Font size
WorksheetsВопросы по хромосомам
Total questions: 100
Worksheet time: 1hrs 13mins
Субметацентрлік хромосомалар:
пішіні латынның L әрпі сияқты
пішіні латынның X әрпі сияқты
иықтары бірдей
иықтың тақ тәрізді
өте иықты келеді
Хромосоманың екінші тартылысындағы көрініс:
гистондерге ядрошық түзіледі
ашық жиіншектер учасогі
кинетохор түзіледі
екі иықтың қосылған жері
центромера түзіледі
Ең кішкене хромосомалар:
саңырауқұлақтарда, балықтарда
тікқанатты насекомдарда
амфибиялерде түзіледі
адамдарда, қарапайымдарда
төменгі сатыдағы өсімдіктерде
Кариотип:
дене жасушаларындағы хромосомалардың диплоидтық жиынтығы
жыныс жасушаларындағы хромосомалар жиынтығы, саны мен пішіні
хромосомалардың гаплоидты жиынтығы болып саналады
жыныс жасушаларындағы хромосомалар жиынтығы
Бөліну процесі кезінде өзгеріп отырады:
хромосома
жыныс жасушаларында болады
өсімдіктің дене жасушасында болады
адамның дене жасушаларында
хромосомалар жиынтығының сандық және сапалық белгілері
Хромосоманың эухроматидтік аудандары:
хромосоманың жазылған учасіті
хромосомалардың спиралдануы
белсенділігі төмен болады
хромосоманың ширатылған учасіті
гетер тығыз жинақталған
Хромосоманың гетерохроматидтік аудандары:
хромосома белсенділігі кем ширатылған учасіті
хромосоманың белсенді зонадары болады
гендердің негізгі комплексі бар учасіті
хромосома белсенділігі кем жазылған учасіті
Жойылуы бүкіл жасуша үшін елеулі қиындыққа әкеліп соғады:
хромосома
жыныс жасушаларында болады
өсімдіктің дене жасушасында болады
адамның дене жасушаларында
хромосомалар жиынтығының сандық және сапалық белгілері
Политендік хромосомалар:
гомологті хромосомалардың қосылуынан пайда болады
бүкіл өсінділердің пішіні ілмек тәрізді болады
ілмектерде РНК мен белок жедел синтезделеді
1892 ж. Р.Реккер байқаған деп есептейді
1882 Флемминг байқаған деп есептейді
Диффузиялық хроматин:
хромосома толықтай жазылса
толықтай босамаган хромосома
Шам шеткісі типті хромосомалар:
орталық өси тармақталған, тығыз жинақталған
орталық өси, жіңішке бүйір өсінділері болады
тығыз денешіктер, бүйір өсінділері болады
тығыз жинақталған кірпік, өсінділері болады
хромосомалар тығыз шыраштылған болады
Шам шеткісі типті хромосомалардың орталық осіне тән:
бірнеше гранулалардан (хрономералардан) тұрады
бірнеше гранулалар жиі келеді деп есептейді
РНК мен белок жедел синтезделеді
хроматидалардың (хромосомалардың жартысы) созылатын бөлігі
белок немесе РНК молекулаларымен қапталған
Шам шеткісі типті хромосомалардың жіңішке бүйір өсінділері:
пішіні ілмек тәрізді жиі келеді
пішіні шар тәрізді тік келеді
хромосомалардың ең тығыз шыраштылған учаскісі
хроматидалардың шыраштылған бөлігі
Фельтгенің теріс реакциясын береді
Хроматиннің құрамы:
ДНК мен РНК
май тамшылары
трофикалық кірпікшілер
фибриллалардың саны көп
глюкопротеидтер
Дезоксирибонуклеопротеид (ДНП) құрамы:
гистондар, ДНК, тисон емес белоктар
трофикалық кірпікшілер, ДНК
май тамшылары, тисон емес белоктар
триптофан, тисон емес белоктар
жіңішке фибриллалардың көп саны бар
Гистондардың саны:
саны тұрақты, өзгеруі хромосомалардың шыраштылуына әсер етеді
санының өзгеруі жасушалардың бөлінуіне әсер тигізбейді
санының өзгеруі триптофанға байланысты деп есептелінеді
саны тұрақты емес,өзгеруі хромосоманың шыраштылуына әсер етеді
мөлшерінің көбеюі хромосомалардың босануына әкеліп соғады
Гистондар:
жоғары сатыдағы организмдердің ядроларында кездеседі
ДНҚ-ның репликациясынан кейін болатын процессі
арнайы эндоплазмалық торда синтезделеді
тек жасыл балдырларда болады, ядроларында кездеседі
гистондардың саны екі еселенбейді, ядроларында кездеседі
Митоздық хромосоманың матриксі:
метафазадан бастап байқалады
интерфаза кезеңінде пайда болады
құрамында РНҚ болмайды
құрамында ДНҚ болады
жиіше дискілерден тұрады
Кейбір қарапайымдардың ядросыз бөлігінің қызметі:
көп уақыт тіршілігін сақтайды
жаңа раковинаны секрециялайды
тамақты қорыта алады, сақтайды
ядролы бөлігі регенерацияланбайды
қоректене алмайды, регенерацияланбайды
Жыныс хроматині кездеседі:
еркек жасушалардың нуклеоплазмасында
ядрошықта, ядрошықтан қашық орналасқан
ядрошықтан қашық орналасқан фибриллалар
ерекше мысықтардың ұсақ жасушаларында
әйелдер жасушаларының 35-40 % кездескен
Жыныс хроматині:
ядрошыққа жақын бос орналасқан ұсақ денешіктер
ерекше мысықтардың ұсақ жасушаларынан байқалған
ядрошықтан қашық орналасқан фибриллалар
еркектерде 24-29% кездесетін ұсақ денешіктер
ядрошықта болады, ұсақ жасушаларынан байқалған
Жасушаның тіршілігіндегі ядрошықтың рөлі:
көбейюге қатысады, тіршілік әрекеттерін реттейді
ДНҚ-полимераза синтезделеді
цитоплазманың әсеріне болмайды
гистондар полимераза синтезделеді
липид синтезделеді, көбейюге қатысады
Ядросыз бөліктің ядролы бөлікке қарағанда айырмашылығы:
гликолиз фосфотазаның, экстраэназасы тез азаяды, липолиз байқалады
гликолиз қарқынды жүреді, экстраэназаның мөлшері көбейеді
гликолиз фосфотазаның, экстраэназаның мөлшері тез көбейеді
протеаза, АТФ-аза, тыныс ферменттері қатты өзгереді
белок синтезін бағдарлайды, тыныс ферменттері қатты өзгереді
Ядрошықтың маңызы:
Энергия жинақтау орталығы болып табылады:
лизосомаларды түзеді деп есептеледі
ДНҚ-полимераза синтездейді деп есептеледі
гликоген сақтайды деп есептеледі
жасушалардың митоздық бөлінуінде
Хроматин мейлінше шоғырланады:
жасушада алмасу процестері тез жүреді
метаболизмдік процестер белсенді түрде жүреді
жасушада РНҚ өте көп болады
хроматин мейлінше босансиды
Бейім қасиеттері толықтай айырылған жасушалар:
дифференцияланған жасушалар
түрлі эпителийлік жасушалар
қан, лейкоциттер, моноциттер
борпылдақ дәнекер ұлпаның жасушалары
Үнемі бөлінетін жасушалар:
мамытты эпителийдің базальдік жасушалары
орталық нерв жүйесінің жасушалары
дифференцияланған жасушалар
маманданған жасушалар эритроциттер
Үнемі бөлінбейтін жасушалар:
илек қыртысының жасушалары
орталық нерв жүйесінің жасушалары
дифференцияланған жасушалар
маманданған жасушалар эритроциттер
Сүйектің қызыл майы мен көк бауырдың қан түзуші жасушалары:
орталық нерв жүйесінің жасушалары мен талшықтар
дифференцияланған жасушалар мен эритроциттер
маманданған жасушалар мен шеміршек жасушалары
қан, нерв жүйесінің жасушалары мен эритроциттер
Жасушалар репродукциясының тәсілдері:
митоз, амитоз, мейоз
амитоз, митоз
гаструляция, митоз
бөлшектену, мейоз
Жасушаның өзіндік пайда болуымен және оның жасушалар бөлінуінің арасындағы кезең кезеңімен жүретін органеллалардың жиынтығы:
интерфазалық немесе митоздық дейді
амитозды мен политетика дейді
репродукция мен мейоз дейді
амитоз бен мейоздық дейді
Интерфаза барысында жасуша-ішілік процестер:
дифференциялануын қамтамасыз етеді
бөлшектенуді қамтамасыз етеді
бөлшектену менбөлінуді қамтамасыз етеді
митозға қарағанда қысқа уақытта жүреді
Интерфаза кезеңі:
ДНҚ-ның синтезделу кезеңі
дифференциация кезеңі жүреді
центриольдар екі еселенбейді
ядрода гистондар синтезі жүреді
постмитоздық кезең жүреді
Интерфаза кезеңінің бөлінуі:
пресинтетикалық- G1, синтетикалық- S, постсинтетикалық - G2
ДНҚ-ның синтезделуі, G2, синтездік- S
премитоздық кезең- G1, синтездік- S
постмитоздық кезең- G1, постсинтетикалық - G2
постмитоздық- G2
Постмитоздық кезең:
центриольдар екі еселенеді
ДНҚ синтезделеді делінеді
синтездік кезеңнен кейін басталады
хромосомалар екі еселенеді делінеді
гистондардың синтезі қарқынды жүреді
Синтездік (S) кезең:
ДНҚ синтезделеді, хромосомалар екі еселенеді
ДНҚ-ның синтезіне әзірлік жүреді, синтезделеді
центриольдар екі еселенеді , синтезделеді
гистондар белоктар синтезделеді, екі еселенеді
постмитоздық кезеңнен кейін басталады
Премитоз кезең:
жасушада энергия жиналады
РНҚ, ДНҚ синтезделеді
центриольдар екі еселенеді
гистондардың синтезі жүреді
митоз процесі тоқтайды
Митоз:
гендік материал екі жаңа жасушаға тең бөлінеді
дайындық кезеңінде бөлінуге дайындалады
кезеңнен тұрады деп тұжырымдалады
жасушалық бөлінулермен қамтамасыз етіледі
хромосомалар саны редукцияланады делінеді
Митоз процесінің кезеңдері:
профаза, метафаза, анафаза, телофаза
лептонема, анафаза, дипломема, метафаза
анафаза, профаза, анафаза, дипломема
дипломема, метафаза, дипломема, лептонема
профаза, зигонема, метафаза, дипломема
Митоз процесі, профазаның бастапқы кезінде:
хромосомалар қысқарып жуандайды
ядролық энлоплазмалық тор саны азаяды
бөліну ұршықы толықтай қалыптасып бітеді
хромосомалар бір жазықтықта орналасады
әрбір хромосома екі хроматиддан тұратын ақықын береді
Митоз процесі, профазаның орта кезінде:
хроматин жіпшесінің кіштері пайда болады
хромосомалар жазықтықта орналасады
хромосомалар экваторлық пластинканы құрайды
Митоз процесі, прометафаза кезінде:
хромосомалар экваторлық пластинканы құрайды
центриолдар жасушаның полюстарына ажырайды
ядро қабықшасы жойыла бастайды, ажырайды
ядрошықтың жойылуы жүреді, полюстерге ажырайды
Митоз процесі, кешігуіден метафазада:
Митоз процесі, анафаза кезеңі:
хромосомалар жасушаның қарама-қарсы ұштарына барады
митоздың ұзақ кезеңі қарама-қарсы ұштарына барады
хромосомалар полюс жойылады, қарама-қарсы ұштарына барады
кариоплазма мен цитоплазманың араласуымен аяқталады
Митоз процесі, телофаза кезеңі:
жасушаның ортасы жиішікеріп, екіге бөлінумен аяқталады
кариоплазма мен цитоплазманың араласуымен аяқталады
хромосомалардың қозғалысы тоқтап бір жазықтықта орналасады
митоздың ұзақ кезеңі, цитоплазманың араласуымен аяқталады
Митоздың типі - плевромитоз:
қарапайымдар, сіңірдуақтарда тараған
ядро қабықшасының зақымдалуымен жүреді
прокариоттарда кең тараған делінеді
жасушалар саны көбеймейді делінеді
