NEW
Font size
Worksheets15. mệt mỏi
Total questions: 76
Worksheet time: 38mins
Chọn định nghĩa đầy đủ nhất về “mệt mỏi” trong lâm sàng.
Cảm giác khó thở, hụt hơi khi gắng sức
Cảm giác buồn ngủ không cưỡng lại được
Cảm giác chủ quan kiệt sức, mất lực, mất năng lượng, mất hứng thú, cần phải nghỉ ngơi
Cảm giác đau cơ sau gắng sức mạnh
Đặc điểm nào sau đây đúng về mệt mỏi nói chung?
Là triệu chứng rất đặc hiệu cho bệnh tim mạch
Là triệu chứng phổ biến, không đặc hiệu, khó đánh giá
Thường chỉ gặp ở người cao tuổi
Hầu như chỉ do nguyên nhân tâm lý
Tỷ lệ bệnh nhân đi khám có triệu chứng mệt mỏi chiếm khoảng bao nhiêu?
5%
10%
20%
50%
Về giới, mệt mỏi thường gặp ở nhóm nào nhiều hơn?
Nam nhiều hơn nữ
Nữ nhiều hơn nam
Tỉ lệ ngang nhau ở hai giới
Chỉ gặp ở nữ sau mãn kinh
Theo thời gian, mệt mỏi cấp tính được định nghĩa là kéo dài bao lâu?
< 1 tuần
< 2 tuần
< 1 tháng
< 3 tháng
Mệt mỏi mạn tính được định nghĩa là kéo dài ít nhất bao lâu?
> 3 tháng
> 6 tháng
> 1 tháng
> 1 năm
Trong phân loại theo thời gian, khoảng 1–6 tháng được gọi là gì?
Mệt mỏi cấp tính
Mệt mỏi bán cấp
Mệt mỏi mạn tính
Mệt mỏi tối cấp
Nguyên nhân mệt mỏi cấp tính thường gặp nhất ở mọi nhóm tuổi là gì?
Thiếu máu
Nhiễm trùng
Suy thận cấp
Hạ đường máu
Nguyên nhân nào sau đây không thuộc nhóm mệt mỏi cấp tính?
Thiếu máu cấp
Suy tim cấp, rối loạn nhịp
Viêm gan cấp
Suy tim mạn ổn định lâu năm
Thuốc nào sau đây thường được nêu là có thể gây mệt mỏi cấp tính do tác dụng phụ?
Statin
Thuốc kháng histamin thế hệ 1
Thuốc ức chế bơm proton
Metformin
Mệt mỏi cấp tính do rối loạn chuyển hóa có thể gặp trong tình huống nào?
Cường giáp
Đái tháo đường type 2 ổn định
Hạ đường máu, rối loạn điện giải
Tăng acid uric máu
Khi gặp mệt mỏi cấp tính kèm phù, tiểu ít, tăng huyết áp, nên nghĩ nhiều đến nguyên nhân nào?
Suy tim mạn
Viêm gan cấp
Suy thận cấp/viêm cầu thận cấp
Rối loạn lo âu
Trong các nguyên nhân mệt mỏi kéo dài, nhóm nguyên nhân nào chiếm khoảng 80%?
Tim – phổi
Tâm thần (lo âu, trầm cảm…)
Nội tiết – chuyển hóa
Bệnh lý huyết học
Yếu tố tâm thần nào KHÔNG thuộc nhóm gây mệt mỏi kéo dài?
Rối loạn lo âu
Trầm cảm
Rối loạn dạng cơ thể
Rối loạn giấc ngủ do ngưng thở khi ngủ
Yếu tố lối sống nào KHÔNG gây mệt mỏi kéo dài?
Làm việc theo ca
Nghiện công việc
Chế độ ăn không phù hợp
Tập thể dục đều 30 phút mỗi ngày
Trong các nguyên nhân tim phổi sau đây, nguyên nhân KHÔNG gây mệt mỏi kéo dài là:
Suy tim mạn
Hen phế quản/COPD
Ngưng thở khi ngủ
Viêm gan mạn tính
Nguyên nhân mệt mỏi kéo dài thuộc nhóm bệnh thận là:
Hội chứng thận hư cấp
Bệnh thận mạn
Viêm cầu thận cấp
Thận ứ nước cấp
Nguyên nhân gan – mật gây mệt mỏi kéo dài thường gặp là:
Viêm gan mạn, xơ gan
Sỏi mật cấp
Viêm tụy cấp
Nhiễm khuẩn đường mật cấp
Bệnh nội tiết nào KHÔNG phải nguyên nhân thường gặp của mệt mỏi kéo dài?
