Font size
WorksheetsWorksheet: Скрининг және инклюзивті білім беру (13-сынып)
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
«Қауіп тобындағы» балаларды ерте анықтау мақсатында жүргізілетін диагностикалық шаралар
Скрининг
Реабилитация
Орнын толтыру (компенсация)
Түзету (коррекция)
Бейімдеу (адаптация)
Скринингті жүзеге асыратын маман
Дәрігер
Логопед
Дефектолог
Маман
Психолог
Скринингтің кезеңдерінің саны
3
1
2
4
5
Психикалық-физикалық дамуға скрининг жасау дегеніміз — үш кезеңнен тұратын неше сатылы скринингтік тексеру жүргізу болып табылады?
Бес
Екі
Үш
Алты
Жеті
«Жаңа туған нәрестенің психикалық-соматикалық дамуындағы ауытқуларды болжау» деп аталатын алғашқы скринингті жүргізетін маман
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК (ПМСП) бөлімшелік дәрігер
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог
Түзету мекемелерінің логопедтері
«Жүйке-психикалық дамудағы ауытқуларды болжау скринингі» деп аталатын 2-скринингті жүргізетін маман кім?
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК (ПМСП) бөлімшелік дәрігер
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог
Түзету мекемелерінің логопедтері
3 – «Ерте жастағы балаларға скринингтік аттестация жасау», 4 – «Балалардың көру қызметтерін бағалау» және 5 – «Балалардың есту қызметтерін бағалау» скринингтерді жүргізетін маман кім?
АДСК мекемелеріндегі сау балалар кабинетіндегі дәрігер маман
Перзентханалардағы (туу бөлімдердегі) неонатолог-дәрігер
Алғашқы патронаж кезінде нәрестені үйден бақылауға келген АДСК (ПМСП) бөлімшелік дәрігер
Арнайы мектептердегі мұғалім-дефектолог
Түзету мекемелерінің логопедтері
Бұл скринингтің нәтижелері перзентханадан берілетін анықтамада жазылады
Скрининг 1
Скрининг 2
Скрининг 3
Скрининг 4
Скрининг 5
Бұл скринингтің нәтижелері №112 нұсқадағы «Баланың даму тарихында» болжам кестесі түрінде көрсетіледі
Скрининг 2
Скрининг 1
Скрининг 3
Скрининг 4
Скрининг 5
Техникалық, кәсіптік және жоғары білім беретін мекемелерге оқуға түсуде жеңілдік (квота) бөлінетін азаматтар кімдер?
I–II топтағы мүгедектер, бала кезінен мүгедектер және жетім балалар
Зият кемістігі бар азаматтар
Көпбалалы отбасының балалары
Онкологиялық науқасы бар балалар
Созылмалы науқасы бар балалар
Бір жүйенің ішіндегі әрбір элементтің сапалық өзгерісі
Интеграция үдерісінің мәні
Интегративтік үдерістер
Интеграция түрі
Интеграция қағидасы
Интегративтік ықғай
Оқыту үдерісінің барлық компоненттерінің өзара байланысын, жүйенің барлық элементтерінің байланысын, жүйелер арасындағы байланыстарды түсіндіреді
Интеграция қағидасы
Интеграция үдерісінің мәні
Интегративтік ықғай
Интегративтік үдерістер
Интеграция түрі
Педагогикалық үдеріс компоненттерінде интеграция қағидасының жүзеге асуын білдіріп, педагогикалық үдерістің біртұтастығын қамтамасыз етеді
Интегративтік ыңғай
Интеграция үдерісінің мәні
Интеграция қағидасы
Интегративтік үдерістер
Интеграция түрі
Жүйенің жеке элементтерінің сапалық өзгерісі үдерістері
Интегративтік үдерістер
Интеграция үдерісінің мәні
Интеграция қағидасы
Интегративтік ықғай
Интеграция түрі
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдыққа ие бірінші бағыт
Балалардың дамуындағы ауытқуларды ерте анықтау
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру
Оқуға қажетті жағдайлар туғызу
Емдік шараларды ұйымдастыру
Инклюзивті білім беру жағдайларын туғызу
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдыққа ие екінші бағыт
Балалардың психикалық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес білім алу құқықтарын жүзеге асыруға қолайлы жағдайлар туғызу
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру
Оқуға қажетті жағдайлар туғызу
Емдік шараларды ұйымдастыру
Инклюзивті білім беру жағдайларын туғызу
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдыққа ие үшінші бағыт
Инклюзивті білім беруді ұйымдастыру
Оқуға қажетті жағдайлар туғызу
Ерте кезеңнен тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру
Емдік шараларды ұйымдастыру
Жеке оқыту жағдайларын туғызу
Инклюзивті білім беруді енгізудің алғашқы сатысында қарастырылатын мәселе
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің үйлесімділігі
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің болмауы
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің қолданудан шығуы
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің қысқарылуы
Арнайы және жалпы білім беру салаларындағы нормативтік-құқықтық актілердің реформасы
Бұл пункт қазіргі кездегі ҚР инклюзивті білім беруді енгізу мақсатында жүргізіліп жатқан іс-шаралар қатарына кірмейді:
ҚР инклюзивті білім беруге қажет мінсіз жағдайлар жасау.
ҚР мүмкіндігі шектеулі балаларды оқытатын мекемелердің «жалпыға міндетті білім беру стандартын жүзеге асыру шарттары» мемлекеттік стандартының жобасын жасау.
Оқу-әдістемелік құралдар мен ұсыныстар ұсыну.
ҚР инклюзивті білім беруді дамыту Концепциясының жобасын жасау.
Білім беру нәтижелерін бағалау үшін арнайы зерттеулер жүргізу.
ҚР МШ балаларды арнайы оқытумен қамтуда жоғары көрсеткіштерге ие облыстар:
Шығыс Қазақстан облысы.
Алматы облысы.
Ақмола облысы.
Жамбыл облысы.
Оңтүстік Қазақстан облысы.
ҚР МШ балаларды арнайы оқытумен қамтуда төмен көрсеткіш көрсеткен облыс:
Оңтүстік Қазақстан
Қарағанды
Ақмола
Жамбыл
Алматы
Инклюзивті білім беруді енгізу ісінің тиімділігі осы министрліктердің өзара үйлескен, өзара келісімді және мақсатты жұмысына байланысты:
Әлеуметтік қорғау және денсаулық сақтау, білім және ғылым.
Еңбекпен қамту және халықты әлеуметтік қорғау.
Білім және ғылым.
Қаржы.
Инвестициялар және өнеркәсіптік даму.
Интеграцияланған оқытуды ұйымдастыру ұсыныстарына сәйкес, ДМШ балаларды жалпы білім беретін мектептерге қабылдау осы негізде жүзеге асады:
Ата-ананың немесе өзге заңды өкілдердің жазбаша өтініші негізінде.
Арнайы мектептен шығарылуына байланысты.
Ата-ананың немесе өзге заңды өкілдердің ауызша өтініші негізінде.
Мұғалімнің анықтамасы мен мінездемесі негізінде.
ДМШ баланың тілегі бойынша.
Интеграцияның түрі: мұнда психикалық және физикалық дамуы қалыпты даму жасына жақын балалар 1–2 адамнан жалпы сыныптарға (топтарға) қосылып оқиды және арнайы сыныптың (топтың) дефектолог мұғалімінің көмегіне жүгінеді:
Аралас (комбинирленген) интеграция.
Жартылай интеграция.
Уақытша интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда сау құрбыларымен бірге оқуға әлі даяр емес ДМШ балалар жалпы сыныптарға (топтарға) жарты күнге 1–2 адамнан қосыла алады (мысалы, жарты күнге жеке сабақтарға қатысуға):
Жартылай интеграция.
Аралас (комбинирленген) интеграция.
Уақытша интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда арнайы сыныптың (топ) барлық тәрбиеленушілері өздерінің психикалық және тілдік даму деңгейіне қарамастан сау құрбыларымен бірге айына 1–2 рет сыныптан тыс тәрбие сағаттарына қатыса алады (мерекелерде, жарыстарда, жеке сабақтарда):
Уақытша интеграция.
Аралас (комбинирленген) интеграция.
Жартылай интеграция.
Толық интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: бұл психикалық және физикалық дамуы қалыпты жасына сәйкес келетін және сау құрбыларымен бірге оқуға психологиялық даярлығы бар балалар үшін тиімді; мұндай балалар өздері тұратын жердегі жалпы балабақшалар мен мектептердегі сыныптарға 1–2 адамнан қосылады:
Толық интеграция.
Аралас (комбинирленген) интеграция.
Жартылай интеграция.
Уақытша интеграция.
Тұрақты интеграция.
Интеграцияның түрі: мұнда ерекше білім алу қажеттігі бар баланың оқуы мен тәрбиеленуі үнемі жалпы білім беретін мекемеде жүзеге асырылады:
Тұрақты интеграция.
Аралас (комбинирленген) интеграция.
Жартылай интеграция.
Уақытша интеграция.
Толық интеграция.
ПМПК отырысының жалпы мәселелері: отырыстардың жүйелі түрде өтуін қадағалау, ПМПК құрамын қалыптастыру, балалар мен ата-аналар құрамын анықтау, отырысқа шақыру, ПМПК ұсыныстарының жүзеге асырылуын қадағалаумен айналысатын маман:
Басшы.
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Дәрігер (медбике).
Баланың денсаулық жағдайы мен мүмкіндіктері туралы ақпарат беретін; ПМПК анықтама-ұсынысы бойынша дәрігер мамандардан (психоневролог, балалар психиатры, окулист және т.б.) кеңес алуды қамтамасыз ететін маман:
Дәрігер.
Төраға.
Педагог-психолог.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
ПМПК мамандарына баланың тілдік дамуы туралы ақпарат беретін; баламен жүргізілетін түзету-дамыту сабақтарының бағдарламасын жасайтын, ПМПК баланың даму динамикасын бақылайтын журналды жүргізетін маман:
Логопед мұғалім.
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Педагог-психолог.
Бұл маманның міндеті – баланың психикалық даму ерекшеліктерін, жеке тұлғалық және мінез-құлықтық ерекшеліктерін зерттеу, жеке тұлғалық дамуда анықталған қиындықтарды жою бағытында түзету бағдарламасын құру және оны жүзеге асыру:
Педагог-психолог.
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
Әлеуметтік педагог, кәмелетке толмағандар ісі бойынша бөлім инспекторы.
Баланың тұрғылықты жеріндегі әлеуметтік-педагогикалық жағдай, отбасының материалдық және басқа да жағдайы, отбасының немесе баланың құқық бұзушылық есепте тіркелген-тіркелмегендігі туралы ақпарат беретін маман:
Әлеуметтік педагог.
Төраға.
Дәрігер (медбике).
Логопед мұғалім, дефектолог мұғалім.
Педагог-психолог.
ПМПК мүшелері беретін диагностикалық мәліметтер негізінде жасалатын құжат қандай?
Қорытынды
Нұсқаушы-анықтама
Анамнез
Катамнез
Ұсыныстар мен нұсқаулар
Бұл маман өз бақылаулары негізінде баланың оқу барысы және құрбыларымен қарым-қатынасы кезінде кездескен қиындықтары немесе жетістіктері туралы педагогикалық мінездеме береді:
Дефектолог мұғалім
Педагог-психолог
Логопед мұғалім
Әлеуметтік педагог
Дәрігер (медбике)
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың жоғары психикалық қызметтерінің күйі, эмоция-ерік саласы және жеке тұлғалық ерекшеліктері туралы психологиялық мінездеме береді:
Психокоррекциялық жұмыс бойынша құзіретті маман
Дефектолог мұғалім
Дәрігер (медбике)
Логопед мұғалім
Әлеуметтік педагог
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың тілдік даму деңгейі мен ауызша және жазбаша сөйлеу тіліндегі кемшіліктер туралы логопедиялық мінездеме береді:
Логопункт маманы
Дефектолог мұғалім
Педагог-психолог
Дәрігер (медбике)
Әлеуметтік педагог
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың тәрбиеленіп жатқан микро ортасы мен статусы туралы мінездеме береді:
Әлеуметтік педагог
Дефектолог мұғалім
Педагог-психолог
Логопед мұғалім
Дәрігер (медбике)
Диагностикалық мәліметтер негізінде бұл маман баланың даму тарихынан көшірме, ауырған аурулары мен дәрігердердің қорытындылары туралы дәрігерлік мінездеме береді:
Дәрігер
Дефектолог мұғалім
Педагог-психолог
Логопед мұғалім
Әлеуметтік педагог
МШІ балалардың жалпы мектептерде педагогикалық-психологиялық көмектен қамтамасыз етілуін бақылауға құзіретті:
Мектеп ПМПк
Мектеп педагогикалық кеңесі
Қалалық ПМПк
Облыстық ПМПк
Мектеп әдістемелік бірлестігі
Ата-аналардың тілектеріне сәйкес және білім беру органдарының келісімімен жалпы мектептерде МШІ балалар контингенті болған жағдайда ашуға болатын сыныптар немесе топтар түрлері:
Интеграциялап оқытатын сыныптар
Дифференциалдап оқытатын сыныптар
Үйден оқитын топтар
Ұзартылған күн сыныптары
Интеграциялап оқытатын топтар және шағын топтар
Жалпы білім беретін мектепте педагог-дефектолог (логопед) орны келесі жағдайда қарастырылады:
МШ 10 бала және одан артық болса
МШ 3 бала болса
МШ 2 бала болса
МШ 1 бала болса
МШІ5 бала болса
МШІ балалардың оқуында кездесетін қиындықтарды анықтау және түзетушілік-педагогикалық көмек көрсету, сондай-ақ оқушылар мен ата-аналарға олардың жетістіктері туралы ақпарат беру үшін жүргізілетін іс-шараны атаңыз:
Психологиялық-педагогикалық мониторинг
Бақылау
Журнал
Білімді тексеру
Психологиялық-педагогикалық кеңес
Интеграцияланған оқытуды ұйымдастыруда жалпы мектеп басшысының даярлық жұмыстарына кірмейтін пунктті таңдаңыз:
Мұқтаж отбасыларын материалдық жағынан қамтамасыз ету
Мектепке келуге физикалық мүмкіндік туғызу
Білім беру және түзету-дамыту үдерістерін арнайы техникалық құралдармен жабдықтау
Түзетушілік-педагогикалық жұмысты жүзеге асыратын педагогикалық қызметтерді таңдау және жұмысқа қабылдау
Педагогтарға, МШ және сау оқушыларға, ата-аналарға, мектептің техникалық қызметшілеріне кеңес беру
МШ балалар оқитын сыныптарда жұмыс істейтін бастауыш сынып мұғалімі мен пән мұғалімдерінің негізгі міндетін таңдаңыз:
Жалпы оқу бағдарламаларын әр баланың мүмкіндік ерекшеліктеріне қарай бейімдеу
Жаңа оқу бағдарламаларын құру
Жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын пайдалануы
Әр оқушыға жеке оқу бағдарламасын жасау
Арнайы мектептің оқу бағдарламаларын пайдалану
Бұл маман МШ балаларға арнайы көмек көрсетуде келесі бағыттағы жұмыстарды атқарады: оқу үдерісі шеңберінде оқушыларға көмектесу, балалар ұжымын қалыптастыру мен дамыту, ата-аналармен қызметтестік болу.
Сынып жетекшісі
Мектеп директоры
Директордың орынбасары
Психолог
Логопед
Интеграцияланған білім беру үдерісі қандай қағидаларға сүйеніп жүзеге асырылады
Индивидуалды тәсілдерді қолдану
Оқытудың шамасына лайықтылығы мен саналылығы
Материалды қайталаумен қамтамасыз ету
Білімнің ғылымиылығы мен тұрақтылығы
Оқу бағдарламасының концентрлігі
Бұл әрекет Типтік және жұмыс оқу жоспарлары негізінде құрылып, жылдық және күнтізбелік оқу кестесіне, сабақ кестесіне сәйкес жүзеге асырылады
Білім беру үдерісін ұйымдастыру
Дамыту үдерісін ұйымдастыру
Емдеу үдерісін ұйымдастыру
Түзету үдерісін ұйымдастыру
Тәрбие үдерісін ұйымдастыру
ДМШ балаларды оқытатын интеграцияланған мектептер осы заттармен кітапхана қорын толықтырады. Дұрысын белгілеңіз.
