Font size
WorksheetsPENILAIAN SUMATIF AKHIR SEMESTER GANJIL - Bahasa Jawa Kelas VI
Total questions: 40
Worksheet time: 42mins
Wacanen paragraf ing ngisor iki kanthi teliti!
Njaga Karesikan Kali Njaga karesikan lingkungan iku dadi tanggung jawab kabeh warga masyarakat. Salah siji carane yaiku ora kena buwak sampah sembarangan menyang kali. Yen kali kebak sampah, iline banyu bakal mampet. Akibate, nalika mangsa udan teka, banyu kali bakal meluap lan nyebabake banjir ing omah-omah warga. Mula, ayo wiwit saiki kita njaga kali supaya tetep resik lan asri.
Ide pokok paragraf ing dhuwur yaiku ....
Akibate buwak sampah sembarangan
Tanggung jawab njaga karesikan lingkungan
Banjir nalika mangsa udan teka
Kali kang kebak sampah lan reget
Wacanen teks ing ngisor iki!
Program Bank Sampah Warga Kampung Glintung saiki wis sadar pentinge njaga lingkungan. Sampah plastik lan kertas ora dibuwak ngawur ing kalen, nanging diklumpukake ing Bank Sampah. Carane gampang, warga kudu milah dhisik endi sampah sing teles lan endi sampah sing garing. Sampah plastik kaya botol bekas lan kardus diklumpukake, banjur saben dina Minggu digawa menyang balai RW kanggo ditimbang. Asile nimbang sampah mau bakal dicathet lan dijilona dadi dhuwit tabungan. Kanthi cara iki, lingkungan dadi resik, warga uga bisa entuk bathi.
Adhedhasar wacan ing dhuwur, kepriye carane warga supaya sampah sing numpuk bisa dadi dhuwit?
Sampah dibuwak menyang kalen supaya kagawa banyu.
Sampah diobong saben dina Minggu supaya dadi awu.
Sampah dipilah, diklumpukake, lan ditimbang ing Bank Sampah.
Sampah didadekake pupuk kompos kanggo tanduran ing pot.
Wacanen paragraf ing ngisor iki!
Tanduran Hijau (1) Tanduran ing sakiwa tengen omah iku akeh banget gunane. (2) Kanthi anane wit-witan, hawa ing lingkungan omah dadi luwih seger lan resik polusi. (3) Saliyane iku, omah uga katon luwih asri lan adhem dipandang mata. (4) Wit-witan sing gedhe uga bisa kanggo ngiyup nalika panas banter ing wayah awan.
Kalimat utama saka paragraf ing dhuwur dituduhake dening ukara nomer ....
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Alas sing wes gundhul mbebayani banget, amarga bisa nyebabake banjir lan lemah longsor nalika udan deres. Tegese tembung "gundhul" ing ukara kasebut yaiku ....
Kebak wit-witan gedhe
Ora ana wit-witane babar blas
Lemah sing subur banget
Panggone kewan galak
Lingkungan sing reged (kotor) iku sumber penyakit. Mula, yen pengin urip sehat, awakdhewe kudu njaga karesikan saben dina. Ora mung nyapu, nanging kudu milah sampah organik lan anorganik. Ayo, sedulur, padha gotong royong nggawe lingkungan dadi asri lan sehat!
Adhedhasar tujuane, wacan ing dhuwur iku klebu jinis teks ....
Narasi, amarga nyritakake kedaedan.
Deskripsi, amarga njlentrehake karesikan lingkungan kanthi rinci.
Eksposisi, amarga njelasake fakta-fakta tanpa ngajak tumindak.
Argumentasi/Persuasi, amarga ngajak lan meyakinkan pamaos supaya tumindak.
Wacanen Tembang Pocung ing ngisor iki
Pocung
(1) Ngelmu iku kelakone kanthi laku
(2) Lekase lawan kas
(3) Tegese kas nyantosani
(4) Setya budaya pangekese dur angkara
Guru Wilangan lan Guru Lagu kanggo gatra kaping pindho (larik nomer 2) lan gatra kaping telu (larik nomer 3) tembang Pocung ing dhuwur iku sing bener yaiku....
Gatra (2): 12-u ; Gatra (3): 6-a
Gatra (2): 6-a ; Gatra (3): 12-i
Gatra (2): 6-a ; Gatra (3): 8-i
Gatra (2): 6-a ; Gatra (3): 8-a
Wacanen Tembang Pocung ing ngisor iki
Pocung
(1) Ngelmu iku kelakone kanthi laku
(2) Lekase lawan kas
(3) Tegese kas nyantosani
(4) Setya budaya pangekese dur angkara
Gegandhengan karo isine tembang ing dhuwur, tegese (makna) Pocung kasebut nyritakake babagan ....
Piwulang babagan tata krama karo wong tuwa.
Piwulang babagan carane nggolek ilmu utawa kawruh.
Piwulang babagan carane urip bebarengan ing masyarakat.
Piwulang babagan njaga karesikan lan keselamatan lingkungan.
Pocung
1. Ana kalane urip iku rekasa
2. Kudu tansah sabar
3. ........................................
4. Yen gelem usaha bakal entuk nugraha
Kanggo njangkepi (melengkapi) tembang Pocung ing dhuwur, ukara sing paling trep (tepat) supaya cocok karo Guru Wilangan lan Guru Lagu yaiku....
Wong sing sugih bandha kudu eling
Tansah pasrah marang Gusti
Nanging aja gampang mutung
Sregep sinau lan nyambut gawe
Pangkur
Mingkar mingkuring angkara,
Akarana karenan mardi siwi,
Sinawung resmining kidung,
Sinuba sinukarta,
Mrih kretarta pakartining ilmu luhung,
Kang tumrap neng tanah Jawi,
Agamama myang leluri.
Guru Wilangan lan Guru Lagu kanggo gatra kapisan (larik 1) lan gatra kaping papat (larik 4) tembang Pangkur ing dhuwur iku sing bener yaiku....
12-u lan 7-a
8-a lan 8-i
8-a lan 7-a
7-i lan 8-a
Kebo nusu gudel. Ukara ing ndhuwur klebu jinise . . .
Paribasan
Bebasan
Saloka
Tembang
Apa tegese (makna) Bebasan "Nglungguhii klasa gumelar"?
Mangan sega sak piring karo kanca-kancane.
Wis kepenak lan nemu kabegjan tanpa kudu rekasa.
Wong sing tansah nuruti kekarepane dhewe.
Wong sing seneng nglarani atine wong liya.
Wacanen lan pikirna tegese ukara ing ngisor iki!
Ani iku pancen bocah sing sregep lan temen anggone nyambut gawe lan sinau. Sanajan uripe rekasa, dheweke tetep semangat lan ora gampang sambat. Dheweke iku wong sing ora gelem ngalahake pegaweyane dhewe.
Kahanan kaya sing dialami Ani kasebut, cocoke yen diumpamakake karo ungkapan....
Emban cindhê emban siladan
Sepi ing pamrih, rame ing gawe
Adigang, adigung, adiguna
Mikul dhuwur mendhem jero
Wong loro iku ora tau rukun lan tansah padu, kaya banyu karo .... Tembung sing paling trep kanggo nglengkapi Bebasan ing dhuwur yaiku ....
geni
wedhi
lenga
gula
Cangkriman "Pakboletus" ing dhuwur iku klebu jinis cangkriman ....
Blenderan (plesetan)
Wancahan (cekakan)
Pepindhan (perumpamaan)
Tembang (rerapan)
Gajah ngidak endhog ora pecah. (Tebhakan: Wit Gedhang / Pohon Pisang)
Yen ditliti luwih jero, makna filosofis utawa piwulang moral (pelajaran moral) sing bisa dijupuk saka Cangkriman ing dhuwur yaiku...
A. Aja dadi wong sing gedhe cangkeme wae, nanging kudu gedhe tumindake.
B. Kuwasa utawa gedhening pangkat ora mesthi dadi alesan kanggo tumindak kasar.
C. Senajan duwe kekuatan, wong kudu tetep wedi karo Gusti.
D. Endhog sing pecah iku lambang saka kegagalan urip ing alam donya.
Cangkriman sing cocok lan bener kanggo tebhakan Nanas yaiku ....
Bocah cilik nggondhong omah.
Entek sak uwité.
Wit dhuwur wohé akeh, nanging ora duwé godhong.
Sawah rong kèdhok dirubung sapu.
Wacanen cuplikan pidato (sesorah) ing ngisor iki!
