wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Сот шешендігін жетілдірудің әдіс-тәсілдері

Total questions: 29

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Төмендегі тұжырымның дұрыс анықтамасын таңдаңыз: «Заңгер кез келген сала бойынша үдайы өз білімін жетілдіріп, кәсіби шеберлігін үздіксіз шыңдап отыруы қажет» — бұл сөйлеу шеберлігін дамытудағы қандай қағидаға жатады?

a)

Үздіксіз кәсіби даму қағидасы

b)

Тек құқықтық нормаларды жаттау қағидасы

c)

Сот залында тек импровизациялау қағидасы

d)

Тек тәжірибеге сүйену, теорияны елемеу қағидасы

2.

Сөйлеу шеберлігін шыңдауда заңгердің кең құзыреттілігі нені қамтуы тиіс? Ең толық нұсқаны таңдаңыз.

a)

Тек қылмыстық құқық терминдерін білу

b)

Мәдениеттілік, жан-жақты сауаттылық, жалпы заң білімі және философия саласындағы ой-өріс

c)

Тек риторикадағы классикалық фигураларды қолдану

d)

Тек сот тәжірибесінен алынған прецеденттерді жаттау

3.

Сот үдерісіне қатысушы заңгерден шешендік өнерді қай жағдайда қолдану талап етіледі?

a)

Тек жеке кеңседе клиентпен сөйлескенде

b)

Қызметтік міндеттен бөлек аудитория алдында және іске қатысушыларға сотқа түсінікті жеткізе білуде

c)

Тек медиаға сұхбат бергенде

d)

Тек жазбаша өтініштер дайындағанда

4.

Заңгердің сөйлеу шеберлігіне қатысты дұрыс сипаттаманы таңдаңыз.

a)

Сөйлеудің әсерлі болуы тек дауыс ырғағына байланысты

b)

Сөйлеу шеберлігіне сөздің ұтымдылығы, қысқандылығы және сөз байлығының болуы, мәнерлілік пен сөз даралығы енеді

c)

Сөйлеу тек ұзақ әрі күрделі болуы керек

d)

Сөз байлығы қажет емес, тек дәлелдердің көптігі маңызды

5.

Кең білімділіктің заңгердің соттағы сөзінде атқаратын рөлі қандай? Ең дәл жауапты таңдаңыз.

a)

Кең білімділік тек этикетке әсер етеді, дәлелге ықпалы жоқ

b)

Кең білімділік ой-өрісті кеңейтіп, көзқарасы қылмыстық жазаны қолдануға байланысты немесе одан адалау жөніндегі тұжырымға негіз бола алады

c)

Кең білімділік риторикалық фигураларды көбейтеді, бірақ мазмұнды өзгертпейді

d)

Кең білімділік тек философияға қатысты, құқыққа қатысы жоқ

6.

Диаграммаға сүйеніп, сөз сөйлеуге дайындықтың алғашқы қадамы қайсы?

a)

Сөйлеу тақырыбын анықтау

b)

Тыңдармандар құрамын анықтау

c)

Жоспар құру

d)

Сөйлеу мәтінінің толық нұсқасын жазу

7.

Берілген диаграммадағы екінші қадам неге бағытталған?

a)

Сөйлеу құрылымын бөлшектеуге

b)

Тыңдармандар құрамын анықтауға

c)

Қорытынды жазуға

d)

Уақытты өлшеуге

8.

Соңғы екі кезеңнің дұрыс ретін таңдаңыз: диаграммада 4-қадам және 5-қадам қандай әрекеттерді сипаттайды?

a)

4 — Сөйлеп жаттығу; 5 — толық мәтінді жазу

b)

4 — Жоспар құру; 5 — Тыңдармандарды талдау

c)

4 — Сөйлеу мәтінінің толық нұсқасын жазу; 5 — сөйлеп жаттығу

d)

4 — Тақырып таңдау; 5 — жоспарды бекіту

9.

Соттағы сөйлеу тақырыбын таңдаудағы басты талап қандай принципке сүйенеді?

a)

ҚК-нің баптарына сүйенген, тыңдарманға түсінікті мазмұн

b)

Сөйлеушінің жеке пікірі мен стилі

c)

Залдың техникалық мүмкіндіктері

d)

Сот төрағасының қалауы

10.

