Мэтінді окып, темендегі сурактарта жауап берініз.

АКТ тужырымдамасы

Акпараттык-коммуникациялык технологиялар немесе (АКТ) кобінесе акпараттык технологиялардын (ат) кенейтілген синонимі ретінде колданылады. Бірак бул пайдаланушыларга апаратка кол жеткізуге, сактауга, беруге жэне баскаруга мумкіндік беретін бірынгай байланые пен телекоммуникация (телефон желілері мен сымсыз сигналдар), компьютерлер, сондай-ак кажетті кэспорын багдарламалык жасактамасы, аралык багдарламалык жасактама, сактау жуйелері мен аудиовизуалды жуйелердін релін корсететін нактырак термин.

Карапайым сезбен айтканда, информатика-бул компьютерлермен байланысты барлык угым. АТ - дан айырмашылыты, Компьютермен жумыс

датдылары (КД) - бул компьютерлердін жумыс істеу принциптерін терен білетін есептеу гылымы, ал акпараттык технологиялар - бул іскер ортада жумысты женілдету ушін апараттык жуйелерді тимді пайдаланута арналган гылым.

КД - есептеуге жэне олардын колданылуына багытталган гылыми жэне

практикалык тэсіл. Информатика маманы есептеу теориясы мен есептеу жуйелерін

жобалаута маманданган. Сонымен, информатика маманы физика, математика,

электротехника жэне багдарламалык тілдердін турлерін жаксы біледі. Ал КД - бул зерттеу жумысымен байланысты сала, сондыктан ол зерттеу нотижелерінін

инновацияларымен бірге дамиды.

Компьютерлік апараттык жуйелермен жумыс істеу ушін сізге бастапкы денгейден жетілдірілген денгейге дейін кейбір дадылар кажет екені анык. Карапайым тілмен айтканда, сізге акпараттык жэне коммуникациялык технологиялармен жумыс істеу ушін компьютерлер мен компьютерлік багдарламалык жасактаманы пайдалану білу

кажет.

Осылайша,бірінші белімде сізге білу кажет негізгі обьектілер:

• Акпаратты турлендіру

• Сактау

• Ондеу

• KopFay

• Жіберу/байланыстыру

• Кабылдау

1.Матінде келесі тусінік неге байланысты айтылган бул іскер ортада жумысты

женілдету ушін апараттык жуйелерді тимді пайдаланута арналган рылым:

А. Акпараттык коммуникациялык технология

В.Компьютерлік акпараттык жуйе

С.Акпараттык технология

2Мәтінде компьютерлік акпараттык жуйелермен жумыс істеу ушін бастапкы денгейден жетілдірілген денгейге дейін кейбір датдылар саны корсетілген:

А.5

В..4

с.6

3. Акпараттык-коммуникациялык технологиялар немесе (АКТ) кобінесе акпараттык технологиялардын кандай терминнін кенейтілген синонимі ретінде колданылады.

A.KT

B.AT

С.КД

А - графиктік немесе матіндік маліметтерді компьютерге енгізуге арналган!

Б - компакт дискілерді окута арналган курылеы.

С - компьютерді жергілікті желіде колданута мумкіндік береді.

Пайдаланушы нускаультын окып, теменде берілген сурактарга жауап берініз.

Операциялык жуйенін пайдаланушы нускаулыты

Пайдаланушылар файлдарды ездері калагандай реттей алады. Біздін карапайым

GUI (графикалык пайдаланушы интерфейсі) муны мумкін етеді.

Жумыс устеліндегі файлдарды реттеу ушін:

1. Жумыс устелінде тінтурдін он жак туймешігін басыны. Ашылмалы мэзір

пайда болады. Курсормен «Жана калта» танданыз.

1. Калтаны атаныз. Калтата не кіретінін сипаттайтын атауды танданы.

2. Калтага жататын кез келген файлдарды танданыз. Оларды калтанын

белгішесіне суйреніз.

4. Барлык файлдар жана калтада болганша процесті кайталаныз.

Калта жасалганнан кейін оган кез келген жана файлды сактауга болады. Калта ішкі калталардыц кез келген санын камтуы мумкін.

1. Мэтіннін максаты кандай?

А) жумыс устелінде файлдарды уйымдастыру жолын тусіндіру

В) калталармен жиі кездесетін моселелерді шешу ушін

С) пайдаланушы интерфейсінін элементтерін аныктау ушін

D) файлдарды куру кадамдарын тізімдеу

2. Нускаулыкка сэйкес, пайдаланушы алдымен не істеуі керек?

А) жана калтанын атын тандау

В) жылжыту кажет файлдарды тандау

С) ашылмалы мозірден элементті тандау

D) уксас файлдар жиыны ушін калта куру

3. Жумыс устелін уйымдастыру кадамы ретінде олардын кайсысы айтылмайды?

А) уксас файлдар ушін калталарды куру

В) ішкі калталарды жою

С) файлдарды калта белгішелеріне апару

D) Жумыс устелінде тышканнын он жак батырмасын басу

Пайдаланушы нускаульгын окып, теменде берілген сурактарга жауап берініз.

Операциялык жуйелердін турлері

Операциялык жуйелер детте сіз сатып алып жаткан компьютерге алдын-ала орнатылып кояды. Коптеген адам компьютерді орнатылып койылган операциялык жуйемен бірге сатып ала салады, бірак егер каласа баскасын коя алады.

Компьютерге арналган уш ен танымал операциялык жуйе бар: Microsoft

Windows, Apple Mac Os X жэне Linux.

Заманауи операциялык жуйелер Колданушынын Графикалык Интерфейсін (КГФ,

агыл. GUI - Grafical user interface) пайдаланады. GUI колданушыга графикалык

сурет турінде дисплейде корсетілген экрандаты батырмаларды (иконка, батырмалар, белгілер, меню) тышкан, пернетакта мен джойстик аркылы баскаруга мумкіндік береді. Ягни компьютерде тышкан, пернетакта жоне т.б. аркылы онай жумыс істеуге

болады.

Ор операциялык жуйенін GUI-інін сырт бейнесі эртурлі, сондыктан егер сіз баска операциялык жуйеге кошетін болсаныз, онда жана таныс емес операциялык жуйеге біраз укыт уйрену кажет болады. Дегенмен олардын эркайсы пайдаланута

барынша ынгайлы етіп жасакталган.

1. Мэтіннін максаты кандай?

А) жумыс устелінде файлдарды уйымдастыру жолын тусіндіру

В) калталармен жиі кездесетін моселелерді шешу ушін

С) пайдаланушы интерфейсінін элементтерін аныктау ушін

D) операциялык жуйе турлерімен танысу

2. Компьютерге арналган уш ен танымал операциялык жуйелер:

1. Ubantu, Rmdir, Cls

2. Microsoft Windows, Apple Mac Os X жэне Linux.

3. BlackBerry, Unix, intel

4. Hdmi, Macos, Amd

3. GUI колданушыга кандай мумкіндіктер береді

А) уксас файлдар ушін калталарды куру

В) компьютерде тышкан, пернетакта жэне т.б. аркылы онай жумыс істеуге

С) файлдарды калта белгішелеріне апару

D) Жумыс устелінде тышканнын он жак батырмасын басу

Матінді окып, темендегі сурактарга жауап берініз.

Excel дегеніміз не?