Арнайы оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендер
Арнайы техника
Арнайы жабдықтар
Көркем әдебиет
Жалпы мектепке арналған оқулықтар
ДМШ балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау жасау үшін жалпы мектептерде психолог, логопед, арнайы педагог және әлеуметтік педагогқа қажетті жағдайды таңдаңыз:
Арнайы құрылғылармен жабдықталған кабинеттер
Сабақ өткізетін кабинеттер
Ойын бөлмелері
Психологиялық жеңілдету кабинеттері
Спорт залдары
Бұл мәселе ДМШ баланың даму бұзылуына сәйкес мектептегі түзете оқытуды ұйымдастыру бөлімінде оқу жоспары бойынша шешіледі:
Топтық және түзетушілік сабақтарға бөлінетін сағаттар саны
Сабақ өткізетін кабинеттер
Баламен жұмыс жасайтын педагог
Сабақтың түрі
Сабақтың уақыты
Интеграцияланған мектептерде ДМШ балалармен жүргізілетін барлық сыныптан тыс жұмыстар (үйірме, факультатив, тәрбиелік) ... жүзеге асады:
Білім алу қажеттігі ерекше оқушылар мен сау оқушылардың өзара әрекеттестігі негізінде
Өзге оқушылардан бөлек
Жекелей
Топтар мен шағын топтарда
Ата-аналармен бірге
Жалпы білім беретін мектептің мемлекеттiк жалпыға бірдей міндетті білім беру стандарты шеңберінде ДМШ балаларды оқыту түрі:
Тегін
Келісім-шарт негізінде
Несиеге
Мектеп қаржысы есебінен
Ақылы негізде
Ерекше білім алу қажеттіктері бар балаларды білім беру процесіне қосу құқығын көздейтін қағида:
Педагогикалық оптимизм қағидасы
Ерте көрсетілген педагогикалық көмек қағидасы
Білімнің түзетушілік-компенсаторлық бағыты қағидасы
Әлеуметтік бейімдеу бағытының қағидасы
Тілдік коммуникациялық және ойлаудың дамуы
Ерекше білім алу қажеттіктерін анықтау үшін ауытқудың ерте анықталуымен ерте көмек көрсетуді ұйымдастыру:
Ерте көрсетілген педагогикалық көмек қағидасы
Компенсаторлық бағыттар
Педагогикалық оптимизм қағидасы
Дифференциалдық және жеке әдістемелер қағидасы
Әрекеттің әдіс қағидасы
«Гипердинамикалылықпен асқынған зейін тапшылығы синдромы» терминнің мәні:
Өте жоғары қимыл-қозғалыс белсенділігі
Эмоция саласының жетілмеуі
Қауіпсіздік
Қозғыштық
Енжарлық, селқостық
Ретардация типіндегі (I топ) бұзылуларға мысал:
Психикалық даму тежелуі
Шизофрения мен эпилепсия
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы
Ерте жастағы балалар аутизмі
Көрудің бұзылуы
Зақымданған даму типіндегі (II топ) бұзылуларға мысал:
Органикалық деменция
Психикалық даму тежелуі мен олигофрения
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы
Ерте жастағы балалар аутизмі
Шизофрения мен эпилепсия
Асинхрондық даму типіндегі (III топ) бұзылуларға мысал:
Ерте жастағы балалар аутизмі
Психикалық даму тежелуі мен олигофрения
Органикалық деменция
Шизофрения мен эпилепсия
Тірек-қимыл аппаратының зақымдануы
Аутистік спектрдегі бұзылулар:
Ерте жастағы балалар аутизмі
Даун синдромы
Девиантты мінез-құлық
Көрудің бұзылуы
Естудің бұзылуы
Көңіл-күйдің эпизодтық, ұстама түрінде бұзылуы кенеттен ұзаққа созылып, ашушан, кері реакция жасаған бала 1–2 күннен кейін өз қалпына келеді:
Көңіл-күйдің бұзылуы
Ерте жастағы балалар аутизмі
Апатия
Девиантты мінез-құлық
Көрудің бұзылуы
Көңіл-күйдің бұзылуы үнемі себепсіз жоғары көңілділікпен, «бақыттылықпен» көрінеді:
Эйфория
Ерте жастағы балалар аутизмі
Дисфория
Апатия
Девиантты мінез-құлық
