Font size
S
M
L
XL
Worksheetsлексикология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Name
Class
Date
1.
Синоним сөзіне балама сөз:
a)
Мағыналас, мәндес
b)
Омоним
c)
Антоним
d)
Көп мағыналы
2.
Синоним дегеніміз:
a)
Дыбысталуы, айтылуы басқа, мағынасы жуық сөздер
b)
Айтылуы бірдей, жазылуы бөлек сөздер
c)
Мағыналары қарама-қарсы сөздер
d)
Дыбысталуы бірдей, мағынасы әртүрлі
3.
Синонимдердің түрлері:
a)
Лексикалық синонимдер
b)
Морфологиялық синонимдер
c)
Синтаксистік синонимдер
d)
Фонетикалық синонимдер
e)
Орфографиялық синонимдер
4.
Синонимді зерттеген ғалым:
a)
Ә.Болғанбаев
b)
А.Байтұрсынұлы
c)
Қ.Жұбанов
d)
М.Балақаев
5.
Синоним көп жасалатын сөз таптары:
a)
Зат есім
b)
Сын есім
c)
Етістік
d)
Сан есім
e)
Есімдік
6.
Синонимдер екі түрлі қызмет атқарады:
a)
Бірін-бірі алмастыруға бейім келеді
b)
Бірі екіншісін нақтылап отырады
c)
Стильдік реңк береді
d)
Грамматикалық функциясы бар
e)
Тек еліктеу үшін қолданылады
7.
Сөзжасам тәсілдері арқылы жасалған синонимдер:
a)
Басшы, жетекші
b)
Ажарлау, өңдеу
c)
Ел, халық
d)
Үлкен, киелі
e)
Ақ, қара
8.
Кірме сөздер арқылы пайда болған синоним:
a)
Халық, жұрт
b)
Зым-зия, ұшты-күйлi
c)
Ақиқат, шындық
d)
Тау, биік
e)
Кітап, кітапша
9.
Сөзжасам тәсілдерімен берілген синонимдік қатар:
a)
Ұсақтау, майдалау
b)
Кедей-кепшік, жарлы-жақыбай
c)
Үлкен, биік
d)
Жақсы, керемет
e)
Кедей, бай
10.
Синонимдер:
a)
Бағалы, құнды, қымбат
b)
Жаман, арам
c)
Керемет, тамаша
d)
Үлкен, биік
e)
Қиын, қиындық
11.
Синонимдер түрлі жолдармен пайда болған:
a)
Көп мағыналы сөздерден
b)
Сөзжасам тәсілдері арқылы
c)
Кірме сөздер арқылы
d)
Айтылу арқылы
e)
Тарихи сөздерден
12.
Кірме сөздер арқылы жасалған синонимдер:
a)
Ақиқат, шындық
b)
Мейман, қонақ
c)
Ел, халық
d)
Үлкен, киелі
e)
Тау, биік
13.
Плеонастикалық тәсiлмен берілген синоним:
a)
Қыршын жас
b)
Жайдары, жарқын мінез
c)
Ақылды зерделі
d)
Үлкен биік
e)
Кішкентай, майда
14.
Синонимдік қатардағы мағынаны айқын аңғартатын сөз:
a)
Доминант сөз
b)
Көмекші сөз
c)
Қосымша сөз
d)
Анықтауыш
e)
Қимыл есім
15.
Плеоназм жолымен жасалған синонимдер:
a)
Айдын, шалқар көл
b)
Заңғар, биік тау
c)
Сөзшең, сөзуар
d)
Ақылды зерделі
e)
Үлкен биік
16.
Фразеологиялық синонимдер:
a)
Қас пен көздің арасында
b)
Көзді ашып жұмғанша
c)
Қас қағым сәтте
d)
Бірден, дереу
e)
Жедел, шапшаң
17.
Омоним дегеніміз:
a)
Мағынасы бөлек, дыбысталуы бірдей сөздер
b)
Мағынасы бірдей, айтылуы әртүрлі
c)
Мағыналары қарама-қарсы
d)
Дыбысталуы бірдей, мағынасы әртүрлі емес
18.
Қазақ тіліндегі омонимдер мағыналарына, формаларына қарай бөлінеді:
a)
Лексикалық омонимдер
b)
Лексика-грамматикалық омонимдер
c)
Аралас омонимдер
d)
Фонетикалық омонимдер
e)
Орфографиялық омонимдер
19.
Полисемантизмнің омонимдерден айырмашылығы:
a)
Мағыналық негізінде жатыр
b)
Бір сөз табына қатыстылығы
c)
Дыбысталуы бойынша ерекшеленеді
d)
Тек бір сөз табына қатысты
e)
Жазылуымен ерекшеленеді
20.
Омоним бола алатын сөз:
a)
Айт
b)
Тартпа
c)
Үй
d)
Кітап
e)
Жол
21.
Сөйлемдегі омоним:
a)
Атқалы тұрған оғын атпады
b)
Мен жаңа кітап алдым.
c)
Көшеге шығып кеттім.
d)
Мейірімді бола білу керек
22.
Туынды омонимдер:
a)
Айналма
b)
Тігіс
c)
Желік
d)
Үлкен
e)
Кітап
23.
Омофондар:
a)
Көнбе және көмбе
b)
Көк және көк
c)
Сөз және сөз
d)
Ел және ел
24.
Омонимі бар сөйлем:
a)
Нағыз толған айды айдың ортасында көруге болады
b)
Мен мектепке бардым.
c)
Кітап үстелдің үстінде тұр.
d)
Далада қар жауды.
25.
Омоним бола алатын сөз:
a)
Мін
b)
Бөлме
c)
Кіріс
d)
Үй
e)
Кітап
26.
Омоним жасайтын жұрнақтар:
a)
-Ыс, -іс, -с
b)
-Ық, -ік, -қ, -к
c)
-лық
d)
-шалық
27.
Антоним дегеніміз:
a)
Мағыналары бір-біріне қарама-қарсы
b)
Мағыналары ұқсас сөздер
c)
Сөздің дыбысталуы бірдей
d)
Тек зат есімдерге қатысты
28.
Антонимдер сөздігінің авторы:
a)
Ж.Мусин
b)
А.Байтұрсынұлы
c)
Ә.Болғанбаев
d)
Қ.Жұбанов
29.
Зат есім антоним:
a)
Бақ, сор
b)
Әділет, қиянат
c)
Байлық, кедейшілік
d)
Үлкен, кішкентай
e)
Жақсы, жаман
30.
Сын есімнен болған антоним:
a)
Адал, арам
b)
Жақсы, жаман
c)
Араз, тату
d)
Ақылды, ақымақ
e)
Жылы, суық
31.
Үстеуден жасалған антоним:
a)
Ілгері, кейін
b)
Әрі, бері
c)
Кеше, бүгін
d)
Жақын, алыс
e)
Жақсы, жаман
32.
Туынды зат есім антонимдер:
a)
Тарлық, кеңдік
b)
Жастық, кәрілік
c)
Үлкендік, кішкентайлық
d)
Жылдық, айлық
e)
Кітаптық, дәптерлік
33.
Мақалдағы антонимдер:
a)
Мың досың болса да аз, бір қасың болса да көп
b)
Қорлық өмірден ерлік өмір артық
c)
Ер бір рет өледі, қорқақ мың рет өледі
d)
Кітап көп болса да қызық жоқ
e)
Дала кең болса да қорқынышты
34.
Оксюморон:
a)
Өлі сәуле
b)
Тірі өлік
c)
Тәтті мұң
d)
Ақылды адам
35.
Сөздік құрамындағы сөздер қолданылу жиілігіне қарай бөлінеді:
a)
Актив және пассив сөздер
b)
Негізгі және қосымша сөздер
c)
Көп қолданылатын және сирек
d)
Кірме және туынды
36.
Негізгі сөздік қорға тән белгілердің бірі:
a)
Сөз тудыруға ұйытқы болатындығы
b)
Тек зат есімдерге тән
c)
Жай сөйлемде ғана қолдану
d)
Дыбысталуға тәуелді
37.
Пассив сөздерге жатады:
a)
Тар көлемде қолданылатын термин сөздер
b)
Көнерген сөздер, тарихи сөздер
c)
Диалектизмдер, неологизмдер
d)
Күнделікті қолданылатын сөздер
e)
Қарапайым сөздер
38.
Негізгі сөздік қор дегеніміз:
a)
Сөздік құрамның ең басты бөлігі, негізгі ұйытқысы
b)
Сөздік құрамның бір бөлігі
c)
Кірме сөздер
d)
Диалект сөздер
39.
Негізгі сөздік қордың үшінші басты белгісі:
a)
Жалпыхалықтық сипатында
b)
Сөздік құрамның көлемі
c)
Кірме сөздер
d)
Тек әдеби тілге тән
40.
Актив сөздер дегеніміз:
a)
Күнделікті өмірде үнемі қолданылатын сөздер
b)
Сирек қолданылатын сөздер
c)
Диалект сөздер
d)
Кірме сөздер
41.
Негізгі сөздік қорға тән басты белгілер:
a)
Сөз тудыруға ұйытқы болатындығы
b)
Жалпыхалықтық сипатында
c)
Тек зат есімдерге тән
d)
Кірме сөздер
e)
Диалектизмдер
42.
Түркі тілдеріне ортақ сөздерге:
a)
Жалпытүркілік лексика жатады
b)
Зат есімдер
c)
Сын есімдер
d)
Етістік
43.
Түркі тілдеріне ортақ сөздердің түрлері:
a)
Адамның дене мүше атаулары
b)
Туыстық атаулар
c)
Мал, жан-жануар атаулары
d)
Кірме сөздер
44.
Сөздік құрамдағы кірме сөздер:
a)
Араб тілі
b)
Монғол тілі
c)
Орыс тілі
d)
Қазақ тілі
e)
Түрік тілі
45.
Араб тілінен енген сөздер:
a)
Әдебиет, әліппе
b)
Бақыт, кітап
c)
Кітап, дәптер
d)
Үй, қора
e)
Мектеп, балабақша
46.
Тілімізге араб-парсы сөздері үш сала бойынша енген:
a)
Ғылым мен мәдениетке байланысты
b)
Үй-тұрмысы, саудаға байланысты
c)
Дінге байланысты
d)
Ел мен жер
47.
Орыс тілінен кірген сөз:
a)
Сот
b)
Жәшік
c)
Бәтеңке
d)
Үй
e)
Кітап
48.
Араб-парсы тілдерінен ауысқан сөз:
a)
Тәрбие
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
49.
Кірме сөздер:
a)
Басқа тілден енген сөздер
b)
Диалектизмдер
c)
Арго сөздер
d)
Жаргон
50.
«Сөзі жоғалған жұрттың өзі де жоғалады»:
a)
Ахмет Байтұрсынов
b)
Мұхтар Әуезов
c)
Абай Құнанбаев
d)
Жамбыл Жабаев
51.
Диалект сөздер дегеніміз:
a)
Сөйлеу тіліндегі жергілікті ерекшеліктер
b)
Кірме сөздер
c)
Жаргон сөздер
d)
Актив сөздер
52.
Диалект сөздер:
a)
Әйдік
b)
Сым
c)
Оттық
d)
Үй
e)
Кітап
53.
Сөйлемдегі диалект сөз:
a)
Бүгін азанда ерте ояндым
b)
Кітап үстелде тұр.
c)
Мен мектепке бардым.
d)
Көшеге шығып кеттім.
54.
Диалектiлiк синонимдер:
a)
Аданас, ағайындас
b)
Сәкі, табшан
c)
Үлкен, биік
d)
Кітап, дәптер
e)
Жақсы, керемет
55.
«Кішкентай» сөзінің диалектісі:
a)
Кіттай
b)
Мұқымдай
c)
Кіші
d)
Майда
e)
Ұсақ
56.
Кәсiби сөздер:
a)
Бәдiрен
b)
Атыз
c)
Жүйек
d)
Үй
e)
Кітап
57.
