WorksheetsГенетика 1 модуль
Total questions: 75
Worksheet time: 45mins
Алынған ата-аналық ағзаларды қандай әріппен белгілейді?
P
A
X
Y
F
Альтернативті белгілері бар екі ағзаны будандастырудан алынған ұрпақ
гибридтік
Гибрид
Будан
Зигота
Локус
Альтернативті жұп белгілерді анықтаушы жұп гендер
аллеломорфты жұп
Аллеломорфизм
Аллелизм
Зигота
Гетерозигота
Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы
зигота
Ген
Хромосома
Будан
Гомозигота
Мендельдің екінші заңы
ажырау заңы
Біркелкілік заңы
Моногибридті будандастыру
Реципрокты будандастыру
Тәуелсіз тұқым қуалау
Гаметалардың тазалау ережесін ғылымға енгізген ғалым
У.Бэтсон
Мендель
Ломоносов
Р.Пеннет
Аристотель
Мендельдің бірінші заңы
біркелкілік заңы
Ажырау заңы
Моногибридті будандастыру
Реципрокты будандастыру
Тәуелсіз тұқым қуалау
Дарабасты пісіп жетілмей өлімге душар ететін гендер қалай аталады?
Летальды гендер
Аллеломорфизм
Аллелді гендер
Гетерогенді
Онтогенез
Диплоидтық организмде немесе аллелдік ген белгілері қанша болады?
2
8
4
1
3
Аллелдік гендер қалай орналасады?
Гомологты хромосомада
Әр жұп хромосомада
Жыныс хромосомада
Бір аутосома және жыныс
Тақ гендер
Доминантты белгі қалай аталады?
Басым белгі
Жойылып кететін белгі
Ата – анадан алынған гендер жиынтығы
Гендердің өзара күрделі әрекеттесуі
Сыртқы және ішкі белгілер жиынтығы
Қандай будандастыру белгілердің 9: 3: 3: 1 ара қатынасы байқалады?
Дигибридті
Моногибридті
Моногибридті толық доминанттылық
Талдаушы
Моногибридті аралық тұқым қуалау
Тұқым қуалаушылықпен өзгергіштікті зерттейтін ғылым қалай аталады?
Генетика
Эволюция
Тұқым қуалаушылық
Селекция
Өзгергіштік
Қандай белгілерді альтернативті деп атайды?
Қарама - қарсы
Гомологты
Әр түрлі
Бірдей
Ұқсас
Хромосоманың атқаратын қызметі
тұқым қуалаушылық ақпаратты сақтайды
фотосинтезге қатысады
клетканың қозғалуына әсер етеді
тыныс алуға қатысады
көмірсу синтездейді
Ақуыз құрамында қанша амин қышқылдары бар?
20
30
25
35
45
Альтернативті белгілері бар екі ағзаны будандастырудан алынған ұрпақты қалай атайды
будандастыру
шалғылыстыру
араластыру
қуалау
шолу
Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп түсіп қалуы
делеция
инверсия
дупликация
селекция
хроматин
Қарапайым буданды сортпен будандастыру
екі линия
үш линия
линия
сорт линия
популяция
Екі сортты будандастыру
сортаралық будан
будандастыру популяциясы
комбинация
популяция
доминация
Тұқым қуаламайтын өзгергіштіктің нешеге бөлінеді
2
4
3
5
7
Мутациялық өзгерісті тудыру қабілеті бар агенттер қалай аталады?
Мутагендер
Мутация
Гендер
Модификация
Хромосома
Хромосома бөлігінде локустардың алмасу ретінін, өзгеруі қалай аталады?
Инверсия
Транслокация
Гендік мутация
Транспирация
Генетика
Хромосома - өз көшірмесін әрбір молекула молекулалардан беріледі деген ғалым кім?
Н.Кольцов
Ф.Мишер
Докучаев
Левен
Сэнгер
Молекулалық биология қай жылы ашылған?
1944
1934
1963
1953
1923
Адамның геномының құрамында қанша ген бар?
5000
1000
2000
3000
1500
«Инженерия» сөзі нені білдіреді?
құрастыру
Бұзу
Жинау
Шашу
Алу
Рекомбинантты ДНК-лар жасап – тірі басқа жасушаларға енгізу қалай аталады?
Ген инженериясы
ДНК
РНК
АДК
Комбинация
Сперматидтердің одан әрі сперматозоидтарға айналу үдерісін не деп атайды?