Оқушылардағы бала жасына сай емес өмірге деген селқостық, ешнәрсеге қызықпау, сүлесоқтық:
Апатия
Ерте жастағы балалар аутизмі
Дисфория
Эйфория
Девиантты мінез-құлық
Даму мүмкіндігі шектеулі баланың әлеуметтік ортаға бейімделу процесінің бұзылуы:
Дезадаптация
Реадаптация
Бейімделу немесе адаптация
Реабилитация
Абилитация
Инклюзивті білім беретін мектепке қабылдауға қарсы көрсетілімі бар даму ауытқулары:
Ауыр зият кемістігі
Аутистік спектрлі бұзылыстар
Психикалық даму тежелуі
Нашар есту
Нашар көру
Инклюзивтік тәжірибе субъектілеріне жатпайтын адамдар:
Медперсонал
Педагогикалық ұжым
ДМШ бала
Инклюзивті білім беру кеңістігіндегі өзге сау балалар
Ата-аналар
Басқару мәдениетін меңгерген, коррекциялық педагогика негіздерін білетін, педагогикалық тәжірибесі бар, ұйымдастырушылық қабілеттерге ие маман:
Координатор
Тьютор
Пән мұғалімі
Логопед
Психолог
ДМШ балаға жеке бекітілген маман; мұғалімнің көмекшісі немесе сыныптағы екінші мұғалім:
Тьютор
Ата-аналар
Пән мұғалімі
Логопед
Координатор
Ата-аналарға психикалық даму ерекшеліктері туралы дәрістер оқу, эмоция күйлеріне, бала-ата-ана қатынастарын түзету бағытында тренингтер жүргізу тәрізді психологиялық көмектер көрсететін ұйымдар:
Психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттері
Мектеп дирекциясы
Ата-аналар клубтары
Қоғамдық ұйымдар
Психологтар клубы
Бұл іс-шараның сараптамалық есебі негізінде мектеп дирекциясы белгілі бір процестің немесе объектінің өзгерістерін бағалайды және бұдан кейінгі даму бағытын анықтайды:
Мониторинг.
Білімді тексеру.
Сауалнама.
Тестілеу.
Бақылау.
Білім берудегі мониторинг:
Білім беру жүйесінің ағымдық жайын бақылау мен бағалау.
Білім беру жүйесі туралы ақпаратты жинау жүйесі.
Білім беру жүйесі туралы ақпаратты қорытудың жүйесі.
Білім беру жүйесі туралы ақпаратты сақтау жүйесі.
Білім беру жүйесі туралы ақпаратты тарату жүйесі.
Инклюзивті тәжірибені жүзеге асыратын педагогтың сипаттамасына бұл жатпайды:
Жаңалықтарға қарсылық көрсету.
Кәсіби ізденіс.
Мамандар тобымен жұмыс істеуге даярлық.
Жаңа және арнайы білімдермен қарулану.
Өзгерістерге даярлық.
Бұл даму категориясындағы білім алу қажеттілігі ерекше балалар үшін индивидуальдық оқыту бағдарламасы жасалмайды:
Тілдік (өзге тілді) қарым-қатынас кедергілеріне ұшыраған балалар.
Үйден оқытылатын ДМШ балалар, оның ішіне мүгедек балалар да кіреді.
Дистанциялық формада білім алатын ДМШ балалар, оның ішіне мүгедек балалар да кіреді.
Кәсіби профилді оқыту формасын таңдаған ДМШ балалар.
Инклюзивті тәжірибені жүзеге асыратын фронтальды оқыту режиміндегі ДМШ балалар.
Даму ауытқуын ерте анықтау мақсатында диагностикалық тексеру жүргізу:
Скрининг.
Компенсация.
Коррекция.
Адаптация.
Реабилитация.
Скринингті жүргізу құзіреттілігіне ие маман:
Дәрігер.
Логопед.
Дефектолог.
Әлеуметтік қызметкер.
Психолог.
Ерекше білімді қажет ететін балалардың оқуға қолжетімділігін қамтамасыз ететін білім беру түрі:
Инклюзивті оқыту.
Индивидуальды оқыту.
Арнайы оқыту.
Үйден оқыту.
Дифференциалданған оқыту.
Қандай да бір жүйенің бұрын ажыратылған жеке элементтері мен бөліктерінің өзара тәуелділігі мен өзара бір-бірін толықтыратын қасиеттері негізінде қосылып біртұтас жүйеге айналуы:
Интеграция.
Инклюзия.
Инерция.
Иррадиация.
