NEW
Font size
Worksheetsинклузив
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
МШ балаларды оқуға қабылдайтын жалпы білім беретін мектептердің кітапханалары келесі құралдармен толығуы керек:
Арнайы құрылғылар.
Арнайы оқулықтар.
Арнайы техника.
Көркем әдебиет.
Білім алу қажеттілігі ерекше баланы жалпы білім беру ортасына интеграциялауда екерілуі қажет «ішкі» жағдайлар:
Баланың жасына сай жалпы физикалық даму деңгейі.
Интеграцияланған балаға білікті көмек, қолдау көрсету мүмкіндігі
Ата-аналарды баласын сау балалармен бірге оқытуға мәжбүрлеу.
Баланың интеграцияланған оқыту жағдайына психологиялық даярлығы.
Білім алу қажеттілігі ерекше баланы жалпы білім беру ортасына интеграциялауда екерілуі қажет «сыртқы» жағдайлар:
Ата-аналарды баласын сау балалармен бірге оқытуға мәжбүрлеу.
Бұзылуларды ерте анықтау және бала өмірінің алғашқы айларынан бастап түзету жұмыстарын бастау.
Баланың жасына сай жалпы физикалық даму деңгейі.
Баланың жасына сай психикалық-физикалық және тілдік даму деңгейі.
:Мэйнстримингте (mainstreaming)
Мүгедек оқушылар ересектермен араласады.
Мүгедек оқушылар өзге құрбыларымен әртүрлі бос уақытын өткізу бағдарламалары кезінде араласады.
Мүгедек оқушылар ешкіммен қатынаспайды.
Мүгедек оқушылар өзге құрбыларымен күнделікті сабақтарда араласады.
Инклюзивті білім берудегі кадрлық мәселелер:
Жалпы мектептің МШ қажеттілігіне сәйкес материалдық-техникалық жабдықталудың жеткіліксіздігі.
Жалпы мектеп бағдарламаларының БАҚЕ бала қажетіне сәйкес келмеуі.
Қолайлы білім стандарттарының болмауы.
Жалпы мектептердегі мұғалімдердің арнайы даярлығының болмауы.
Инклюзивті білім берудің оң жақтары:
Сау адамның өз мүмкіндігін анықтау қабілетінің дамуы.
Дискриминацияның болмауы.
Сау адамның тұлғалық дамуы.
Сау адамның денсаулығының , өздігінен әрекеттену қабілетінің дамуы.
Инклюзивті білім берудің теріс жақтары:
Әлеуметтік-экономикалық жағдайлар мен қоғамның төмен санасын есепке алсақ, әзірше өте баяу дамып келеді.
Экономикалық негізі жоқ.
Мүлдем енгізілмейді.
Құқықтық негізі жоқ.
Инклюзивті білім беруді енгізудегі ресурстық кедергілер:
МШ адамдардың қоғамға интеграциалануды қаламауы.
Мамандардың еңбекақысының төмендігі.
Тұрғындардың жағымсыз көзқарастары, қорқыныштары мен теріс сенімдері.
Арнайы және жалпы білім беру мекемелері мамандарының бәсекелестігі.
Дефектолог маман немесе арнайы педагогтың кәсіби келбеті:
Эрудиция және жігерлілік.
Балаға құрмет және елгезектік.
Әдептілік пен толеранттылық, баланың қиын мәселесін түсіну.
Байсалдылық пен тіл табысқыштық.
Сынып жетекшісінің міндеті:
Мектепті арнайы техникалық құралдармен жабдықтау.
Оқу үдерісі шеңберінде оқушыларға көмек көрсету.
Логопед пен дефектологтың жұмыстарын қадағалау.
ПМПк ұйымдастыру мен өткізу.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт-интеграцияланған инклюзивті білім беруді дамыту:
Үшінші бағыт.
Төртінші бағыт.
Бірінші бағыт.
Екінші бағыт.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт- балалардың психикалық-физикалық ерекшеліктеріне сәйкес көпнұсқалы білім беру стандарттарын жасау және соған сәйкес білім алу жағдайларын туғызу:
Үшінші бағыт.
Төртінші бағыт.
Бірінші бағыт.
Екінші бағыт.
ҚР МШ балаларға білім беру жағдайларын жасауда басымдылыққа ие бағыт- балалардың дамуындағы ауытқуларды ерте анықтау және түзету жұмыстарын да мүмкіндігінше ерте кезеңде ұйымдастыру:
Бірінші бағыт.
Екінші бағыт.
Үшінші бағыт.
Төртінші бағыт.
Бұл категориядағы білім алу қажеттілігі ерекше балаларға жеке білім беру бағдарламасы құрылады:
Фронтальды, инклюзивті түрде оқытылатын МШ балаларға, оның ішінде мүгедек балалар да кіреді.
Оралман балаларға.
Эмигранттардың балаларына.
Тілдік кедергілері бар балаларға (өзге тілді).
Бұл сипат инклюзивті тәжірибені жүзеге асыратын маманға тән емес:
Өзгерістерге даярлық.
Жаңа арнайы білімдерді меңгеру.
Маманданудың шектеулі шеңберінде қалу.
