Font size
WorksheetsЖасуша өлімі және апоптоз туралы сұрақтар
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ағзаға қажетсіз жасушалардан (маңындағы жасушалардың қызметін бұзбай) біртіндеп физиологиялық арылу аталады:
Некроз
Пролиферация
Апоптоз
Митоз
Тірі ағзадағы жасушалардың және ұлпалардың патогендік факторлардың әсерінен өлуі, тіршілігін жоюы аталады:
Апоптоз
Пролиферация
Митоз
некроз
Сыртқы ортаның физикалық, химиялық және биологиялық факторлармен зақымданудан жасушаның өлуі ............... деп аталады:
некроз
апоптоз
пролиферация
митоз
Митозды тежегіш факторларға жатады:
температура, наша, улы заттар
су, оттегі, жарық
витаминдер, минералдар
глюкоза, майлар
Жасушаның бөліну жылдамдығын реттейтін әр ұлпаға тән жасуша бөлінуінің ұлпа спецификалық ингибиторлары аталады:
митогендер
апоптоздар
Кейлондар
некроздар
Жасушалық пролиферацияны (көбеюін) бақылау және реттеу механизмдерінің бұзылуы ағзада мынған алып келеді:
патологиялық өзгерістерге
физиологиялық өзгерістерге
апоптозға
митозға
Жасуша тіршілігін жоюдың түрлі гендермен емес, физикалық жағдайда туындататын факторлар:
температура, суық
оттегі, жарық
витаминдер, минералдар
радиация, электр тогы
Апоптоздық процестердің дер кезінде іске қосылмауы туа пайда болған мына кемістіктерге әкеліп соқтырады:
анемияға, гипоксияға
гипертонияға, диабетке
синдaктилияға, ішектің бітеуілігіне
остеопорозға, артритке
Апоптоздың ең негізгі ферменті:
Протеиназалар
Лигазалар
Каспазалар
Қартаю теориясын зерттейтін ғылым:
Геронтология
Гериатрия
Патология
Жастық өзгерістің заңды құбылысы:
Инволюция
Гетеротопия
Қартаю
ХХ ғ 90 жылдары америка ғалымдары адам ағзасының "кәрілік" генін тауып оны ..... гені деп атаған:
Суперген
Геронтоген
Клото
Мүшенің әртүрлі құрам бөліктеріндегі өзгерістердің яғни қартаюдың әртүрлі жүру құбылысы аталады:
Гетеротопия
Инволюция
Геронтогенез
Қартаю құбылыстары нәтижесінде пайда болатын табиғи өлім:
Патологиялық
Инволюциялық
физиологиялық
Адам ағзасының ұзақ сырқаттану салдарынан мүшелерінің қажып, қызмет ете алмау жағдайында пайда болатын мезгілсіз өлім:
Физиологиялық
Патологиялық
Геронтологиялық
Қартаю кезінде ағза қызметінің кері дамуы, яғни .................. байқалады:
Инволюция
Гетеротопия
Геронтогенез
Қартаю бұл:
жастық өзгерістің заңды құбылысы
патологиялық процесс
кездейсоқ құбылыс
Адамдарда ерте қартаю белгісінен туындайтын ауру:
Прогерия
Гериатрия
Геронтология
Клиникалық өлім жағдайындағы адамдарды тірілтуге алып келетін бөлім:
Реанимация
Хирургия
Терапия
Педиатрия
Жасушалары тоқтаусыз бөлінуге қабілетті, жасушаның көбеюін тежейтін механизмдер мен факторлар болмайтын ауру:
рак
грипп
диабет
гипертония
Қалыпты жасушаның трансформацияланған жасушаға (ісік жасушасына) айналу процесі:
Онкогенез
Апоптоз
Митоз
Дифференциация
Дараның жеке дамуы аталады:
Онтогенез
Филогенез
Мутация
Эволюция
Дараның зигота түзілгеннен тіршілігін жойғанға дейінгі дамуы:
Онтогенез
Филогенез
Мутация
Гаметогенез
Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы аналық жұмыртқа жолында дамитын даму аталады:
жатыр ішілік
сыртқы ұрықтану
жасушалық бөліну
эмбриондық индукция
Преэмбриональдық, эмбриональдық, постнаталдық кезеңдерден тұратын даму аталады:
Онтогенез
Филогенез
Мутация
Гаметогенез
Гаметогенез бен ұрықтану кіретін онтогенездің бастамасы аталады:
Прогенез
Эмбриогенез
Метаморфоз
Постэмбриогенез
Жұмыртқа жасушасы мен сперматозоидтың түзілу процестері аталады:
Гаметогенез
Митоз
Мейоз
Фотосинтез
Жыныс жасушаларының қосылып, диплоидты жиынтығы бар жасуша – зиготаның түзілуі:
ұрықтану
митоз
мейоз
бөліну
Эмбрионалдық кезеңнің мына сатысында бластоциста пайда болады: _________.
