi đôi với làm, phải nêu gương đạo đức

Chỉ tuyên truyền bằng khẩu hiệu

Ưu tiên hình thức hơn nội dung

Tập trung vào thưởng phạt thay vì rèn luyện

Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

Đạo đức chỉ cần bẩm sinh tốt

Đạo đức phụ thuộc hoàn toàn vào hoàn cảnh khách quan

Đạo đức chủ yếu do khen thưởng tạo ra

Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân về đạo đức mới, lối sống mới, nếp sống mới

Văn hóa chủ yếu phục vụ tầng lớp tinh hoa

Văn hóa chỉ là nghi lễ truyền thống

Văn hóa là giải trí thuần túy

Là quan hệ giữa tư duy và tồn tại, giữa cái phản ánh và cái được phản ánh

Văn nghệ tách rời hoàn toàn đời sống

Đời sống phải mô phỏng theo văn nghệ

Văn nghệ chỉ phản ánh cảm xúc cá nhân, không liên quan thực tiễn

Phục vụ quyền sống, quyền sung sướng, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc của con người, tạo điều kiện phát triển toàn diện

Tạo ra sản phẩm để trao đổi thương mại

Phục vụ thị hiếu nhất thời của công chúng

Thỏa mãn nhu cầu cá nhân của nghệ sĩ

Xây các giá trị và chuẩn mực đạo đức mới

Xây hình thức tuyên truyền bề nổi

Xây cơ chế thưởng phạt nghiêm khắc

Xây hệ thống kiểm tra thay cho giáo dục

Chỉ chăm lo vun vén lợi ích riêng, là nguồn gốc của những “căn bệnh” làm hư hỏng đội ngũ cán bộ, đảng viên, tha hóa Đảng

Là động lực mạnh mẽ cho phát triển xã hội

Là biểu hiện của tự do tuyệt đối

Không ảnh hưởng đến tổ chức và tập thể

Chủ nghĩa cá nhân

Chủ nghĩa tập thể

Tinh thần quốc tế vô sản

Chủ nghĩa yêu nước chân chính

Chủ nghĩa cá nhân

Tư tưởng nhân đạo

Tinh thần đoàn kết

Ý thức tự lực tự cường

Hữu nghị và hợp tác, đoàn kết

Cạnh tranh quốc tế khốc liệt

Biệt lập dân tộc

Ưu tiên lợi ích quốc gia hẹp hòi

Phải thực hiện kiên trì, bền bỉ

Chỉ cần rèn luyện trong thời gian ngắn

Dựa vào khen thưởng để thay thế rèn luyện

Tập trung vào hình thức bên ngoài

Con người

Tài nguyên thiên nhiên

Máy móc thiết bị

Vốn tài chính

Đảng

Nhà nước

Các đoàn thể chính trị – xã hội

Mỗi cá nhân

Con người xã hội chủ nghĩa

Công nghệ hiện đại nhất

Nguồn vốn đầu tư lớn

Hệ thống pháp luật hoàn hảo ngay lập tức

Văn hóa cũng là một mặt trận

Văn nghệ phải làm cho ai cũng có tinh thần vì nước quên mình, vì lợi ích chung

Xây dựng chính trị; dân quyền

Kháng chiến hóa văn hóa, văn hóa hóa kháng chiến

Dân tộc, khoa học và đại chúng

Thuần túy truyền thống và đóng kín

Toàn cầu hóa và phi dân tộc

Thiên về giải trí và thị trường

Văn hóa là mục tiêu, động lực của sự nghiệp cách mạng

Văn hóa chỉ là công cụ tuyên truyền

Văn hóa là lĩnh vực phụ trợ không quyết định

Văn hóa đơn thuần phục vụ giải trí

Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời sa xuống; do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố; như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong

Văn hóa cũng là một mặt trận

Văn hóa phục vụ quần chúng nhân dân

Con người là vốn quý nhất của cách mạng

Di chúc

Đạo đức cách mạng

Đường Kách Mệnh

Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân