giống các gene nằm trên NST thường

thẳng (bố cho con trai)

chéo (mẹ cho con trai, bố cho con gái)

theo dòng mẹ.

X^AX^a, X^AY.

X^AY, X^aY.

X^AX^a, X^aX^a.

X^aY, X^aX^a.

X^AX^a.

X^AY.

X^aX^a.

X^AY^A

Thỏ.

Châu chấu.

Gà.

Ruồi giấm

hợp tử được tạo thành do 1 trứng kết hợp 1 tinh trùng.

sức sống của các giao tử đực khác với giao từ cái.

cơ thể XY tạo giao tử X và Y với tỉ lệ ngang nhau.

số tinh trùng được tạo ra bằng với số trứng.

Gen nằm trên nhiễm sắc thể thường.

Gen nằm trên nhiễm sắc thể giới tính.

Gen nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X không có allele trên Y.

Gen nằm trên nhiễm sắc thể giới tính Y không có allele trên X.

4.

3.

1.

2.

Trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X và Y, các gene tồn tại thành từng cặp.

Trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X và Y đều không mang gene.

Trên vùng tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X và Y, gene tồn tại thành từng cặp allele.

Trên vùng tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính, gene nằm trên nhiễm sắc thể X không có allele tương ứng trên nhiễm sắc thể Y.

1

2

3

4

NST giới tính chỉ có ở tế bào sinh dục.

NST giới tính chỉ chứa các gen quy định tính trạng giới tính.

Hợp tử mang cặp NST giới tính XY bao giờ cũng phát triển thành cơ thể đực.

NST giới tính có thể bị đột biến về cấu trúc và số lượng.

Gen quy định tính trạng nằm trên NST Y.

Chưa thể kết luận chắc chắn.

Gen quy định tính trạng nằm trên NST X ở đoạn không tương đồng với nhiễm sắc thể Y.

Gen quy định tính trạng nằm trong ti thể.

được di truyền thẳng ở giới dị giao tử.

luôn di truyền theo dòng bố.

chỉ biểu hiện ở con cái.

chỉ biểu hiện ở con đực.

Năm 1910, Thomas Hunt Morgan tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm cái duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1910, Thomas Hunt Morgan tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm đực duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1905, Thomas Hunt Morgan tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm cái duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

Năm 1905, Thomas Hunt Morgan tình cờ phát hiện thấy một con ruồi giấm đực duy nhất có mắt màu trắng, trong khi tất cả các con ruồi khác đều mắt đỏ.

cùng nằm trên một NST và di truyền cùng nhau.

cùng nằm trong bộ NST di truyền cùng nhau.

nằm trên các NST khác nhau di truyền độc lập.

không allele phân ly cùng nhau trong quá trình phân bào.

$$\frac{AB}{ab}$$

AaBb.

$$\frac{AA}{BB}$$

$$\frac{aa}{bb}$$

nhiễm sắc thể trong bộ đơn bội của loài.

tính trạng của loài.

nhiễm sắc thể trong bộ lưỡng bội của loài.

giao tử của loài.

đảm bảo sự di truyền bền vững của từng nhóm gene và hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp.

làm tăng khả năng xuất hiện biến dị tổ hợp, tăng tính đa dạng của sinh giới.

tạo điều kiện cho các gene quý trên hai NST tương đồng có điều kiện tái tổ hợp và di truyền cùng nhau.

cho phép thiết lập bản đồ gene của sinh vật, giúp rút ngắn thời gian chọn giống.

50%.

25%.

100%.

75%.

cơ thể cái.

cơ thể đực.

cả hai giới.

một trong hai giới.

20%

30%

40%

50%

Các gen không alen cùng nằm trên 1 NST đồng dạng, liên kết chặt chẽ với nhau trong quá trình giảm phân và thụ tinh.

Các gen không alen cùng nằm trên 1 cặp NST đồng dạng, phân li ngẫu nhiên trong giảm phân và tổ hợp tự do trong quá trình giảm phân và thụ tinh.

Các gen không alen cùng nằm trên 1 cặp NST đồng dạng, sau khi hoán đổi vị trí do trao đổi chéo sẽ phân li cùng nhau trong quá trình giảm phân và thụ tinh.

Các gen không alen có cùng locut trên cặp NST đồng dạng liên kết chặt chẽ với nhau trong giảm phân và thụ tinh.

Tỷ lệ phần trăm mang gen hoán vị.

Tỷ lệ phần trăm giữa số cá thể mang giao tử hoán vị trên tổng số cá thể thu được trong phép lai phân tích.

Kết quả của phép tính: 100% - tỷ lệ phần trăm số giao tử mang gen liên kết.

Tỷ lệ phần trăm giữa số cá thể mang kiểu hình khác bố mẹ trên tổng cá thể thu được phép lai phân tích.

6

12

24

2

Ở tất cả các loài động vật, liên kết gene chỉ có ở giới đực mà không có ở giới cái.

Liên kết gene làm tăng biến dị tổ hợp.

Số nhóm gene liên kết của một loài thường bằng số lượng NST trong bộ NST đơn bội của loài đó.

Các gene nằm trên cùng một NST luôn di truyền liên kết hoàn toàn.

Hoán vị gene xảy ra do hiện tượng trao đổi chéo giữa 2 chromatid cùng nguồn của cặp nhiễm sắc thể tương đồng ở kì đầu 1.

Hoán vị gene tạo điều kiện cho sự tái tổ hợp của các gene không allele trên nhiễm sắc thể.

Hoán vị gene làm xuất hiện biến dị tổ hợp cung cấp nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.

Các gene càng gần nhau trên nhiễm sắc thể càng khó xảy ra hoán vị.

J. Mônô

K. Coren

T.H. Moocgan

G.J. Menđen

Các cặp gen qui định các cặp tính trạng nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau.

Các cặp gen qui định các cặp tính trạng xét tới cùng nằm trên 1 cặp nhiễm sắc thể.

Các tính trạng khi phân ly làm thành một nhóm tính trạng liên kết.

Tất cả các gen nằm trên cùng một nhiễm sắc thể phải luôn di truyền cùng nhau.

Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài tương ứng với số NST trong bộ NST lưỡng bội của loài đó.

Liên kết hoàn toàn tạo điều kiện cho các gen quý có dịp tổ hợp lại với nhau.

Các gen trên cùng một NST phân li cùng nhau và làm thành nhóm gen liên kết.

Liên kết gen hoàn toàn làm tăng biến dị tổ hợp.

Sự tiếp hợp các NST tương đồng ở kì đầu của giảm phân I.

Sự trao đổi đoạn giữa 2 crômatit cùng nguồn gốc ở kì đầu của giảm phân II.

Sự trao đổi đoạn giữa các crômatit khác nguồn gốc ở kì đầu giảm phân I.

Sự phân li và tổ hợp tự do của nhiễm sắc thể trong giảm phân.

4

8

2

16

80%.

40%.

10%

20%.

80%.

40%.

10%

20%.

4

8

2

16

Làm đứt gãy NST, tiếp hợp hoặc trao đổi chéo không đều giữa các chromatid.

Quá trình tổng hợp protein hình hành thoi phân bào bị ức chế ở kì đầu của phân bào.

Rối loạn quá trình nhân đôi của DNA trong quá trình phân bào.

Làm đứt gãy NST dẫn đến rối loạn sự tiếp hợp trong giảm phân I.

Mất đoạn

Đảo đoạn

Chuyển đoạn

Lặp đoạn

Đảo đoạn

Chuyển đoạn.

Mất đoạn.

Lặp đoạn.

Hoán vị gen

Đột biến chuyển đoạn.

Đột biến lặp đoạn và mất đoạn

Đột biến đảo đoạn

Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gene trên 1 NST

Đột biến lặp đoạn luôn có lợi cho thể đột biến

Đột biến lặp đoạn có thể làm cho 2 allele của 1 gen cùng nằm trên 1 NST

Đột biến lặp đoạn có thể dẫn đến lặp gene, tạo điều kiện cho đột biến gene, tạo ra các gene mới

Ung thư máu ác tính.

Máu khó đông

Mù màu

Bạch tạng

thể một ở cặp NST 23, có 45 NST.

thể ba ở cặp NST 21, có 47 NST.

thể một ở cặp NST 21, có 45 NST.

thể ba ở cặp NST 23, có 47 NST.

Sinh tổng hợp các chất mạnh

Cơ quan sinh dưỡng lớn, chống chịu tốt

Thường gặp ở thực vật

Không có khả năng sinh giao tử bình thường

làm rối loạn sự phân li của 1 cặp NST ở kì sau của giảm phân

làm cho NST bị đứt gãy rồi tái kết hợp bất bình thường

làm cho một hoặc một số cặp NST không phân li trong phân bào

làm rối loạn quá trình nhân đôi hoặc trao đổi chéo của NST trong phân bào

Đột biến gene

Mất đoạn nhỏ

Chuyển đoạn nhỏ

Đột biến lệch bội.

Thừa 1 NST ở 2 cặp tương đồng.

Mối cặp NST đều trở thành có 3 chiếc.

Thừa 1 NST ở một cặp nào đó.

Thiếu 1 NST ở tất cả các cặp.

mất đoạn.

đảo đoạn.

lặp đoạn.

chuyển đoạn.

làm thay đổi vị trí và số lượng gene NST.

sắp xếp lại những khối gene trên nhiễm sắc thể.

làm thay đổi hình dạng và cấu trúc của NST.

sắp xếp lại các khối gene trên và giữa các NST.

ung thư máu, Tơcnơ, Claiphentơ.

Claiphentơ, Đao, Tơcnơ.

Claiphentơ, máu khó đông, Đao.

siêu nữ, Tơcnơ, ung thư máu.

lệch bội.

đa bội.

cấu trúc NST.

số lượng NST.

dẫn tới trong cơ thể có dòng tế bào bình thường và dòng mang đột biến.

dẫn tới tất cả các tế bào của cơ thể đều mang đột biến.

chỉ có cơ quan sinh dục mang đột biến.

chỉ các tế bào sinh dưỡng mang đột biến.

Mất đoạn

Chuyển đoạn

Dị bội

Đa bội

XX, XY và O

XX, Y và O

XY và O

X, YY và O

Đó là châu chấu đực do ở châu chấu đực, cặp NST giới tính chỉ có một chiếc.

Đó là châu chấu đực do NST giới tính chỉ có một chiếc.

Đó là châu chấu đực do bị đột biến làm mấy đi một NST.

Có thể là châu chấu đực hoặc cái do đột biến làm mất đi 1 NST.

Mất đoạn NST hoặc đảo đoạn NST

Mất đoạn NST hoặc chuyển đoạn không tương hỗ giữa các NST

Chuyển đoạn trên cùng NST hoặc mất đoạn NST

Đảo đoạn NST hoặc chuyển đoạn tương hỗ giữa các NST

4

5

2

3

4

3

2

1

Thường làm thay đổi số nhóm gene liên kết của loài

Thường làm tăng hoặc giảm cường độ biểu hiện của tính trạng

Thường làm xuất hiện nhiều gene mới trong quần thể

Thường gây chết cho cơ thể mang nhiễm sắc thể đột biến

Đột biến đảo đoạn làm cho gene từ nhóm gene liên kết này chuyển sang nhóm gene liên kết khác

Đột biến mất đoạn thường không làm thay đổi số lượng gene trên nhiễm sắc thể

Đôt biến cấu trúc nhiễm sắc thể chỉ xảy ra ở nhiễm sắc thể thường và không xảy ra ở nhiễm sắc thể giới tính

Đột biến lặp đoạn có thể làm cho 2 gene allele nằm trên cùng một nhiễm sắc thể

thể ba.

thể ba kép.

thể bốn.

thể tứ bội

thể ba.

thể ba kép.

thể bốn.

thể tứ bội

3

2

1

4

4

2

3

1

3

4

5

1

1 → 3 → 2 → 4

1 → 3 → 4 → 2

1 → 4 → 2 → 3

1 → 2 → 4 → 3

sự di truyền và biến dị.

Các bệnh truyền nhiễm.

Các bệnh, tật di truyền.

Rối loạn tâm thần.

để giải thích, chẩn đoán các tật, bệnh di truyền.

để điều trị trong một số trường hợp bệnh lí.

chỉ để phòng ngừa, hạn chế các bệnh, tật di truyền.

giúp cho việc giải thích, chẩn đoán, phòng ngừa, hạn chế các bệnh, tật di truyền và điều trị trong một số trường hợp bệnh lí.

50%.

25%.

0%.

75%.

Người vợ mang allele gây bệnh.

Tất cả các con gái của họ đều không bị bệnh này.

Xác suất sinh ra một người con trai bình thường của họ là 50%.

Bệnh này chỉ biểu hiện ở nam mà không biểu hiện ở nữ.

4

3

2

1

Góp phần chế tạo ra một số loại thuốc chữa bệnh di truyền.

Định hướng sinh đẻ để dự phòng và hạn chế hậu quả xấu của các bệnh di truyền.

Cho lời khuyên về việc kết hôn giữa những người có nguy cơ mang gene gây bệnh ở trạng thái dị hợp.

Chẩn đoán, cung cấp thông tin và cho lời khuyên về khả năng mắc một loại bệnh di truyền nào đó ở thế hệ sau

kĩ thuật chữa trị bệnh bằng cách thay thế các gene đột biến gây bệnh trong cơ thể người bằng các gene lành.

việc chữa trị các bệnh di truyền bằng cách phục hồi các chức năng của các gene bị đột biến.

việc chữa trị các bệnh di truyền bằng cách loại bỏ các gene bị đột biến gây bệnh ra khỏi tế bào.

việc chữa trị các bệnh di truyền bằng cách đưa vào cơ thể người bệnh loại thuốc đặc biệt nhằm làm bất hoạt các gene gây bệnh.

Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích protein.

Sinh thiết tua nhau thai lấy tế bào phôi cho phân tích DNA.

Chọc dò dịch ối lấy tế bào phôi cho phân tích NST thường.

Chọc dò dịch ối lấy tế bào phôi cho phân tích NST giới tính X.

aa XBXB, Aa XBXB, AA XBXb

Aa XbXb, aa XbXb

Aa XBXb, aa XBXb

AA XbXb, Aa XbXb

2

4

1

3

Luật Hôn nhân và Gia đình có quy định không cho phép kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, có quan hệ họ hàng trong phạm vi ba đời vì những người này có kiểu gene gần giống nhau, do đó khi kết hôn sẽ làm tăng tỉ lệ kiểu gene đồng hợp lặn ở đời con, gây nên các bệnh, tật di truyền làm giảm sức sống.

Kết hôn giữa những người có cùng dòng máu trực hệ, có quan hệ họ hàng trong phạm vi ba đời làm tăng tỉ lệ kiểu gene dị hợp gây nên các bệnh, tật di truyền làm giảm sức sống đời con nên Luật Hôn nhân và Gia định cấm không cho những người trong trường hợp này kết hôn với nhau.

Cứ kết hôn gần trong vòng 3 đời sau đó nên đến cơ sở tư vấn di truyền trước khi kết hôn và thực hiện sàng lọc trước sinh để tránh sinh con mang các bệnh tật di truyền.