Excel - бул Microsoft корпорациясынын электрондык кесте багдарламасы

жене Office енім тобынын курамдас белігі. Microsoft Excel пайдаланушыларга электрондык кестедегі деректерді пішімдеуге, реттеуге жене есептеуге мумкіндік береді.

Excel сиякты багдарламалык жасактаманы колдана отырып, деректерді талдау жоне баска пайдаланушылар деректерді косу немесе езгерту кезінде акпаратты коруді женілдете алады. Excel-де жолдар мен багандар бойынша реттелген уяшыктар (ен кіші курылымдык бірлік) деп аталатын кептеген орістер

бар. Деректер осы уяшыктарга орналастырылады.

Excel Microsoft Office жене Office 365 бумаларынын белігі болып табылады жоне баска Office бума колданбаларымен уйлесімді. Электрондык кесте багдарламалык куралы Windows, macOS, Android жене iOS платформалары ушін кол жетімді.

Excel кебінесе бизнес параметрлерінде колданылады. Мысалы, ол бизнесті талдауда, адам ресурстарын баскаруда, жедел баскаруда жоне кызмет нэтижелері туралы есеп беруде колданылады. Excel деректерді уйымдастыру жэне манипуляциялау жоне математикалык функцияларды шешу ушін пішімделген

уяшыктардын улкен жинагын пайдаланады. Пайдаланушылар диаграмма

куралдары, жиынтык кестелер жэне формулалар аркылы электрондык кестедегі деректерді реттей алады. Жиынтык кесте - салыстыруларды, улгілерді жоне трендтерді табуды женілдететін деректерді уйымдастыру, есептеу, араластыру жэне талдаудын тиімді куралы.

1. Кесте ішіндегі ен кіші курылымдык бірлік калай аталады?

А) Уяшык

В) Багана

С) Компонент

D) Пиксель

Е) Жол

2.

Excel багдарламасында жинтык кестелер куралы не ушін

колданылады?

А) Графиктер куру

В) Матінді пішімдеу

С) Адам ресурстарын баскару

D) Деректерді уйымдастыру жоне талдау

Е) Суреттерді ендеу

3. Excel багдарламалык жасактамасы кандай операциялык жуйелерде кол
жетімді?

1. Windows, macOS, Android, iOS

2. Linux, Windows, iOS, Android

3. macOS, Android, iOS

4. Windows, Linux, macOS

5. Android, iOS, Windows

Матінді окып, темендегі сурактарта жауап берініз.

JPG файлы дегеніміз не?

JPG - растрлык графикалык кескіндердін пішімі болып табылады. Осы

форматтаты файлдарда jpg, jpeg, jpe нем jfif. кенейтімдер болуы мумкін. Бул формат кебінесе фотосуреттерді компьютерде сактау жэне оларды интернетке жуктеу ушін колданылады, ойткені мундай кескіндер салыстырмалы турде кішкентай жэне жогары сапаны сактайды.

JPG мен JPEG арасындаты айырмашылык

JPEG JPG-ден тек атаунда косымша эріптін болуымен ерекшеленеді.

Эйтпесе, бул бірдей форматтагы белгі. Табиги сурак тундайды: неге бул ушін екі атауды колдану керек? Ескі операциялык жуйелерде файл кенейтімдері тек уш танбадан гана турган. Осы себепті JPEG сезі JPG-re кыскартылды. Жана операциялык жуйелерде кенейтімдегі танбалар санынын шегі алыный тасталды, сондыктан форматтын бастапкы емлесі кайтарылды. Дегенмен, JPG нускасы эдеттегідей JPEG-мен катар колданыла береді.

1. Фотосуреттер сиякты растрлык графикалык кескіндерді компьютерде жоне интернетте сактау ушін кандай формат колданылады?

1. DOC

2. GIF

3. JPG

4. PDF

5. TIFF

2. Неліктен форматты белгілеудін екі нускасы бар: JPG жэне JPEG?

А) кескінді кысудын эртурлі технологиялары

В) опциялардын бірі турлі-тусті кескіндерге, екіншісі ак-кара тустерге арналган

С) сурет сапасындаты айырмашылыктар

D) файл атауындаты тарихи шектеулер

Е) турлі тусті керсету стандарттары

3. JPG кескінді сактау форматы не ушін жиі колданылады?

А) анимациялар

В) жогары долдіктегі графика

С) мотіндік кужаттарды сактау

D) жотары сапалы жэне салыстырмалы турде шагын файл елшемі бар фотосуреттерді сактау

Е) Бейне жазбалар

Макаланы окып, томендегі сурактарга жауап беріціз.

IP мекенжайын аныктау

IP мекенжайы-бул Интернеттегі немесе жергілікті желідегі курылгыны аныктайтын бірегей мекенжай. IP Интернет немесе жергілікті желі аркылы жіберілетін деректер пішімін реттейтін ережелер жиынтыты болып табылатын

"Интернет протоколы" дегенді білдіреді.

Негізінде, IP мекенжайлары желідегі курылгылар арасында акпаратты тасымалдауга мумкіндік беретін идентификатор болып табылады: оларда орналаскан жер туралы акпарат бар жэне курылгыларды байланы ушін колжетімді етеді. Интернетке эртурлі компьютерлерді, маршрутизаторларды жоне веб-сайттарды ажырату дісі кажет. IP мекенжайлары муны істеудін жолын камтамасыз етеді жэне Интернеттін калай жумыс істейтінініц ажырамас белігі больп табылады.

IP мекенжайы-нуктелермен белінген сандар катары. IP мекенжайлары терт саннан туратын жиын турінде корсетіледі-мекенжайдын мысалы 192.158.1.38

болуы мумкін. Жиынтыктагы эрбір сан 0-ден 255-ке дейін езгеруі мумкін.

Осылайша, ІР-адрестеудін толык аукымы 0.0.0.0-ден 255.255.255.255-ке дейін

созылады.

1. ІР дегенді білдіреді:

А) Акпараттык хаттама

Б) Интернет-хаттама

С) Интернет-провайдер

D) акпарат жеткізушісі

2. IP мекенжайыны максаты кандай?

А) бірегей компьютер идентификаторы

Б) киылысу жолынын орналаскан жері

С) бірегей орналасу идентификаторы

D) желілік орналасу идентификаторы

3. Кандай IP мекенжайы дурыс емес?

А) 196.145.1.102

В) 255.125.2.256

С) 155.97.4.35

D) 192.102.5.86

Макаланы окып, темендегі сурактарта жауап берініз.

Компьютерлік желі топологиялары

Желі - байланы желілерімен байланыскан курылгылардын (туйіндердін)

жиынтыгын білдіреді. Туйін желідегі баска курылгылар жасаган деректерді жіберуге жэне/немесе алуга кабілетті кез келген курылгы болуы мумкін.

Топология компьютерлер желісін косу дісін білдіреді. Орбір топология накты тапсырмаларга сайкес келеді жэне онын артыкшылыктары мен кемшіліктері бар.

Топологияны тандау колданба туріне, колданылатын жабдыктын мелшеріне, кажетті деректер жылдамдыгына, жауап беру уакытына жэне кунына байланысты.

"Желі топологиясы" сезі желіні физикалык турде косу эдісін тусіндіру ушін колданылады. Максаты - Мэтін, аудио / бейне жоне кескіндер сиякты деректерді бір нуктеден екінші нуктеге ауыстыру.