бөлшектену
гаструляция
нейруляция
имплантация
Бағаналық жасушалардың әртүрлі жасушалар мен ағза ұлпаларына бастама болуы аталады: _________.
Плюропотенттік
Уникалдық
Гаплоидтық
Диплоидтық
231. Ұрықтың ерте сатысында бластомерлердің әрқайсысы бүтін бір ағзаға бастама болуы: _________.
Тотипотенттік
Плюрипотенттік
Мультипотенттік
Уникалдық
232. Екі немесе үш ұрық жапырақшаларынан тұратын көпқабатты ұрықтың түзілу кезеңі:
Гаструляция
Бластуляция
Имплантация
Фертилизация
233. Маманданған ұлпалардың пайда болу кезеңі: _________.
гистогенез
морфогенез
онтогенез
цитогенез
234. Онтогенезде мүшелердің қалыптасу кезеңі аталады: _________.
Органогенез
Гистогенез
Эмбриогенез
Морфогенез
Морфогенездің алғашқы кезеңдерінде дамып келе жатқан ағза бөлімдері арасында сапалық айырмашылықтардың пайда болуы аталады: _________.
Детерминация
Дифференциация
Индукция
Пролиферация
Дамып келе жатқан ағза бөліктерінің өзара әсері аталады: _________.
индукция
дифференциация
регенерация
мутация
Онтогенездің басталуы, жүйке түтігі, хорда, ішектің қалыптасу процесі аталады:
Нейруляция
Гаструляция
Митоз
Мейоз
Іші сұйықтыққа толы эктодермалық қапшық:
амнион
хорион
аллантоис
сарыуыз қапшығы
Эмбриональды материалдың әр түрлі өзгерістер әсеріне жауап қайтару қабілеті аталады:
Компетенция
Детерминация
Дифференциация
Индукция
Тыныс алу жүйесінің мүшелері мынаның туындылары:
Энтодерма
Эктодерма
Мезодерма
Гиподерма
Баланың кемтар болып туылуына әсер ететін факторлар:
тератогенді
гемоглобин
витаминдер
су
Эмбриогенездің қауіпті кезеңдері:
имплантация, плацентация, туылу
гастроляция, нейруляция, органогенез
овуляция, ұрықтану, бөліну
метаморфоз, регенерация, өсу
Ұрықтануға дейінгі гаметалардағы патологиялық өзгерістер:
Гаметопатия
Зиготопатия
Эмбриопатия
Фетопатия
Ұрықтанудан кейін алғашқы 2ші аптадағы зиготаның зақымдалуы:
Бластопатия
Эмбриопатия
Фетопатия
Тератогенез
Ұрықтың жатыр қабырғасына бекітілгеннен (15 тәулік) плацентаның түзілуіне (75 тәулік) дейінгі уақыт аралығында ұрықтың зақымдалуы:
Эмбриопатия
Фетопатия
Гаметопатия
Плацентопатия
Нәрестенің жатыр ішілік дамудың 76 күнінен немесе 12ші аптасынан қалай аталады?