Кәсіби сөздер берілген:
a)
Көсек, өсім су, балдақ
b)
Қоза, шиіт, пәрік
c)
Үй, қора
d)
Кітап, дәптер
e)
Су, көл
58.
Кәсіби сөз дегенiмiз:
a)
Белгілі бір кәсіпке байланысты туған сөздер мен сөз тіркестері
b)
Кәсіп түрлеріне байланысты туындаған сөздер
c)
Кірме сөздер
d)
Диалект сөздер
59.
Әлеуметтік лексика түрлері:
a)
Жаргон сөз
b)
Арго сөз
c)
Кітаптық сөздер
d)
Диалект сөздер
e)
Актив сөздер
60.
Жаргон сөздер:
a)
Базар жоқ
b)
Майданшық
c)
Сүпен
d)
Үлкен
e)
Кітап
61.
Арго:
a)
Әлеуметтік және кәсіби шағын топқа түсінікті тіл
b)
Кірме сөздер
c)
Диалект сөздер
d)
Актив сөздер
62.
Табу сөздер:
a)
Тыйым салынған сөздер
b)
Атын тура айтуға болмайтын сөздер
c)
Үй, кітап
d)
Кітап, дәптер
e)
Дала, таулар
63.
Табу:
a)
Еркежан
b)
Айдарлым
c)
Тетелес
d)
Үй
e)
Кітап
64.
Сөйлемде табу сөздер берілген:
a)
Сарқыраманың бер жағында маңыраманы ұлыма жеп жатыр екен
b)
Мен мектепке бардым.
c)
Кітап үстелде тұр.
d)
Далада қар жауды.
65.
«Кекілдім», «Төре жігіт» сөздері:
a)
Табу сөздер
b)
Тыйым сөздер
c)
Үй
d)
Кітап
e)
Дала
66.
Табу сөзімен берілген ауру аттары:
a)
Әулие
b)
Мейман
c)
Қорасан
d)
Дала
e)
Үй
67.
Жылан сөзін табумен атаған:
a)
Ала жіп
b)
Ұзын құрт
c)
Түйме
d)
Үй
e)
Кітап
68.
Эвфемизм дегеніміз:
a)
Сыпайы, жұмсақ сөздер
b)
Әдептілікке байланысты туған сөздер
c)
Дұрыс емес сөздер
d)
Кірме сөздер
e)
Диалект сөздер
69.
Эвфемизмдер:
a)
Қолды болды
b)
Демі бітті
c)
Кітап, дәптер
d)
Үй, қора
e)
Дала
70.
Эвфемизм сөздер:
a)
Құлағының мүкісі бар
b)
Аяғының ақауы бар
c)
Үй
d)
Дала
e)
Кітап
71.
Үйлену мен тұрмыс құруға байланысты эвфемизмдер:
a)
Баласын аяқтандыру
b)
Қолына құс қондыру
c)
Бөпелі болу
d)
Үйлену
e)
Тұрмыс құру
72.
Адамның жағымсыз қарым-қатынасын білдіретін эвфемизм:
a)
Ұзын құлақ
b)
Аузы жеңіл
c)
Қолының жымысқысы бар
d)
Жақсы
e)
Достық
73.
Дисфемизм дегеніміз:
a)
Дөрекі сөздермен ауыстырып айту
b)
Эвфемизм
c)
Кірме сөз
d)
Жаргон
74.
Дисфемизмдер:
a)
Боқ басында қалды
b)
Боқтан өзгені сөз қылды
c)
Үй
d)
Кітап
e)
Дала
75.
Дисфемизм қолданыста:
a)
Әдеби тілдің үлгісіне жатпайды
b)
Кірме сөздер
c)
Диалект сөздер
d)
Жаргон
76.
Дөрекі сөз:
a)
Қолынан боқ келмейді, боғы ботқа
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
77.
Дисфемизм көркем шығармада:
a)
Ауызекі сөйлеу үлгісі ретінде қолданылады
b)
Эмоциялық мәнде кейіпкер тілінде кездеседі
c)
Үй
d)
Кітап
78.