Шинанын топологиясы эр ушында терминаторы бар бір кабельден турады. Барлык кол жетімді курылылар бір кабельге косылган. Бір кабель букіл желі ушін магистраль ретінде рекет етеді.

Автобус топологиясында компьютерлердін бірі сервер ретінде эрекет етеді жэне деректерді бір шетінен екінші жагына бір багытта жібереді. Деректер сонты нуктеге жеткенде, терминатор деректерді жолдан алып тастайды.

Сакина топологиясында эрбір компьютер немесе туйін корші компьютерге косылып, сакина пішінін курайды, сондыктан ол сакина топологиясы деп аталады.

Сакина топологиясында деректер бір компьютерден екінші компьютерге (сагат тілімен немесе сагат тіліне карсы) шенбер бойымен беріледі. Кабельде немесе курылгыда кандай да бір акау болган жадайда, денгелек ілмекті жыртып, букіл желіні істен шыгарута болады.

Start топологиясында барлык компьютерлер (туйіндер) хаб деп аталатын курылгысы бар орталык орынга іберіледі. Желідегі барлык курылгылар байланые арнасы аркылы хаб курылгысына косылган. Хабка косылу ушін эр курылгыга бір сым

кажет.

Жулдыз топологиясында туйін мен хаб арасында нукте-нукте байланысы бар. Хаб кез-келген туйіннен сигнал алады жэне оны желінін барлык баска туйіндеріне жібереді. Хаб желінін барлык функцияларын баскарады жэне баскарады.

1. Темендегі желілердін кайсысы Интернетке косылуга мумкіндік береді?

А) Сакина

Б) Автобус

В) Жулдыз

Г) жогарыда айтылгандардын барлыты

2. Одетте star желісінін ортасында кандай жабдык бар?

А) Хаб

Б) Модем

С) Маршрутизатор

D) Сервер

0

3. Мэтінге сейкес "туйіндер"нені білдіреді?

А) деректер курылымынын негізгі бірлігі

Б) деректерді тасымалдаута кабілетті кез келген курылы

С) пайдаланылатын жабдыктын саны

D) желі физикалык турде косылган

Макаланы окып, томендегі сурактарга жауап берініз.

Интернет хаттамалары

Интернет акпаратты бір жерден екінші жерге беру ушін коптеген тілдерді пайдаланады. Бул тілдер хаттамалар деп аталады. Осы хаттамаларды колдана отырып, біз интернеттен кызметтерді ала аламыз. Орбір хатама белгілі бір

функционалдылыкка ие жэне www Интернет усынатын кызметтер арасында сатып

алынтан ен улкен кызмет болып саналады. Егер біз жогарыдаты конакуй

уксастытын алсак, онда кептеген конакуйлерде кептеген тагамдар бар болса да,

олардын біреуі гана танымал болатыны кордік. Сол сиякты, интернетте кептеген кызметтер бар болса да, мазірдегі ен танымал -www.

Ашык жуйелердін езара рекеттесу моделі (OSI) - бул эртурлі байланыс жуйелеріне стандартты хатамаларды колдана отырып езара эрекеттесуге мумкіндік беретін халыкаралык стандартау уйымы курган тужырымдамалык модель. OSI моделі жеті денгейден туратын бір колданбадан екіншісіне деректерді беру курылымын сипаттайды. OSI моделінде желілік Денгей 3 денгей болып табылады. Интернет протоколы (IP) маршруттау, тестілеу жене шифрлау ушін бірнеше баска хатамалармен бірге осы денгейде колданылатын негізгі хаттамалардын бірі больп

табылады.

Электрондык поштаны жіберген кезде біздін компьютер электрондык пошта кызметінін пошта серверіне косылады. Сервер-бул кызметтін белгілі бір турін баскаратын орталыктандырылан компьютер. Мысалы, электрондык пошта сервері электрондык поштаны ондейді. Электрондык хатарды жіберуге жауапты пошта сервері SMTP сервері (Simple Mail Transfer Protocol) деп аталады.

1. Интернетте акпарат бір жерден екінші жерге калай беріледі?

А) Интернет багдарламалау тілдерін колданады

Б) Интернет цифрлык ресурстарды пайдаланады

В) Интернет Кітапхана багдарламаларын колданады

D) Интернет хаттамаларды колданады

2.OSI моделінің желілік деңгейінде қандай протокол түрі қолданылады

А)IP

В) HTTP

С)SMTP

Д)POP3

3. Серверлер арасында электрондык хаттарды жіберуге кандай хаттама жауапты?

А)HTTPS

В)FTP

С)SMTP

д)POP3

Read the article and answer questions given below.

Бултты есептеу

Булттык есептеулер - серверлер, коймалар, мэліметтер корлары, желі, программалык камтамасыз ету, талдау жэне т.б. есептеу кызметтерін Интернет («булт») аркылы жеткізу. Осы есептеу кызметтерін усынатын компаниялар бултты

провайдерлер деп аталады.

Сіз дэл казір бултты есептеулерді тусінбесеніз де, оны пайдаланып жаткан шыгарсыз. Электрондык почта аркылы хабарламалар жіберу, кужаттарды ендеу,

фильмдер немесе теледидар кору, музыка тындау, ойындар ойнау немесе суреттер

мен баска файлдарды сактау ушін онлайн кызметті пайдалансаны, бултты

есептеулер. Мунын барлыгы бултты технологиялар аркылы жузеге асырылады.

Міне, бултты технологиялармен орындалатын бірнеше рекеттерді келтірейік:

Жана косымшалар мен кызметтерді куру;

Маліметтерді сактау, сактык кешірме жасау жэне калпына келтіру;

Веб-сайттар мен блогтар куру жене жургізу;

Аудио жэне бейне байланыс жасау;

Сураные бойынша программалык куралды жеткізу;

Уліге сай мэліметтерді талдау жене соган сэйкес болжам жасау.

Неліктен булттык есептеулер деп аталады?

Булты есептеулердін іргелі тужырымдамасы бойынша, бул кызметтін орналаскан жері жэне ол жумыс істейтін аппараттык курал немесе операциялык жуйе сиякты кептеген мэліметтер пайдаланушы ушін манызды емес екендігінде. Булттын метафорасы ескі телекоммуникациялык желі схемаларынан алынганын ескере отырып, жалпыта ортак телефон желісі (жоне кейінірек Интернет) орналасу манызды емес екенін білдіру ушін жи булт ретінде усынылды - бул жай гана заттардын булты болды. Бул, рине, тым женілдетілген тусінік; кептеген

гутынушылар ушін олардын кызметтері мен мэліметтердін орналасуы негізгі маселе болип кала береді.

1. Бултты есептеу дегеніміз не?

А) Интернет аркылы серверлер, коймалар, мэліметтер корлары, компьютерлік желі, программалык камтамасыз ету, талдау жэне т.б. сиякты есептеу кызметтерін жеткізу

В) Интернетсіз серверлер, деректер базалары, желі, багдарламалык камтамасыз ету, аналитика жэне т.б. сиякты есептеу кызметтерін пайдалану

С) компьютерде серверлер, коймалар, дереккорлар, желі, багдарламалык камтамасыз ету, аналитика жэне т.б. сиякты есептеу кызметтерін Интернетсіз

пайдалану

D) Интернетсіз серверлер, коймалар, деректер базалары, желі, багдарламалык камтамасыз ету, аналитика жэне т.б. сиякты есептеу кызметтерін жузеге асыру

2. Бултты технологияларды пайдаланы не істеуге болады?