Мамандар командасында жұмыс істеуге даярлық.
Білім берудегі мониторинг:
Оқушылармен бақылау жұмыстарын өткізу жүйесі
Білім беру жүйесі туралы ақпарат жинау және қорыту.
Оқушылардың білімдерін тексеру жүйесі.
Оқушылармен бақылау тестін өткізу жүйесі.
Мектеп дирекциясы осындай сараптамалық есеп негізінде оқу-тәрбие үдерісінің дамуына қажетті өзгерістерді енгізу туралы шешімдер қабылдайды:
Тестілеу.
Білімді тексеру.
Сауалнама.
Мониторинг.
Ата-аналарға психологиялық қолдау жасайтын ата-аналар ұйымдары:
Мектеп дирекциясы
Ата-аналар клубтары.
Психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттері.
Қоғамдық бірлестіктер.
Экстернальды интеграция:
Экстернатпен оқыту.
Жалпы және арнайы білім берудің интеграциясы.
Экстернаттағы интеграция.
Экстернатты білім беру.
Интернальды интеграция:
Интеграцияланған сабақтар.
Интеграцияланған пәндер.
Жалпы мектептегі интеграция.
Арнайы білім берудің ішіндегі енгізу, кіріктіру.
Қазақстандық білім берудегі қиындықтар:
Инклюзивті білім берудің тиімді моделі жасалмаған.
Қазіргі кезде ешқандай қиындықтар жоқ.
Елеусіз қиындықтар бар.
БАҚЕ балалар инклюзивті жүйеде оқуды қаламайды.
ҚР инклюзивті білім берудің орнауы мен дамуындағы Р.А.Сүлейменованың ролі:
Алғаш рет арнайы білім беру саласының мәселелерін көтерді.
Оның жетекшілігімен инклюзивті білім берудің шетелдік тәжірибесі зерттеліп, нормативтік-құқықтық негізі жасалуда.
Алғаш рет инклюзивті білім беретін мекемелер ашты.
Интеграцияланған білім беруге арналған алғашқы оқулықтарды жазды.
ҚР «Білім берді дамытудың 2011-2020 жж. арналған мемлекеттік бағдарламасының» маңызы:
Алғаш рет БАҚЕ баллардың білім алуы мәселесі қарастырылды.
Алғаш рет МШ балаларды жалпы білім беру үдерісіне кіріктірудің мехинизмдері анықталды.
Алғаш рет арнайы білім берудің мәселелері айтылды.
Алғаш рет аутизм мәселесі қарастырылды.
Білім алу қажеттіліктері ерекше тұлғаларға жататындар:
Күрделі, кешенді кемістігі бар балалар.
Мигрант балалар, босқындар, оралмандар отбасыларының, аз ұлттардың балалары.
Индиго балалар.
Дарынды балалар.
ҚР арнайы білім беру саласының дамуындағы Р.А.Сүлейменованың ролі:
Алғаш рет ҚР балалардың психофизикалық денсаулығын анықтап, олардың контингентін анықтады, соның негізінде МШ балалармен жұмыстың тиімділігі бағаланды.
Алғаш рет арнайы білім беретін мекемелер ашты.
Алғаш рет көмекші мектептер ашты.
Арнайы білім беру жүйесін құрды.
Ата-ана мен баланың біріге орындайтын жұмысы ДМШ баланың белсенді қоғамдық-пайдалы әрекетке араласуын қамтамасыз етеді, оның еңбек ету мүмкіндіктерін мен кәсіптік бағдарын қалыптастырады:
Қоғамдағы тәрбие.
Қоғамдық тәрбие.
Отбасылық тәрбие.
Белсенді тәрбие.
Егер ерте жастан әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзетушілік қолдау көрсетілмесе, физикалық немесе психикалық дамуында тежелу пайда болуы мүмкін 2-3 жастағы бала:
БАҚЕ оқушы.
Өзінің психикалық денсаулығын жоғалту қаупі бар бала.
Өзінің физикалық денсаулығын жоғалту қаупі бар бала.
«Тәуекел» («қауіп») тобындағы бала.
Жалпы мектептерде ДМШ балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау жасау барысында арнайы жабдықталған кабинеттерді пайдаланатын мамандар:
Директордың орынбасары.
Координатор.
Психолог.
Лаборант.
Реабилитациялық орталық МШ балаларға түзетушілік көмекті осындай бағытта жүзеге асырады:
Медикаменттермен қолдау.
Материалдық жағынан.
Кеңес беру бағытында.
Психологиялық-педагогикалық бағытта.
Инклюзивті білім берудің кадрлық жағынан қамтамасыз етілуі:
Педагогикалық кадрлардың біліктілігін жоғарылату бағдарламасын жеңілдету.
Педагогтардың инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеуге даярлығын қамтамасыз ету.
Кадрлардың біліктілігін жоғарылату бағдарламасын өзгерту.
Педагогтардың инклюзивті білім беру жағдайында жұмыс істеу тілегін туғызу.
Инклюзивті білім берудің әдіснамалық және оқу-әдістемелік негіздері:
Оқу жоспарларын, БАҚЕ балалардың оқу бағдарламаларын бейімдеу.
