wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

экологиялық мониторинг

Total questions: 50

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Қарапайым пішінді экологиялық мониторинг қанша топқа бөлінеді:

a)

4

b)

3

c)

2

d)

5

e)

6

2.

Табиғи кешендер мен объектілерді, тірі организмдермен олардың қауымдастығын, адам денсаулығы үшін қауіпті немесе зиянды, қиын-қыстау жағдайда алдын-ала сақтандыру мен табиғи ресурстарын тиімді пайдалану және қорғау мақсатында бақылау мен қадағалауды – ..... деп атаймыз

a)

экологиялық мониторинг

b)

биоэкология

c)

геоэкология

d)

химия

e)

жоғары математика

3.

Мониторингтің негізгі принципі-

a)

үздіксіз бақылау

b)

зерттеу

c)

химиялық бақылау

d)

физикалық зерттеу

e)

климаттық талдау

4.

Жер мониторингі нені зерттейді?

a)

жер қорының жай- күйін, онда болып жатқан өзгерістерді бақылауды, болжауды және бағалауды зерттейді

b)

су қорында болып жатқан өзгерістерді зерттейді

c)

орман қорының жағдайын зерттейді

d)

елді мекен жерлерінің жалпы жағдайын зерттейді

e)

жер планетасындағы барлық өзгерістерді зерттейді

5.

Мониторинг ұғымы алғаш рет қай қалада өткен конференцияда аталды?

a)

Стокгольмдегі

b)

Германиядағы

c)

Лондондағы

d)

Вашингтондағы

e)

Мәскеудегі

6.

Мониторинг термині алғаш рет аталғанда қай ұғымға толықтыруға ретінде қолданды?

a)

бақылау

b)

синтездеу

c)

талдау

d)

қайта өңдеу

e)

тиімді пайдалану

7.

Жер биосферасы мен оның экосферасындағы жалпы процесстер мен құбылыстарды бақылау, бағалау және болжау –

a)

ғаламды мониторинг

b)

микроаудандық мониторинг

c)

қала мониторингі

d)

су мониторингісі

8.

Экологиялық процесстерді әуеден ұшақтар, тік ұшақтар және ұшатын аппараттар арқылы бақылау –

a)

авиациялық мониторинг

b)

әуе мониторингі

c)

шағын мониторинг

d)

микромониторинг

e)

ғаламдық мониторинг

9.

Белгілі бір аймақтағы экологиялық процесстерді және құбылыстарды –

a)

аймақтық мониторинг

b)

әуе мониторингі

c)

шағын мониторинг

d)

микромониторинг

e)

ғаламдық мониторинг

10.

Мониторинг ұғымы алғаш рет ғылымға қай жылы енгізілді

a)

1972

b)

1975

c)

1982

d)

1983

e)

1992

11.

Қоршаған ортаның дүниежүзілік мониторингі қай жылы құрылды?

a)

1988

b)

1978

c)

1968

d)

1998

e)

2008

12.

Экологиялық мониторинг қаңдай заңдарға негізделеді:

a)

жалпы экологиялық

b)

математикалық анализ

c)

тартылыс күшіне

d)

тотығу-тотықсыздандыру заңдылықтарына

e)

табиғи заңдылықтарға

13.

Мониторингтің технология процестерін алгоритм түрінде бейнелеу

a)

өлшеу – талдау-сипаттау – модельдеу - басқау

b)

қосу –алу –теңдік

c)

талдау-зерттеу- синтездеу

d)

саны - динамикасы  - болжау

e)

бақылау – тиімді пайдалану - өлшеу

14.

Жалпы биосфералық, яғни тек қазіргі кездегі ғана емес, жақын аралықтағы 50-100 жыл ішінде болатын негізінен табиғи құбылыстарды бақылау:

a)

базалық мониторинг

b)

геоэкологиялық мониторинг

c)

дистанционды мониторинг

d)

теңіздердің ластануы мониторингі

e)

ластаушы көздер мониторингі

15.

Географиялық стационарлық бақылаулардың жүйелеріне сүйене отырып, экожүйелердің биологиялық өнімділігі, өздігіген тазарту қабілеттілігін бақылау:

a)

геоэкологиялық мониторинг

b)

базалық мониторинг

c)

дистанционды мониторинг

d)

теңіздердің ластануы мониторингі

e)

ластаушы көздер мониторингі

16.

Авиациялық және космостық мониторингтің жиынтығын

a)

дистанционды мониторинг

b)

гидросфера мониторингі

c)

өзендер мониторингі

d)

теңіздердің ластануы мониторингі

e)

ластаушы көздер мониторингі

17.