А) Жана косымшалар мен кызметтерді куру

В) пайдаланушыный жергілікті компьютеріндегі косымшалар мен кызметтерді

калпына келтру

С) пайдаланушынын жергілікті компьютеріндегі косымшалар мен кызметтердін

сактык кошірмесін жасау

D) Жана колданбалар мен кызметтерді кез келген компьютер пайдаланушысына

жеткізу

Неліктен булттык есептеулер деп аталады?

А) сонты пайдаланушы ушін орын манызды емес екенін білдіретін булт турінде берілген технология

В) негізгі деректер ортальнынын курамдастарынын енімділігі мен тутастырын ашу

ушін орналастырылган

С) негізгі деректер ортальгынын курамдастарынын онімділігі мен тутастыгын жабу ушін орналастырылган

D) негізгі деректер ортальтынын курамдастарынын енімділігі мен тутастыгын

байланыстыру ушін орналастырыл-ан

Берілген мэтінді окып, томенде берілген сурактарга жауап берініз.

Деректер орталыты дегеніміз не?

Деректер орталыты - ортак программалык косымшалар мен мэліметтерді жеткізуге мумкіндік беретін есептеу жэне сактау ресурстарыныц желісі. Апараттык технологиялар ендірісі элемінде мэліметтер орталыты бизнес косымшалармен жумыс істеуге багытталган. Бул карапайым электрондык почта мен файлды ортак

пайдаланудан бастап, тутынушылармен карым-катынасты баскаруга (CRM) жэне

кэспорын ресурстарын жоспарлаута (ERP) дейін улкен мэліметтерге, байланые пен

ынтымактастык торізді кызметтерді камтиды.

Моліметтер орталытынын негізгі курамдас беліктері мыналар:

Моліметтер орталыгыныц негізгі курамдас беліктері темендегідей:

Серверлерді (сонын ішінде, виртуалдандырылган серверлерді), мэліметтер

орталытынын кызметтерін, сактау орнын жэне сонты пайдаланушы орындарына

сырткы косылымдарды косатын желілік инфракурылым.

Моліметтер орталытыныц жанармайы болып есептелетін - моліметтерді сактау ушін сактау массивтерін камтамасыз ететін сактау инфракурылымы.

Есептеу ресурстары - бул мэліметтерді ендеуді, жадыны, жергілікті сактауды жэне

маліметтер орталгынын «козгалткышы» болып есептелетін косымшаларды желіге косатын серверлерді камтиды.

Мэліметтер ортальыны кызметтері эдетте негізгі деректер орталыгынын курамдастарынын енімділігі мен тутастыгын коргау ушін колданылады.

1. Мэліметтер орталыгынын кызметі кандай?

А) ортак программалык косымшаларды жэне мліметтерді жеткізуді камтамасыз ету

В) ортак программалык косымшалар мен мэліметтерді жеткізуді токтату

С) ортак программалык косымшалар мен мэліметтерді жеткізуді жабу

D) ортак программалык косымшаларды жэне мэліметтерді жеткізуді шифрлау

2. Желілік инфракурылымнын негізгі кызметі кандай?

А) уйымнын серверлерін косады

В) серверлерді, мэліметтер орталытынын кызметтерін, сактауды жоне сырткы

косылымды сонты пайдаланушы орындарымен байланыстырады

С) барлык мэліметтер корын бір жуйеге косады

D) барлык уйымдарды байланыстырады

3. Моліметтер орталыктары калай жумыс істейді?

А) негізгі мэліметтер орталыгыныц курамдас беліктерініц онімділігі мен тутастытын кортау ушін орналастырылган

В) негізі мэліметтер орталытынын курамдастарыны енімділігі мен тутастыгын ашу ушін орналастырылган

С) негізгі мэліметтер орталытыныц курамдастарыныц онімділігі мен тутастыгын жабу ушін орналастырылган

D) негізгі мэліметтер орталыгынын курамдастарыны онімділігі мен тутастыгын

байланыстыру ушін орналастырылган

Могінді окып, темендегі сурактарга жауан берініз.

Акылды уй

Акылды уй - эртурлі жогары технологиялык курылгылардыц комегімен адамдардын емір суруіне колайлы жадай жасау ушін курастырылган тургын

уй.

Акылды уй римаратта болып жаткан накты жадайларды тусінуге кабілетті жоне алдын ала зірленген алгоритм бойынша оларга жауап береді. Бул ретте адам бір командамен калаган жадайды корсетеді, ал автоматика сырткы жэне ішкі шарттарга сэйкес барлык инженерлік жуйелер мен электр куралдарынын жумыс режимін аныктап, оны кадагалайды.

Акылды уй куру акылды курылгылардыц болуын кездейді. ІоТ технологиясы

(Заттар интернеті) акылды уйдін эрбір элементіне (заттарына) жэне барлык акылды уйге Интернет кеністігіне шыруга жэне баска заттармен, жуйелермен

акпарат

алмасуга мумкіндік береді.

Контроллер немесе такша негізіндегі акылды уйге арналган заттардын

интернет жиынтыты затар интернетін пайдалану аркылы акылды уй элементтерін жасауга мумкіндік береді.

Кез келген акылды жуйенін ен басты кураушысы - контроллер. Контроллер акпарат алады жоне акылды уйді баскарады. Контроллердін негізгі кызметі - мониторинг, ягни уйіміздегі ауа температурасы мен ылгалдылыты, осімдіктер ушін топырактын ылгалдылыты, ерт, су таскыны немесе пропан газынын ауага

таралуы туралы барлык акпаратты жедел алу.

Ен бастысы, біздін уйіміз ушін аландаушылыкты болдырмау. Біздін акылды уйіміз контроллерге косылган курылгылардын бірнешеуін талап етеді.Мониторинг апараттарын дисплейге шыгару кажет болады немесе жарыкиодты жоне дыбыс сигналынын кемегімен біз уйде болган кезде датчиктердін керсеткіштерін кору ушін климаттык параметрлердін сыни мондері туралы хабарлау кажет.

Біздін акылды уйіміздін электронды курылыларын баскару керек. Бул - жарыктандыру, желдету, осімдіктерді суару, тургын уйді жылыту.

Курылыларды инфракызы арна бойынша уйде отырып баскару ушін ИК-пульт пен ИК-кабылдатыш керек. Таты бір пайдалы функция - карта колданып, уйге кіру.

Датчиктерді косу. Датчиктер кез келген акылды уйдін негізі болып табылады.

Жуйе тутастай шешуі тис жеке талаптар мен міндеттер тізбесіне карамастан, осы датчиктерді автоматандырудын кажетті денгейін камтамасыз етеді жэне баска курылтыларга белгілі бір сотте косу немесе ажырату кажеттілігі туралы сигнал береді.

Бул курылгыларды дурыс тандау акылды уйдін жумыс кабілеттілігі мен функционалдылытыны негізі болып табылады.

Біздін акылды уйіміздін аткарушы курылыларын виртуалды баскаруды

Cisco Packet Tracer (https://www.netacad. com) симуляторы кемегімен жузеге

асыруга болады.

Packet Tracer - желілер, киберкауіпсіздік пен Заттар интернеті (IoT) саласында желілерді жобалау мен модельдеудін тегін куралы.

