Chỉ dẫn dùng đúng, chọn liều đúng, phối hợp đúng

Chỉ cần dùng liều đúng cho mọi bệnh

Chỉ cần phối hợp đúng các nhóm thuốc

Chỉ cần chỉ dẫn đúng cách uống thuốc

Bác sĩ, nhân viên y tế và người bệnh

Chỉ nhân viên y tế tuyến cơ sở

Chỉ người bệnh tại giường bệnh

Chỉ bác sĩ kê đơn trong khoa

Chỉ lựa chọn phương án phù hợp bệnh nhân

Chỉ tập trung vào kê đơn chính xác

Xácđịnhvấnđềcầngiảiquyết,xácđịnhmụctiêuđiềutrị,lựachọnphươngán điềutrịphùhợpvớibệnhnhânvàkêđơn

Chỉ xác định vấn đề và mục tiêu điều trị

Chỉ thu thập thông tin lâm sàng

Chỉ giao tiếp tốt với người bệnh

Giao tiếp, thu thập, đánh giá và truyền đạt

Chỉ đánh giá rồi ghi chép thông tin

Dùng sai liều hoặc không đủ thời gian, tự ý bỏ thuốc, chi phí cao

Chỉ bệnh nhân tự ý ngừng thuốc

Chỉ bệnh nhân dùng sai liều thuốc

Chỉ do giá thành thuốc quá cao

Chỉ tiêu chăm sóc bệnh nhân tại phòng bệnh

Chỉ tiêu về kê đơn tại khoa dược

Chỉ tiêu về tài chính cho cơ sở y tế

Chỉ tiêu về kê đơn, chăm sóc bệnh nhân và đối với cơ sở

Tránh tương tác, tránh lạm dụng và giảm chi phí điều trị

Tăng số lượng thuốc trong đơn thuốc

Giảm thời gian khám bệnh cho bác sĩ

Loại bỏ hoàn toàn tác dụng phụ của thuốc

Phòng ngừa các phản ứng có hại của thuốc gây ra là một trong những mục tiêu quan trọng của môn Dược lâm sàng.

a Mộttrongnhữngmụctiêuquantrọngcủamôn Dượclâmsànglàbảođảmviệcsửdụngthuốc hợplý

c Yêucầuđốivớisinhviênsaukhihọcxonghọc phầnDLSlà:HướngdẫnđượcchoBNvềsử dụngthuốchợplý.

CanadalànướcđưamônhọcDượclâmsàngvào chương trình giảng dạy trong các trườngĐH DượcsớmnhấttrênTG

Dượcsĩ lâmsànglàdượcsĩ chỉ làmviệc trong bệnhviện

ChâuÁvàonhữngnăm60củathếkỷtrước.

Nước Mỹ, năm 1964 được lâm sàng trở thành môn học chính thức tại Mỹ.

NướcMỹ lànước đưa dược lâmsàng vào chươngtrìnhgiảngdạy trongcáctrườngđại họcDượcsớmnhất.

ChâuPhivàonhữngnăm60củathếkỷtrước.

TháiLanvàonhữngnăm60củathếkỷtrước. 2

Nhiệm vụ của dược sĩ lâm sàng là cùng ra y lệnh với bác sĩ.

Dược sĩ lâmsàng làdược sĩ chỉ làmviệc trong bệnhviện.

Dược lâmsàng trang bị kiến thức cho người dượcsĩchămloviệcsửdụngthuốchợplýchocả cánbộy tế vàcảngười tiêudùng thuốc trong cộngđồng.

Kháiniệmdượclâmsàngkhôngchỉbóhẹptrong khuônkhổbệnhviệnmàcònđượcmởrộngra trongcảcộngđồng.

Kháiniệmdượclâmsànglàkháiniệmchỉcáccông việccủangườidượcsĩlàmviệctrongbệnhviện.

Mỹ

Canada

Anh

Đức

Những năm 90 của thế kỷ XX

Những năm 80 của thế kỷ XX

Những năm 70 của thế kỷ XX

Những năm 60 của thế kỷ XX

Năm 1993

Năm 1980

Năm 2000

Năm 1998

Tính hiệu quả

Tính kinh tế

Tính an toàn

Tính tiện dụng

Kỹ năng đánh giá thông tin

Kỹ năng thu thập thông tin

Kỹ năng giao tiếp với người bệnh

Kỹ năng quảng cáo bán thuốc

Kỹ năng quảng cáo bán thuốc

Kỹ năng thu thập thông tin

Kỹ năng truyền đạt thông tin

Kỹ năng đánh giá thông tin

Kỹ năng đánh giá thông tin thu được từ bệnh nhân

Kỹ năng kiểm nghiệm thuốc

Kỹ năng quảng cáo thuốc

Kỹ năng bảo quản thuốc tốt

Kỹ năng bảo quản thuốc tốt

Kỹ năng kiểm nghiệm thuốc

Kỹ năng bào chế thuốc

Kỹ năng thu thập thông tin từ bệnh nhân

A1 B2 C3 D4 E5

B1 A2 C3 D4 E5

E1 A2 B3 C4 D5

4. Chi phí thuốc hợp lý cho 1 ngày hoặc cả liệu trình

5. Thuốc có cơ sở điều trị, ưu tiên danh mục thiết yếu

A-C-B-D

B-A-C-D

A-B-D-C

A-B-C-D

Dược sĩ lâmsàng làdược sĩ chỉ làmviệc trong bệnhviện

ChâuÁđãđưamônhọcDược lâmsàngvào chươngtrìnhgiảngdạytrongcáctrườngĐHDược sớmnhấttrênthếgiới

Châu Âu đã đưa môn học Dược lâm sàng vào chương trình giảng dạy trong các trường ĐH Dược sớm nhất trên thế giới.

Phòngngừacácphảnứngcóhại của thuốc gâyra” làmột trongnhữngmục tiêuquan trọngcủamônDượclâmsàng.

Mộttrongnhữngmụctiêuquantrọngcủamôn Dượclâmsànglàbảođảmviệcsửdụngthuốc hợplý.

Canada là nước đưa môn học Dược lâm sàng vào chương trình giảng dạy trong các trường ĐH Dược sớm nhất trên thế giới.

ChâuÁđã đưamôn học Dược lâm sàng vào chươngtrìnhgiảngdạytrongcáctrườngĐHDược sớmnhấttrênTG.

Khái niệmdược lâmsàngkhôngchỉ bóhẹp trongkhuônkhổbệnhviệnmà cònđượcmở rộngratrongcảcộngđồng

Dược lâmsàng trangbị kiến thức chongười dượcsĩchămloviệcsửdụngthuốchợplýchocả cánbộytếvàcảngười tiêudùngthuốc trong cộngđồng.

Dượcsĩlâmsànglàdượcsĩchỉlàmviệctrongbệnh viện.

NhiệmvụcủaDượcsĩLâmsàng làtưvấncho bácsĩ trongviệchiệuchỉnhliềulượngtheotừng cáthểngườibệnhvàlựachọnthuốcphùhợpvới trạngtháibệnhlý

Nhiệmvụcủadượcsĩ lâmsànglàcùngraylệnh vớibácsĩ.

Không chắcDượcsĩlâmsànglàdượcsĩchỉlàmviệctrongbệnh viện.

Dược lâmsàng trang bị kiến thức cho người dượcsĩchămloviệcsửdụngthuốchợplýchocả cánbộy tếvàcảngười tiêudùng thuốc trong cộngđồng.

Tiêuchuẩn“antoàncao” trongviệc lựachọn thuốc hợp lý làkhảnăngxuất hiện tác dụng khôngmongmuốnthấp.

Nhiệm vụ của dược sĩ lâm sàng là cùng ra y lệnh với bác sĩ.

NhiệmvụcủaDượcsĩLâmsàng làtưvấncho bácsĩ trongviệchiệuchỉnhliềulượngtheotừng cáthểngườibệnhvàlựachọnthuốcphùhợpvới trạngtháibệnhlý.

Tiêuchuẩn“antoàncao” trongviệc lựachọn thuốc hợp lý làkhảnăngxuất hiện tác dụng khôngmongmuốnthấp.

Trongđiềutrịbệnhmạntínhhoặcphòngbệnh, tiêuchuẩnlựachọnthuốchợplýđượcưutiên hàngđầulà:Antoànvàkinhtế.

NhiệmvụcủaDượcsĩ lâmsànglàlựachọnthuốc đểthiếtlậpphácđồđiềutrị.

Dược sĩ lâm sàng là dược sĩ chỉ làm việc trong bệnh viện.

NhiệmvụcủaDượcsĩLâmsàng làtưvấncho bácsĩ trongviệchiệuchỉnhliềulượngtheotừng cáthểngườibệnhvàlựachọnthuốcphùhợpvới trạngtháibệnhlý.

c Tiêuchuẩn“an toàncao” trongviệc lựachọn thuốchợp lý làkhảnăngxuấthiệntácdụng khôngmongmuốnthấp.

Trongđiềutrịbệnhmạntínhhoặcphòngbệnh, tiêuchuẩnlựachọnthuốchợplýđượcưutiên hàngđầulà:Antoànvàkinhtế

NhiệmvụcủaDượcsĩ lâmsànglàlựachọnthuốc đểthiếtlậpphácđồđiềutrị.

Nhiệm vụ của Dược sĩ Lâm sàng là tư vấn cho bác sĩ trong việc hiệu chỉnh liều lượng theo từng cá thể người bệnh và lựa chọn thuốc phù hợp với trạng thái bệnh lý

Thuốcđượccoi làhợplýkhi đápứnghai yêu cầu:Phùhợpvới người bệnhvàphùhợpvới bệnh.

Nội dung của“Hướngdẫnđiềutrị”baogồm: HướngdẫndùngthuốcvàHướngdẫntheodõi điềutrị

NhiệmvụcủaDượcsĩ lâmsànglàlựachọnthuốc đểthiếtlậpphácđồđiềutrị

Dượcsĩ lâmsànglàdượcsĩchỉ làmviệctrongbệnh viện.

Trong điều trị bệnh mạn tính hoặc phòng bệnh, tiêu chuẩn lựa chọn thuốc hợp lý được ưu tiên hàng đầu là: An toàn và kinh tế.

Tiêuchuẩn“an toàncao” trongviệc lựachọn thuốchợp lý làkhảnăngxuấthiệntácdụng khôngmongmuốnthấp.

NhiệmvụcủaDượcsĩ lâmsànglàlựachọnthuốc đểthiếtlậpphácđồđiềutrị

NhiệmvụcủaDượcsĩLâmsàng làtưvấncho bácsĩ trongviệchiệuchỉnhliềulượngtheotừng cáthểngườibệnhvàlựachọnthuốcphùhợpvới trạngtháibệnhlý.

Dượcsĩlâmsànglàdượcsĩchỉlàmviệctrongbệnh viện.

Muốnsửdụngthuốchợplýchỉcầnđảmbảoviệc kêđơnthuốchợplý

Tiêuchuẩn“antoàncao”trongviệclựachọn thuốchợplý làkhảnăngxuất hiệntácdụng khôngmongmuốnthấp.

Trongđiềutrịbệnhcấptính, tiêuchuẩnlựachọn thuốchợplýđượcưutiênhàngđầulà:Kinhtế.

Trong điềutrị bệnhmạntínhhoặc phòng bệnh, tiêuchuẩnlựachọnthuốchợplýđược ưutiênhàngđầulà:Antoànvàkinhtế.

Thuốcđượccoilàhợplýkhiđápứnghaiyêu cầu:Phùhợpvớingườibệnhvàphùhợpvới bệnh

Trongđiềutrịbệnhmạntínhhoặcphòngbệnh, tiêuchuẩnlựachọnthuốchợplýđượcưutiên hàngđầulà:Antoànvàkinhtế

Nộidungcủa“Hướngdẫnđiềutrị”baogồm: HướngdẫndùngthuốcvàHướngdẫntheodõi điềutrị.

Trongđiềutrịbệnhcấptính, tiêuchuẩnlựachọn thuốchợplýđượcưutiênhàngđầulà:Kinhtế.

Muốnsửdụngthuốchợplýchỉcầnđảmbảoviệc kêđơnthuốchợplý.

Nộidungcủa“Hướngdẫnđiềutrị”chỉcầnhướng dẫndùngthuốc, khôngcầnphải hướngdẫntheo dõiđiềutrị.

Nội dung của “Hướng dẫn điều trị” chỉ cần hướng dẫn dùng thuốc, không cần phải hướng dẫn theo dõi điều trị.

Thuốcđượccoi làhợplýkhiđápứnghai yêu cầu: Phùhợpvới người bệnhvàphùhợpvới bệnh

nhiệmvụcủadượcsĩlâmsàngtrongđiềutrị làgiúpbệnhnhân thựchiện tốt đơn thuốc củabácsĩkêđơn

Nhiệmvụcủadượcsĩ lâmsànglàkêđơnthuốc hợplýchongườibệnh

Muốn sửdụng thuốchợp lýchỉ cầnđảmbảo việckêđơnthuốchợplý.

NhiệmvụcủaDượcsĩLâmsàng làtưvấncho bácsĩ trongviệchiệuchỉnhliềulượngtheotừng cáthểngườibệnhvàlựachọnthuốcphùhợpvới trạngtháibệnhlý

NhiệmvụcủaDượcsĩlâmsànglàlựachọnthuốc đểthiếtlậpphácđồđiềutrị.

Nhiệmvụcủadượcsĩlâmsànglàkêđơnthuốchợp lýchongườibệnh.

Nhiệmvụcủadượcsĩ lâmsàngtrongđiềutrị là giúpbệnhnhânthựchiệntốtđơnthuốccủabác sĩkêđơn.

Nhiệmvụcủadượcsĩlâmsànglàtưvấnviệcsử dụngthuốchợplýchocảcánbộytếvàcảngười tiêudùngthuốctrongcộngđồng.

Nộidungcủa“Hướngdẫnđiềutrị”baogồm: Hướngdẫndùng thuốcvàHướngdẫntheo dõiđiềutrị

Thuốcđượccoilàhợplýkhiđápứnghaiyêu cầu:Phùhợpvớingườibệnhvàphùhợpvới bệnh.

Nhiệmvụ củaDược sĩ lâmsàng là lựa chọn thuốcđểthiếtlậpphácđồđiềutrị.

Chỉ Nhiệmvụcủadượcsĩ lâmsànglàkêđơnthuốc hợplýchongườibệnh.

Nhiệmvụcủadượcsĩlâmsànglàchỉtưvấnviệc sửdụngthuốchợplýchongười tiêudùngthuốc trongcộngđồng

Kỹnănggiaotiếpvớingườibệnhcủadượcsĩ lâm sànglàtạomốiquanhệtốtvớibệnhnhânnhằm tạosựhợptáctốt từphíabệnhnhântrongtuân thủđiềutrị.

Yêucầutrongkỹnănggiaotiếpvớingườibệnh, dược sĩ lâmsàngphải giải thíchchobệnhnhân hiểuđược lýdođiềutrị,phươngthứcđiềutrịvà nhữngviệcbệnhnhâncầnlàmđểthamgiađiềutrị thànhcông.

Trongkỹnăngthuthậpthôngtincủadượcsĩ lâm sàngkhihướngdẫnđiềutrị,độtincậycủathông tinthuthậpđượcphụthuộcvào sựcởimởcủa bệnhnhân.

Vớinhữngtrườnghợpbệnhnhânnhỏtuổi,mắcbệnh tâmthần,giảmsúttrínhớ,ngườiphátthuốcchỉcần dặnkỹbệnhnhânthựchiệntốtylệnh.

Vaitròcủadượcsĩlâmsàngchỉlàtưvấnchobácsĩ trongviệc lựa chọn thuốc khi bắt đầuđiều trị cho bệnhnhân.

Kỹnăngquảngcáothuốclàkỹnăngquantrọngnhất cầnphảicócủadượcsĩlâmsàng.

Kỹnăngbảoquản thuốc tốt làkỹnăngquan trọng nhấtcầnphảicócủadượcsĩlâmsàng.

Kỹnănggiaotiếpvớingườibệnhcủadượcsĩ lâm sànglàtạomốiquanhệtốtvớibệnhnhânnhằm tạosựhợptác tốt từphíabệnhnhântrongtuân thủđiềutrị.

Yêucầutrongkỹnănggiaotiếpvớingườibệnh, dược sĩ lâmsàngphải giải thíchchobệnhnhân hiểuđược lýdođiềutrị,phươngthứcđiềutrịvà nhữngviệcbệnhnhâncầnlàmđểthamgiađiềutrị thànhcông.

Kỹnănggiámsátchấtlượngthuốclàkỹnăngquan trọngnhấtcầnphảicócủadượcsĩlâmsàng.

Kỹnăngđánhgiáthôngtinyêucầungườidượcsĩ lâmsàngphải đánhgiáđược các thông tin liên quanđếnviệcdùngthuốctrongquátrìnhđiềutrị đểtìmranguyênnhânthấtbại(nếucó).

Kỹnăngtruyềnđạtthôngtinyêucầudượcsĩ lâm sàngphảigiải thíchchínhxácvàtỷmỷchobệnh nhânvềcáchthức thựchiệnylệnhbaogồmviệcdùng thuốc và các dấu hiệu cần nhận biết về tiến triển theo chiều hướng xấu của bệnh.

Kỹ năng giao tiếp với người bệnh của dược sĩ lâm sàng là tạo mối quan hệ tốt với bệnh nhân nhằm tạo sự hợp tác tốt từ phía bệnh nhân trong tuân thủ điều trị.

Đánh giá thông tin liên quan thuốcVới những trường hợp bệnh nhân nhỏ tuổi, mắc bệnh tâm thần, giảm sút trí nhớ, người phát thuốc chỉ cần dặn kỹ bệnh nhân thực hiện tốt y lệnh.

Kỹ năng giám sát chất lượng thuốc là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Kỹ năng quảng cáo thuốc là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Kỹ năng bảo quản thuốc tốt là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Với những trường hợp bệnh nhân nhỏ tuổi, mắc bệnh tâm thần, giảm sút trí nhớ, người phát thuốc chỉ cần dặn kỹ bệnh nhân thực hiện tốt y lệnh.

Trong kỹ năng thu thập thông tin của dược sĩ lâm sàng khi hướng dẫn điều trị, độ tin cậy của thông tin thu thập được phụ thuộc vào sự cởi mở của bệnh nhân.

Yêu cầu trong kỹ năng giao tiếp với người bệnh, dược sĩ lâm sàng phải giải thích cho bệnh nhân hiểu được lý do điều trị, phương thức điều trị và những việc bệnh nhân cần làm để tham gia điều trị thành công.

Vớinhữngtrườnghợpbệnhnhânnhỏtuổi,mắcbệnh tâmthần, giảmsút trínhớ,ngườiphát thuốcchỉ cần dặnkỹbệnhnhânthựchiệntốtylệnh.

Kỹ năng giám sát chất lượng thuốc là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Kỹ năng đánh giá thông tin yêu cầu người dược sĩ lâm sàng phải đánh giá được các thông tin liên quan đến việc dùng thuốc trong quá trình điều trị để tìm ra nguyên nhân thất bại (nếu có).

Kỹ năng truyền đạt thông tin yêu cầu dược sĩ lâm sàng phải giải thích chính xác và tỷ mỷ cho bệnh nhân về cách thức thực hiện y lệnh bao gồm việc dùng thuốc và các dấu hiệu cần nhận biết về tiến triển theo chiều hướng xấu của bệnh.

Trong kỹ năng thu thập thông tin của dược sĩ lâm sàng khi hướng dẫn điều trị, độ tin cậy của thông tin thu thập được phụ thuộc vào sự cởi mở của bệnh nhân.

Kỹ năng giao tiếp với người bệnh của dược sĩ lâm sàng là tạo mối quan hệ tốt với bệnh nhân nhằm tạo sự hợp tác tốt từ phía bệnh nhân trong tuân thủ điều trị.

Yêu cầu trong kỹ năng giao tiếp với người bệnh, dược sĩ lâm sàng phải giải thích cho bệnh nhân hiểu được lý do điều trị, phương thức điều trị và những việc bệnh nhân cần làm để tham gia điều trị thành công.

Kỹ năng truyền đạt thông tin yêu cầu dược sĩ lâm sàng phải giải thích chính xác và tỷ mỷ cho bệnh nhân về cách thức thực hiện y lệnh bao gồm việc dùng thuốc và các dấu hiệu cần nhận biết về tiến triển theo chiều hướng xấu của bệnh.

Kỹ năng quảng cáo thuốc là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Kỹ năng giám sát chất lượng thuốc là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Với những trường hợp bệnh nhân nhỏ tuổi, mắc bệnh tâm thần, giảm sút trí nhớ, người phát thuốc chỉ cần dặn kỹ bệnh nhân thực hiện tốt y lệnh.

Vai trò của dược sĩ lâm sàng chỉ là tư vấn cho bác sĩ trong việc lựa chọn thuốc khi bắt đầu điều trị cho bệnh nhân

Kỹ năng bảo quản thuốc tốt là kỹ năng quan trọng nhất cần phải có của dược sĩ lâm sàng.

Yêu cầu trong kỹ năng giao tiếp với người bệnh, dược sĩ lâm sàng phải giải thích cho bệnh nhân hiểu được lý do điều trị, phương thức điều trị và những việc bệnh nhân cần làm để tham gia điều trị thành công.

ỹ năng giao tiếp với người bệnh của dược sĩ lâm sàng là tạo mối quan hệ tốt với bệnh nhân nhằm tạo sự hợp tác tốt từ phía bệnh nhân trong tuân thủ điều trị.

Vai trò của dược sĩ lâm sàng xuyên suốt từ khâu đầu – khâu lựa chọn thuốc, đến khâu cuối – khâu hướng dẫn sử dụng và theo dõi điều trị.

Vai trò của dược sĩ lâm sàng chỉ là tư vấn cho bác sĩ trong việc lựa chọn thuốc khi bắt đầu điều trị cho bệnh nhân.

Nhiệm vụ của dược sĩ lâm sàng là tư vấn cho bác sĩ trong việc hiệu chỉnh liều lượng theo từng cá thể người bệnh và lựa chọn thuốc phù hợp với trạng thái bệnh lý.

Nhiệm vụ của dược sĩ lâm sàng là tư vấn cho bác sĩ trong việc lựa chọn thuốc để thiết lập phác đồ điều trị.

Nhiệm vụ của dược sĩ lâm sàng là chỉ tư vấn việc sử dụng thuốc hợp lý cho người tiêu dùng thuốc trong cộng đồng.

Đ Tính an toàn và kinh tế

Tính hiệu quả và an toàn

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh tăng giảm chủ yếu phụ thuộc vào chế độ ăn.

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh ít thay đổi.

Phụ thuộc chủ yếu vào khối lượng cơ

Sự tạo thành creatinin tương đối hằng định.

Creatinin/máu ở nữ giới hơi thấp hơn nam giới.

tăng

giảm

Dưới 15 ml/phút

15 ml/phút – 50 ml/phút tb

50 ml/phút

trên 50 : suy thận nhẹ , dưới 80 : suy thận

giảm

tăng

Glucocorticoid, thuốc lợi tiểu thiazid, các chất chẹn β và phenytoin

Glucocorticoid

Thuốc lợi tiểu thiazid

Suy gan, thiểu năng tuyến yên, thiểu năng tuyến giáp .uy tụy tạng, thiểu năng vỏ thượng thận

suy gan

thiểu năng

Acetaminophen, halothan, isoniazid

acetaminophen

Ostrogen, chlopromazin, erythromycin

Ostrogen

Ức chế tủy xương, làm giảm và mất chức năng của tủy xương

T2 Làm giảm chức năng của tủy xương

Tetracyclin, tolbutamid, chlopropamid, quinin, rifampicin, primaquin

Tetracyclin, tolbutamid

Chlopropamid, quinin

viêm khớp, lao đang tiến triển, ung thư

Lao đang tiến triển

Aminopyrin, phenylbutazon, sulfapyridin

Aminopyrin

Phenylbutazon

Sulfapyridin

Nhiễm HIV, sử dụng hóa chất trong điều trị ung thư, sử dụng các chất ức chế miễn dịch trong ghép mô

Sử dụng hóa chất trong điều trị ung thư

Chloramphenicol, quinidin, thuốc chống ung thư

Chloramphenicol

Theo dõi hiệu quả điều trị, phát hiện phản ứng bất lợi của thuốc, hiểu về chẩn đoán

Theo dõi hiệu quả điều trị

Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, kinh tế và phát hiện kịp thời những tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị người bệnh

Sử dụng thuốc hợp lý, an toàn

Phát hiện kịp thời những tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị người bệnh

130 μmol/L

100 μmol/L

Insulin

T1 Somatostatin

Adrenalin, glucagon

Glucocorticoid, insulin, adrenalin

Do viêm thận hoặc chế độ ăn giàu protein

Chế độ ăn giàu lipid

Chế độ ăn giàu glucid

Chế độ ăn nhiều đường

Sụn, khớp và thận

Sụn và phổi

Khớp và phổi

Tủy xương bị tổn thương mức độ nhẹ

Suy tủy

Nhiễm trùng

Dược sĩ lâm sàng cần biết ý nghĩa và nhận định kết quả một số xét nghiệm lâm sàng thường gặp để giúp phát hiện kịp thời những tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị người bệnh.

Dược sĩ lâm sàng chỉ cần quan tâm đến các chỉ số xét nghiệm lâm sàng của bệnh nhân trước khi vào viện

Sự tạo thành creatinin tương đối hằng định, phụ thuộc chủ yếu vào khối lượng cơ của mỗi người.

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh tăng giảm phụ thuộc vào chế độ ăn của bệnh nhân.

Creatinin huyết thanh được coi là một chỉ số về thận tốt hơn so với urê huyết.

Bệnh nhân được coi là suy thận khi hệ số thanh thải cretinin trên 80 ml/phút. (dưới)

Khi chức năng lọc của cầu thận giảm, nồng độ creatinin trong máu giảm.(tăng)

Công thức Cockrof và Gault cho phép ước tính hệ số thanh thải creatinin suy từ creatinin huyết thanh mà không cần phải hứng nước tiểu.

Hệ số thanh thải creatinin là căn cứ giúp cho việc hiệu chỉnh liều lượng thuốc thích hợp với những thuốc được đào thải phần lớn ở dạng còn hoạt tính qua thận.

Nồng độ urê trong máu dễ bị ảnh hưởng bởi thức ăn giàu protein.

Nồng độ urê trong máu không bị ảnh hưởng bởi thức ăn giàu protein.

Dược sĩ lâm sàng cần biết ý nghĩa và nhận định kết quả một số xét nghiệm lâm sàng thường gặp để giúp phát hiện kịp thời những tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị người bệnh.

Bệnh nhân được coi là suy thận khi hệ số thanh thải cretinin dưới 80 ml/phút.

Khi chức năng lọc của cầu thận giảm, nồng độ creatinin trong máu tăng.

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh tăng giảm phụ thuộc vào chế độ ăn của bệnh nhân.

Giảm urê máu rất hiếm, thường gặp ở giai đoạn cuối của thiểu năng gan do suy giảm tổng hợp urê.

Urê huyết cao (>50mg/dL) có thể do nguyên nhân trước thận, sau thận hoặc tại thận.

Nồng độ glucose huyết lúc đói cao hơn 9 mmol/l mới được coi là bệnh lý. 7,7

Mức glucose huyết bình thường trong máu lúc đói là 3,9 – 6,1 mmol/l.

Dược sĩ lâm sàng chỉ cần quan tâm đến các chỉ số xét nghiệm lâm sàng của bệnh nhân trước khi vào viện.

Glucose huyết cao tới 16 -17 mmol/l có nguy cơ gây hôn mê đái tháo đường.

Nồng độ glucose huyết dưới 2,5 mmol/l không gây nguy hiểm cho bệnh nhân.

Nguyên nhân gây tăng glucose huyết hay gặp nhất là tăng đường huyết do đái tháo đường

Một số thuốc điều trị ung thư như methotrexat, busulfan, vincristin… có thể làm tăng nồng độ acid uric huyết.

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh tăng giảm phụ thuộc vào chế độ ăn của bệnh nhân.

Các thuốc lợi tiểu như thiazid, furosemid, acid ethacrinic làm giảm bài tiết acid uric ở ống thận sẽ làm tăng nồng độ acid uric huyết.

Huyết thanh thường bão hòa nồng độ acid uric ở mức 20mg/dL, nếu vượt ngưỡng này thì gây bệnh Gout.7

Khi nồng độ albumin thay đổi có thể ảnh hưởng nhiều đến sự phân bố và tác dụng dược lý của thuốc.

Đo hoạt độ enzym của các mô trong máu giúp đánh giá tổn thương của mô: tổn thương rộng và cấp tính thì lượng enzyme giải phóng vào máu ít, tổn thương mạn tính sẽ giải phóng enzyme lượng lớn.

Mọi tổn thương ở mô cơ xương đều gây tăng creatinkinase như: chấn thương, loạn dưỡng cơ, viêm nhiều cơ.

Một số thuốc dùng ở liều điều trị hoặc dùng quá liều có biểu hiện trên cơ vân làm tăng creatinkinase như: cocain, theophylin, amphetamin.

Isoniazid là thuốc gây tổn thương tế bào gan, nhưng hoàn toàn không gây tăng nồng độ ASAT (GOT) trong máu của bệnh nhân.

ASAT (GOT) được coi là enzyme đặc hiệu với gan hơn enzyme ALAT (GPT) vì ASAT thường ít khi tăng trong các bệnh khác ngoài nhu mô gan.

Một số thuốc gây vàng da ứ mật như clopromazin, sulfonamide sẽ làm tăng nồng độ phosphatase kiềm trong máu.

Chỉ số xét nghiệm của hồng cầu lưới tăng ở trường hợp bệnh nhân bị thiếu máu do thiếu sắt, vitamin B12, acid folic, nếu được điều trị thích hợp.

Tốc độ lắng máu là xét nghiệm tuy không đặc hiệu nhưng đơn giản nên thường được dùng để theo dõi tiến triển của bệnh.

Với bệnh nhân đang dùng thuốc aminopyrin, phenylbutazon, sulfapyridin thì nồng độ bạch cầu hạt trung tính giảm do tăng cường pha hủy bạch cầu đa nhân trung tính bởi cơ chế miễn dịch.

Thuốc aspirin có khả năng ức chế kết tập tiểu cầu có hồi phục. ( ko hồi phục)

Nhóm thuốc chống viêm không steroid (NSAID) có khả năng ức chế kết tập tiểu cầu.

Khi chức năng lọc của cầu thận giảm, nồng độ creatinin trong máu giảm.

Các xét nghiệm đông máu thường được dùng để giám sát khi sử dụng thuốc chống đông máu.

Chỉ số PT (thời gian prothrombin) dùng để giám sát hiệu quả sử dụng warfarin.

Chỉ số PT (thời gian prothrombin) và INR (chỉ số bình thường hóa Quốc tế) là những chỉ số để giám sát khi điều trị các thuốc chống đông máu (nhóm kháng vitamin K).

Nồng độ urê trong máu không bị ảnh hưởng bởi thức ăn giàu protein.

Nồng độ glucose huyết lúc đói cao hơn 9 mmol/l mới được coi là bệnh lý.

