Font size
WorksheetsГенетика 2 модуль
Total questions: 75
Worksheet time: 45mins
Диплоидтық организмде немесе аллельдік ген белгілері бар?
3
2
1
8
4
Аллельдік гендер қалай орналасады
бір аутосома және жыныс хромосомада
жыныс хромосомада
гомологты хромосомада
әр жұп хромосомада
тақ гендер
Жынысты көбею арқылы белгілердің ұрпақтан ұрпаққа берілуінің негізгі заңдылықтарын алғаш рет дәлелдеген ғалым
М.В.Мичурин
Н.В Цинц
Г.Морган
Г.Д.Карчепенко
Г.Мендель
Гендердің тізбектелу ілімі бойынша алынған қай факт хромосоманың тұқым қуалаушылық теориясын айқындайды
гендердің дербес тұқым қуалаушылығы
тізбектелу тобының сан гаплоидтық хромосоманың жиынтығының санына сәйкес келуі
гендердің бірлесіп тұқым қуалаушылығы
гаплоидтық хромосоманың жиынтығы
бір хромосомада бірнеше геннің болуы
Адамның кез келген белгілерінің бірнеше ұрпақ бойы тұқымқуалау сипатын зерттеу әдісі
цитогенетикалық
генеалогиялық
егіздік
популяциялық
биохимиялық
Организмнің өзінің белгілері мен даму ерекшеліктерін келесі ұрпаққа беру қасиеті
тұқым қуалаушылық
ген
өзгергіштік
эволюция
селекция
Адам генетикасының қандай негізгі бірден-бір әдістерін білесіз?
генеалогиялық
физиологиялық
эмбриологиялық
палеонтологиялық
салыстырмалы – анатомиялық
Органикалық дүние эволюциялық қандай бағыты тірі организм құрылыссының деңгейін күрделендіреді
ароморфоз
дивергенция
дегенерация
биологиялық регресс
идиоадаптация
С.С.Четвериков:
эволюциялық теорияны генетикамен байланыстыра зерттеді
тірі табиғаттың эволюциялық идеяларын баяндады
эволюцияның негізгі бағыттарын анықтады
эволюцияның қозғаушы күшін ашты
организмдерді түрге,туысқа,класска жіктеді
Г.Мендельдің интерфейс тақтасында қанша тәжірибені жүргізе аламыз?
4
5
6
2
3
Митоз процесі кезінде қанша фазаға бөлінеді?
9
4
5
6
8
Профаза процесі нешеге бөлінеді?
6
1
7
3
2
Митоз процесі кезінде бірінен соң бірі жүретін фазалардың ішінде екі хроматидтен тұратын әрбір хромосома қалай көрінеді?
анық көрінеді
көрінеді
анық көрінбейді
ізде қалмайды
барлығы дұрыс
Цитокинез және плазмотомия дегеніміз не?
ізде қалмайды
анық көрінбейді
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
көбею
көрінеді
Мейоз құбылысы
жыныстық жолмен көбейтін жоғары сатыдағы организмдердің даму барысында және жыныс клеткаларының пайда болуына жүреді
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар
альтернариоз
Митозда процесі кезінде интерфазаның қызметі
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
клетканың дайындық кезеңі
альтернариоз
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар
Митоз циклы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернариоз
фазалар
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
клетканың екіге бөлінуі аралығында өтетін процестердің жиынтығы
F1-де алынған будандар өздігінен тозаңдандырып нәтижесінде қандай ұрпақ алынады?
F5-бесінші ұрпақ
F6-алтыншы ұрпақ
F3-үшінші ұрпақ
F2-екінші ұрпақ
F4-төртинші ұрпақ
F1 буындағы ұрпақ қызыл гүлді өсімдіктің доминантты A гені бар гаметасымен ақ гүлдің рецессивті a гені бар гаметаcының қосылуы нәтижесінде қандай белгілер пайда болады?