Тыңдармандар құрамын алдын ала аңдау не үшін қажет?

a)

Сөйлеу уақытын қысқарту үшін

b)

Соттағы ұсақ-түйек ұйымдастыруды шешу үшін

c)

Сөзіңіздің сәтті, мәнді өтуін болжап, ықпал ету үшін

d)

Заң нормаларын өзгерту үшін

11.

Аудиторияны талдауда назарға алынатын факторлардың дұрыс жиынтығын таңдаңыз.

a)

Жас ерекшелігі, кәсібі, білім деңгейі, салаға қатысы, біртектілігі, әдет-қылығы

b)

Тек білім деңгейі мен лауазымы

c)

Тек жынысы мен этносы

d)

Тек сот залындағы орны

12.

Сөйлеу жоспарының мәні неде?

a)

Эмоциялық әсерді күшейту үшін кездейсоқ мысалдар жинау

b)

Дәйектемелік және дәлелдемелік материалдарды жүйелі түрде орналастыру

c)

Тек кіріспе мен қорытындыны жазу

d)

Тыңдарман сұрақтарына алдын ала жауап беруден қашу

13.

Павловтың «Фактілер — ғылымның негізгі өзегі» деген пікірі қандай ойды қолдайды?

a)

Сөйлеуде метафоралар басты рөл атқарады

b)

Дәйектемелер мен дәлелдемелер орнықты қолданылса ғана сөз салмақты болады

c)

Фактілерді эмоциямен алмастыру керек

d)

Сөйлеуде тек риторикалық сұрақтар жеткілікті

14.

Толық мәтін жазудың қажеттілігіне қарсы уәж қандай еңбекте сыналады?

a)

«Сот психологиясы»

b)

«Сот шешенінің өнері»

c)

«Құқықтану негіздері»

d)

«Дәлелдеудің логикасы»

15.

Автор толық мәтін жазудың қандай пайдаларын атап өтеді? Ең үйлесімді жауапты таңдаңыз.

a)

Логиканы, жүйелілікті сақтауға, консспект жазумен шектелуді жеңуге көмектеседі

b)

Тек уақыт үнемдеуге көмектеседі

c)

Эмоцияны мүлдем қажет етпейді

d)

Тыңдарманды алдын ала таңдау қажеттігін жояды

16.

Сөйлеу мәтінін толық жазбаудың қандай теріс салдары көрсетілген?

a)

Сөйлеудің дыбыстық сапасы артады

b)

Сөйлеу еркіндігі шектелмейді

c)

Ой жүйесі шашырап, сапа төмендеуі мүмкін

d)

Тыңдарман қызығушылығы міндетті түрде өседі

17.

Тыңдарманға әсер ететін сөйлеу тақырыбын таңдауда қайсысы дұрыс стратегия?

a)

Күрделі құқықтық терминдерге ғана сүйену

b)

Қарапайым, ұғынықты, көптің ықыласын аударатын, істің мазмұнын терең түсіндіретін ойды таңдау

c)

Сот материалдарын елемеу

d)

Тек сөйлеушінің беделіне сену

18.

Аудиторияны аңдаудың қай тұжырымы дұрыс?

a)

Жиынның микрофоны бар-жоғын ғана білу жеткілікті

b)

Сөйлейтін жер, мезгіл, кімнен кейін шығатыны маңызды емес

c)

Әлеуметтік құрамды алдын ала біліп, тыңдарман ерекшеліктерін ескеру қажет

d)

Тыңдарманның сеніміне әсер ету мүмкін емес

19.

Берілген тұжырымға сәйкес, сөйлеу мәтінін дауыстап оқудың басты мақсаты қандай?

a)

Мәтінді жылдам аяқтау үшін оқу қарқынын арттыру

b)

Мәтін мазмұнын көркемдік тәсілдермен өзгерту

c)

Мәтінді сөйлеу нормасына сай жеткізу үшін алдын ала дауыспен пысықтау

d)

Мәтінді үнсіз оқу арқылы логикалық құрылымын табу

20.

Оқудың екі түрі ретінде мәтінде қайсысы аталады?

a)

Диалогтық оқу және жедел оқу

b)

Сыртқы монологтық (дауыстап оқу) және ішкі монологты (іштен оқу)

c)

Комментариалық оқу және аналитикалық оқу

d)

Интерактивті оқу және экспрессивті оқу

21.