Assalamualaikum Wr. Wb. (1) Sedulur-sedulur kabeh. (2) Awake dhewe kudu sadar, lingkungan saiki wis akeh polusi. (3) Kali Brantas wis reget pol, lan hawa ing kutha Malang uga wis ora seger. (4) Yen pengin anak putu kita isih bisa urip nyaman, wiwit saiki kita kudu tumindak: reboisasi lan mandheg mbuwak sampah ngawur. (5) Mula, ayo padha njaga Malang iki. (6) Matur nuwun. 17.
Apa kesimpulan utawa intisari saka teks pidato ing dhuwur?
Pentinge kali Brantas kang resik kanggo rekreasi warga Malang.
Kondisi lingkungan sing kritis mbutuhake tumindak nyata kanggo njaga karesikan lan nandur maneh.
Mbuwak sampah ing kali iku dudu masalah amarga kali bisa diresiki saben dina.
Pidato iki mung nyritakake kahanan udara sing panas lan akeh polusi.
Wacanen cuplikan pidato (sesorah) ing ngisor iki!
Assalamualaikum Wr. Wb. (1) Sedulur-sedulur kabeh. (2) Awake dhewe kudu sadar, lingkungan saiki wis akeh polusi. (3) Kali Brantas wis reget pol, lan hawa ing kutha Malang uga wis ora seger. (4) Yen pengin anak putu kita isih bisa urip nyaman, wiwit saiki kita kudu tumindak: reboisasi lan mandheg mbuwak sampah ngawur. (5) Mula, ayo padha njaga Malang iki. (6) Matur nuwun.
Kalimat sing nuduhake Pambuka Isi (kalimat pembuka yang mengantar ke inti materi) ing pidato kasebut ditunjukake dening nomer ....
(5)
(4)
(3)
(1) lan (2)
Wacanen cuplikan pidato (sesorah) ing ngisor iki!
(1) Awake dhewe kudu sadar, lingkungan saiki wis akeh polusi. (2) Kali Brantas wis reget pol. (3) Mula, ayo padha njaga Malang iki. (4) Mugo-mugo tumindak kita iki nggawa manfaat kanggo kabeh. (5) Matur nuwun lan Wassalamualaikum Wr. Wb.
Kalimat sing klebu Panutup (Penutup) Sesorah kanthi urutan sing bener (Kesimpulan Isi lan Salam) ditunjukake dening nomer ....
(2) lan (3)
(3) lan (4)
(4) lan (5)
(1) lan (2)
Miturut wacan ing dhuwur, Budi menyang ngendi?
Sawah
Omah
Pasar
Sekolahan
ꦱꦥꦩꦔꦤ꧀ꦱꦼꦒ Tulisan Aksara Jawa ing dhuwur, yen disalin menyang Aksara Latin dadi ....
Saya mangan tela (Saya makan ubi)
Bapak mangan sega (Bapak makan nasi)
Sapa mangan sega (Siapa makan nasi)
Sapa mangan jagung (Siapa makan jagung)
Ukara "Aku tuku gula" yen ditulis nganggo Aksara Jawa sing bener yaiku ....
ꦄꦏꦸꦠꦸꦏꦸꦒꦸꦭ
ꦄꦏꦸꦠꦸꦏꦸꦒꦸꦭꦲꦶ
ꦄꦏꦸꦠꦸꦏꦸꦒꦸꦭꦶ
ꦄꦏꦸꦠꦸꦏꦸꦒꦸꦭꦲ
Kanggo ngowahi swara saka Aksara "ꦫ" (Ra) dadi "ꦫꦱ" (Ras) ing tembung "beras", sandhangan sing digunakake yaiku ....
A. Pepet (e/ə)
B. Suku (u)
C. Wulu (i)
D. Cakra (ra) lan Layar (r)
Wacanen Tembang Pocung ing ngisor iki!
Wong urip iku aja padha nganti lali,
Klêru budiné,
Ngrusak marang awaké dhéwé,
Kudu eling yén wis kalong uripé.
Kanggo nuduhaké yén tembang ing dhuwur iku Tembang Pocung, tembung sing dadi sasmitané tembang (kata kuncinya) yaiku ....
lali
budiné
kalong
dhéwé
Tembang Pocung ing ngisor iki sing paling cocok kanggo tebhakan Klapa yaiku . . .