фазалар
қызыл түстің гені доминантты болғандықтан бірінші буындағы будан өсімдіктердің барлығында қызыл гүлді пайда болып шығады
альтернариоз
аутосомалар
интеркинез
Анализдік будандастыру
Будан организмнен тараған ұрпақты рецессивті будан организмдерінен тараған ұрпақты рецессивті гомозиготамен будандастыруды айтады
қызыл түстің гені доминантты болғандықтан бірінші буындағы будан өсімдіктердің барлығыда қызыл гүлді пайда болып шығады
анафаза профаза, метофаза, және телофаза
телофаза профаза, метофаза, және анафаза
анафаза профаза, телофаза және метофаза
Митозды басқаша не деп атаймыз?
альтернариоз
аутосомалар
интеркинез
фазалар
кариокинез
Метафазада процесі
хромосомалар клтканың ортасында шоғырланып, бір жазыққа орналасады да, метофазалық (экваторлық) пластинка түзеді
жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да тығызданып қысқарады
клетканың жері интерфазадағаыдай өз түрін сақтап қалады, бірақ онда хроматинді заттың жіпшелері көрінеді, бірақ бөлінеді
сағымның ядросы интерфазадағаыдай өз түрін сақтап қалады, бірақ онда хроматинді заттың жіпшелері көріне бастамайды
қиылысу кезінде жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да қоймалданып қысқарады
Гамета тазалығы заңы
бірінші буында алынатын будандардың біркелкі болуымен екінші буын буындарында белгілердің ажырау құбылыстардың түсіндіруді ұсынады
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернариоз
фазалар
Генотиптері екі түрлі АА және Аа болып келетін қызыл гүлді бұршақ өсімдігін ақ гүлді өсімдікпен будандастырғанда нәтижелері әртүрлі болып шығады. Будандастырудың жолы ААхаа болып келсе алынатын ұрпақ белгілеріне қарай қандай болады?
ақ түсті
жіпшелер қоймалжын болады
қызыл түсті бұршақ
жасыл гүлді бұршақ
жіпшелер стерилдануы күшейеді
Хромосома дегеніміз не?
клетка ядросының құрамында нәсілдік информациясы ДНҚ бар ген орналасқан, өздігінен екі еселене алатын арнайы бояулармен боялатын негізгі құрылым бөлігі
қиылысу кезінде жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да қоймалданып қысқарады
жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да тығызданып қысқарады
сақтаудың жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да тығызданып қысқарады
қоймалжын жіпшелердің стералдануы күшйебастайды да, ақырында олар, сол түрге жататын хромосоманың формасына келіп, бұрынғыдан да тығызданып қысқарады
«Хромосома» сөзі қай тілден енген?
ағылшын тілінен
грек тілінен
итальян тілінен
араб тілінен
француз тілінен
Интерфаза қанша кезеңге бөлінеді?
5
1
2
6
3
Интерфазаның бірінші кезеңі қалай аталады?
G1 немесе синтез алдындағы
альтернариоз
фазалар
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
Интерфазаның екінші кезеңі қалай аталады?
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
S немесе синтезделу
фазалар
альтернариоз
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
Интерфазаның үшінші кезеңі қалай аталады?
альтернариоз
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
G2 немесе синтезден кейінгі
Хромосомадағы «хромо» дегеніміз не?
бояу
альтернариоз құбылысы
фазалар жиыны
дене
анафаза кезіндегі клетка
Митоздың телофаза кезеңі аяқталып, одан соң клетканы екіге бөлінетін бултық пайда болады, оны не деп атаймыз?
фазалар
цитокинез
кариокинез
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернариоз
Хромосомалардың репликациясы жүретін интерфазаның S кезеңін қалай сипаттаймыз?
