wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Untitled Quiz

Total questions: 45

Worksheet time: 23mins

Name
Class
Date
1.

Ekstraksiya jarayonida modda qaysi fazadan qaysi fazaga o‘tadi?

a)

Suvli fazadan organik fazaga o‘tadi

b)

Organik fazadan gaz fazaga o‘tadi

c)

Gaz fazadan suvli fazaga o‘tadi

d)

Qattiq fazadan organik fazaga o‘tadi

2.

Reekstraksiya qanday jarayon?

a)

Qattiqdan gazga o‘tkazish

b)

Gaz fazadan suvli fazaga o‘tkazish

c)

Suvli fazadan organik fazaga o‘tkazish

d)

Organik fazadan suvli fazaga o‘tkazish

3.

Gidrometallurgiyada ekstraksiya va ionalmashuvning roli nimada?

a)

Yuqori konsentratsiyali eritma olishda

b)

Xossalari yaqin birikmalarni ajratishda

c)

Metallni eritmadan bug‘lantirishda

d)

Elektroliz katodini qotirishda

4.

Ekstragent ta’rifi to‘g‘ri berilgan javobni tanlang.

a)

Ajratishdan keyingi suvli faza nomi

b)

Ajratiladigan ion bilan birikma hosil qiluvchi organik modda

c)

Metallni qattiq holatda tutuvchi reagent

d)

Gazda eruvchan noorganik tuzlar majmui

5.

Quyidagilardan qaysi biri ekstraksiya diagrammidagi organik faza natijasi?

a)

Reekstrakt — organik faza natijasi

b)

Ekstrakt — organik faza natijasi

c)

Rafinat — organik faza natijasi

d)

Regeneratsiya — organik faza natijasi

6.

Rafinat nimani bildiradi?

a)

Ekstraksiyadan keyingi organik faza

b)

Ekstraksiyadan keyingi suvli faza

c)

Regeneratsiyadan keyingi qattiq faza

d)

Reekstraksiyadan keyingi organik faza

7.

Regeneratsiya jarayonining maqsadi nima?

a)

Ekstragentning dastlabki xossalarini tiklash

b)

Gaz fazani siqish orqali tozalash

c)

Metallni bug‘lantirib ajratish

d)

Organik fazani suvga qaytarish

8.

Taqsimlanish koeffitsiyenti D qanday ta’riflanadi?

a)

Organik fazadagi umumiy konsentratsiyaning suvli fazaga nisbati

b)

Suvli fazadagi umumiy konsentratsiyaning organik fazaga nisbati

c)

Ekstragent narxining eritma zichligiga nisbati

d)

Organik faza hajmining suvli faza hajmiga nisbati

9.

Ajralish koeffitsiyenti β nimani ifodalaydi?

a)

Ikki moddaning taqsimlanish koeffitsiyentlari nisbatini

b)

Organik faza hajmini

c)

Suvli faza tarkibidagi ionlar sonini

d)

Regeneratsiya samaradorligini

10.

Ajratish darajasi ε qanday kattaliklarga bog‘liq?

a)

Gaz bosimi va harorat koeffitsiyenti

b)

Organik va suvli fazalardagi konsentratsiyalar

c)

Organik va suvli fazalar hajmlari

d)

Ekstragentning oksidlanish darajasi

11.

Ekstraksiya sxemasi bo‘yicha qaysi ketma-ketlik to‘g‘ri?

a)

Metalli eritma → Ekstraksiya → Ekstrakt → Reekstraksiya

b)

Metalli eritma → Reekstraksiya → Rafinat → Ekstraksiya

c)

Ekstrakt → Metalli eritma → Rafinat → Regeneratsiya

d)

Ekstragent → Rafinat → Ekstraksiya → Regeneratsiya

12.

Ekstragentlar qanday asosiy toifalarga bo‘linadi?

a)

Betaraf va ionalmashuv turlari

b)

Koordinatsion va polimer turlari

c)

Anorganik va suvli turlari

d)

Chelat va kompleks turlari

13.

Betaraf ekstragentlar qanday bog‘ hosil qilib metall ionlarini bog‘laydi?

a)

Radikal zanjir bog‘

b)

Kovalent polimerizatsiya bog‘

c)

Ionic dissotsiatsiya bog‘

d)

Donor-akseptor koordinatsion bog‘

14.

Ionalmashuvchi ekstragentlar qanday guruhlarga tasniflanadi?

a)

Kationalmashuvchi va anionalmashuvchi

b)

Chelat va kompleks hosil qiluvchi

c)

Fosforli va oltingugurtli

d)

Suvli va organik fazali

15.

Betaraf ekstragentlarda faol atomlar qaysi element guruhlariga kiradi?

a)

Galyum guruhlari (Ga)

b)

Oltingugurt guruhlari (S)

c)

Fosfor guruhlari (P)

d)

Kislorod guruhlari (O)

e)

Azot guruhlari (N)

16.