Спермиогенез
Онтогенез
Мутагенез
Генотип
Оногенез
Ағзалардың сыртқы көрінетін белгілерінің жиынтығы
Фенотип
Генотип
Доминанттау
Гамета
Ген
Тұқым қуалау бастамаларының жиынтығы
Генотип
Геном
Даму
Қосу
Гамета
Будандастыру нәтижесінде белгілердің жаңа комбинацияларының пайда болуы
Комбинативтік өзгергіштік
Дигибритти
Моногибритти
Пологибритти
Комбинация
Аллельді емес гендердің өзара әрекеттесулерінің тағы бір түрі
Полимерия
Легорындар
Дигетерозигота
Гомозигота
Жұмыршақ
Фенотиптік көрініс беретін аллельді емес гендер
Бір мағыналы гендер
Көп мағыналы гендер
Екі мағыналы гендер
Үш мағыналы гендер
Фенотип
Жыныстық хромосомалар бірдей гаметалардан түзілсе
Гомогаметалы жыныс
Гетерогаметалы жыныс
Гетерезиготалы жыныс
Хромосомалық
Өзгешелік
XX-гомогаметасы дегеніміз не?
аналық жыныс
аталық жыныс
хромосома
ұрық
қосалқы
Өсімдіктердің жаңа іріктемелері мен жануарлардың тұқымдарын және ұсақ организмдердің шаруашылыққа қажетті штаммаларын алу әдістерінің жиынтығы қалай аталады?
селекция
генетика
өзгергіштік
эволюция
тұқым қуалаушылық
Геномдық мутация дегеніміз не?
ДНҚ молекуласындағы нуклеотидтердің өзгеруі
генотипті ауыспалы өзгергіштік
хромосома санының өзгеруі
хромосоманың бір бөлігінің екінші бөлігіне ауысуы
жеке гендердің сапалық өзгеруі
Зиготада ата-аналардың гаметалары арқылы келіп гетерозиготалы жағдайда үйлесім түзген аллельді гендердің еш уақытта бір-бірімен қосылмауы және өзара әрекеттеспеуі қалай аталады?
гаметалар тазалығы ерекшелігі
тіркес тұқым қуалау заң
дигибридті шағылыстыру
моногибридті шағылыстыру
толымсыз доминанттылық
Органикалық дүние эволюциялық қандай бағытты тірі организм құрылысының деңгейін күрделендіреді?
ароморфоз
дивергенция
дегенерация
идиоадаптация
биологиялық регресс
С.С.Четвериков кім?
эволюциялық теорияны генетикамен байланыстыра зерттеді
типі табиғаттың эволюциялық идеяларын баяндады
эволюцияның негізгі бағыттарын анықтады
эволюцияның қозғаушы күшін ашты
организмдерді түрге, туысқа, класқа жеткізді
Қазақстанның ақбасты тұқымды мүйізді ірі қараларын шығаруға қатынасқан ғалым кім?
В.фурсов
С.С.Четвериков
Г.Мендель
Ч.Дарвин
И.Иванов
Мутация құбылысын зерттеудің практикалық маңызы неде?
Селекцияда бастапқы материал ретінде пайдалану;
практикалық маңызы жоқ
Доминантты белгіні басқару
Организмнің өсуін реттеу
Жалпы бұл құбылысты анықтау
Хромосомаға және гендік жиынтыққа байланысты денелік клетка қайсысына сәйкес келеді?
зиготаға
Сперматозоидқа
Эндосперм клеткасына
Жұмыртқа клеткасына
Гамета
Ата – аналары бір – бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру
моногибридті шағылыстыру
Гамета тазалығы ережесі
Толымсыз доминанттылық
Дигибридті шағылыстыру
Тіркес тұқым қуалау заңы
Генді ақуыздың құрамындағы амин қышқылына қарап синтездеуді үйренген ғалымдар
2 жауапты
Ф.Сэнгер
Д.Джилберт
Колосов
Мендель
Овчинков
Реципрокты будандастыру кезінде жүргізіледі
2 жауапты
бөліну
тура
ажырау
кері
оң
Фенотиптік кластардың өзара сандық қатынастары
2 жауапты
1:1
2:1
3:1
1:2
1:1
Жыныс хромосомалары
2 жауапты
X
Y
A
F1
А1
Ч.Дарвин бойынша тіршіліктің негізгі қозғаушы күші не?
2 жауапты
тіршілік үшін күрес
тұқым қуалаушылық негіздегі табиғи сұрыптау
Бір түрдің екінші түрді ығыстыруы
Түрі организмдердің мекені
Қоршаған ортаға бейімделу
Ч.Дарвин
2 жауапты
есімі эволюция ұғымымен тікелей байланысты
Эволюцияның негізгі бағыттарын анықтады
Эволюциялық теорияны генетикамен байланыстыра зерттеді
Организмдерді түрге, туысқа, класқа жіктеді
эволюцияның қозғаушы күшін ашты
Гендік рекомбинация ұғымы не мағына береді?
2 жауапты
кроссинговер кезінде гендердің жаңадан құрылуы
Дегенерация
Клеткалардың бөлінуі
Организмнің өсуі
риромосомалар түйісінде гендердің жаңадан құрылуы
Қандай отбасында альбинос бала болмайды (альбинизм гені рецессивті, аутосомды)?
2 жауапты
PАа
aa
рАА
Ва
раа
Намазшам гүлінің екі формасын (қызыл және ақ гүлді) будандастырғанда 2 - гибридтің ұрпағында қандай белгілер ажырайды?
2 жауапты
1: 2
1
1: 1
3
3: 3
Егер ұрпағында фенотип 1:1 қатынаста кездессе, онда ата - аналары туралы не айтуға болады?
2 жауапты
біреуі гетерозиготалы екіншісі рецессивті гомозиготалы
екіншісі рецессивті гомозиготалы
екеуі де гетерозиготалы
біреуі гетерозиготалы да, ал екіншісі доминантты гомозиготалы
барлық жауаптары дұрыс
Линияларды будандастыру
2 жауапты
топкросс
линиялық будандастыру
Миоз
Амитоз
Дупликация
Клетканың генетикалық информациясының материалдық негізін зерттейтін ғылым.
2 жауапты
цитохимия
цитологиялық химия
цитофизика
цитоэкология
цитогенетика
Жасуша теориясын енгізген неміс ғалымдар
2 жауапты
Шванн
Шлейден
Т.Морган
Ч.Дарвин
И.П.Павлов
Диплоидты сан.
2 жауапты
хромосоманың екі еселенген жиынтығы
екі еселену
хромосоманың үш еселенген жиынтығы
хромосоманың төрт еселенген жиынтығы
хромосоманың бес еселенген жиынтығы
Хромосоманың гаплоидты санындағы гендер немесе ДНҚ жиынтығы.
2 жауапты
Геном
Гендік жиынтық
Хиазма
Ген
Хроматид
Интеркинез
3 жауапты
мейоздың бірінші бөлінуіндегі жасушаның тыныштық күйі
мейоздың екінші бөлінуіндегі жасушаның тыныштық күйі
екі митоз арасындағы жасушаның тыныштық күйдегі кезеңі
туыстар дарабастар арасындағы шағылыстыру
хромосома санының екі еселенуі
Мутант
3 жауапты
гендік мутацияға ұшыраған ағза
хромосомалық мутацияға ұшыраған ағза
геномдық мутацияға ұшыраған ағза
хромосомадағы геннің орналасқан орны
мейоз бен митоздың орта стадиясы
Тіркесу
3 жауапты
бір хромосомада орналасқан ата-ана гендерінің ұрпағына бірге берілуі
тіркесудің бір тобын құруы
Тіркескен екі гендердің ара қашықтығы особьтардағы кроссоверлік гаметалардың проценттік санымен генетикалық карталарда көрсетіледі
ядроның митоздық немесе мейоздық бөлінуінің соңғы фазасы
генетикалық бақылаумен қамтамасыз етілетін ағза белгісі
Адаптация
3 жауапты
бейімделушілік
ағзаның өздеріндегі белгілерінің арқасында ортаның дәл қазіргі жағдайларына тіршілік етуге мүмкіндік беретін қабілеттілік
жасуша ядросының митоздық жəне мейоздық бөлінуі сатыларының бірі
ағзаныңжаңадан түзілген белгілерінің арқасында ортаның дəл қазіргі жағдайларына тіршілік етуге мүмкіндік беретін қаблеттілік
гаметалардың түзілу процесі
Гаплоид
3 жауапты
Жасушалары бір ғана геномнан тұратын ағза
Әрбір хромосома тек бір рет қана кездесетін ағза
Оны «n» символы арқылы белгілейді
Тіркескен локустар аллельдерінің комбинациясы
хромосоманың кішіректеу учаскесі
Ген
3 жауапты
Оператор - іске қосушы және үзіп тастаушы механизм ретінде қызмет атқаратын ген
Ингибитор - фенотипке тікелей әсер етпейтін, бірақ басқа аллельді емес геннің ісерін тежейтін ген
Аллельді емес бір геннің әсерінен екінші геннің көрінбей басылып қалушылық жағдайы
Ағзаның белгілері мен қасиеттеріне өзіне тəн ерекшелікпен əсер етуші, белгілі бір функциясы бар, хромосоманың кішіректеу учаскесі
Мейоздық бөліну барысында бірдей жыныс клеткаларын түзетін жыныс
Транслокация
3 жауапты
Хромосомалардың құрылымдық өзгеруі
Хромосомалардың бір учаскесі екінші жерге тасылуы
Хромосомалардың бір учаскесінің сол хромосоманың басқа бөлігіне ауысуы
Хромосоманың механикалық ортасы
Жасушаның цитоплазмасының бөлінуі
Аберация
3 жауапты
Хромосоманың немесе хроматидтің өзгерген құрылымы.
