wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Leksikologiya va uning bo'limlari

Total questions: 30

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Semasiologiya nimani markaziy obyekt sifatida tadqiq etadi?

a)

Ma’no taraqqiyoti va birma’nolilik

b)

Nom berish jarayoni va tamoyillari

c)

Lug‘at tuzishning nazariy usullari

d)

So‘zning tarixiy kelib chiqish bosqichlari

2.

Leksikologiya asosan nimani o‘rganadi?

a)

Til birliklarining semantik tuzilishini

b)

Fonetik tovushlarning artikulyatsiyasini

c)

Sintaktik gap tuzilmasining turlarini

d)

Morofologik so‘z yasalish paradigmalarini

3.

Onomasiologiya va onomastika o‘rtasidagi asosiy farq qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?

a)

Onomasiologiya nomlash jarayonini, onomastika atoqli nomlarni

b)

Onomasiologiya semantik qatlamni, onomastika fonetik tizimni

c)

Onomasiologiya lug‘at tuzishni, onomastika etimologiyani

d)

Onomasiologiya grammatik shaklni, onomastika sintaktik bog‘lanishni

4.

Leksikografiya sohasining vazifasi nimadan iborat?

a)

Lug‘atlarni tasniflash va tuzish usullarini ishlab chiqish

b)

Til tovushlarining fiziologik mexanizmini tushuntirish

c)

Gap tuzilmasining mantiqiy aloqalarini tahlil qilish

d)

So‘z yasalish affikslarini tasniflash

5.

Etimologiya nimalarni o‘rganadi?

a)

So‘z va morfemalarning kelib chiqishi

b)

Nomlashning ijtimoiy tamoyillari

c)

Leksik birliklarning zamonaviy qo‘llanilishi

d)

Gap bo‘laklarining sintaktik roli

6.

Leksik birlik sifatida leksema qanday belgi bilan tavsiflanadi?

a)

Grammatik ma’no bildiruvchi qo‘shimchasiz birlik

b)

Fonetika markazidagi artikulyatsion namuna

c)

Sinfiy bog‘lanishli sintaktik konstruksiya

d)

Morfemalardan tashkil topgan paradigmatik rasm

7.

Semema deganda nimani tushunasiz?

a)

Leksemaning leksik ma’nosi

b)

Atoqli otlar ro‘yxati

c)

Nomlash mantig‘ining tamoyili

d)

Lug‘at tuzishdagi maqola

8.

“Leksema” tushunchasi eng to‘g‘ri izoh qaysi javobda berilgan?

a)

Tilning lug‘aviy birliklari majmuasi

b)

So‘zning grammatik ma’no bildiruvchi qismi

c)

Tilning lug‘at tarkibidagi leksik birlik

d)

Morfema va so‘z birikmasi yig‘indisi

9.

“Leksik ma’no” (semema) deganda nima tushuniladi?

a)

So‘zning tovush tizimi yig‘indisi

b)

Obyektiv voqelik bilan bog‘liq mazmun

c)

Gapning sintaktik tuzilishi belgisi

d)

Morfologik shakllar ketma-ketligi

10.

Sema nima?

a)

Leksik ma’noning tarkibiy bo‘lagi

b)

So‘zning grammatik ko‘rsatkichi

c)

Morfemalar o‘rtasidagi aloqa

d)

Fonetik o‘zgarishlar yig‘indisi

11.

Yasalish munosabatiga ko‘ra leksik ma’no necha turga bo‘linadi?

a)

Uch turga bo‘linadi

b)

Ikki turga bo‘linadi

c)

To‘rt turga bo‘linadi

d)

Besh turga bo‘linadi

12.

Asos ma’no qaysi ta’rifga mos keladi?

a)

So‘zning hosila ma’nosi sifatida yuzaga kelgan

b)

So‘zning boshqa ma’nolariga tayanch bo‘ladigan

c)

Nutqda ko‘chma ma’no sifatida ishlatiladigan

d)

Obyekt nomiga ulanmagan ma’no

13.

Yasama ma’no qaysi holatda yuzaga keladi?

a)

Asosiy ma’nodan kengroq qo‘llanganda

b)

Hosila ma’no sifatida semalardan tuzilganda

c)

Nutqda nominativ ma’no bilan almashganda

d)

Fonetik o‘zgarish natijasida hosil bo‘lganda

14.

Obyektni ifoda etishga ko‘ra nominativ ma’no qanday belgilanadi?

a)

Voqelik bilan bevosita bog‘langan ma’no

b)

Voqelikdan uzilgan ko‘chma ma’no

c)

Nutqdagi uslubiy rangdor ma’no

d)

Morfologik shaklga xos grammatik ma’no

15.

Figural ma’no qaysi tavsifga mos?

a)

Narsa-buyum nomiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanadi

b)

Voqelik bilan bevosita bog‘lanmay, nomga aylangan

c)

Asos ma’nodan toraygan literal ma’no

d)

Tilning fonetik tizimi bilan bevosita bog‘liq

16.