Betaraf kislorodli ekstragentning ekstraksiyalash qobiliyati nimaga bog‘liq?

a)

pH o‘lchov usuli

b)

Ion radiusi kattaligi

c)

Suvlilik darajasi

d)

Qutblanganlik darajasi

17.

TBF tarkibidagi qaysi guruhning alkil guruhiga almashishi ekstragentning qutblanganligini oshiradi?

a)

Karbonil guruhining (C=O) qo‘shilishi

b)

Amino guruhining (–NH2) protonlanishi

c)

Sulfid guruhining (S–S) ajralishi

d)

Efir guruhining (P–O) almashishi

18.

Tuz kationi koordinatsiya soni nimani belgilaydi?

a)

Ekstragent molekulalari sonini

b)

Fazalar zichligini

c)

Tuzning eruvchanligini

d)

Suvning ionlanish darajasini

19.

UO2(NO3)2 ning TBF bilan ekstraksiyasida natijaviy kompleks qanday yoziladi?

a)

UO2(NO3)2·2TBF

b)

UO2(NO3)2·NH3

c)

UO2(NO3)2·H2O

d)

UO2(NO3)2·NaCl

20.

Betaraf molekulalar ekstraksiyada nega oson ishlatiladi?

a)

Yuqori betarafligi tufayli

b)

Kuchli ionlanishi tufayli

c)

Metallarga qattiq bog‘lanishi tufayli

d)

Polimerlanishi tufayli

21.

MeNO3 tuzini ekstraksiyalash ko‘rsatkichlarini oshirish uchun eritmaga qanday qo‘shimcha beriladi?

a)

Gidroksid bazasi

b)

NO3− ionlari manbai

c)

NaNO3 qo‘shimchasi

d)

Kerosin suyultirgichi

22.

Kationalmashuv ekstraksiyasi qanday reaktivlar bilan metall kationlarini ajratadi?

a)

Polimerlar va surfaktantlar

b)

Organik kislotalar va ularning tuzlari

c)

Betaraf efirlar va ketonlar

d)

Halogenlar va oksidlovchilar

23.

Kobaltni yog‘ kislotalar natriy tuzi bilan ekstraksiyalashda umumiy tenglama qanday ko‘rinishda?

a)

CoSO4 + RCOONa → CoR + NaSO4

b)

Co2+ + 2Cl− → CoCl2

c)

2RCOOH + Co2+ → R2Co + 2H+

d)

2RCOONa + Co2+ → (RCOO)2Co + Na+

24.

Naften kislotalar tuzlari va Alkilfosfor kislotalar qaysi tur ekstraksiyada ishlatiladi?

a)

Elektrodializda

b)

Anionalmashuvda

c)

Betaraf koordinatsionda

d)

Kationalmashuv ekstraksiyada

25.

Organik kislotalar nega betaraf suyultirgichlarda avval suyultirilib jarayonga yuboriladi?

a)

Qutbsiz muhitda ionlanish kuchayadi

b)

Suvda to‘liq dissotsiyalanadi

c)

Kationlar bilan darhol chelat hosil qiladi

d)

Proton bilan P=O va C=O o‘rtasida vodorod bog‘i hosil qiladi

26.

Fosforli guruh qutblanganligi sababli kislota kationiga necha molekula qo‘shimcha birlasha olishi mumkin?

a)

Oltitagacha molekula

b)

Bir tagina molekula

c)

Ikki tagacha molekula

d)

Yettitagacha molekula

27.

MoO2 2+ kationini D2EGFK bilan ekstraksiyalashda hosil bo‘ladigan kompleksning umumiy xususiyati qaysi?

a)

Ammoniy bilan proton almashish

b)

Halogenlar bilan ion juft hosil qilish

c)

Karbid qatlamlari bilan qoplanish

d)

Fosfat guruhlari bilan ko‘p koordinatsiya

28.

TAO kabi to‘rtlamchi ammoniy asoslari qanday xususiyatga ega bo‘lgani uchun anionalmashuvchi ekstraksiyada qo‘llanadi?

a)

Kuchsiz kislota bo‘lgani uchun ishlatiladi

b)

Neytral bo‘lgani uchun inert hisoblanadi

c)

Kuchsiz asos bo‘lgani uchun mos keladi

d)

Kuchli asos bo‘lgani uchun tuz hosil qiladi

29.

Trialkil benzil ammoniy tuzlari uchun R radikalining tipik zanjir uzunligi qaysi oraliqda bo‘ladi?

a)

R C10–C12 diapazonda bo‘ladi

b)

R C7–C9 diapazonda bo‘ladi

c)

R C4–C6 diapazonda bo‘ladi

d)

R C1–C3 diapazonda bo‘ladi

30.