полиплоидтық ядролар пайда болады
Митоздың типі - ортотомоз:
ашық, жартылай жабық және жабық түрі бар
ядро қабықшасының зақымдалуымен жүреді
центриолдар болады жабық түрі делінеді
жасушалар саны көбеймейді делінеді
полиплоидтық ядролар пайда болады
Эндорепродукцияның түрі - эндомитоз:
жасушалар саны көбеймейді
ядролық бөліну жүреді
хромосомалар жуандайды
екі жасушаның пайда болады
хромосомалар қысқарып ажырайды
Эндорепродукцияның түрі - политенизация:
гендердің хромосомалардың түзілуінің негізгі тәсілі
ядрошық бөлінісімен бір мезгілде ядроның бөлінуі жүреді
хромосомалар қысқарып жуандайды, ядро
Амитоз:
хромосомалар ширатылмайды, бөліну ұршықты түзілмейді
ядро интерфаза күйінде болатын жасушаның бөлінуі
ядро жасушалық бөлінулермен қамтамасыз етіледі
жыныстық жолмен көбейетін эукариоттарға тән делінеді
Митоздың патологиясы:
митоздық аппараттың зақымдалуы
соңғы кезеңіндегі жасушаларда байқалады
хромосомалар бөліну ұршықты түзілмейді
ядро интерфаза жасушаның бөлінуі
ядро интерфаза күйінде болатын жасушаның бөлінуі
Мейоз:
жыныстық жолмен көбейетін эукариоттарға тән
жасушада синтез процесі қарқынды жүреді
аналық жасушадан екі жаңа жасуша бөлінеді
сомалық жасушаларда синтез процесі жүреді
пайда болған жаңа жасушаларға ие болады
Мейоздың негізгі ерекшелігі:
гендік материалдың рекомбинациясы
бірдей болады, екі жаңа жасуша тең бөлінеді
гендік материал екі жаңа жасушаға бөлінеді
сомалық жасушаларда жүреді, бірдей болады
генетикалық тұрақтылыққа ие болады
Мейоздың профазасы:
гомологты хромосомалардың конъюгациясы жүреді
центромерлер экватордың бойына жиналады
хромосомалар плоостере жиылады
гомологты бір-біріне босайды деп есептеледі
ұршық бір-бірінен пайда болады деп есептеледі
Мейоздың метафазасы:
центромерлер экватордың бойына жиналады
хромосомалардың ұқсас учаскелері алмасады
хромосомалар біріне нүктелерге байланысады
гомологты хромосомалардың конъюгациясы болады
хромосомалардың транскрипциялық қабілеті күшейе бастайды
Мейоздық бөлінудің анафазасы:
хромосомалар плоостере жиылады
гомологты хромосомалар болады
синантемалық комплекс түзіледі
хромосомалар нүктеде байланысады
транскрипциялық қабілет күшейе бастайды
Мейоздық бөлінудің телофаза кезеңі:
хромосомалар саны бірдей болғанымен, гендік құрамы әр түрлі
ядрошықтың пішіні мен санын өзгереді, екіге бөлінеді
гомологты хромосомалардың конъюгациясы болады
хромосомалардың гендік құрамы бірдей болып
Мейоздың типтері:
зиготалық, ралик, гаметалық
алғашқы полителия, плеромейоз
полителия, гаметалық, плеромейоз
жабайы, гаметалық, плеромейоз
плеромейоз, полителия, гаметалық
Жыныс жасушаларының дамуы:
гаметогенез
бөлшектену
органогенез
эмбриогенез
нейрогенез
Сперматогенез дәуірлері:
көбею, өсу, пісіп-жетілу, қалыптасу
бейім, жинақтау, пісіп-жетілу
жинақтау
бөлшектену
азаю, қалыптасу
Сперматогенездің көбею дәуірінде:
аталық жасушалар сперматогонийлер
ұрпақтағы орташа есеппен төрт есе үлкейеді
жасушаның екі рет бөлінуі арқылы жүреді
сперматогонийлер мейоз тәсілімен бөлінеді
материалдың рекомбинациясы бөлінеді
Сперматогенездің өсу дәуірінде:
аталық жасушалар I ретті сперматоциттер деп аталады
аталық жасушалар сперматогонийлер деп аталады