Erkin ma’no nimani bildiradi?

a)

Kontekstga bog‘liq ma’no holati

b)

So‘zlardan mustaqil tushunarli ma’no

c)

Faqat grammatik vazifaga oid ma’no

d)

Denotativ ob’ektning nomi holati

17.

Bog‘li ma’no qanday ta’riflanadi?

a)

Kontekstsiz anglashiladigan ma’no

b)

Boshqa so‘zlar qurshoviga bog‘liq ma’no

c)

Faqat fonetik shaklga oid ma’no

d)

Fikrning umumiy mavhum ma’nosi

18.

Leksema va so‘z o‘rtasidagi asosiy farq nima?

a)

Leksema nutqda tovushga ega birlik

b)

So‘z virtual tushunchani umumlashtiradi

c)

Leksema til birlik, so‘z nutq birlik

d)

So‘z leksikologiyada, leksema morfologiyada

19.

Signifikat deganda nima tushuniladi?

a)

Bevosita bildiruvchi denotativ ma’no

b)

Nomlanayotgan narsa-buyum yoki hodisa

c)

Leksama ifodalagan tushuncha mazmuni

d)

Kontekstda hosil bo‘ladigan bog‘li birlik

20.

Denotat nimani anglatadi?

a)

Leksik birlikning mavhum mazmuni

b)

Nomlanayotgan real narsa yoki hodisa

c)

Nutqda yuzaga kelgan grammatik rol

d)

Kontekst bilan cheklangan ma’no

21.

Misolda: “Yo‘lingizdan qolmang. Men mashimga minib jo‘nadim.” Bu yerda “yo‘l” va “minib” so‘zlari haqida qaysi xulosa to‘g‘ri?

a)

Ikkalasi ham lug‘aviy ma’nodan kengaygan

b)

Ikkalasi ham denotativ ob’ektni bildirgan

c)

“Yo‘l” mavhumlashgan, “minib” ma’nodosh

d)

“Yo‘l” lug‘aviy, “minib” ma’nosi o‘zgargan

22.

“Qanot” va “dasta” misollari orqali leksik ma’no xususiyati haqida qaysi fikr to‘g‘ri?

a)

Har so‘zning ma’nosi faqat nutqda belgilanadi

b)

Leksik ma’no individual va konkret bo‘ladi

c)

So‘z ma’nosi har doim denotatga teng bo‘ladi

d)

Kontekst bo‘lmasa ma’no yuzaga kelmaydi

23.

Quyidagi ta’rifga mos atamani tanlang: belgi-xususiyat o‘xshashligi asosida bir predmet nomi ikkinchisiga ko‘chishi.

a)

Metafora usuli

b)

Metonimiya yo‘li

c)

Sinekdoxa hodisasi

d)

Funksiyadoshlik

e)

Oddiy metonimiya

24.

Oddiy metafora odatda qaysi nutq vaziyatida ko‘proq uchraydi?

a)

Kundalik muloqotda

b)

Ilmiy maqolalarda

c)

Huquqiy hujjatlarda

d)

Texnik reglamentda

e)

Arxiv yozuvlarda

25.

Badiiy metafora qaysi maqsad uchun qo‘llanadi?

a)

Obrazlilik va ta’sirchanlik

b)

Terminlarni standartlash

c)

Grafikani soddalashtirish

d)

Fonetik yozishni o‘zgartirish

e)

Orfografiyani kodlash

26.

Metonimiya nima asosida nom ko‘chishini bildiradi?

a)

Tashqi-ichki bog‘liqlik

b)

Shakliy o‘xshashlik

c)

Emotsional taassurot

d)

Fonetik yaqinlik

e)

Etymologik umumiylik

27.

“Zal oyoqqa turdi” birikmasida qaysi hodisa kuzatiladi?

a)

Metonimiya qo‘llanishi

b)

Oddiy metafora

c)

Badiiy metafora

d)

Sinekdoxa ko‘rinishi

e)

Funksiyadoshlik

28.

Sinekdoxaning asosiy tamoyili qaysi munosabatga quriladi?

a)

Butun va qism munosabati

b)

Joy va vaqt aloqasi

c)

Sabab va oqibat bog‘lanishi

d)

Ovoz va ma’no uyg‘unligi

e)

Shakl va rang o‘xshashligi

29.

“Qanot sindi” ifodasida samolyotning qismiga nisbatan “qanot” nomi vazifadosh ma’noda qo‘llanmoqda. Bu qaysi usul?

a)

Funksiyadoshlik

b)

Metafora

c)

Metonimiya

d)

Sinekdoxa

e)

Fonetik ko‘chish

30.

Quyidagi misollardan qaysi biri sinekdoxaning “qismdan butunga” ko‘rinishiga mos?

a)

Tirnoq zor bo‘ldi

b)

Samovar choy berdi

c)

Yo‘qog‘iz qaynadi

d)

Zal kulib yubordi

e)

Qanot uchishga tayyor