Арнайы білім берудің әдіснамалық негіздерін даярлау.
Жалпы білім берудің әдіснамалық негіздерін даярлау.
Оқу ғимараттарын бейімдеу.
Бұл модельге сәйкес, қоғам ДМШ адамдардың білім алу және даму қабілеттері барлығын мойындап, оларға түзету-педагогикалық көмек жағдайларын туғызады:
«Даму» моделі.
«Науқас адам».
«Жартылай адам» моделі.
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам қаржылық ысырап туғызатын экономикалық ауыртпалық ретінде қарайды:
«Ауыртпалық туғызушы қайырымдылық нысаны» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
«Даму» моделі.
«Инертті масса» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам есеймейтін бала ретінде қарайды, яғни оларға тек мүсіркеушілікпен қарайды:
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
«Науқас адам».
«Жартылай адам» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам қауіп ретінде қарайды, яғни қауіпті аластату мақсатында жабық интернаттар мен мекемелер ашады:
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
«Науқас адам».
«Жартылай адам» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
Бұл модельге сәйкес, ДМШ адамдарға қоғам толыққанды емес, жануарға жақын нысан ретінде қарайды:
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
«Науқас адам».
«Жартылай адам» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
Бұл модельге сәйкес, қоғамдық пікірше ДМШ адамдар емдеуді қажет ететін науқас ретінде қарастырылады:
«Қоғамға қауіп туғызушы» моделі.
«Науқас адам».
«Жартылай адам» моделі.
«Аяныш нысаны» моделі.
Инклюзивті білім берудің қағидалары:
Адам өмірінің даму аясын кеңейтетін жан- жақтылық емес.
Адамдардың барлығы бірдей бір-бірін қажет етпейді.
Барлық адам бір-бірін қажет етпейді.
Барлық адам бір-біріне қажет.
Инклюзивті білім берудің қағидалары:
Әрбір адам сезуге қабілетті емес.
Адам құндылығы толықтай оның қабілетіне байланысты.
Адам құндылығы оның қабілеті мен жетістіктеріне байланысты емес.
Адам құндылығы толықтай оның жетістіктеріне байланысты.
Физиологиялық толеранттылық:
Ересектерге деген қатынас.
Физикалық кемістігі барларға деген қатынас.
Балаларға деген қатынас.
Мектеп жасына дейінгі балаларға деген қатынас.
Діни толеранттылық:
Дінге сенушілер мен сенбеушілердің өзара түсіністіктері.
Діни фанатизм.
Қандай да бір дінді, оның құндылықтары мен дәстүрлерін орнату.
Белгілі бір дін өкілдеріне басымдылық беру.
Саяси толеранттылық:
Тоталитарлық режим саясаты.
Азаматтардың өмірін бақылау.
Өзге дүниетанымдар мен пікірлердің де барлығын түсіну.
Азаматтарды үкімет тарапынан үнемі бақылау.
Жасқа сай толеранттылық:
Егде жастағы адамдарға төзімділік көрсету.
Егде адамдардың жастарды жақсы түсінуі.
Егде адамдардың жастарды түсінбеуі.
Егде жастағы адамдарға құрмет көрсетпеу.
Гендерлік толеранттылық:
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
МШ адамға деген төзімділік.
Бір жынысты некелерді қолдау.
Бір жыныс өкілінің екінші жыныс өкілінен артықшылығы бар деген идеяның болмауы.
Этникалық немесе ұлтаралық толеранттылық:
Өзге ұлт өкілдеріне сенімсіздік таныту.
Өзге нәсіл өкілдері туралы алдын ала біржақты пікірде болу.
Өзге нәсіл өкілдері туралы біржақты пікір білдірмеу.
Әртүрлі ұлт өкілдері туралы алдын ала біржақты пікір білдірмеу.
Әлеуметтік толеранттылық:
Адамды құрметтеу.
Адам құқығы мен бостандығын мойындау.
Тұлғаның қоғамның әртүрлі әлеуметтік топтарының мүшелерімен серіктестік қатынаста болуы.
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
Тұлғалық толеранттылық:
Адам бостандығын мойындау.
МШ адамды қабылдауға мәжбүрлік.
МШ адамдарды қабылдамау.
МШ адамға деген төзімділік.
Тұлғалық, әлеуметтік, гендерлік, саяси, физиологиялық, ұлтаралық, бұл толеранттылықтың ... болып табылады:
Мақсаттары.
Түрлері.
Қағидалары.
Міндеттері.
Толеранттылық:
Әлеуметтік әділетсіздіктеге төзімділік.
Өз сенімдеріңнен бас тартып өзгенің дүниетанымын қабылдау.
Өзгенің дүниетанымы мен сеніміне кешіріммен қарау.
Өзге дүниетанымға, өмір сүру салтына, мінез-құлыққа, салт-дәстүрге төзімділік, құрмет таныту.
Түзету-педагогикалық қолдауды қамтамасыз ететін маман:
Ұйымдастырушы педагог.
Пән мұғалімі.
Әлеуметтік педагог.
Педагог – психолог.