синтезделу кезеңі, 14–15 сағат шамасында
синтезделу кезеңі, 11–12 сағат шамасында
синтезделу кезеңі, 13–14 сағат шамасында
синтезделу кезеңі, 6–10 сағат шамасында
синтезделу кезеңі, 16–17 сағат шамасында
Аллель дегеніміз не?
гомологиялық хромосомалардың бөліктерінде орналасқан геннің әртүрлі күйі
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернариоз
Генотип дегеніміз не?
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернариоз
фазалар
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
организмінің генетикалық түзілісі мен тұқымқуалаушылық қасиетінің негізгі, организінің белгілерін бақылайтын гендер аллельдері немесе гендер тобының жиынтығы
Генетикалық әртүрлі жыныс клеткаларын беретін дарақ, оның гомологиялық хромосомаларының тиісті локустарында әртүрлі аллельдердің болуы не деп атаймыз?
гетерозигота
альтернаримоз
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар
Гомозигота дегеніміз не?
фазалар
жұмыртқа клеткасының ұрықтану барысында қосылған барлық гендерінің сапасы, саны және құрылымы бірдей зигота немесе одан дамыған организмдер, яғни гомологты хромосомалардағы жұп аллельдер мен анықталатын, бір, бірнеше немесе барлық белгілері бойынша анықталады
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернаримоз
Бір клеткада әртүрлі клеткалардың генетикалық материалдарын біріктіруді не деп атаймыз?
будандастыру
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернаримоз
фазалар
Организмнің тұқым қуалаушылық қасиеттерінің үнемі сақталып отырмауының көрінісі?
фазалар
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
альтернаримоз
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
өзгергіштік
Организмнің өзінің бойындағы белгілі қасиеттерін даму және зат алмасу ерекшеліктерін ұрпағына беру қабілеті?
альтернаримоз
тұқым қуалаушылық
телофаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
фазалар түрлер
анафаза кезінде жүретін бір клеткадан жаңа екі клетканың пайда болуы
Диплоидты организмнің мейоздық бөлінуі кезіндегі конъюгацияланушы екі гомологтық хромосомалар
альтернаримоз
бивалент
биотип
будан
фазалар
Арасындағы немесе олардың сандық, сапалық белгілері арасындағы өзгешеліктердің дарабастар (айырмашылықтардың) көрінуі.
ген
гомогаметалы
гаплоид
гипостаз
вариация
Вегетативтік көбею жолымен бастапқы особьтан алынған генетикалық тұрғыдан бір типтес ұрпақтардың жиынтығы
код
кодоминанттылық
кодон
клон
диплотена
Жұп хромосоманың тек біреуі ғана болатын ағза
панмиксия
полисомик
мутант
моносомик
оогенез
Мутациялану бірлігі, яғни мутацияға ұшырай алатын геннің ең кіші бірлігі
бутон
мутон
спермагенез
сперматогенез
реверсия
Диплоидты жиынтығында гомологтық хромосомалардың бір жұбы жоқ ағза
2 жауапты
транслокация
нулисомик
нулисомиктік ағза
эпистаз
центромера
Бастапқы түрдің геномын еселен көбейту негізінде алынған ағза.
2 жауапты
аллель
хиазма
фен
автополиплоидия
автополиплоид
Бірінші бунақталудың ішінде ерекше түзіліс
2 жауапты
телоцентрі
спутникті
интерфаза
центр
центромера
Іске қосушы және үзіп тастаушы механизм ретінде қызмет атқарушы ген. Реттеуші геннің (ген-регулятор) әсерімен белгілі белоктардың, ферменттердің синтезделуін іске қосады немесе үзіп тоқтатады.