Cường giáp/suy giáp
Suy thượng thận
Suy tuyến yên
U tuyến yên tiết prolactin đơn thuần không triệu chứng
Mệt mỏi kéo dài phối hợp sụt cân, đa niệu, khát nhiều, nhiễm trùng tái đi tái lại gợi ý bệnh lý nào?
Suy thượng thận
Bệnh Addison
Đái tháo đường
COPD
Nhiễm trùng mạn tính nào ÍT liên quan nhất tới mệt mỏi kéo dài?
Lao
HIV/AIDS
Viêm gan siêu vi
Viêm ruột thừa cấp
Bệnh thần kinh – cơ gây mệt mỏi kéo dài KHÔNG bao gồm:
Parkinson
Nhược cơ
Da xơ cứng
Trào ngược dạ dày – thực quản
Nhóm bệnh tự miễn liên quan đến mệt mỏi kéo dài gồm những bệnh nào?
Lupus ban đỏ hệ thống
Viêm khớp dạng thấp
Viêm đa cơ dạng thấp, viêm xơ cơ
Cả A, B, C
Trong nhóm huyết học/tân sinh, nguyên nhân mệt mỏi kéo dài thường do:
Thiếu máu mạn
U lympho
Bệnh bạch cầu
Cả 3 đáp án trên
"Hội chứng mệt mỏi mạn tính" KHÔNG được xếp chung với nhóm nguyên nhân nào sau đây?
Ung thư
Các bệnh tân sinh máu
Nguyên nhân khác chưa xác định
Viêm khớp dạng thấp
Định nghĩa phù hợp nhất của CFS là:
Mệt mỏi cấp tính sau nhiễm trùng < 1 tháng
Mệt mỏi thay đổi cuộc sống, kéo dài > 6 tháng, không rõ nguyên nhân, kèm nhiều triệu chứng
Mệt mỏi do thiếu máu kéo dài > 3 tháng
Mệt mỏi ở bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối
Ước tính Hội chứng Mệt mỏi mạn tính (CFS) ảnh hưởng tới khoảng bao nhiêu phần trăm dân số thế giới?
0,1%
0,5%
1%
5%
Nhận định đúng về căn nguyên CFS là gì?
Đã xác định rõ do virus EBV
Do rối loạn gen trội trên nhiễm sắc thể thường
Chưa có nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh rõ ràng, hay khởi phát sau nhiễm trùng/căng thẳng kéo dài
Chỉ do rối loạn hormon tuyến giáp
Theo tiêu chuẩn chẩn đoán CFS, mệt mỏi phải thỏa điều kiện nào?
Kéo dài ≥ 3 tháng
Giảm rõ khi nghỉ ngơi
Không liên quan hoạt động thể lực, không giảm khi nghỉ
Chỉ xuất hiện khi gắng sức nặng
Theo tiêu chuẩn CDC về CFS, số triệu chứng kèm theo tối thiểu (bên cạnh mệt mỏi kéo dài) là bao nhiêu?
≥ 2 triệu chứng
≥ 3 triệu chứng
≥ 4 triệu chứng
≥ 6 triệu chứng
Triệu chứng nào không nằm trong nhóm "≥ 4 triệu chứng" của CFS theo CDC?
Suy giảm trí nhớ/ngắn hạn, kém tập trung
Đau họng
Đau cơ, đau nhiều khớp
Tiêu chảy kéo dài
Trong CFS, "mệt mỏi sau gắng sức kéo dài > 24 giờ" có ý nghĩa gì?
Gợi ý nguyên nhân tim mạch
Là một trong các tiêu chí kèm theo quan trọng
Loại trừ chẩn đoán CFS
Chỉ gặp trong suy thượng thận
Đặc điểm mệt mỏi ở trẻ em thường như thế nào?
Thường gặp, chủ yếu mạn tính
Không thường gặp, chủ yếu cấp tính, hay liên quan nhiễm trùng
Chỉ liên quan bệnh tim bẩm sinh
Luôn là dấu hiệu ung thư máu
Ở trẻ em, trầm cảm có thể biểu hiện bằng dạng nào dưới đây?
Chỉ buồn rầu, khóc lóc
Chỉ im lặng, thu mình
Triệu chứng cơ năng (nhức đầu, đau bụng, tiểu nhiều…) hoặc hành vi lạ (sợ ăn, sợ đến trường, rối loạn giấc ngủ…)
Chỉ khóc đêm
Ở người trưởng thành, nguyên nhân mệt mỏi cấp tính thường gặp nhất là gì?
Nhiễm trùng
Ung thư
Bệnh phổi mạn
Suy tuyến yên
Ở người trưởng thành, nguyên nhân mệt mỏi mạn tính thường gặp là gì?
Lo âu, trầm cảm
Bệnh tim mạch
Bệnh phổi mạn
Bệnh thận mạn
Ở người cao tuổi, mệt mỏi thường gợi ý điều gì?
Bệnh tâm lý nhẹ
Bệnh thực thể nặng như tim mạch, phổi mạn, thiếu máu, ung thư, rối loạn nội tiết, dùng nhiều thuốc
Chỉ do lão hóa sinh lý, không cần đánh giá
Chủ yếu do thiếu ngủ
Trong trầm cảm, nam giới thường biểu hiện nổi bật với triệu chứng nào?
Nhức đầu, mất ngủ, tránh giao tiếp
Mặc cảm tội lỗi, bi quan, cảm giác không thể cứu vãn
Đau bụng, sợ đến trường
Sợ ăn, sợ béo
Trong trầm cảm, nữ giới thường biểu hiện nhiều hơn với điều nào?
Mặc cảm tội lỗi rõ
Ý tưởng tội lỗi nặng nề
Tránh giao tiếp hoàn toàn
Chỉ đau cơ đơn thuần
Trong khai thác bệnh sử mệt mỏi, bước mở đầu phù hợp nhất là gì?
Hỏi trực tiếp “Anh/chị có trầm cảm không?”
Dùng câu hỏi đóng, trả lời có/không
Dùng câu hỏi mở để bệnh nhân mô tả
Chỉ hỏi về thuốc đang dùng
Câu hỏi nào không cần thiết khi khai thác mệt mỏi nếu không nghi ngờ nguyên nhân đặc biệt?
Khởi phát: đột ngột hay từ từ, liên quan sự kiện gì?
Diễn biến: ổn định, cải thiện hay xấu dần?
Ảnh hưởng đến công việc, hoạt động hằng ngày ra sao?
Nhóm máu và tiền sử truyền máu của bệnh nhân?
Nội dung nào sau đây cần khai thác thêm trong tiền sử người bệnh mệt mỏi?
Lạm dụng rượu, thuốc lá, chất kích thích
Lịch sử du lịch
Thói quen ăn đồ ngọt
Chiều cao lúc nhỏ
Nhóm thuốc nào nên được hỏi kỹ vì liên quan mệt mỏi?
Thuốc ngủ, thuốc chống trầm cảm, giãn cơ, kháng histamin thế hệ 1, chẹn beta
Kháng sinh nhóm beta-lactam
Thuốc điều trị loãng xương
Thuốc tránh thai khẩn cấp
Đặc điểm nào gợi ý nhiều đến mệt mỏi do tâm lý?
Xuất hiện thành từng đợt ngắn, giảm khi nghỉ
Nặng vào cuối ngày, liên quan nhiều gắng sức
Nặng vào buổi sáng ngay cả khi chưa rời khỏi giường, đỡ dần trong ngày
Luôn kèm ho, khó thở
Dấu hiệu nào ít nghĩ đến nguyên nhân thực thể gây mệt mỏi?
Mệt mỏi không liên quan vận động, không giảm khi nghỉ
Mệt rõ khi gắng sức, giảm khi nghỉ ngơi
Mệt + khó thở khi leo cầu thang
Mệt + phù hai chân
Yếu tố khởi phát thường gặp của mệt mỏi tâm lý là gì?
Nhiễm trùng huyết
Thay đổi lối sống, công việc, suy sụp kinh tế, mất người thân
Chấn thương ngực
Ngộ độc thuốc trừ sâu
Mệt mỏi kèm khó thở thường gợi ý bệnh của cơ quan nào?
Hô hấp, tim mạch
Thận
Gan
Tâm thần
Mệt mỏi kèm sốt gợi ý nhóm bệnh nào?
Bệnh nhiễm trùng, bệnh tự miễn
Bệnh Basedow
Thiếu máu thiếu sắt đơn thuần
Cường giáp
Tổ hợp triệu chứng nào sau đây là không đúng khi gợi ý cơ quan bệnh? Mệt mỏi + hồi hộp gợi ý:
Rối loạn nhịp tim
Cường giáp
Thiếu máu
Bệnh thận mạn
Yếu tố nào không thuộc khám toàn thân trong tiếp cận mệt mỏi (chỉ làm khi nghi bệnh mắt cụ thể)?