1. Акыды уйді баскаратын электронды курылгылар

А) ИК пульт, ИК кабылдагыш

В) шамды ешіру

В) осімдіктерді суару

D) мониторинг жасау

2 ақылды жүйелердің басты құраушысы

А) датчиктер

Б)контроллер

В)симулятор

Г)заттар интернеті

3.IоТ технологиясы (Заттар интернеті) саласында желілерді жобалау

програмасы

А) блокчейн

Б) жасанды интеллект

С)Packet Tracer

D)интернет

Матінді окып, темендегі сурактарга жауан берініз.

Акылды ауруханалар

Ол когнитивті хабарламалардын белгілі бір денгейін камтамасыз ету ушін жасанды интеллектті пайдаланады. Ол адамнын араласуынсыз шешім кабылдауга кабілетті. Технология адамдар дэстурлі турде орындайтын функцияларды орындау ушін машиналык окыту мен улкен деректерді талдауды колданады. Сонымен катар, ол оган колданылатын барлык дерлік тиімділікті, онімділікті жэне функционалдылыкты тез арттырады.

Интеллектуалды технология тенденциялары Денсаулык сактау саласына да

асер етеді. Бул саланын кунделікті жинайтын деректер келемі туралы ойланыны: пациенттердін жазбалары, медициналык тарих, ультрадыбыстык суреттер, рентген соулелері, дорі-дормектерді зерттеу жене емдеу деректері.

2016 жылы букіл алемде денсаулыкка катысты 213 миллион гигабайт деректер болды. Бул керсеткіш 2020 жылга карай уш айда екі есе артады деп жоспарлануда. Бул деректердін шамадан тыс улкен келемі. Бірде-бір тожірибесі жок адам ез омірінде муны ондей алмайды. I компаниясынын кызметкері Watson бул деректерді електен откізіп, тісті деректерді сайкестендіре алады жэне тэжірибешілерге 30 секундтан аз уакыт ішінде накты

жатдай туралы айтарлыктай кыскартылган жиынтык акпарат бере алады.

1. Бул мэтіннін максаты кандай?

А) денсаулык сактаудаты зияткерлік технологиялардын эсерін керсету

В) денсаулыкка катысты деректерді жинау

В) Уотсон адісін сипаттау

D) маліметтер базасын куру

2. Матінде улкен деректердін мысалдары корсетілген абзац

А) бірінші тармакта (абзац)

Б) екінші тармакта

В) сонты сейлемде

Г) мотіннін басында

3. Кайсы сейлем мэтінде айтылмаган?

А) жасанды интеллект

Б) улкен деректер

С) блокчейн

D) Машиналык окыту

Берілген матінді окып, теменде берілген сурактарта жауан берініз.

«Электрондык укімет»

«Электрондык укімет» (e-Government) термині барлык мемлекеттік органдардын басын біріктіріп, оларта интернеттін, электронды терминалдардын немесе тіпті

уялы телефондардын кемегмен тургындарга, жеке тулгаларга гана емес, компания

мен косіпкерлерге де кизмет керсетуге мумкіндік берегін біртутас жуйені білдіреді.

Мунда мемлекет, бизнес жоне азаматтар арасындаты езара карым-катынасты

электронды укімет ішіндегі G2C (мемлекет-азаматтар), G2B (мемлекет-бизнес)

жэне G2G (мемлекет-мемлекет) деп аталатын негізгі модельдер аткарады.

Елімізде электронды укімет куру идеясын Елбасы езінін республиканы элемдегі басекеге кабілетті елу елдін катарына енгізу туралы Казакстан халкына жыл сайыны жолдауында білдірген болатын. 2004 жылгы 10 карашада электронды укіметті ендіру туралы «Казакстан Республикасында электрондык укіметті кальптастырудын 2005-2007 жылдарга арналган мемлекеттік багдарламасы»

Президент Жарлыгымен бекітілді.

Электронды укіметтін міндеттері:

• халыкка жэне бизнеске укіметтік кызметтерді усынуды онтайландыру;

• азаматтардын езіне езі кызмет ету мумкіндіктерін колдау жене кенейту;

• азаматтардын біліктілігі мен технологиялардан хабардар болуы;

• елді жоне мемлекетті баскаруда урдістерінде барлык сайлаушылардын катысу
  дэрежесін арттыру;

• географиялык орналасу орнына эсер ету факторын темендету;

1. Казакстанда электронды укімет куру идеясын кім усынды?

А) КР премьер министрі

В) Мэжіліс депутаттары

С) Н.Назарбаев

D) К. Токаев

2.Электронды укімет міндеттеріне кайсысы жатпайды?

А) халыкка пен бизнеске мемлекеттік кызметтерді усынуды тиімді ету;

В) азаматтардын езіне езі кызмет ету мумкіндіктерін колдау жене ерістету;

С) азаматтардын біліктілігі мен технологиялардан кузырлы болуы

D) географиялык орналасу орнына эсер ету факторын арттыру

3. Электронды укімет не ушін кажет?

А) полиция мен азаматтардын карым-катынасын реттеу ушін

В) мемлекет пен азаматтар арасындаты эр турлі кызметті женілдету ушін

С) мемлекет, бизнес жэне азаматтар арасындагы карым-катынасты онтайландыру

ушін

D)мемлекет пен мемлекет кызметкерлерінін карым-катынасын онтайландыру ушін

Берілген мэтінді окып, теменде берілген сурактарга жауап берініз.

Электрондык окыту

E-learning (агылш. E-learning, агылшын тліндегі электронды окытудын кыскартуы)

- апараттык жэне электронды технологияларды колданатын окыту жуйесі.

ЮНЕСКО сарапшыларынын берген аныктамасы бар: «e-Learning - Интернет пен

мультимедианы пайдалана отырып окыту».

Электрондык окыту мыналарды камтиды:

• дербес компьютерді, уялы телефонды, DVD ойнаткышты, теледидарды жэне баска
  да электронды материалдарды пайдалана отырып, электронды материалдармен
  езіндік жумыс;

• кашыктаты (географиялык) сарапшыдан (окытушыдан) консультациялар,
  кенестер, багалаулар алу, кашыктыктан езара рекеттесу мумкіндігі;

• ортак виртуалды білім беру іс-шараларын жургізетін пайдаланушылардын (элеуметтік желілердін) белінген когамдастыгын куру;

• электронды оку материалдарын 24/7 уакытында жеткізу; электрондык оку
  материалдары мен технологияларына, кашыктыктан окыту куралдарына
  стандарттар мен техникалык шарттар;

• топтын касіпорындары мен белімшелерінін барлык басшылары арасында акпараттык мадениетті калыптастыру жэне жетілдіру жоне олардын заманауи
  акпараттык технологияларды менгеру, олардын деттегі кызметінін тиімділігін
  арттыру;

• инновациялык педагогикалык технологияларды эзірлеу жэне танымал ету, оларды муралімдерге беру;

• білім беру веб-ресурстарын дамыту мумкіндігі;

• кез келген уакытта жэне кез келген жерде элемнін кез келген нуктесінде орналаскан заманауи білімді алу мумкіндігі;

• психофизикалык дамуы ерекше кажеттіліктері бар тулгалар ушін жогары білімнін
  колжетімділігі.

1. Электрондык окытута кайсысы жатпайды?