Chỉ số APTT (thời gian thromboplastin hoạt hóa từng phần) được sử dụng để đánh giá hoạt tính của con đường nội sinh (quá trình đông máu) và là chỉ số phổ biến nhất khi điều trị bằng heparin.

Chỉ số APTT (thời gian thromboplastin hoạt hóa từng phần) thích hợp khi sử dụng heparin là khoảng 25 đến 50 lần giá trị bình thường. 1,5 đến 2,5 lần

Các xét nghiệm lâm sàng chỉ giúp thầy thuốc về chẩn đoán bệnh chứ không có ý nghĩa trong theo dõi hiệu quả điều trị và phản ứng bất lợi của thuốc.

Dược sĩ lâm sàng cần biết ý nghĩa và nhận định kết quả một số xét nghiệm lâm sàng thường gặp để giúp phát hiện kịp thời những tác dụng không mong muốn trong quá trình điều trị người bệnh.

Chỉ số xét nghiệm của hồng cầu lưới tăng ở trường hợp bệnh nhân bị thiếu máu do thiếu sắt, vitamin B12, acid folic, nếu được điều trị thích hợp.

Dược sĩ lâm sàng chỉ cần quan tâm đến các chỉ số xét nghiệm lâm sàng của bệnh nhân trước khi vào viện.

Khi chức năng lọc của cầu thận giảm, nồng độ creatinin trong máu giảm.

Nồng độ urê trong máu dễ bị ảnh hưởng bởi thức ăn giàu protein.

Glucose huyết cao tới 16 -17 mmol/l có nguy cơ gây hôn mê đái tháo đường.

Huyết thanh thường bão hòa nồng độ acid uric ở mức 20mg/dL, nếu vượt ngưỡng này thì gây bệnh Gout.

Sự tạo thành creatinin tương đối hằng định, phụ thuộc chủ yếu vào khối lượng cơ của mỗi người

Công thức Cockrof và Gault cho phép ước tính hệ số thanh thải creatinin suy từ creatinin huyết thanh mà không cần phải hứng nước tiểu.

Giảm urê máu rất hiếm, thường gặp ở giai đoạn cuối của thiểu năng gan do suy giảm tổng hợp urê.

Nồng độ glucose huyết dưới 2,5 mmol/l không gây nguy hiểm cho bệnh nhân.

Huyết thanh thường bão hòa nồng độ acid uric ở mức 20mg/dL, nếu vượt ngưỡng này thì gây bệnh Gout.

Hàm lượng creatinin trong huyết thanh tăng giảm phụ thuộc vào chế độ ăn của bệnh nhân

Mức glucose huyết bình thường trong máu lúc đói là 3,9 – 6,1 mmol/l.

Khi nồng độ albumin thay đổi có thể ảnh hưởng nhiều đến sự phân bố và tác dụng dược lý của thuốc.

ASAT (GOT) được coi là enzyme đặc hiệu với gan hơn enzyme ALAT (GPT) vì ASAT thường ít khi tăng trong các bệnh khác ngoài nhu mô gan.

Tốc độ lắng máu là xét nghiệm tuy không đặc hiệu nhưng đơn giản nên thường được dùng để theo dõi tiến triển của bệnh.

Creatinin huyết thanh được coi là một chỉ số về thận tốt hơn so với urê huyết.

Urê huyết cao (>50mg/dL) có thể do nguyên nhân trước thận, sau thận hoặc tại thận.

Một số thuốc điều trị ung thư như methotrexat, busulfan, vincristin… có thể làm tăng nồng độ acid uric huyết.

Thuốc aspirin có khả năng ức chế kết tập tiểu cầu có hồi phục.

Chỉ số APTT (thời gian thromboplastin hoạt hóa từng phần) thích hợp khi sử dụng heparin là khoảng 25 đến 50 lần giá trị bình thường

Các xét nghiệm lâm sàng chỉ giúp thầy thuốc về chẩn đoán bệnh chứ không có ý nghĩa trong theo dõi hiệu quả điều trị và phản ứng bất lợi của thuốc

Nồng độ urê trong máu không bị ảnh hưởng bởi thức ăn giàu protein.

Chỉ số PT (thời gian prothrombin) dùng để giám sát hiệu quả sử dụng warfarin.

Một số thuốc gây vàng da ứ mật như clopromazin, sulfonamide sẽ làm tăng nồng độ phosphatase kiềm trong máu.

Các thuốc lợi tiểu như thiazid, furosemid, acid ethacrinic làm giảm bài tiết acid uric ở ống thận sẽ làm tăng nồng độ acid uric huyết.

a1b2c3d4e5

a2b1cd3e5