Хромосомалар мен хроматидтердің түзілуі нәтижесінде пайда болады.
Хромосомалар мен хроматидтердің үзілген ұштарының жаңа үйлесімде қайтадан қосылуы нәтижесінде пайда болады.
Бейімдеушілік
Генотиптері бірдей дарабастардың жиынтығы
Бұдандастыру
3 жауапты
Бір немесе бірнеше белгілерісімдіктерді немесе жануарларды шағылыстыру
Аллельдері мен гендері бойынша өзгеше өсімдіктерді немесе жануарларды шағылыстыру
Хромосомалардың құрылысы бойынша өзгеше өсімдіктерді немесе жануарларды шағылыстыру
Гаметалардың түзілу процесі
Тіркескен локустар аллельдерінін комбинациясы
Гендік топ
3 жауапты
Тығыз тіркескен гендер тобы
Гендер жүйесі
Мутациядан өзгерген әр ген бүкіл жүйеге әсерін тигізеді
Ағзаның тұқым қуалау қасиеттерін зерттеу әдістерінің жиынтығы
Жеке гендердің хромосомада орналасу схемасы
Диплотена
3 жауапты
Мейоздың бірінші профазасы кезеңдерінің бірі
Гомологтық хромосомалардың учаскелері арасында хиазмалардың жаңа ғана түзілетін кезең
Маңызды профазалық кезең
Хромосомалық құрылымдылық қайта құрылу нәтижесінде болатын өзгеріс
Ауысушы генетикалық элементтің хромосоманемесе плазмидтің жаңа бір жеріне қосылуы
Идиограмма
3 жауапты
хромосомалар жиынтығындағы серіктерінің жəне екінші тартылуларының орындарын, гетерохроматиндерінің, иіндерінің ұзындығын көрсететін схемалық бейне
хромосомалар жиынтығындағы əрбір жекелеген хромосомалардың салыстырмалы мөлшерін көрсететін схемалық бейне
хромосомалар жиынтығындағы əрбір жекелеген центромераларының, ұзындығын көрсететін схемалық бейне.
туыстар дарабастар арасындағы шағылысу
өлім тудыратын ген
Митоз нәтижесінде не түзіледі?
Нәтижесінде екі ядро түзіледі
Тұқым қуалайтын өзгергіштік
Геннің бір мезгілде ағзаның бірнеше белгілеріне әсер ету қабілеті
Алғашқы мутациямен өзгерген генетикалық ақпаратты қалпына келтіруші екінші мутация
Жасушада жүреді
Телофаза
3 жауапты
Ядроның митоздық бөлінуінің соңғы фазасы
Ядроның мейоздық бөлінуінің соңғы фазасы
Жасушаның бөліну фазасы
Ядроның митоздық және мейоздық бөлінуінің бірінші фазасы
Жасуша ядросының ішінде хромосомалар санының еселеп артуы
Транзиция
3 жауапты
Жұп негіздердің айырбасталу мутациясы
Бір пурин басқа пуринмен айырбасталынады
Бір пиримидин басқа пиримидинмен айырбасталынады
Генетикалық бақылаумен қамтамасыз етілетін ағза белгісі
Геннің бір мезгілде ағзаның бірнеше белгілеріне ісер ету қаблеті