Дыбыстап оқу кезінде дауыс ырғақтары мен интонацияның рөлі дұрыс сипатталған нұсқаны таңдаңыз.

a)

Олар тек кідірісті қысқарту үшін қажет, мағынаға әсер етпейді

b)

Олар сөйлеудің әуені мен жылдамдығы арқылы мазмұнды айқындап, көріктендіреді

c)

Олар тек көркем мәтіндерге тән, ресми сөздерде қолданылмайды

d)

Олар тыңдаушының көңіл күйіне әсер етпейді

22.

Мәтіндегі ойды тыңдаушыға түсінікті жеткізу көбіне ненің дәлдігіне тәуелді деп көрсетілген?

a)

Қол қимылдарының санына

b)

Дауыстың ырғақтары мен кідірістерінің сәйкестігіне

c)

Киім стилі мен сахналық бейнеге

d)

Мәтінді жатқа айту ұзақтығына

23.

Кейде сөзбен жеткізе алмаған ойды түсіндірудің адамның көңіл күйімен тікелей байланысы бар құбылыс ретінде не аталады?

a)

Вербалды аргументация

b)

Дауыс тембрінің биіктігі

c)

Дауыстың сан түрлі құбылыстары — адамның көңілінің айнасы

d)

Логикалық акценттерді күшейту

24.

Төмендегі анықтамаға сәйкес келетін полемикалық әдісті таңдаңыз: қарсы тараптың айтқан аргументін оның өзіне қарсы қолдану, яғни мәліметті даудағы адамның өз-өзіне қарсы келуі ретінде көрсету арқылы оның позициясын әлсірету.

a)

Редукция әдісі

b)

Бумеранг әдісі

c)

Ирония әдісі

d)

Концессия әдісі

25.

Бумеранг әдісінің басты мақсаты қандай?

a)

Жаңа дәлелдер ойлап табу және тыңдаушыларды жаңылыстыру

b)

Қарсыластың сөзін өзіне қарсы бұрып, өз позициясын жақсарту немесе қарсыластың позициясын төмендету

c)

Эмоциялық әсер арқылы дауласуды тоқтату

d)

Арбитрге жүгініп, төрелік шешім сұрау

26.

«Айтылған сөзді сандыраққа келтіру» әдісі қашан қолданылады?

a)

Қарсы тараптың эмоциясы жоғары болғанда

b)

Тезистің немесе фактінің ақылға сыймайтындығын және одан туатын қорытынды мен нәтиженің қате екенін дәлелдеу қажет болғанда

c)

Қарсыластың беделіне шабуыл жасау керек болғанда

d)

Дауды нақты ережелер бойынша жүргізу керек болғанда

27.

Төмендегі тұжырымдардың қайсысы «айталған сөзді сандыраққа келтіру» әдісінің дұрыс сипаттамасы?

a)

Бұл әдіс қарсыластың сөзін эмоционалды түрде кемсітуге бағытталған

b)

Бұл әдіс айтылған фактілерді жоққа шығару үшін дәлелсіз айыптаулар қолданады

c)

Бұл әдіс тезистің логикалық салдарын көрсетіп, оның ақылға қонбайтынын дәлелдейді

d)

Бұл әдіс тыңдаушыларды шатастыру үшін күрделі терминология қолданады

28.

Дау барысында бумеранг әдісін тиімді қолдану үшін қандай әрекет ең орынды?

a)

Қарсыластың дәлелін өзгертіп, жаңа мағына беру

b)

Қарсыластың өз аргументінен шығатын қайшылықты айқын көрсетіп, оны өзіне бағыттау

c)

Қарсыластың жеке қасиеттерін сынау

d)

Аргументті елемей, тақырыпты ауыстыру

29.

Айтылған сөзді сандыраққа келтіру әдісін шебер қолданғанда тыңдаушылар үшін қандай әсер пайда болады?

a)

Айтылған фактілер сенімдірек көрінеді және қабылданады

b)

Айтылған фактілер теріс келіп, ақылға қонымсыз болып көрінеді

c)

Даудың тақырыбы өзгеріп, назар эмоцияға ауысады

d)

Қорытынды дәлелсіз тұжырымға айналады