А) уялы телефонды пайдалануга негізделген езіндік жумыс

В) инновациялык педагогикалык технологияларды эзірлеу жэне танымал ету

С) тапсырмаларды сыныпта орындаута негізделген сабак

D) білім беру веб-ресурстарын дамыту мумкіндігі

2. Юнеско сарапшылары электрондык окытуды калай аныктап берді?

А) Электрондык курылыларды колданып сабак откізу

В) Интернетті колданы окытудын барлык турі

С) аламтор мен мультимедианы колданы окыту

D) білім беру веб-ресурстарын колданы сабак оту

3. Электрондык окытуга кайсысы жатады?

А) кашыктаты маманнан консультациялар алу мумкіндігі

В) білімалушы пен білімберуші арасындаты эр турлі кизметті женілдету мумкіндігі

С) тапсырмаларды тек сыныпта орындаута негізделген сабак

D) сырттай белімде окыту

Макаланы окып, темендегі сурактарга жауан берініз.

Интернет хаттамалары

Интернет акпаратты бір жерден екінші жерге беру ушін коптеген тілдерді пайдаланады. Бул тілдер хатамалар деп аталады. Осы хатамаларды колдана отырып, біз интернеттен кызметтерді ала аламыз. Орбір хатама белгілі бір

функционалдылыкка ие жэне www Интернет усынатын кызметтер арасында сатып

алынтан ен улкен кызмет болыш саналады. Егер біз жогарыдаты конакуй

уксастытын алсак, онда кептеген конакуйлерде кептеген тагамдар бар болса да,

олардын біреуі гана танымал болатынын кердік. Сол сиякты, интернетте кептеген кызметтер бар болса да, мэзірдегі ен танымал тагам-www.

Ашык жуйелердін езара эрекеттесу моделі (OSI) - бул эртурлі байланы жуйелеріне стандартты хаттамаларды колдана отырып езара рекеттесуге мумкіндік беретін халыкаралык стандартау уйымы курган тужырымдамалык модель. OSI моделі жеті денгейден туратын бір колданбадан екіншісіне деректерді беру курылымын сипаттайды. OSI моделінде желілік Денгей 3 денгей болып табылады. Интернет

протоколы (IP) маршруттау,

тестілеу жене шифрлау ушін бірнеше баска

хаттамалармен бірге осы денгейде колданылатын негізгі хатамалардын бірі болып

табылады.

Электрондык поштаны жіберген кезде біздін компьютер электрондык пошта кызметінін пошта серверіне косылады. Сервер-бул кызметтін белгілі бір турін баскаратын орталыктандырылган компьютер. Мысалы, электрондык пошта сервері электрондык поштаны ондейді. Электрондык хаттарды жіберуге жауапты пошта сервері SMTP сервері (Simple Mail Transfer Protocol) деп аталады.

1. Интернетте акпарат бір жерден екінші жерге калай беріледі?

А) Интернет багдарламалау тілдерін колданады

Б) Интернет цифрлык ресурстарды пайдаланады

В) Интернет Кітапхана багдарламаларын колданады

D) Интернет хаттамаларды колданады

2. OSI моделінін желілік денгейінде кандай Протокол турі колданылады?

A) IP

Б) НТТР

C)SMTP

D)POP3

3. Серверлер арасында электрондык хаттарды жіберуге кандай хаттама жауапты?

A) HTTPS

Б)FTP

С)SMTP

Д)POP3

Интернеттегі нысандарды калай аныктауга болады?

URL (Uniform

Resource Locator) - бул Интернеті нысаны жэне Интернет пен

Интранет аркылы кол жетімді кужатарды шешуге арналган стандарталган атау келісімі. URL мекенжайыны мысалы http://www.computerhope.com, бул Computer

Норе веб-сайтынын URL мекенжайы.

Желі контекстіндегі Домен желілік ресурстар аркылы эртурлі деректер турлерін

ортак пайдаланатын

пайдаланушылардын,

жумыс

станцияларынын,

курылгылардын, принтерлердін, Компьютерлердін жене дереккор серверлерінін кез келген тобына жатады. Косалкы домендердін коптеген турлері бар.

Домен пайдаланушы аты/купия сез жэне аутентификация жэне ортак жуйелік ресурстарта кол жетмділікті коса алганда, барлык пайдаланушы функцияларын баскару ушін колданылады.

Домендік атау-бул сіздін веб-сайтыцыздын атауы. Домендік атау-бул интернет колданушылары сіздін веб-сайтыцызга кіре алатын мекен-жай. Домендік атау

Интернеттегі компьютерлерді іздеу жэне аныктау ушін колданылады.

Компьютерлер сандар катары болып табылатын IP мекенжайларын пайдаланады.

Алайда адамдарга сандар тізбегін есте сактау кинга согады. Осыган байланысты

IP мекенжайларын пайдалану ушін емес, интернеттегі нысандарды аныктау ушін колданылатын домендік атаулар жасалды.

1. URL не ушін кажет?

А) пошта аркылы кол жетімді кужаттарды жеткізу ушін

Б) Интернет аркылы колжетімді кужаттарга жугіну ушін

В) пошта аркылы кол жетімді кужаттарды алу ушін

D) PAN аркылы кол жетімді кужаттарды шифрлау ушін

2. Домендік атау дегеніміз не?

А) Веб-сайттын атауы

Б) интернет колданушылары сіздін веб-сайтыцызга кіре алатын мекен-жай

В) сіз туратын мекен-жай

D) интернет пайдаланушылары сіздін уйінізге кіре алатын мекен-жай

3. Домендік атау не ушін кажет?

А) интернеттегі нысандарды эзірлеу ушін колданылады

Б) интернетте объектілерді куру ушін колданылады

С) Интернеттегі нысандарды нактылау ушін колданылады

D) Интернеттегі нысандарды аныктау ушін колданылады

Журналдаты макаланы окып, темендегі сурактарга жауап берініз.

Білім берудегі мультимедиялык технологиялар

Жалпы,

•мультимедиа-бул визуалды жене дыбыстык керіністердін

жинтыы. Алайда, мультимедиа акпарат компьютермен онделетін

жене

цифрланган сиякты жуйелерде шектеулі. Интерактивті мультимедиа жэне гипермедиа колданушы негурлым белсенді рел аткаратын мультимедиялык косымшалардан турады. Білім беру-бул мультимедианы пайдаланудын ен пайдалы багыты жэне мультимедиа ол оку процесін байытатын ен тимді косымшалар. Мультимедиялык жоба тіпті "офлайн" косымша турінде (CD-

ROM-да) немесе Интернеттегі Дуниежузілік веб-беттерде жасалуы мумкін.

Дегенмен, Интернетте мультимедиялык косымшаларды зірлеу ушін біркатар техникалык шектеулер бар. Медиа зірлеу багдарламалык куралына койылатын талаптар бір немесе бірнеше авторлык жуйелерден жэне мотінді, кескіндерді, дыбыстарды жэне бейнелерді ондеуге арналган эртурлі колданбалардан

турады.

1. Медианын жалпы аныктамасы кандай?

А) кернекі жэне дыбыстык коріністердін уйлесімі

В) акпаратты компьютер цифрландырады жэне ендейді

С)" офлайн " колданба немесе веб-беттер

D) авторлык жуйелер жэне эртурлі ондеу колданбалары

2. Мотінге сэйкес, мультимедиялык косымшалар кай салада ен пайдалы?