Инневрация.
Дене бітімдік және психикалық дамуында әртүрлі кемістіктері бар балаларды қалыпты дамудағы балалармен бірге оқыту және тәрбиелеу:
Инклюзивті оқыту.
Арнайы оқыту.
Үйден оқыту.
Қашықтықтан оқыту (дистанциялық).
Индивидуальды оқыту.
Бұл термин педагогикада ХХ ғ. пайда болды және алғашқы кезде АҚШ-та тек нәсілдік, этникалық аз халықтар мәселесінде, кейінгі онжылдықтарда эмигранттардың балаларына қатысты қолданылды:
Қоғамға енгізу, кіріктіру.
Дискриминация.
Арнайы интеграция.
Әлеуметтік адаптация.
Нәсілдік дискриминация.
Бұл термин ХХ ғ. 60-ж. Европа континентінде пайда болды және мүмкіндігі шектеулі адамдарға (мүгедектерге) қатысты қолданыла бастады:
Арнайы интеграция.
Дискриминация.
Нәсілдік дискриминация.
Әлеуметтік интеграция.
Әлеуметтік бейімдеу.
ДМШ балаларға қатысты бұрынғы терминдерді қолданстан ығыстыруды көздейтін гумандық сипаттағы жаңа термин:
Білім алу қажеттілігі ерекше балалар.
Дамуында бұзылыстары бар балалар.
Дамуында ауытқулары бар балалар.
Мүгедек балалар.
Оқуында қиындықтары бар балалар.
Оқыту үдерісінде оқушылардың дайындық деңгейлері, олардың жас және индивидуалдық ерекшеліктерін ескерууді болжайттын дидактикалық қағида:
Оқудың қолжетімділігі.
Оқытудың индивидуалдылығы.
Оқытудың көпдеңгейлілігі.
Оқытудың тиімділігі.
Оқудың қолжетімсіздігі.
Әр баланың жеке ерекшеліктеріне байланысты оқыту мен тәрбиелеудің неғұрлым қолайлы ыңғайы мен қолайлы әдістерін қолдану:
Оқытудағы индивидуалды ыңғай.
Индивидуалды жеке оқыту.
Жаңа технологияларды қолдану.
Жеке бөліп алып оқыту.
Тиімді әдістерді таңдау.
Денсаулық жағдайларына байланысты мектепке бара алмайтын балаларды үй жағдайында оқытуды ұйымдастыру формасы:
Үйден оқыту.
Сыныптық оқыту.
Топтық оқыту.
Фронтальды оқыту.
Сыныптан тыс оқыту.
Европалық білім беру тәжірибесіне біріктіріп оқыту феномені деген педагогикалық идеян енгізген педагог («интеграция» емес, нақ осылай атаған):
И.Г.Песталоцци.
Н.Д.Шматко.
А.К.Шварц.
А.Блашне.
Э.И.Леонгард.
Ерекше білімді қажет ететін балалардың танымдық мүмкіндіктері мен қабілеттерін ескеру, әлеуметтік бейімделуі мен қоғамға кіріктірілу құқықтарын жүзеге асыру:
Инклюзивті білім берудің мақсаты.
Инклюзивті білім берудің қағидасы.
Инклюзивті білім берудің міндеті.
Инклюзивті білім берудің шарты.
Инклюзивті білім берудің болжамы.
ҚР бұл нормативтік құжатында алғаш рет мүмкіндігі шектеулі балалардың қолжетімді білім алу жағдайларын ескерген оқыту үдерісіне кіріктірудің механизмдері анықталды:
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2011-2020 жж. арналған Мемлекеттік бағдарламасы.
ҚР «Білім туралы» Заңы.
Бала құқықтары туралы конвенция.
ҚР «Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңы.
ҚР «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» Заңы.
ДМШ оқушылардың интеграцияланған мектептердегі сыныптық және сыныптан тыс іс-әрекеттері қандай болады?
Үйірме жұмысы
Индивидуалды
Топтық коррекция сабақтары
Оқу сабақтары
Сабақтар
Бұл мәселе арнайы мектептегі оқу жоспарының түзете-оқыту бөліміне сәйкес қалай шешіледі?