Дисфемизмді тіркес:
a)
Бұт артар
b)
Боғымен жасты баламен ойнады
c)
Ақсақ адам
d)
Кітап
e)
Дала
79.
Ауызекі сөйлеу тілінің лексикасы:
a)
Тұрмыстық-қарапайым лексика
b)
Варваризмдер
c)
Әдеби-сөйлеу лексикасы
d)
Кітап
e)
Үй
80.
Қарапайым сөздер:
a)
Шикі өкпе
b)
Сұмырай
c)
Су ми
d)
Кітап
e)
Үй
81.
Көркем шығармада кездесетін варваризмдер:
a)
Фрау
b)
Мадам
c)
Мистер
d)
Үй
e)
Кітап
82.
Ауызекі сөйлеу тілінде тілді шұбарлайтын варваризмдер:
a)
Конечно
b)
Значит
c)
Кітап
d)
Үй
83.
Эксперссивтік-эмоционалды лексика:
a)
Көркем әдебиетте қолданылады
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
e)
Диалект
84.
Морфологиялық жолмен жасалған эмоционалды лексика:
a)
Масқара
b)
Құлыншақ
c)
Ботақан
d)
Үй
85.
Эксперссивтік-эмоционалды сөздер:
a)
Айналайын
b)
Жексұрын
c)
Қылқию
d)
Үй
86.
Сөздік құрамдағы сөздер қолданылу жиілігіне қарай:
a)
Актив сөздер
b)
Пассив сөздер
c)
Кітап
d)
Үй
e)
Дала
87.
Сөздер көнеру сипаты мен қолданылу ерекшелігіне байланысты:
a)
Архаизмдер
b)
Историзмдер
c)
Актив
d)
Пассив
e)
Диалект
88.
Историзм сөздер:
a)
Барымта, шабарман, атшабар
b)
Қосын, ақберен, наркескен
c)
Үй
d)
Кітап
e)
Дала
89.
Тарихи сөздер қатары:
a)
Қорамсақ, жасақ, айбалта, дулыға
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
90.
Архаизм сөздер:
a)
Ұрын бару
b)
Сауын айту
c)
Жылу жинау
d)
Үй
e)
Кітап
91.
Тілімізде архаизмдер кездеседі:
a)
Салт-сана, әдет-ғұрыпқа қатысты
b)
Киім-кешек, ыдыс-аяқ атаулары
c)
Үй тұрмысына, мал атауларына
d)
Кітап
e)
Дала
92.
Архаизм:
a)
Ақсарбас
b)
Бұзаушық
c)
Үй
d)
Кітап
e)
Дала
93.
Терминге берілген анықтама:
a)
Ғылым мен техникаға қатысты арнаулы сөздер
b)
Диалект сөз
c)
Жаргон
d)
Кірме сөз
94.
Фразеологиялық тізбектер:
a)
Қалам қас, ай қабақ, күміс көмей
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
e)
Таулар
95.
Фразеологизмдердің сөз таптарына қатыстылығы:
a)
Етістік мағыналы фразеологизмдер
b)
Есім мағыналы фразеологизмдер
c)
Зат есім
d)
Сын есім
e)
Үстеу
96.
Қара қылды қақ жарған тіркесінің мағынасы:
a)
Әділ, турашыл
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
97.
Фразеологизм мен сөздің ұқсастығы:
a)
Даяр қалпында қолданылуы мен белгілі бір ұғымды беруі
b)
Үй
c)
Кітап
d)
Дала
98.
Фразеологиялық антонимдер:
a)
Ақ жүрек – қара жүрек, аузы берік – аузы ашық
b)
Бетінен оты шықты, беті бүлк етпеді
c)
Жүрек жұтқан, су жүрек
d)
Үй
e)
Кітап
99.
Синоним фразеологизмдер:
a)
Бармағынан бал тамған
b)
Алтын қол
c)
Кітап
d)
Дала
e)
Үй
100.
Фразеологизмнің варианты:
a)
Дәулет қону, дәулет біту
b)
Азуы алты қарыс, азуы кере қарыс
c)
Мойнына су кету, мойнына су құйылу
d)
Үй
e)
Кітап
Reset
