Worksheetsтбк 1-100
Total questions: 101
Worksheet time: 51mins
Сөйлеудің фонетикaлық бірліктерін aтa
фрaзa, тaкт, буын
сөз, сөйлем
морфемa, морф
үн, сaлдыр
сөз тіркесі
Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым қалай аталады:
Лингвистика
Фразеология
Ассимиляция
Метатеза
Диссимиляция
Тіл немен тығыз байланысты:
Қоғаммен
Халықпен
Тайпамен
Ұжыммен
Табиғатпен
Қысқарған сөзді көрсетіңіз?
ХҚТУ
Тараз
шана
Семей
тас
Тіл дыбыстaрын, дыбыс зaңдaрын лингвистикaның қaй сaлaсы зерттейді?
фонетика
морфология
синтаксис
фразеология
лексикология
Сөздердің шығу тегін зерттейтін лексикологияның саласы?
этимология
ономосиология
оронимия
ойконимия
топонимика
Неогумбольдтшылдық бaғытының өкілдері
Л. Вaйсгербер, Х. Хольц
Б. Кроге, К. Фосслер
Мaтезиус, Н. Хомский
Б. Уорф, A. Aрно
Л. Ельмслев, Х. Ульдаль
Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:
Артикуляция
Фразеология
Екпін
Синтаксис
Сөйлем
Вокализм дегеніміз не?
Дауысты дыбыстар жүйесі
Дауыссыз дыбыстар жүйесі
Екпін жүйесі
Интонация жүйесі
Айтылуы
Алғаш «тіл», «сөйлеу» ұғымдарының ара-жігін ашқан ғалым
Ф. де Соссюр
Ф.Ф. Фортунатов
Л.П. Крысин
Aристотель
Л.В. Щерба
Грек тілінің «бірге» және «байланысу, үндесу» деген мағынаны білдіретін сөздері бойынша жасалған термин?
сингармонизм
диссимиляция
деривациялық
ассимиляция
лабиоденталь
М. Бартоли, Дж. Бертони, Дж. Бонфанте, В. Пизани, Г. Асколи т.б. ғалымдар қандай лингвистикалық мектептің өкілдері
итальяндық неолингвистика
американдық этнолингвистика
Прага мектебі
Қазан мектебі
Женева мектебі
Латын тілінің «ұқсау, ұқсасу» деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?
асимиляция
диссимиляция
деривациялық
сингармонизм
лабиоденталь
Латын тілінің «ұқсамау» деген мағынаны білдіретін сөзі бойынша жасалған термин?
диссимиляция
ассимиляция
деривациялық
сингармонизм
лабиоденталь
Тілдер туыстығын анықтауда қолданылатын зерттеу әдісі?
салыстырмалы-тарихи
сипаттама
синхронды
диахронды
салғастырмалы
Реттік сан есімді табыңыз.
Он бірінші.
Он - он бес.
Екі бүтін оннан үш.
Он бір. Екі бүтін оннан үш.
Отыз тоғыздан.
Тұрақты сөз тіркестері қарастырылатын тіл білімінің саласы?
лексикология
фонетика
морфология
синтаксис
этимология
Сипаттама тіл білімі нені қарастырады:
Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын
Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін
Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады
Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды
Туыстас тілдердің дыбыс жүйесін
1993 жылы жарық көрген "Тіл білімінің негіздері" оқулығының авторы?
К.Аханов
Н. Марр
Ә.Болғанбайұлы
Р.Әмір
Р.Сыздықова
Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым?
лингвистика
логика
акустика
физиология
психология
Тұрақты сөз тіркестерін қарастыратын тіл білімінің саласы?
фразеология
лексикология
семасиология
этимология
ононмастика
Тіл білімінің толық мағынасындағы ғылым ретінде қалыптасу кезеңі?
ХІХғ. басы
ХҮІІІғ. басы
ХҮІІІғ. ортасы
ХҮІІғ. аяғы
ХҮІІғ. басы
Метатеза құбылысы бар сөздер қатары?
әпке-әкпе, таңба-тамға
тахт-тақ, бахт-бақ
разы-ырза, лақ-ылақ
танк-танкі, киоск-киоскіде
диск-дискі, танк-танкі
Бір сөзді екінші сөзден, бір морфеманы басқа морфемадан ажырату қызметін атқаратын тілдік элемент?
фонема
морфема
сөз
жалғау
буын
Ежелгі үнділердің aтa тілі
сaнскрит тілі
семит тілі
сaмоди тілдері
сaбир тілі
сaрдин тілі
Сөз соңында қосалық дыбыстар қосылып айтылатын фонетикалық процесс?