А) бизнес

В) медицина

С) білім

D) ойын-сауык

3. Матінге сэйкес, "жалгыз туру"нені білдіреді?

А) безам дискісіз жумыс істей алмайды

В) тек желімен жумыс істей алады

С) желіге косылмай, ездігінен жумыс істей алады

D) бір адам жасаган косымша

Электрондык поштаны окып, темендегі сурактарга жауап берініз.

Суреттер

Суреттер мультимедианын манызды курамдас белігі болып табылады.

Оларды компьютер екі жолмен жасайды: растрлык кескіндер жэне векторлык кескіндер.

Растрлык кескін. Компьютерде кескіндерді сактаудын ен кен таралган жане жан-жакты турі-растрлык немесе растрлык графикалык кескін. Растрлык кескін-бул пикселдер деп аталатын кішкентай нуктелердін карапайым матрицасы, ол растрлык немесе растрлык графикалык кескінді курайды. Эр пиксель екі немесе одан да кеп тустерден турады. Тус каныктыты тустер санын

аныктау ушін пайдаланылаты биттердегі мэліметтер колемімен аныкталады, мысалы, бір бит екі туске тен, терт бит он алты тусті білдіреді, сегіз бит 256 тусті корсетеді, 16 бит 65 536 тусті береді жэне т.б. Аппараттык мумкіндіктерге байланысты эр нукте екіден миллионга дейін тустерді корсете алады. Кешенді кескін кескіннін накты сезге немесе тупнуска онімге мумкіндігінше уксас екенін білдіреді. Бул пропорциялар, олшем, тус жене текстура мумкіндігінше дэл болуы керек дегенді білдіреді. Растрлык форматтар Windows Bitmap (BMP),

Device Independent Bitmap (DIB), and Windows Run Length Encoded (RLE).

Векторлык кескіндер. Векторлык кескіндер сурет салу элементтеріне немесе кескін жасау ушін сызыктар, тіктортбурыштар, шенберлер жэне т.б. сиякты нысандарга негізделген. Векторлык кескіннін артыкшылыты-кескінді керсету ушін кажетті деректердін салыстырмалы турде аз мелшері, сондыктан оны сактау ушін кеп жад кажет емес. Сурет кажет болган жадайда сызылатын командалар жиынтыгынан турады. Растрлык кескін тиісті биіктікті, ені мен тус каныктыгын алу ушін пикселдердін белгілі бір санын кажет етеді, векторлык кескін сурет салу командаларыный салыстырмалы турде шектеулі санына негізделген. Векторлык кескіндердін жетіспеушілігі-бул кескінде усынылуы мумкін белшектердін шектеулі денгейі. Ен жи колданылатын векторлык формат-Windows амалдык жуйесіндегі Windows метафайл болып табылады.

1. Растрлык кескіндер нені курайды?

А) пиксель

В) вектор

С) сызык

D) номер

2. Кескіндерді керсету ушін тустер санын не аныктайды?

А) мультимедиялык косымша

В) Операциялык жуйе

С) сурет салу командалары

D) аппараттык мумкіндіктер

3. Векторлык кескіннін артыкшылыты -....

А) шагын олшем

В) улкен елшем

С) курудын карапайымдылыгы

D) белшектердін шектеулі денгейі

Метінді окып, темендегі сурактарга жауап берініз.

Акпараттык кауіпсіздік

Акпараттык кауіпсіздік-бул акпаратты онын жогалуына, жойылуына, урлануына немесе зансыз пайдаланылуна окелуі мумкін кауіптер мен эсерлерден коргаута

багытталган шаралар мен куралдар жиынтыты.

Бізге Апараттык кауіпсіздік не ушін кажет? Акпарат - кунды ресурс: бизнес, жеке емір, гылыми зерттеулер ушін манызды. Кауіп-катерден коргау деректердін

купиялылыгын, тутастыгын жэне кол жетімділігін камтамасыз етеді. Акпараттык кауіпсіздіктін негізгі принциптері: купиялылык: апараттын тек кукыты бар адамдарга кол жетімді болуын камтамасыз ету. Тутастык: деректерді руксатсыз езгертуден кортау. Кол жетімділік: кажетті уакытта оган кукыты бар адамдарга акпаратка кол жеткізуге кепілдік беру.

1. Акпараттык кауіпсіздіктін купиялылык принципі:

А) Деректерді руксатсыз езгертуден коргау.

В) Акпаратка кажетті уакытта кол жеткізуге кепілдік беру.

С) Акпараттын тек кукыты бар адамдар ушін колжетімді болуын камтамасыз ету.

2. Деректерді руксат етілмеген озгертулерден коргауды камтамасыз ететін

апараттык кауіпсіздік аспектісі:

А) Купиялылык

В) Деректер тутастыгын колдау

С) Кол жетімділік

3. Акпараттык каупсіздіктін тутастык принципі:

А) Апаратка кажетті уакытта кол жеткізуге кепілдік беру

В) Деректерді руксатсыз егертуден кортау

С) Акпараттын тек кукыты бар адамдар ушін колжетімді болуын камтамасыз ету

4. Акпаратка кажетті уакытта кукыты бар адамдардын кол жеткізуін камтамасыз ететін акпараттык кауіпсіздіктін аспектісі:

А) Купиялылык

В) Деректер тутастыгын колдау

С) Кол жетімділік

5. Неліктен акпараттык кауіпсіздік бизнес, жеке өмір жэне гылыми зерттеулер ушін манызды:

А) Деректерді руксат етілмеген озгертулерден коргау

В) Мэліметтердін купиялылыты мен кауіпсіздігін камтамасыз ету

С) Акпаратка кез келген уакытта кол жеткізуге кепілдік беру

Мэтінді окып, темендегі сурактарга жауап берініз.

Кауіпсіздік шаралары

Акпараттык кауіпсіздік-казіргі емірдін ажырамас белігі. Негізгі принциптерді тусіну жэне тисті шараларды кабылдау бізге кунды деректерді коргаута жоне акпараттык технологияларды кауіпсіз пайдалануды камтамасыз стуге кемектеседі.

Негізгі кауіпсіздік шаралары:

• бірегей жэне курделі купия сездерді пайдаланыныз;

• багдарламалык жасактама мен операциялык жуйелерді унемі жанартып

ртырыныз;

- кызметкерлерді кауіпсіздіктін негізгі принциптеріне уйретініз.

1. Акпараттык кауіпсіздік казіргі емірдін ажырамас белігі болып табылады.

А) дурыс

В) дурыс емес

С) контекстке байланысты

2. Эрбір тіркелгі ушін бірегей жэне курделі купия создерді пайдалану деректердін

кауіпсіздігін камтамасыз етеді.

А) дурыс

В) дурыс емес

С) шифрлау дісне байланысты

3. Багдарламалык жасактама мен операциялык жуйелерді унемі жанартып отыру манызды каупсіздік шарасы болып табылады.

А) дурыс

В) дурыс емес

С) пайдаланушынын калауына байланысты

4. Кызметкерлерді кауіпсіздіктін негізгі принциптеріне уйрету кунды деректерді

коргаута ыкпал етеді.

А) дурыс

В) дурыс емес

С) кызметкерлердін тэжірибесіне байланысты

5. Кауіпсіздікті жаксарту ушін барлык тіркелгілерге ортак кодімгі купия сездерді

пайдалану усынылады.