2 жауапты
ген-ингибитор
ген-оператор
генетикалық карта
генетикалық жүк
гендік оператор
Басқа гендермен өзара әрекеттесе отырып, олардың фенотиптік көрінісін өзгертетін ген
2 жауапты
өзгерткіш ген
өзгерген ген
центромера
хромомома
генетикалық карта
Кариокинезден және цитоплазманың бөлінуі
2 жауапты
цитокинезден тұрады
цитокинезден құралған
интерфаза
телофаза
ядроның өзінің бөлінуі
Дальтоник ер адамның (рецессивті гені X хромосомасында орналасқан) қандай жағдайда қызы дальтоник болады?
2 жауапты
әйелі сау
анасы гомозигота
анасы гетерозигота
әкесі дальтоник
ортасы рецессивті
Фенотип
2 жауапты
сыртқы белгілер жиынтығы
жойылып кететін белгі
ішкі белгілер жиынтығы
ата-анадан алынған гендер жиынтығы
басым белгі
Гендік рекомбинация ұғымы не мағына білдіреді
2 жауапты
хромосомалар түйісінде гендердің жаңадан құрылуы
организмнің өсуі
кроссинговер кезінде гендердің жаңадан құрылуы
клеткалардың бөлінуі
мейозда
Мендельдің интерфейс тақтасында қанша тәжірибемен жұмыс жасауға болады?
2 жауапты
альтернариоз және базидия
телейтеспора және базидия
дигибридті
моно
сәйкестікті орындау
Эксперименттік объект ретінде қандай дақылды алды?
2 жауапты
sativum
pisum
mino gloo
hjlun hjist
sativum klooc
Зерттелетін бұршақтың альтернативті қарап ажырата аламыз?
2 жауапты
«сары-жасыл»
«тегіс-бұжыр»
«қара-жасыл»
«қара-қызыл»
«ақ-сары»
Бұршақ салынатын шкафтың қызметі алынған
2 жауапты
F5 -мен F6 ұрпақтарының алынатын тұқымды сақтау орны
F1-ұрпақтарының алынатын тұқымды сақтау орны
F2 ұрпақтарының алынатын тұқымды сақтау орны
F3 -мен F4 ұрпақтарының алынатын тұқымды сақтау орны
F7-мен F8 ұрпақтарының алынатын тұқымды сақтау орны
Профаза процесінің бөлінуі
2 жауапты
сары
кеш
ерте
жаңа
болады
Зерттелетін бұршақтың қандай белгілеріне қарап ажырата аламыз?
2 жауапты
«түсi»
«пішіні»
«жасару»
«жасы» және «пішіні»
«қара»
Аберрация
3 жауапты
байланысу
хромосомалар мен хроматидтердің үзілуі
хроматидтің өзгерген құрылымы
хромосоманың өзгерген құрылымы
көбею
Адаптация
3 жауапты
ағзаның жаңадан түзілген белгілерінің арқасында ортаның дәл қазіргі жағдайларына тіршілік етуге мүмкіндік беретінқаблеттілік
мутация
бейімдеушілік
ағзаның өздеріндегі белгілерінің арқасында ортаның, дәл қазіргі жағдайларына тіршілік етуге мүмкіндік беретін қаблеттілік
мутация немесе тұқым қуалайтын өзгергіштік тудыратын физикалық немесе химилық заттарға қарама-қарсы əсер етуші заттар
Бивалент
3 жауапты
диплоидты организмнің мейоздық бөлінуі кезіндегі конъюгацияланушы екі гомологтық хромосомалар
Қалыпты жағдайда биваленттердің саны хромосомалардың гаплоидты жиынтығы санына тең болады
Мысал: адамда 2n=46, n=23, демек 23 бивалент түзеді
генотиптері бірдей дарабастардың жиынтығы
генетикалық өзгеше ата- аналар формаларын шағылыстыру нəтижесінде алынатын дарабас
Вирус
3 жауапты
нуклеин қышқылдарынан тұрады
жасуша қожасының ішінде көбейетін инфекциялы ағза
РНҚ мен ДНҚ дан құралған
тіркескен локустар аллельдерінін комбинациясы