Kết hôn gần trong vòng 3 đời không ảnh hưởng gì về mặt di truyền và không vi phạm về mặt đạo đức.

sơ đồ ghi lại mối quan hệ giữa các cá thể ở nhiều thế hệ khác nhau trong dòng họ

sơ đồ ghi lại mối quan hệ giữa các cá thể khác nhau trong cùng một gia đình

sơ đồ ghi lại những dị tật trong một gia đình qua nhiều thế hệ

sơ đồ ghi lại những biểu hiện tính trạng của cùng một người qua từng giai đoạn phát triển

những dị tật trong một gia đình qua nhiều thế hệ.

sự di truyền một tính trạng ở những người có quan hệ họ hàng qua nhiều thế hệ.

sự di truyền nhiều tính trạng trên những người thuộc cùng một gia đình.

sự biểu hiện của tính trạng trên cùng một người qua từng giai đoạn phát triển của người đó.

đặc điểm di truyền của các tính trạng trên những người cùng một dòng họ qua các thế hệ.

số lượng thành viên trong gia đình.

tình trạng sức khoẻ của các thành viên trong dòng họ.

tình trạng hôn nhân của các thành viên trong gia đình.

XHXh hoặc XhXh

XHXH và XHXh.

XHXH.

XHXh.

Aa XBXb (bình thường) × Aa XBY (bình thường).

AA XbXb (chỉ mù màu) × aa XbY (bị 2 bệnh).

aa XBXB (chỉ bạch tạng) × AA XbY (chỉ mù màu).

aa XbXb (bị 2 bệnh) × AA XbY (chỉ mù màu).

NST giới tính có ở cả tế bào sinh dưỡng và tế bào sinh dục.

Trong mỗi tế bào lưỡng bội bình thường có 1 cặp NST giới tính.

Trên NST giới tính, ngoài các gene quy định giới tính còn có các gene quy định tính trạng thường.

Trên cặp NST giới tính XY, các gene tồn tại ở trạng thái đơn allele.

NST giới tính chỉ có ở tế bào sinh dục.

NST giới tính chỉ chứa các gen quy định tính trạng giới tính.

Hợp tử mang cặp NST giới tính XY bao giờ cũng phát triển thành cơ thể đực.

NST giới tính có thể bị đột biến về cấu trúc và số lượng.

Gen trên nhiễm sắc thể giới tính X thường di truyền chéo.

Ở giới dị giao tử gen không tồn tại thành cặp alen.

Biểu hiện đều ở cả hai giới đực và cái.

Trong một phép lai nếu bố mang kiểu hình trội, thì tất cả con gái sinh ra mang kiểu hình trội giống bố.

Ở tất cả các loài động vật, liên kết gene chỉ có ở giới đực mà không có ở giới cái.

Liên kết gene làm tăng biến dị tổ hợp.

Số nhóm gene liên kết của một loài thường bằng số lượng NST trong bộ NST đơn bội của loài đó.

Hoán vị gen làm hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp.

Các cặp gen càng nằm ở vị trí gần nhau thì tần số hoán vị gen càng cao.

Số lượng gen nhiều hơn số lượng nhiễm sắc thể nên liên kết gen là phổ biến.

Hai cặp gen nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể khác nhau thì không thể liên kết với nhau

Số nhóm gen liên kết luôn bằng số NST trong bộ đơn bội của loài

Hoán vị gene xảy ra do hiện tượng trao đổi chéo giữa 2 chromatid cùng nguồn của cặp nhiễm sắc thể tương đồng ở kì đầu 1.

Hoán vị gene tạo điều kiện cho sự tái tổ hợp của các gene không allele trên nhiễm sắc thể.

Hoán vị gene làm xuất hiện biến dị tổ hợp cung cấp nguyên liệu cho tiến hóa và chọn giống.

Các gene càng xa nhau trên nhiễm sắc thể càng khó xảy ra hoán vị.

Kiểu hình thân cao, hoa đỏ luôn chiếm tỉ lệ lớn nhất.

Nếu F1 có 4 loại kiểu gene thì kiểu hình thân cao, hoa đỏ có 2 kiểu gene quy định.

Nếu F1 có 3 kiểu gene thì kiểu hình thân cao, hoa đỏ chỉ có 1 kiểu gene quy định.