А) дурыс

В) дурыс емес

С) шоттардын туріне байланысты

Мотінді окып, темендегі сурактарга жауан берініз.

Акт тужырымдамасы

Акпараттын улкен келемін сактау жэне ондеу ушін деректер базасы пайдаланылады. Казіргі кезде деректер базасы мен оны баскару жуйесі терминдері компьютерлерде тікелей колданылады. Белгілі бір пішінде тіркелген, ендеуге,

сактаура жэне тасымалдаута болатын акпаратты деректер деп атаймыз. Деректер

базасы - белгілі бір касиеттері бойынша жинакталган улкен колемдегі акпарат

ЖИЫНТЫЫ.

Деректер базасы кептеген акпараттык жуйелердін негізі болып табылады. Оларда жинакталган апараттар оте кунды материалдар курамына жатады. Сонымен бірге гылым, денсаулык сактау, банк жене ендіріс кэспорындарында деректер базасын

пайдаланатын акпараттык жуйелер каркынды турде дамуда.

1. Аныкталган облыска жататын деректерді баскару, сактау жэне сипаттаудын

жалпы устанымдарын аныкталган ережелер бойынша карастыратын

уйымдастырыл-ан деректер жиынтыты

А) деректерді сактау

В) деректер базасы

С) Кесте

D) макрокомандалар

2. Технологиялык инновациялар нэтижесінде пайда болган колемі улкен деректер.

A) Bigdata

В) Жасанды интеллект

С) Виртуалды шындык

D) Электронды окулыктар

3. Деректер базасын емірде колдануы

А) гулеметтік желілер

В) виртуалды турлар

С) акшалай транзакциялар

D) кітапхана каталогтері

Матінді окып, томендегі сурактарга жауап берініз.

Блокчейн - деректерді курылымдау тасілі

Блокчейн - белінген деректер коры, ягни белінген жуйе. Баскаша айтканда,

деректер коймасы ортак процессормен байланысты емес. Блокчейн - блоктар деп

аталатын реттелген жазбалардын тізімі. Цифрлык медициналык картотеканы кез алдына елестет. Мунда эрбір жазба бірегей куру уакыты бар блокка уксас. Жуйе дата ауыстырылмайтындай етіп, бул кунді откен датамен ауыстыру мумкін емес етіп зірленген; ягни диагностика мен емге катысты барлык жазба хронологиялык тортіпен жургізілуі кажет. Акпаратты тек дэрігер мен емделуші гана кере алады, эркайсысыны жеке кілті бар. Ушінші тулга, мысалы, экімші немесе шакырылган маман емдеуші дрігер немесе наукастын руксатымен гана жазбадан акпарат ала алады. Осылайша, медициналык деректер базасы - блокчейнніц онайлатылган аналогі.

1. Блокчейн деген не?

А) акпаратты купияда устаута беретін математикалык эдіс

В) деректерді ендеу туралы акпаратты сактау технологиясы

С) желідегі тораптармен келісілетін ережелер жиынтыты

D) электрондык цифрлык символдар жиынтыты

2. Блокчейннін артыкшылыгы:

А) деректерді сактаудын басты сервері бар

В) кез келген катысушыга жуйедегі транзакцияларды бакылау жабык

С) барлык дерек ашык турінде сакталады

D) операцияларды жургізу ушін бірегей кіру кілті кажет

3. Блокчейн технологиясы аясында колданылатын негізгі угымдар?

А) криптовалюта, биткоин

В) жасанды интеллект, нейрондык желілер

С) виртуалды шынайылык, кенейтілген шынайылык

D) заттар интернеті, акылды уй

Git - Жылдам жэне масштабталатын нусканы баскару жуйесі. Git - бул кішігірімнен оте улкенге дейін кез келген жоба ушін жылдам жоне тимді болу ушін жасалган тегін жэне ашык козі таратылган кайта карауды баскару жуйесі.

Git негізінен багдарламалык жасактама жобаларынын сактык кешірмесін нускалык турде жасауга мумкіндік береді. Сонымен катар, бул онлайн кызметтер аркылы сактау жоне сакталган жобаларга кашыктан кол жеткізуге мумкіндік беретін нускаларды баскару жуйесі.

GitHub - ашык бастапкы репозиторийлерді орналастыруга арналган ен танымал кызметтердін бірі. Сайт пайдаланушы жобаларын

жариялаута

жэне орбір итерацияда жасалган езгерістерді бакылауга мумкіндік береді.

Баска

GitHub пайдаланушылары пайдаланушы кодын карап шыгып, ез езгертулерін

усына

алады. Бул аныктама тек кыскаша тусінік береді. Дегенмен, кызметтін функционалдыгы мунымен шектелмейді. GitHub - эзірлеушілер мен багдарламашылар оздері

жасаган кодты жуктеп салып, оны жаксарту ушін бірге жумыс істей алатын

онлайн

портал. GitHub-тын ерекшелігі онын сенімді нускасын баскару жуйесі больш

табылады. Нускаларды баскару багдарламашыларга багдарламалык куралдын

езіне

зиян келтірместен багдарламалык куралды теншеуге мумкіндік береді.

У сынылган

озгертулерді толык шыгарылымта онай біріктіруге болады, бірак барлык озгертулер каральш, бекітілгеннен кейін гана.

1. Git дегеніміз не?

А) акпаратты компьютер цифрландырады жоне ондейді

В) веб беттерді форматтауда колданылатын белгілеу тілі. Бул технология XML

кужаттарында да колданы тапты.

С) Жылдам жэне масштабталатын нусканы баскару жуйесі

D) азірлеушілер мен багдарламашылар ездері жасаган кодты жуктеп салып, оны жаксарту ушін бірге жумыс істей алатын онлайн портал

2. GitHub онлайн порталында не жасаута болады?

А) Жылдам жэне масштабталатын нусканы баскару жуйесі

В) эзірлеушілер мен багдарламашылар здері жасаган кодты жуктеп салып, оны жаксарту ушін бірге жумыс істей алатын онлайн портал

С) пайдаланушыный жергілікті компьютеріндегі косымшалар мен кызметтердін сактык кошірмесін жасау

D) Жана колданбалар мен кызметтерді кез келген компьютер пайдаланушысына

жеткізу

3. GitHub-тын ерекшелігі неде?

А) багдарламалык жасактаманы тарату болып табылады

В) багдарламалык жасактаманы колдау болып табылады

С) кодты толтыру ушін генеративті Al-ды пайдалану болып табылады

D) онын сенімді нускасын баскару жуйесі болып табылады

Іздеу машиналары екі негізгі функцияны орындаута батытталган жалпы жумыс принциптерін колданады. Біріншісін Интернетте эртурлі серверлерді автоматты

турде карайтын Робот-багдарламашы жузеге асырады. Жана немесе енделген

кужаттарды тапканнан кейін ол индекстеуді жургізеді жэне оларды іздеу жуйесінін негізгі компьютеріне жібереді. Индекстеу роботтары тек HTML файлдарын ендейді, суреттер мен баска мультимедиялык файлдарды елемейді.

Олардын екінш функциясы кужаттарды ондеу аркылы аныкталады. Барлык беттердін мазмуны ескеріледі (тек толык мэтін гана емес, сонымен катар суреттердін, аудио жэне бейне файлдардын, Java косымшаларынын болуы).

Индекстеу роботтары немен айналысады?