диплоидтық күйінен гаплоидтық күйіне ауысады
гендік материалдың рекомбинациясы ауысады
сперматогонийлер мейоз тәсілімен бөлінеді
Сперматогенездің пісіп-жетілу дәуіріндегі жасушалар:
диплоидтық күйінен гаплоидтық күйіне ауысады
аталық жасушалар сперматогонийлер деп аталады
аталық жасушалар I ретті сперматоциттер деп аталады
II ретті сперматоциттер митоздық тәсілмен бөлінеді
сперматозоидтер деп аталады
Сперматогенездің пісіп-жетілу дәуіріндегі жүретін процестер:
гендік материалдың рекомбинациясы жүреді
хромосомалар диплоидтық күйде болады
сперматогонийлер саны көбейеді, жүреді
сперматогонийлер үлкейеді орташа есеппен үлкейеді
II ретті сперматоциттер митоздық тәсілмен бөлінеді
Сперматогенездің қалыптасу дәуірі:
сперматидалар сперматозоидтарға айналады
хромосомалар диплоидтық күйге ауысады
гендік материалдың рекомбинациясы жүреді
сперматозоидтер митоздық тәсілмен бөлінеді
сперматозоидтер мейоз тәсілімен бөлінеді
Овогенез:
Жұмыртқа жасушаның даму циклі
пісіп-жетілу дәуірі болмайды
төрт дәуірге бөлінеді дамуы
аналық жасушаның даму циклі
бағыттаушы денешіктер болмайды
Овогенездің кебею дәуірі:
аналық жасушалар оогонийлар деп аталады
бұл дәуір жыныстық жетілу кезінде жүреді
аналық жасушалар мейоз жолмен бөлінеді
оогонийлар 1 реттi ооциттерге айналады
бағыттаушы денешіктер пайда болады
Овогенездің өсу дәуірі:
оогонийлар 1 реттi ооциттерге айналады
1 реттi ооциттің көлемі де бірнеше есе өседі
бағыттаушы денешіктер пайда болады
1 реттi ооцит бөлінеді, бірнеше есе өседі
аналық жасуша митоздық жолмен бөлінеді
Овогенездің пісіп-жетілу дәуіріндегі жүретін процестер:
бір ғана жыныс жасушасы, бағыттаушы денешіктер пайда болады
аналық жыныс жасушалар митоздық жолмен бөлінеді
оогонийлар екі рет бөлінеді, бағыттаушы денешіктер пайда болады
хромосомалар диплоидтық күйде болады, денешіктер пайда болады
бағыттаушы денешіктердегі хромосомалар гаплоидты
Аналық жыныс жасушасының негізгі ерекшелігі:
жасушалық центр болмайды
өз бейімен қозғала алады
ең ірі және анық гапенга
аналық жасуша бірдей
қорғаныш қабаты болмайды
Аталық жыныс жасушасының негізгі ерекшеліктері:
жасушалық центр болмайды, аралық бөлім
сары уыз болады, құйрықтан тұрады
бас, мойын, құйрықтан тұрады деп бөлінеді
аталық жыныс каналшықтарында түзіледі
Аталық жыныс жасушасының бас бөлігіндегі ядро:
генетикалық ақпарат көзі
хромосомалар саны диплоидты
ферменттер болады, ферменттер бар
пендикуляр орналасқан жүп центриоль жатады
Аталық жыныс жасушасының бас бөлігіндегі акросома:
құрамында гидролиздеуші ферменттер бар
мембранамен шектелмеген белоктар бар
ядроламалық тордан дамиды делінген
микротүтікшелерден тұрады деп есептелінеді
энергия көзі болып табылады
Тыныс алу пигменттері қайда орналасқан?
эритроциттер
лейкоциттер
митохондрияда
лейкопластар
ферменттер
Тыныс алу ферменттері қайда орналасқан?
митохондрияда
өкпеде
мида
эритроцитте
лейкоцитте
Адам организмінде қандай органикалық зат қора жинақталады?
май, көмірсу
белок, фермент
гормон, белок
фермент, май
матрикс, май
Аталық жыныс жасушаларының дамуы қалай аталады?
сперматогенез
оогенез
митоз
мейоз
Митоз кезінде хромосома саны қалай өзгереді?