Антропогендік әсерге ұшыраған үлкен өнеркәсіп орындары, қалалар және олардың айналасындағы аймақтар биосферасы туралы ақпарат алу үшін бақылау -

a)

аймақтық мониторинг

b)

гидросфера мониторингі

c)

өзендер мониторингі

d)

теңіздердің ластануы мониторингі

e)

ластаушы көздер мониторингі

18.

Биологиялық мониторингтің негізгі әдісі –

a)

биоиндикация

b)

химиялық реактивтер

c)

биота

d)

химиялық элементтер

e)

реактивтер

19.

Мониторинг термині 1972 жылы қай айда  алғаш рет айтылды?

a)

маусым

b)

шілде

c)

мамыр

d)

қаңтар

e)

желтоқсан

20.

Қатты күйдегі атмосфералық жауын-шашынның жиналуы мен түрленуі нәтижесінде құрлықта пайда болған жылжымалы табиғи мұздарды зерттейтін ғылым қалай аталады?

a)

гляциология

b)

метеорология

c)

климатология

d)

топырақтану

e)

орография

21.

Мұздықтардың ерекшеліктерін, даму заңдылықтарын, құрамын, физикалық қасиеттерін, кеңістікте таралуын зерттейтін ғылым

a)

гляциология

b)

метеорология

c)

климатология

d)

топырақтану

e)

орография

22.

Экологиялық улы заттектер  -

a)

қоршаған ортаны ластайтын және сол ортада тіршілік ететін тірі организмдерді улайтын зиянды химиялық заттектер

b)

қоршаған ортаны ластайтын және сол ортадағы ағзаларға зиянды әсер етпейтін қосылыстар

c)

биоценозға зиянды әсер ететін химиялық қосылыстар

d)

шағын мөлшерде қоршаған ортаға әсер етеін химиялық улы заттар

e)

жануарларға әсер ететін химиялық реактивтер

23.

Сперэкотоксиканттар дегеніміз не?

a)

экологиялық өте улы заттектер

b)

қоршаған ортаны ластайтын және сол ортадағы ағзаларға зиянды әсер етпейтін қосылыстар

c)

биоценозға зиянды әсер ететін химиялық қосылыстар

d)

шағын мөлшерде қоршаған ортаға әсер етеін химиялық улы заттар

e)

жануарларға әсер ететін химиялық реактивтер

24.

Жануарлар мен адам функцияларының әр түрлі физикалық-географиялық жағдайдағы, жылдың, тәуліктің әр түрлі мезгілдеріндегі, айдың фазалары мен лықсу циклдеріндегі шарттарға тәуелділігін зерттейтін физиология саласы

a)

экологиялық физиология

b)

жас ерекшелік физиологиясы

c)

гигиена

d)

денсаулық сақтау

e)

мүмкіндігі шектеулігі ғылымдар

25.

Ауа –

a)

атмосфераны құрайтын газдардың физикалық қоспасы

b)

оттегі және озонның қоспасы

c)

оттегі және сутегінің қоспасы

d)

газды қабықша

e)

әртүрлі газдардың қосылыстары және олардың өзгеруі

26.

Атмосфералық ауаны ластаушылар кең таралған және қауіптілері ретінде қанша санат бөліп көрсетілген:

a)

8

b)

6

c)

7

d)

9

e)

10

27.

Атмосфералық ауаны талдау мақсатына байланысты оның жағдайын бақылаудың 3 бекет түріне бөледі:

a)

стационарлы, бағдарлы және факеласты

b)

стационарлы, тұрақты және тұрақсыз

c)

шекті, шектеусіз және қалыпты

d)

қалыпты, тура және жанама

e)

теріс, оң және әртүрлі

28.

Атмосфералық ауаның ластануын бақылау келесі бағдарлама түрлері бойынша іске асады

a)

толық, толық емес, қысқартылған және тәуліктік

b)

стационарлы, тұрақты және тұрақсыз

c)

шекті, шектеусіз, қосалқы және қалыпты

d)

қалыпты, тура, бағдарлы және жанама

e)

теріс, оң, мерзімдік және әртүрлі

29.

Ластаушы заттардың бір реттік немесе орташа тәуліктік концентрациялары жайлы ақпарат алуға арналған бағдарлама

a)

толық

b)

стационарлы

c)

шекті

d)

қалыпты

e)

теріс

30.

Ластаушы заттардың бір реттік концентрациялары жайлы ақпарат алу мақсатында сынамаларды күнделікті сағат 7,13,19 алатын бағдарлама

a)

толық емес

b)

стационарлы

c)

шекті

d)

қалыпты

e)

теріс

31.

Ластаушы заттардың бір реттік концентрациялары жайлы ақпарат алу мақсатында жергілікті уақыт бойынша күнделікті сағат 7 және 13 бақылау жасалатын бағдарлама

a)

қысқартылған бағдарлама

b)

стационарлы бағдарлама

c)

шекті бағдарлама

d)

қалыпты бағдарлама

e)

теріс бағдарлама

32.