Mức độ tỉnh táo
Tình trạng kích động hay chậm chạp tâm thần vận động
Đánh giá cân nặng, tình trạng da niêm mạc
Đo thị lực chi tiết từng mắt
Dấu hiệu da niêm nhạt, rụng tóc nhiều gợi ý bệnh nào?
Thiếu máu
Cường giáp
COPD
Hội chứng Cushing
Hồi hộp, mắt lồi, bướu giáp thường gợi ý chẩn đoán nào?
Suy giáp
Bệnh Basedow (cường giáp)
Thiếu máu huyết tán
Suy tim
Mục tiêu chính của xét nghiệm trong đánh giá bệnh nhân mệt mỏi là gì?
Kiểm định lại định hướng chẩn đoán lâm sàng
Loại trừ hoàn toàn mọi bệnh
Chỉ để chẩn đoán ung thư
Thay thế cho hỏi bệnh và khám
Trong các xét nghiệm cơ bản ban đầu ở bệnh nhân mệt mỏi, mục nào KHÔNG bao gồm?
Công thức máu, máu lắng
Tổng phân tích nước tiểu
Đường máu, chức năng gan thận, điện giải, hormon giáp
Chọc dò dịch não tuỷ
X‑quang tim phổi thẳng và điện tâm đồ ban đầu giúp mục tiêu nào?
Đánh giá bệnh tim phổi
Chẩn đoán CFS
Chẩn đoán mọi bệnh tự miễn
Chẩn đoán suy thượng thận
Ở bệnh nhân thể trạng tốt, chỉ mệt mỏi đơn thuần, xét nghiệm cơ bản bình thường, định hướng xử trí phù hợp nhất là gì?
Nguyên nhân tim mạch
Nguyên nhân tâm lý là nhiều → hẹn tái khám theo dõi
Cần làm toàn bộ panel virus, tự miễn
Chẩn đoán ngay là CFS
Tình huống nào nên làm thêm xét nghiệm Cortisol máu?
Nghi suy thượng thận
Nghi thiếu máu thiếu sắt
Nghi COPD
Nghi Basedow
Khi nào KHÔNG khuyến cáo chỉ định thường quy các xét nghiệm như EBV, CMV, ANA, RF, CLVT…?
Hỏi bệnh, khám lâm sàng, xét nghiệm cơ bản bình thường, không có dấu khu trú
Bệnh nhân sốt kéo dài, gan lách to
Bệnh nhân sụt cân, thiếu máu nặng
Bệnh nhân đau ngực, khó thở
Sau đánh giá đầy đủ nhưng không tìm được nguyên nhân, sau 6 tháng bệnh nhân mệt mỏi mạn tính vô cớ được xem là gì?
CFS
Trầm cảm chắc chắn
Rối loạn lo âu
Mệt mỏi do thiếu ngủ
Nguyên tắc chung trong điều trị mệt mỏi là gì? Chọn phương án phù hợp nhất với định hướng của phần XI.
Điều trị theo nguyên nhân và theo dõi; tránh lạm dụng xét nghiệm không cần thiết
Chẩn đoán CFS ngay để dùng kháng virus phổ rộng
Ưu tiên nội soi và chọc dò dịch não tuỷ cho mọi trường hợp mệt mỏi
Bỏ qua yếu tố tâm lý vì không liên quan
Nguyên tắc điều trị mệt mỏi nào là đúng theo hướng dẫn?
Chỉ dùng thuốc an thần
Điều trị theo nguyên nhân kết hợp điều trị triệu chứng
Chỉ điều trị triệu chứng
Khuyến khích bệnh nhân vận động quá sức
Mục tiêu điều trị triệu chứng mệt mỏi không phải là nội dung nào sau đây?
Cải thiện mệt mỏi
Cải thiện rối loạn giấc ngủ, đau, trầm cảm đi kèm
Giúp bệnh nhân duy trì sinh hoạt hằng ngày, quan hệ xã hội, trở lại làm việc
Đảm bảo bệnh nhân không còn phải làm việc nữa
Biện pháp cải thiện giấc ngủ nào không phù hợp?
Duy trì lịch ngủ–thức đều
Tránh rượu, cà phê, nicotine buổi tối
Dùng điện thoại, máy tính đến khi buồn ngủ hẳn
Tránh ăn quá no, uống nhiều nước trước ngủ
Về tập luyện thể lực trong mệt mỏi, nhận định nào là đúng?
Không nên tập vì làm nặng mệt mỏi
Tập tăng dần, nếu triệu chứng nặng kéo dài hơn 24 giờ thì giảm cường độ
Chỉ tập hết sức 1–2 lần/tuần
Bắt buộc chạy bộ cường độ cao
Biện pháp tập luyện được gợi ý nào phù hợp?