қ unchanged қалады
өзгеріс байқалмайды
көбейеді
азаяды
зақары
Аналық жыныс жасушасының дамуы қалай аталады?
оогенез
сперматогенез
рагметогенез
эмбриогенез
фосфогеногенез
Жасуша орталығын кімдер ашты?
Жасушалар сперматогонийлер деп аталады
Жасушалар деп аталады
II ретті сперматоциттер митоздық тәсілмен бөлінеді
Сперматозоид деп аталады
Сперматогенездің пісіп-жетілу дәуіріндегі жүретін процестер:
Сперматогониилер саны көбейеді, жүреді:
Гендік материалдың рекомбинациясы жүреді
Хромосомалар диплоидтық күйде болады
Сперматогониилер саны көбейеді, жүреді
Сперматогониилер ұрпақтылығы орташа есеппен үдейді
II ретті сперматоциттер митоздық тәсілмен бөлінеді
Сперматогенездің қалыптасу дәуірі:
Сперматидалар сперматозоидтарға айналады
Хромосомалар диплоидтық күйге ауысады
Гендік материалдың рекомбинациясы жүреді
Сперматоциттер митоздық тәсілмен бөлінеді
Сперматоциттер мейоз тәсілмен бөлінеді
Овогенез:
Жұмыртқа жасушаның даму циклі
Пісіп-жетілу дәуірі болмайды
Тек дәуірге бөлінеді дамуы
Аталық жасушаның даму циклі
Бағыттаушы денешіктер болмайды
Овогенездегі кебею дәуірі:
Аналық жасушалар оогонийлер деп аталады
Бұл дәуір жұмыртқалық жетілу кезінде жүреді
Аналық жасушалар мейоз жолмен бөлінеді
Оогонийлер I ретті ооциттерге айналады
Бағыттаушы денешіктер пайда болады
Овогенездегі өсу дәуірі:
Оогонийлер I ретті ооциттерге айналады
I ретті ооциттің көлемі де бірнеше есе өседі
Бағыттаушы денешіктер пайда болады
II ретті ооцит бөлінеді, бірнеше есе өседі
Аналық жасуша митоздық жолмен бөлінеді
Овогенездегі пісіп-жетілу дәуіріндегі жүретін процестер:
Бір ғана жыныс жасушасы, бағыттаушы денешіктер пайда болады
Аналық жыныс жасушалар митоздық жолмен бөлінеді деп есептеледі
Оогонийлер екі рет бөлінеді, бағыттаушы денешіктер пайда болады
Хромосомалар диплоидтық күйде болады, денешіктер пайда болады
Бағыттаушы денешіктердегі хромосомалар гаплоидтық болады
Аналық жыныс жасушасының негізгі ерекшелігі:
Жасушалық центр болмайды
Өз бетінше қозғала алады
Ең үлкен аналық гаметa
Өз бетінше жұмыртқа бөлмейді
Қорыталық қабық болмайды
Аталық жыныс жасушасының негізгі ерекшелігі:
Бас, мойын, аралық бөлім, құйрықтан тұрады
Жасушалық центр болмайды, аралық бөлім
Сарғуыз бөлім, құйрықтан тұрады
Бас, мойын, құйрықтан тұрады деп есептеледі
Аталық жыныс каналшықтарында түзіледі
Аталық жыныс жасушасының бас бөлігіндегі ядро:
Аталық жыныс жасушасының бас бөлігіндегі акросома:
құрамында гидролиздеуші ферменттер бар
мембранамен шектелмеген белоктар бар
энцимазмалық тордан дамиды делінген
микротүтікшелерден тұрады деп есептелінеді
энергия көзі болып табылады
Тыныс алу пигменттері қайда орналасқан?
эритроциттер
лейкоциттер
митохондриялар
ферменттер
Ас қорыту ферменттері қайда орналасқан?
митохондрияда
ядро
мида
эритроцитте
лейкоцитте
Адам организмінде қандай органикалық зат қоры жиналады?
май, көмірсу
белок, фермент
гормон, белок
фермент, май
матрикс, май
Аталық жыныс жасушаларының дамуы қалай аталады?
сперматогенез
оогенез
митоз
мейоз