Атмосфералы ауа құрамындағы ластаушы заттар концентрациясын анықтау үшін  сынама алудың қанша  әдісі бар

a)

2

b)

3

c)

4

d)

5

e)

6

33.

Атмосфералы ауа құрамындағы ластаушы заттар концентрациясын анықтау үшін  сынама алудың екі әдісі бар

a)

аспирациялық және вакуумды

b)

толық және толық емес

c)

аспирациялық және бағдарлы

d)

вакуумды және бағдарлы

e)

тотенше және күрделі

34.

Жоғарғы иерархиялық денгейлердің экожүйесін зерттейтін экологиялық ғылымының бір саласын атаңыз.

a)

геоэкология

b)

медициналық экология

c)

геология

d)

адам экологиясы

e)

әлеуметтік экология

35.

Арал теңізі ауданы қай жылдардан бастан кеми бастады

a)

1960

b)

1950

c)

1969

d)

1970

e)

1850

36.

Топырақтану ғылымының  негізін қалаушы

a)

А.В. Докучаев

b)

В.В.Вернадский

c)

И.Шварц

d)

В.В.Ушинский

e)

В.И. Яблоков

37.

Эвтрофтану ...    жиналу  нәтижесі:

a)

биогенді заттардың

b)

костық заттардың

c)

заттардың

d)

минералдық заттардың

e)

химиялық заттардың

38.

Судың эвтрофикациялануының халық денсаулығына зардабы:

a)

су фаунасының көбеюі

b)

суды заласыздандырудың тиімділігінің төмендеуі

c)

суды тазартудың тиімділігінің төмендеуі

d)

судың химиялық құрамының бұзылуы

39.

Судың  сынаппен ластануынан туындаған ауру:

a)

минамат ауруы

b)

итай-итай  ауруы

c)

остеодистрофия

d)

эпидемиялық подагра

e)

тіс жегісі

40.

Кадмийдің судағы жоғары мөлшерінен туындайтын ауру... болып табылады.

a)

итай-итай ауруы

b)

остеодистрофия

c)

эпидемиялық подагра

d)

пневмония

e)

итай-итай ауруы

41.

Судың құрамында нитриттің мөлшерінің жоғары болуынан ....ауруы туындайды.

a)

нитритті эндемия

b)

іш сүзегі

c)

эпидемиялық подагра

d)

нитритті метгемоглобинемия

e)

итай-итай ауруы

42.

Су арқылы берілетін жұқпалы ауру... болып табылады.

a)

іш сүзегі

b)

шешек

c)

оба

d)

безгек

e)

тұмау

43.

Су ресурсының экологиялық мәселесі... болып табылады.

a)

су тапшылық, тұздану

b)

тозу, шөлдену

c)

эрозиялану, ластану

d)

температураның артуы

e)

микроорганизмдердің көбею

44.

Су көздерін ластаушы заттар табиғатына қарай ....... бөлінеді:

a)

химиялық, биологиялық, физикалық

b)

бактериалдық, радиациялық

c)

термалдық, биогендік

d)

биологиялық, абиотикалық

e)

биотикалық, абиотикалық

45.

Су көздерін антропогендік ластаушы көздеріне ...жатады.

a)

өндіріс, ауылшарушылығы

b)

биогенді заттар

c)

қоршаған орта факторлары

d)

абиотикалық факторлар

e)

жануарлар дүниесі

46.

Суды ластаушы  антропогендік химиялық заттарға ...жатады.

a)

мұнай өнімі, белсенді беткейлік заттар

b)

жылу, биологиялық өнім

c)

радиациялық қалдық

d)

органикалық өнім

e)

минералдық заттар

47.

Ауыз су құрамында хлордың жоғары мөлшерінен ........... көбейеді:

a)

бауыр аурулары

b)

нитритті эндемия

c)

өкпе аурулары

d)

нитритті метгемоглобинемия

e)

асқазан аурулары

48.

Хлордың  ..........  қасиеті бар:

a)

канцерогендік

b)

жылулық

c)

жылулық

d)

тотықтырушы

e)

қыздыратын

49.

Қоршаған табиғи орта – бұл...

a)

бізді қоршаған орта

b)

табиғи қорлар

c)

топырақ жамылғысы

d)

өндірістік орта

e)

материалдық орта

50.

Табиғатты  қорғау  дегеніміз ...

a)

қоршаған ортаны ластаудан қорғауға бағытталған жұмыстар жиынтығы

b)

экологиялық жүйеде тепе-теңдікті сақтау.

c)

биосфера  мен атмосфераны ластанудан қорғау

d)

қоршаған ортаның тазалығы

e)

тазартуғыш қондырғаларын қолдана отырып, қоршаған ортаны қорғау