Nếu F1 có 7 kiểu gene thì kiểu hình thân cao, hoa đỏ chỉ có 3 kiểu gene quy định.

Thể đa bội cùng nguồn chẵn và đa bội khác nguồn có thể hình thành nên giống, loài mới.

Lặp đoạn làm tăng số lượng bản sao của gene, tăng khả năng tạo đột biến gene.

Tạo giống cây trồng bằng cách tạo đột biến chuyển đoạn lớn để loại bỏ một số gene có hại.

Đột biến số lượng nhiễm sắc thể được dùng để xác định các vị trí của gene trên nhiễm sắc thể

Đột biến lặp đoạn làm tăng số lượng gen trên 1 NST.

Đột biến lặp đoạn luôn có lợi cho thể đột biến.

Đột biến lặp đoạn có thể làm cho 2 alen của 1 gen cùng nằm trên 1 NST.

Đột biến lặp đoạn có thể dẫn đến lặp gen, tạo điều kiện cho đột biến gen, tạo ra các alen mới.

Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể chỉ xảy ra ở nhiễm sắc thể thường mà không xảy ra ở nhiễm sắc thể giới tính.

Đột biến đảo đoạn làm cho gen từ nhóm liên kết này chuyển sang nhóm liên kết khác.

Đột biến mất đoạn không làm thay đổi số lượng gen trên nhiễm sắc thể.

Đột biến chuyển đoạn có thể không làm thay đổi số lượng và thành phần gen của một nhiễm sắc thể.

Đột biến lặp đoạn làm tăng chiều dài của nhiễm sắc thể.

Đột biến đảo đoạn làm cho gen từ nhóm gen liên kết này chuyển sang nhóm gen liên kết khác.

Đột biến mất đoạn không làm thay đổi chiều dài của nhiễm sắc thể.

Đột biến chuyển đoạn có thể không làm thay đổi số lượng và thành phần gen trên một nhiễm sắc thể.

Thể đa bội lẻ thường không có khả năng sinh sản hữu tính bình thường.

Thể dị đa bội có thể được hình thành nhờ lai xa kèm đa bội hóa.

Thể tự đa bội có thể được hình thành do sự không phân ly của tất cả các NST trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử.

Dị đa bội là dạng đột biến làm tăng số nguyên lần bộ NST đơn bội của loài.

Thể dị đa bội có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành loài mới.

Thể dị đa bội không thể sinh trưởng, phát triển và sinh sản hữu tính bình thường.

Thể dị đa bội thường gặp ở động vật, ít gặp ở thực vật.

Thể dị đa bội được hình thành do lai xa kết hợp với đa bội hoá.

Bệnh máu khó đông do gene lặn nằm trên NST X quy định.

Bệnh mù màu do gene trội nằm trên NST Y quy định.

Bệnh bạch tạng di truyền liên kết với giới tính.

Hai bệnh mù màu và máu khó đông do hai gene nằm trên cùng một NST quy định.

Người này trong tế bào có 47 NST.

Hội chứng này chỉ gặp ở người nữ.

Đây là đột biến lệch bội thường làm mất cân bằng hệ gen nên đa số có hại cho cơ thể sinh vật.

Chọc dò dịch ối đem phân tích bộ NST của tế bào có thể phát hiện sớm bệnh này.

Allene quy định tính trạng không nằm trên NST Y.

Mẹ không bị bệnh có kiểu gen đồng hợp.

Bệnh này có thể là bệnh mù màu hay máu khó đông.

Bố không bị bệnh, mẹ bị bệnh thì con gái không bị bệnh, con trai có đứa bị bệnh, có đứa không bị bệnh.

Người mắc hội chứng Đao do đột biến cấu trúc NST

Người mắc hội chứng  Đao có ba NST 21.

Hội chứng Đao thường gặp ở nam hơn ở nữ.

Tuổi mẹ cáng cao thì tần số con bị Đao càng lớn.