Топтық және түзетушілік сабақтарға бөлінетін сағаттар саны
Сабақ өткізетін кабинеттер
Сабақтың түрі
Сабақтың уақыты
Баламен жұмыс жасайтын педагог
«Балаларды қорғаудың халықаралық одағы» үкіметтік емес ұйымның кеңесі 1923 ж. қабылдаған, балалар әл-ауқатын қорғауды қамтамасыз етудің іргелі тұжырымдары топтастырылған құжат қалай аталады?
Бала құқықтары туралы декларация
Бала құқықтары туралы БҰҰ конвенциясы
Адам құқықтары туралы декларация
Саламанка декларациясы
Мұндай құжат бекітілмеген
БҰҰ тағайындаған, балаларға қатысты міндеттемелердің тізімі әрі халықаралық келісім–шарт болып табылатын құжат қалай аталады?
Бала құқықтары туралы БҰҰ конвенциясы
Бала құқықтары туралы декларация
Адам құқықтары туралы декларация
Саламанка декларациясы
Мұндай құжат жоқ
Қазақстанда МШ балаларға әлеуметтік және түзетушілік-педагогикалық қолдау жүйесін нормативтік, оқу-әдістемелік жағынан қамтамасыз етіп, ғылыми зерттеулер жасап, оларды тәжірибеге енгізіп байқау мәселелерімен айналысатын мекеме қайсы?
Түзету педагогикасының Ұлттық ғылыми-практикалық орталығы
Реабилитациялық орталық
Әлеуметтік бейімдеу және еңбек реабилитациясы орталығы
Ұлттық ана мен бала орталығы
Ұлттық білім академиясы
МШ балаларға психологиялық, логопедиялық, педагогикалық, әлеуметтік және дәрігерлік бағыттарда түзетушілік көмек көрсететін мекеме қайсы?
Реабилитациялық орталық
Түзету педагогикасының Ұлттық ғылыми-практикалық орталығы
Әлеуметтік бейімдеу және еңбек реабилитациясы орталығы
Ұлттық ана мен бала орталығы
Ұлттық білім академиясы
ҚР «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» Заңы қабылданған жыл:
2002 ж.
1999 ж.
2000 ж.
2001 ж.
2003 ж.
ҚР бұл нормативтік құжат МШ тұлғаларға кешенді қолдау жасау әдістері мен түрлерін анықтайды, сондай-ақ, МШ балаларға тиімді көмек беру жүйесін құруға, оларды оқыту мен тәрбиелеу, еңбек және кәсіби даярлық, мүгедектіктің алдын алу мәселелерін шешуге бағытталған құжат қайсы?
ҚР «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» Заңы
Бала құқықғы туралы Конвенция
2011-2020 жж. арналған ҚР білім беруді дамытуының мемлекеттік бағдарламасы
ҚР «Білім туралы» Заңы
ҚР «Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы» Заңы
XIX ғ. бірінші жартысында қалыпты дамудағы балалар мен көру, есту және ақыл-ойы кем балаларды бірге оқыту идеясы пайда болған ел:
Европа
АҚШ
Скандинавия мемлекеттері
КСРО
Азия
Мүмкіндігі шектеулі адамдарға қатысты заңды бекітілген негізге сай, халықаралық құқықтық актілер бойынша мүгедектердің әлеуметтік өмір жағдайларын жақсарту ұғымы қалай аталады?
Нормализация
Әлеуметтік адаптация
Маргинализация
Сегрегация
Әлеуметтік интеграция
Қандай да бір жергілікті тұрғындар тобын күштеп бөлу саясаты; балаларды арнайы мектептерге бөлектеу
Сегрегация
Нормализация
Әлеуметтік адаптация
Маргинализация
Әлеуметтік интеграция
Жергілікті тұрғындар арасында маргиналды, яғни бұрынғы әлеуметтік байланыстарын жоғалтқан және өмір сүрудің жаңа жағдайларына бейімделмеген топтардың көбеюі
Маргинализация
Нормализация
Әлеуметтік адаптация
Сегрегация
Әлеуметтік интеграция
Баланың теңқұқылы болмауы барлық қоғамда кездесетін құбылыс және бала өмірінің барлық жақтарына ықпал жасауы мүмкін.
Балалар дискриминациясы
Балаларды реабилитациялау
Балалардың теңқұқылығы
Балаларды әлеуметтік интеграциялау
Балаларды бейімдеу