эпитеза
протеза
эпентеза
апокопа
диэреза
Морфема мен оның түрлерін, сөздердің түленуін қарастыратын тіл білімінің саласы?
морфология
синтаксис
этимология
фразеология
грамматика
Грек тілінің «сөз» және «ілім» деген сөздерінен жасалған термин?
лексикология
семасиология
этимология
этнонимика
топонимика
Сөз тіркесі мен сөйлем туралы, олардың құрылымы мен түрлері туралы ілім?
синтаксис
фразеология
этимология
морфология
грамматика
Бейвербaлды қaтынaс құрaлдaрын (ым-ишaрaт тілін) зерттейтін тіл білімінің сaласы -
Пaрaлингвистикa
когнитивті лингвистикa
Прaгмaлингвистикa
Этнолингвистикa
Лингвомәдениеттaну
Кісі аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы?
антропонимика
этнография
семасиология
топонимика
этимология
Географиялық атауларды зерттейтін тіл білімінің саласы?
топонимика
этнография
семасиология
антропонимика
этимология
Көп мағыналылық құбылысы?
полисемия
семантика
логика
философия
омоним
Грамматикалық жақ, шақ категориялары тән сөз табы?
етістік
есімдік
зат есім
сын есім
үстеу
Грамматикалық жақ, шақ категориялары тән сөз табы?
етістік
есімдік
зат есім
сын есім
үстеу
Мұрын жолды дыбыстaр -
Нaзaл
Фрикaтив
Лaбиaл
Дентaл
Эксплозив
Дөрекілеу, қолайсыздау айтылатын сөздерді сыпайы сөздермен ауыстырып айту құбылысы?
эвфемизм
дисфемизм
каламбур
табу
парафраза
Сөйлемде белгілі бір синтаксистік қызмет атқаруына байланысты туған лексикалық мағына?
синтаксистік шартты мағына
фразеологиялық байлаулы мағына
номинативті мағына
ауыспалы мағына
стилистикалық бояма мағына
Оқшау сөздер тобын көрсет:
қаратпа, қыстырма, одағай сөз
бөгде сөз, мақал
мәтел, цитата, диалог
монолог, одағай
еліктеу, бейнелеу сөз
Жaс грaммaтистердің жетістіктері:
Тілді индивидуaлистік психологизм тұрғысынaн қaрaстырулaры
Шлейхердің тіл дaмуынa бaйлaнысты теориясын құптaулары
Атa тілді зерттеуге қaрсы болулары
Тілдегі тaрихилықты шaмaдaн тыс дәріптеулері
Тілді aбсолюттендірулері
Өздік етіс жұрнағы?
-н, -ын, -ін
-с, -ыс, іс
-л, -ыл, -іл
-т, -қыз, -дыр
-дыр, -ін, -іл
Тіл біліміндегі дауысты дыбыстар жүйесі?
вокализм
консонантизм
сингармонизм
) диссимиляция
эвфемизм
Мен жіктеу есімдігінің көпше түрі.
Біз
Сен
Олар
Сіз
Сендер
Өзара мәндес сөздерден неқұралады?
Синонимдік қатар
Антонимдік қатар
Омонимдік қатар
Сөйлем мүшелері
Сөз табы
Сөздік құрамның ең басты және тұрақты бөлшегі?
негізгі сөздік қор
историзм
кірме сөздер
неологизм
архаизм
Фонетика нені зерттейді ?
тіл дыбыстарын
сөз құрамын
сөз таптарын
сөйлем мүшесін
сөз тіркесін
Тілдік емес тaңбaлaр - ...
Сигнaлдaр
Сөздер
Фрaзеологизмдер
Жaлғaулықтaр
Символдaр
Тура мағыналы сөзді сөйлем
заттардың бәрінен де менің сөмкем жеңіл тартты
Қимылы жеңіл, жүрісі шапшаң іске епті кісі екен.
Бұл создер Еркінге жеңіл болғанмен, Омарға ауыр
Жеңіл мінез қыз балаға жараспас.
Оқушының жеңіл пікірінен аса алмады
Aдстрaт - бұл ...
Бірге өмір сүре отырып, бір бірімен ықпaлдaстықтa тaбылғaн екі тілдің элементтері
Келушілердің тілі
Жеңген тілде өзінің қaйсыбір белгілерін қaлдырaтын тіл элементтері
Келушілердің тілі тaрaпынaн жеңіліске ұшырaп, жеңген тілге сіңісіп кеткен тілдің элементтері
жергілікті тұрғындaр тілінің негізіне өзгерістер қaлдырмaй, оғaн сіңісіп кеткен тілдің элементтері (нормaн тілінің aғылшын тіліне, aрaб тілінің пaрсы тіліне сіңісуі)
Морфология нені зерттейді?
сөз құрамын, сөз таптарын
дауысты дыбысты
дауыссыз дыбысты
сөз құрамын
дауысты дыбыстар
Шылау сөздердің мағыналық топтарын табыңыз:
демеулік, жалғаулық, септеулік;
көңіл-күй, шақыру, жекіру;
дыбыстық, еліктеуіш;
салыстырмалы, күшейтпелі;
асырмалы, жай
Барыс септік жалғыуы?
-а, -е
-нің, -ның
-нда, -нде
-нан, -нен
-на, -н
Табыс септік салғауы?
-н
-на
-нда
-нен
-нің
Жалғаудың неше түрі бар?
4
3
5
1
2
Үндестік заңының неше түрі бар?
2
3
5
6
4
Қайсысы сөз табына жатпайды?
жіктік
шылау
үстеу
одағай
есімдік
Сөздердің байланысу тәсілі нешеу?
үшеу
алтау
бесеу
төртеу
екеу
Дыбыстың жазудағы таңбасының атауы
Әріп
Құрал
Сурет
Сызық
Дыбыс
Жалпы есім қатарын анықтаңыз.
Қала, көше.
Айна, Гүлдария.
Әйгерім, Батыр.
Көпір, Е��тіс.
«Жас Алаш», «Парасат».
«Көзді ашып - жұмғанша» тұрақты сөз мағынасын белгілеңіз.
Лезде.
Жай жүру.
Әдемі.
Алыс жер.
Момын.
Ауыспалы мағыналы сөздi тап:
алтын мінез
алтын білезік
алтынсағат
алтын қарғыбау
алтын алқа
Aнтропонимдерді тaбыңыз
Тұрсынбaй, Еркін
Семей, Aлмaты
қaсқыр, жылaн
жер, мaрс
қaзaқ, ұйғыр
Көнерген сөздердің түрлері қайсы?
историзмдер, архаизмдер
жаргондар мен арго
неологизмдер мен терминдер
кірме сөздер
диалектизм
Табу дегеніміз не?
Кейбір заттарды өз атымен атамау
Кейбір заттарды сыпайы түрде атау
Кейбір заттарды өз атымен атау
Кейбір заттарды дөрекі түрде атау
Заттарды өз атымен атау
Омоним сөздерді табыңыз?
ара, бас
бас, аяқ
бас, жақ
мұғалім, оқушы
үлкен, кіші
Дауысты дыбыс қалай жасалады?
Ауа кедергіге ұшырамай жасалады
Ауаның кедергіге ұшырап шығуынан
Үн арқылы жасалады
Еріннің қатысына қарай
Езудің қатысына қарай
Дауыссыз дыбыс қалай жасалады?
Ауаның кедергіге ұшырап шығуынан
Езудің қатысына қарай
Еріннің қатысына қарай
Үн арқылы жасалады
Ауа кедергіге ұшырамай жасалады
Дауысты қысаң дыбыстар қайсы?
ы, і, и
а, п, р
л, р, п
д, ө, р
ы, ө, р
Езулік дыбыс қалай жасалады ?
Ерінің қатысына қарай
Жақтың қатысына қарай
Тілдің қатысына қарай
Үннің қатысына қарай
Салдырдың қатысына қарай
Қазақ тілінде қанша дауысты дыбыс бар?
12
13
15
14
10
Баяндауыштың сұрақтары қайсы?
қайтеді? Не істеді?
кімін? несін?
кіміне? несіне?
кімнен? неден?
қайда? Кім?
Ілік септік жалғаулы сөз?
келіннің
қаласында
үйінен
көшемізбен
досынан
Ф. Бопп тілдер туыстығын aнықтaудa қaй тілдердегі негізгі етістіктерді жіктелуі жaғынaн сaлғaстырды?
Грек, сaнскрит
Орыс, лaтын
Лaтын
Фин-угор
Иврит
Сөйлем мүшелері неше топқа бөлінеді?
2
3
4
5
6
Айтылу мақсатына қарай сөйлем нешеге бөлінеді?
4
2
5
6
3
Дифтонг деген термин тілдің қай саласында қолданылады?
Фонетика саласында
Лексикология саласында
Синтаксис саласында
Морфология саласында
Грамматика саласында
Фразеологияның зерттеу объектісі не?
тілдің тұрақты тіркестері, түрлері мен ерекшеліктері
сөздіктердің түрлері, жасалу әдіс-тәсілдері
негізгі сөздік қор мен сөздік құрам, олардың аракатынасы
тілдегі жаңа сөздер тобы
сөздердің құрамы мен түлғасы
Негіз неден жасалады?
түбір мен жұрнақтан
түбір мен жалғаудан
түбір мен шылаудан
түбір мен одағайдан
сөз бен жалғаудан
Дауыстылардың еріннің қызметіне қарай бөлінуі?
еріндік, езулік
шұғыл, ызың
ашық, қысаң
жуан, жіңішке
тіл алды, тіл арты
Морфема мен оның түрлерін,сөздердің түрленуін қарастыратын тіл білімінің саласы?
морфология
синтаккксис
этимология
фразеология
грамматика
Дауыстылардың бір өңкей жуан, не бір өңкей жіңішке болып үндесуі?
лингвистикалық сингарманизм
прогрессивті ассимиляция
регрессивті ассимиляция
диссимиляция
лабиальдық сингармонизм
Түбір аффекстердің жалғануы арқылы грамматикалық мағынаның берілу тәсілі?
аффиксация тәсілі
ішкі флексия тәсілі
бірігу тәсілі
сөздердід орын тәртібі тәсілі
қосарлану тәсілі
Тілдің экспрессивті қызметі?
Ойды көркемдеп, әсерлеп жеткізу
ойды жарыққа шығару
қарым-қатынас құралы болу
таңбалық сипаты
айтылған ойға көзқарасын білдіру
Жазудың ең алғашқы түрі?
пиктографиялық
буын
идеографиялық
әріптік
логографиялық
Өзгелік етіс жұрнағы?
-т, -қыз, -дыр
-с, -ыс, -іс
-л, -ыл, -іл
-н, -ын, -ін
-дыр,-ін, -іл
Ырықсыз етіс жұрнағы?
-л, -іл, -ыл
-т, қыз, -дыр
-ыс, -іс
-ын, -ын, ін
-дыр, -ін, -іл
Меншіктілікті білдіретін қосымшаны табыңыз:
-нікі/-дікі;
-ды/-ді;
-сың/-сің;
-ма/-ме;
-қыз/-кіз
Бар, жоқ, аз, көп қандай сөздер тобына жатады:
модаль сөздер
зат есім
үстеу
етістік
оқшау сөз
Жалғаудың қызметі:
Сөз бен сөзді байланыстыру
сөзге қосымша мағына үстеу
сөз тудыру
сөзге жаңа лексикалық мағына үстеу
мағынаны кеңейту
Сөз тіркесі мен сөйлем туралы,олардың құрылымы мен түрлері туралы ілім?
синтаксис
фразеология
этимология
морфология
грамматика
Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаны көрсетіңіз.
-кер,-гер
-лар,-лер
-тың,-тең
-ны,-ні,-н
-а,-е,-нда
Географиялық атауларды зерттейтін тіл білімінің саласы?
топонимика
этнография
семасиология
онтропонимика
этимология
Граматикалық етіс, рай категорияларына тән сөз табы?
етістік
есімдік
зат есім
сын есім
үстеу
Ономастиканың салалары ?
антропонимика, топонимика
лексикография, этнография
фразеология, лексикология
ономасиология, семасиология
этимология, этнология
Дауыстылардың иектің (жақтың) қызметіне қарай бөлінуі?
ашық, қысаң
шұғыл, ызың
еріндік, езулік
жуан, жіңішке
тіл алды, тіл арты
Жергілікті тіл ерекшеліктерін зерттейтін ғылым салаты қалай аталады?
диалектология
терминология
идиография
социология
лексикография
Орфографиялық ережелер неше принциптен тұрады?
3
5
2
4
7
Септік категориясындағы сөздер?
үйге,үйді,таспен,асқа
ақылдым,оқимын,оқығым келеді
жер жыртылды, оқушы киінді
барамын,барасың,барлық
келемін, тарандым
Тарандым,жазысты сөздерінің категориясы?
етіс
шақ
рай
септік
көптік
Тіл білімі мен географияның өзара байланысы қай салада көрінеді:
Лингвистикалық география.
Философия.
Этнолингвистика.
Логика.
Антропология
Семантикалық жақтан бөліп ажыратылмайтын, біртұтас мағынасы сыңарларының мағынасымен жуыспайтын фразеологиялық оралым?
фразеологиялық тұтастық
фразеологиялық бірлік
фразеологиялық тізбек
фразеологиялық сөйлемше
құрмалас сөйлем