Эмбрион
Фетус
Зигота
Бластула
Бастап туылуына дейінгі аурулардың жалпы атауы:
Фетопатия
Гипертония
Гепатит
Анемия
Бірден анықталған немесе туылғанға дейін пайда болып туылудан кейін анықталған, мүше немесе бүкіл ағзаның тұрақты морфологиялық өзгерістері аталады:
туа біткен даму ақаулықтары
жарақаттық өзгерістер
инфекциялық аурулар
қабыну процестері
Туа біткен дамудың ақаулықтары бөлінеді:
тұқымқуалаушы, экзогенді, мультифакторлы
инфекциялық, аллергиялық, токсикалық
вирустық, бактериялық, паразиттік
жарақаттық, механикалық, термиялық
Адам ақаулықтарын зерттейтін ғылым:
Тератология
Гистология
Эндокринология
Кардиология
Нәресте денесінің ұзын болуы:
Макросома
Микросома
Гипотрофия
Гипертрофия
Бағаналық жасушалар терминін енгізген ғалым:
1908 жылы А. Максимов
1924 жылы И. Павлов
1950 жылы С. Четвериков
1972 жылы Ф. Крик
Ағзаның кез-келген жасушасына айнала алатын жасушалар:
Бағаналық
Эпителийлік
Қан
Бұлшықет
Ағза мүшесінің даму қарқынының бұзылуы (күшеюі не баяулауы):
Дисхрония
Гипертрофия
Атрофия
Гиперплазия
Мутациялар негізінде пайда болған ақаулықтар:
тұқым қуалайтын
жұқпалы
жарақаттанған
қалыпты
Генетикалық және экзогендік факторлардың бірлесе әрекет етуінің нәтижесінде пайда болатын ақаулықтар:
мультифакторлы
моногенді
хромосомалық
мутациялық
256. Гаметалардың зақымдануы:
Гаметопатия
Эмбриопатия
Бластопатия
Мутация
257. Бағаналық жасушаны эмбрионның мына бөлігінен алуға болады:
Бластоцистадан
Мезодермадан
Эктодермадан
Трофобласттан
Ересек ағзада негізінен бағаналық жасушаны алуға болады:
сүйек қызыл майынан
бауырдан
өкпеден
тері жасушаларынан
Ұрықтың 9 апталығынан нәресте дүниеге келгенге дейінгі аралықта зақымдануы аталады:
Фетопатия
Эмбриопатия
Гаметопатия
Плацентопатия
Балалардың еріндерінің жырық болуына алып келеді:
Диазепам
Парацетамол
Аспирин
Ибупрофен
261. Зақымданған мүшелер мен ұлпалардың жасушаларын қалпына келтіретін жасушалар аталады:
Бағаналық
Эпителиальды
Дәнекер
Ми
262. Ағзаны жасартуға болатын жасушалар
Бағаналық
Эпителийлік
Қызыл қан
Жүйке
263. Ағзалардың өзінің белгілері мен ерекшеліктерін ұрпағына беру қасиеті:
тұқым қуалау
мутация
адаптация
өсу
Тұқым қуалаушылықтың негізгі заңдылықтарын алғаш рет ашқан:
Г. Мендель
Ч. Дарвин
Л. Пастер
Т. Морган
Г. Мендель тұқым қуалау белгілері мына түрде болады деді:
Сұйық
Тұқым
Қатты
Газ тәрізді
Тұқым қуалау белгілерін Иогансен былай атаған:
266.
Генотиптер.
Фенотиптер.
Мутациялар.
Гендер мынада орналасқан:
Ядро
Цитоплазма
Ген*
Хромосома
Хромосомада*
Асбұршақ тұқымының қара түсін анықтайтын A гені, ақ түсін анықтайтын a генін қарағанда доминантты мына жолмен ААxАа будандастырып алынған ұрпақтың түсі болады:
Қара*
Қара*
Ақ
Сұр
Қоңыр
Ген хромосомадағы мынаның кесіндісі:
Белоктың
ДНҚ-ның
ДНҚ-ның
Липидтің
РНҚ-ның
Ата-анелері бір-бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды:
Полигибридті
Моногибридті*
Гибридті
Таза
Дигибридті
Біреуі мылқау (рецессивті ген), екіншісі дұрыс еститін (доминантты ген) ерлі зайыптылардың екі дұрыс еститін екі мылқау балалары бар. Ата-аналарының генотиптерін табыңыз:
Аахаа*
АААа
ааАа
АаАа
АААА
Мына Aa BB генотипі бар өсімдік мынадай гамета түзеді:
AB, aB*
Ab, ab
aB, ab
AB, ab
aB, Ab
273. Тұқым қуалау жағдайларында ата-аналарынан алған гендердің толық жиынтығы:
Генотип
Фенотип
Ген
Аллель
Хромосома
Тіс кіреукеcінің гипоплазиясы X-хромосомамен тіркес тұқым қуалайтын доминантты белгі. Анасында осы белгі болса перзенттерінің қайсысына беріледі:
ұлынада
қызынада
екеуіне де
ұлынада, қызынада
Қара түсті A гені, сұр түсті B гені анықтайды. A гені B геніне эпистазды, зиготада доминантты гендердің екеуі де жоқ болса, дәнінің түсі ақ болады. Мына Aa BB генотиптегі дәннің түсін анықтаңыз:
Ақ
Қара
Сұр
Сұр*
Қара түсті A гені, сұр түсті B гені анықтайды. A гені B геніне эпистазды, зиготада доминантты гендердің екеуі де жоқ болса, дәннің түсі ақ болады. Мына aa Bb генотиптегі дәннің түсін анықтаңыз:
Ақ
Қара
Сұр
Қоңыр
Ата-анелері бір-біріне қарама-қарсы екі жұп белгілері бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру:
дигибридті
моногибридті
полигибридті
тригибридті
Тұқым қуалаудың маңызын, оның ішкі механизмін, материалды табиғатын зерттеу заңы:
а. өзгергіштік
b. тұқым қуалаушылық
c. тұқым қуалаушылық*
d. мутация
280. «Гендер жұп күйінде болады, біреуі шешесінен, біреуі әкесінен келеді»
Гендерлік хромосомалар
Аутосомалар
Митохондриялар
Цитоплазма
Сары ас бұршақ пен жасыл ас бұршақты шағылыстырғанда біркелкі сары асбұршағын алды. Мұны зерттейтін ғылым:
Биология
Экология
Физиология
Анатомия
Генетика
Ағзадағы белгілердің берілуін зерттеу үшін ас бұршақын алып бір белгі бойынша зерттеу жүргізген. Бұл шағылыстырудың мына түріне жатады:
Дигибридті
Полигибридті
Тригибридті
Тетрагибридті
Моногибридті
Шағылыстыру кезінде пайдаланатын қарама-қарсы белгілер:
Альтернативті*
Комплементарлы
Полимерлі
Модификациялық
Аддитивті
Адамда кіші азу тістің болмауы доминантты аутосомдық белгі ретінде қуалайды. Ата-аналарының екеуі де бұл белгі бойынша гетерозиготалы, кіші азу тісі жоқ баланың тууы мүмкін бе:
Мүмкін
Мүмкін емес
Адамда ахондроплазия доминантты аутосомдық белгі. Ерлі зайыптылардың екеуіде осы аурумен ауырса ұрпағы болады:
Бәрі сау
Бәрі ауру
Жартысы сау
көбісі ауру
Адамда алты саусақтың болуы (полидактилия) доминантты геннің, ал бес саусақтың болуы рецессивті геннің анықтайтыны белгілі. Ата-анасының екеуі де гомозиготалы алты саусақты отбасында бес саусақты бала болуы мүмкін бе:
Мүмкін
Сирек
Болмайды
287. Сұр шыбын мен қара шыбынды будандастырғанда барлық ұрпағының денелері сұр түсті болған. Сұр түсті белгісін атаңыз:
Доминантты
Рецессивті
Гомозиготты
Гетерозиготты
Бір геннің мутацияға ұшырауынан пайда болатын аурулар:
Моногендік
Полигендік
Хромосомалық
Мультифакторлы
Бірнеше геннің мутацияға ұшырауынан пайда болатын аурулар:
Полигендік
Моногендік
Хромосомалық
Митохондриалдық
290. Себебі (этиологиясы) өзгерілген генетикалық аппараты болып табылатын аурулар:
Тұқым қуалайтын аурулар
Инфекциялық аурулар
Жарақаттық аурулар
Аллергиялық аурулар
Генетикалық эффект хромосоманың бір локусындағы мутациямен байланысты болатын ауру аталады:
Моногенді
Полигенді
Мультифакторлы
Хромосомалық
Гемоглобин тізбегінің өзгеруінен туындайтын гендік ауру аталады:
Гемоглобинопатиялар
Гемофилия
Талассемия
Лейкемия
Күрделі ақуыз-коллаген гені қызметінің өзгеруінен пайда болатын гендік аурулар:
Коллагендік
Гемофилия
Фенилкетонурия
Цистик фиброз
294. Қол-аяқ саусақтары қысқа болатын гендік аутосомдық - доминантты ауру:
Брахидактилия
Синдром Дауна
Талассемия
Гемофилия
295. Бұлшық еттері ретсіз жиырылатын гендік ауру:
Брахидактилия
Гемофилия
Альбинизм
Фенилкетонурия
Аутосомдық-рецессивті гендік аурулар тек мынадай фенотипте байқалады.
Гентингтон хореясы
Фенилкетонурия
Цистикалық фиброз
Талассемия
Ультракүлгін сәуленің әсерінен ДНҚ молекуласындағы мутацияның қайта қалпына келмеуінен болатын гендік ауру:
пигменттік ксеродерма
гемофилия
фенилкетонурия
дальтонизм
Жыныс хромосомалары арқылы тұқым қуалайтын аурулар: ________
жыныспен тіркес
аутосомды доминантты
аутосомды рецессивті
мутация арқылы
299. У-хромосома арқылы тұқым қуалайтын гендік ауру:
Гипертрихоз
Гемофилия
Дальтонизм
Фенилкетонурия
Ағзаға жетіспейтін гормон мен ақуыздарды егу арқылы емдеу аталады:
орынбасарлық терапия
симптоматикалық терапия
хирургиялық емдеу
физиотерапия