Bapak Pocung, dudu watu dudu gunung, / sabamu ing sabrang, / mung trima mangan godhong, / yèn ngombé banyu kudu nganggo mlathi.
Bapak Pocung, dudu gajah dudu wédang, / mung siji wujude, / nanging ana banyu njeroé, / yèn pecah banjur entèk kabèh isinè.
Bapak Pocung, dudu uwong dudu kéwan, / gawéyané nangis waé, / ninggal bojo isih enom, / yèn wis mati banjur dadi klambi.
Bapak Pocung, endheg-endheg pangandika, / saben dina mangan sega, / ora tau mangan iwak, / nanging tansah mangan lawuh.
Pocung
Ngèlmu iku kalakone kanthi laku,
Lekase lawan kas,
Tegesé kas nyantosani,
Setya budya pangekesé dur angkara.
Salah sawijining sasmita Tembang Pocung yaiku wanda (suku kata) -cung utawa tembung sing ngrujuk marang tinggalan. Saka tembang ing dhuwur, sebutna tembung ing gatra kapisan sing kerep dienggo minangka sasmitané Tembang Pocung!
(a)
Tebhakan/Jawaban: Lampu Petromaks
(1) Bapak Pucung, sawah rong kedhok iku
(2) Dirubung ................
(3) Nanging isiné padhang,
(4) Neng tengahé ana geni murub.
Tembung sing paling trep kanggo nglengkapi gatra kaping pindho (baris 2) supaya cocok karo tebhakan Lampu Petromaks yaiku ....
(a)
Pangkur
Mingkar mingkuring angkara,
Akarana karenan mardi siwi,
Sinawung resmining kidung,
Sinuba sinukarta,
Mrih kretarta pakartining ilmu luhung,
Kang tumrap neng tanah Jawi,
Agamama myang leluri.
Adhedhasar isine (temane) sing wenehi piwulang lan ngajarke kasatriyan (kepahlawanan/kebajikan), mula watake (sifate) Tembang Pangkur ing dhuwur iku cocoke ....
29. Becik ketitik, ala (a)
Sega sakepel dirubung tinggi Tegese cangkriman ing ndhuwur yaiku . . .
(a)
Pilih cangkriman jenis Pepindhan (perumpamaan/deskripsi) sing paling cocok kanggo tebhakan Sepur!
Wacanen cuplikan pidato ing ngisor iki!
Assalamualaikum Wr. Wb. Kula maturaken bilih Lomba Macapat ing tanggal 15 Desember sampun lumampah kanthi lancar. Jumlah peserta cacaipun 50 saking 5 sekolahan ing kitha Malang. Pemenang saking SMP Negeri 1.
Adhedhasar isiné sing tujuane aweh laporan utawa katrangan (informasi), pidato ing dhuwur klebu jenis pidato (a)
ꦲꦺꦴꦤ꧀ꦧꦶꦠꦺꦴꦤ꧀ꦧꦺꦴꦏꦸ (memberi buku)
Salinen (salinlah) Aksara Jawa ing dhuwur nganggo Aksara Latin!
(a)
ꦭꦤ꧀ꦠꦺꦴꦤ꧀ꦏꦺꦴꦫꦤ꧀ꦧꦺꦴꦏꦸ (Lani membaca koran)
Salinen (salinlah) Aksara Jawa ing dhuwur nganggo Aksara Latin!
(a)
Cangkriman sing isiné mung mblenderi utawa ngapusi marang sing ngrungokake, yaiku kanggo ngguyu utawa guyonan.
Adhedhasar pengertian kasebut, jinis Cangkriman iku diarani Cangkriman (a)
Tegese paribasan "Desa mawa cara, negara mawa tata" yaiku...
Cangkriman iku umume dipérang dadi pirang-pirang jinis. Coba sebutna telu (3) jinis Cangkriman sing kok ngertèni!
Cangkriman "Anak-anake dikeloni, ibune digendhong" nyritakake dhompet lan dhuwit.
Apa piwulang moral sing bisa dijupuk saka cangkriman kasebut supaya dadi murid sing pinter ngatur urip?
Coba urutno pidato ing ndhuwur!
Apa kegiyatan sing ditindakake dening Budi lan Sri?