Đạp xe, bơi lội, đi bộ tùy sở thích
Chỉ nâng tạ nặng
Chỉ chơi thể thao đối kháng
Không có hình thức nào phù hợp
Mục tiêu chung của liệu pháp tâm lý trong quản lý mệt mỏi là gì?
Thay thế hoàn toàn thuốc
Giúp cá nhân thay đổi nhận thức, hành vi, giải quyết vấn đề cuộc sống
Chỉ để giải trí
Chỉ dùng cho trẻ em
Liệu pháp nhận thức–hành vi trong mệt mỏi mạn tính vô căn nhằm mục tiêu nào?
Tăng liều thuốc ngủ
Thay đổi niềm tin, hành vi để đạt mục tiêu hoạt động thể chất và mục tiêu cá nhân
Khuyến khích bệnh nhân nghỉ hoàn toàn
Loại bỏ hoạt động thể lực
Kỹ thuật "giải tỏa kích thích" (thở sâu) không bao gồm bước nào?
Ngồi/nằm tư thế thoải mái
Đặt tay lên bụng và ngực
Hít sâu qua mũi, cảm nhận bụng phồng, thở ra chậm qua môi mím
Thực hiện liên tục 30 lần không nghỉ
Chỉ định dùng thuốc chống trầm cảm trong mệt mỏi phù hợp khi nào?
Cho tất cả bệnh nhân mệt mỏi
Chỉ khi có triệu chứng trầm cảm phối hợp
Khi bệnh nhân yêu cầu
Khi mệt mỏi cấp tính do nhiễm trùng
Trong điều trị mệt mỏi có trầm cảm, lựa chọn thuốc ưu tiên trong nhóm chống trầm cảm là gì?
TCA (amitriptylin) liều cao
SSRI hoặc SNRI (ức chế tái hấp thu serotonin ± noradrenalin)
Thuốc chống loạn thần
Chỉ benzodiazepin
Khi kê SSRI cho bệnh nhân mệt mỏi có trầm cảm, cần giải thích điều gì về thời gian và cách chỉnh liều?
Thuốc có tác dụng sau 1–2 ngày
Thuốc cần thời gian để có tác dụng, phải chỉnh liều trong vài tuần
Nếu không đỡ sau 3 ngày phải ngừng
Không có tác dụng phụ nào
Nếu sau 2 tháng điều trị bằng SSRI không cải thiện mệt mỏi/trầm cảm, bước xử trí phù hợp nhất là gì?
Tiếp tục liều cũ
Ngừng thuốc và đánh giá lại
Tự tăng gấp đôi liều
Ngừng mọi điều trị
Tình huống 1: Nam 31 tuổi, mệt mỏi gần 1 năm, làm việc tăng ca, mất ngủ, hút thuốc; khám thực thể bình thường. Đặc điểm quan trọng nhất gợi ý nguyên nhân tâm lý/lối sống là gì?
Có tăng huyết áp (THA)
Mệt kéo dài gần 1 năm, tăng ca, mất ngủ, ăn kém, không bất thường thực thể
Có sốt nhẹ
Đau ngực dữ dội
Trong tình huống 1 trên, bước tiếp cận ban đầu phù hợp nhất là gì?
Kết luận ngay hội chứng mệt mỏi mạn (CFS)
Bỏ qua xét nghiệm, coi là giả bệnh
Khai thác kỹ về giấc ngủ, stress; dùng thang đánh giá trầm cảm–lo âu; làm xét nghiệm cơ bản
Chỉ cho thuốc giảm đau
Tình huống 2: Nam 93 tuổi, THA, ĐTĐ, đau thắt ngực, mệt 2 ngày; khám: HA 160/100, các cơ quan khác bình thường. Điểm nổi bật cần chú ý nhất là gì?
Bệnh nhân trẻ
Không có bệnh nền
Tuổi rất cao, nhiều bệnh tim mạch–chuyển hóa kèm; HA tăng
Không có triệu chứng nào khác nên không đáng lo
Tiếp cận ban đầu phù hợp với tình huống 2 là gì?
Cho về vì chỉ là mệt sinh lý
Đánh giá lại kiểm soát THA, ĐTĐ, bệnh mạch vành; làm xét nghiệm cơ bản, loại trừ biến chứng tim–phổi–chuyển hóa
Chỉ hỏi về giấc ngủ
Chẩn đoán luôn là mệt do trầm cảm