белгілі бір функциясы бар
Вариация
3 жауапты
сапалық белгілері арасындағы өзгешеліктердің (айырмашылықтардың ) көрінуі
дарабстарарасындағы өзгешеліктердің(айырмашылықтардың ) көрінуі
сандық белгілері арасындағы өзгешеліктердің (айырмашылықтардың ) көрінуі
өздерінде орналасқан гендерімен қоса хромосомалардың гаплоидтық жиынтығы
іске қосушы жəне үзіп тастаушы механизм ретінде қызмет атқарушы ген
Гендік топ
3 жауапты
тығыз тіркескен гендер тобы
гендер жүйесі
теңесушілігі күшті жүйе
организмнің хромосомаларында орналасқан барлық гендердің жиынтығы
белгілі бір популяцияны құрайтын дарабстардың бəрінің гендерінің жиынтығы
Диморфизм
3 жауапты
түрдің ішінде əртүрлі екі формалардың болуы
түрдің ішінде морфологиясы өзгеше хромосомалардыңболуы
бір өсімдікте əртүрлі екі типтерінің болуы
дене жасушаларында гомологтық хромосомалардың екі жиынтығы бар ағза
мейоздың бірінші профазасы кезеңдерінің бірі
Интрон
3 жауапты
сплайсинг кезінде транскрипт құрамынан бөлінетін ДНҚ-ның учаскесі
нəтижесінде интронның екі жағында орналасқан экзондар бірігеді
ДНҚ учаскесі
ядроның тікелей жолмен бөлінуі
вегетативтік көбею жолымен бастапқы особьтан алынған генетикалық тұрғыдан бір типтес ұрпақтардың жиынтығы
Комплементалы гендер
3 жауапты
өз алдына жеке-жеке тұрғанда ешқандай əсер көрсете алмайды
қосылып бірге тұрғанда белгілі бір белгінің дамуын туғызады
доминантты гендер
гомологты хромосомалар ұқсас учаскелер арасындағы айқасу
мейоздың бірінші профазасы стадияларының бірі.
Моноплоид
3 жауапты
тек бір ғана хромосома жиынтығы бар жасуша
тек бір ғана хромосома жиынтығы бар ұлпа
тек бір ғана хромосома жиынтығы бар ағза
жұп хромосоманың тек біреуі ғана болатын ағза
мутация тудыратын фактор
Эпистаз
3 жауапты
аллельді емес гендер арасындағы өзара əсер ету құбылысы
бір аллельдің екінші аллельдің қасиетін басып тастау құбылысы
өзара әсер ету
генетикалық бақылаумен қамтамасыз етілетін ағза белгісі
жасуша ядросында болатын, митоз бен мейоз уақытында көрінетін денешіктер
Хромосома
3 жауапты
жасуша ядросында болады
митоз уақытында көрінетін денешіктер
мейоз уақытында көрінетін денешіктер
интерфазалық жасушалардың ядросындағы ДНҚ мен белоктың комплексі
генетикалық бақылаумен қамтамасыз етілетін ағза белгісі
Транслокация
3 жауапты
хромосомалардың құрылымдылық өзгеруі
хромосоманың қандайда да болмасын учаскесі сол хромосоманың басқа жеріне немесе басқа хромосомаға тасылып ауысады
ауысу
өзгеру
үзілу
Рекомбинация
3 жауапты
ажырау
кроссинговердің нəтижесінде гендердің жаңа комбинацияларыныңтүзілуі
мейоздың жүруі барысында аллельді жұп гендердің ажырау
өзгеру
транслокация
Кариотип
3 жауапты
хромосомалардың диплоидты жиынтығы
өсімдіктердің систематикалық тобының дене клеткаларындағы хромосомалардың диплоидты жиынтығы
жануарлар систематикалық тобының дене клеткаларындағы хромосомалардың диплоидты жиынтығы
туыстар дарабастар арасындағы шағылысу
жыныс хромосомаларында орналасады