Quyidagilardan qaysi biri trialkil benzil ammoniy xloridi uchun xalqaro nomlardan biridir?

a)

TBP savdo nomi

b)

Adogen 152 savdo nomi

c)

D2EHPA savdo nomi

d)

Alikvat 336 savdo nomi

31.

TAO tuzlari bilan metall ionlarini ekstraksiyalash mexanizmi nimani almashtirishga asoslanadi?

a)

Qaytaruvchi ekstraksiyaga

b)

Kompleks hosil qilishga

c)

Anion almashinuvi jarayoniga

d)

Kation almashinuvi jarayoniga

32.

TAO bilan ekstraksiyani qanday muhitlarda olib borish mumkin?

a)

Kislotali va ishqoriy eritmada

b)

Faqat kislotali eritmada

c)

Faqat neytral eritmada

d)

Faqat ishqoriy eritmada

33.

Ekstraksiya jarayonini amalga oshirish usullari nechta asosiy turga bo‘linadi?

a)

Bitta umumiy turga bo‘linadi

b)

Ikki asosiy turga bo‘linadi

c)

Uch asosiy turga bo‘linadi

d)

To‘rt asosiy turga bo‘linadi

34.

Davriy usul tanlanishi odatda qaysi sharoitda ma’qul bo‘ladi?

a)

D katta va hajm juda katta bo‘lsa

b)

D kichik va hajm juda katta bo‘lsa

c)

D kichik va hajm nisbatan kichik bo‘lsa

d)

D katta va hajm nisbatan kichik bo‘lsa

35.

Davriy ekstraksiyada aralashtirish odatda qancha vaqt davom etadi va keyin nima kuzatiladi?

a)

30–60 minut va fazalar barqarorlashadi

b)

1–2 minut va organik faza og‘irlashadi

c)

15–20 minut va suvli faza bug‘lanadi

d)

5–10 minut va fazalar ajralguncha kutiladi

36.

Uzluksiz ekstraksiyada qaysi turdagi kolonnalar qo‘llanadi?

a)

Likopchali pulsatsiyali kolonnalar

b)

Nasadkali kolonnalar

c)

Markazga intilma ekstraktorlar

d)

Shlangli gravitatsion kolonnalar

37.

Nasadkali ekstraksiyalash kolonnasida oqimlarning yo‘nalishi va ajralish qanday amalga oshadi?

a)

Ikkala faza pastdan yuqoriga va jo‘rmak yo‘q

b)

Organik pastdan yuqoriga, suvli yuqoridan pastga

c)

Organik yuqoridan pastga, suvli pastdan yuqoriga

d)

Ikkala faza yuqoridan pastga va jo‘rmak orqali

38.

Rasmga qarab nasadkali ekstraktorning asosiy tarkibiy qismlarini aniqlang va oqimlarning yo‘nalishini tushuntiruvchi eng to‘g‘ri javobni tanlang.

a)

Metalli eritma pastdan kiradi, ekstragent yuqoridan kiradi

b)

Har ikki oqim yuqoridan kiradi, ekstrakt pastdan chiqadi

c)

Har ikki oqim pastdan kiradi, suv fazasi yuqoridan chiqadi

d)

Metalli eritma yuqoridan kiradi, ekstragent pastdan kiradi

39.

Likopchali kolonnada pulsatsiya qo‘llanilganda unumdorlik qanday o‘zgaradi?

a)

O‘zgarmaydi, faqat bosim kamayadi

b)

3–4 marta ortadi, dispersiya kuchayadi

c)

2–3 marta kamayadi, fazalar tez ajraladi

d)

1–2 marta ortadi, aralashish sustlashadi

40.

Likopchali kolonnadagi teshikli likopchalarning vazifasi bo‘yicha to‘g‘ri javoblarni tanlang.

a)

Bosim tebranishini butun kolonnaga uzatadi

b)

Eritmani pastga yo‘naltiradi

c)

Qo‘shni likopchalar oqim yo‘nalishiga qarshi qirqimlar hosil qiladi

d)

Organik suyuqlikni yuqoriga yo‘naltiradi

41.

Nasadkali va likopchali kolonnalarda aylanish-ilgarlama (quyun) harakati qanday natija beradi?

a)

Nasadkani ishdan chiqaradi, kolonna to‘xtaydi

b)

Aralashishni yaxshilaydi, ekstragent bilan eritma yaxshi aralashadi

c)

Eritmani yuqoriga, organik fazani pastga yo‘naltiradi

d)

Fazalar aralashishini kamaytiradi, ajralishni tezlashtiradi

42.

Aralashtiruvchi–tindiruvchi ekstraktorda katakchalar guruhlari vazifalarini to‘g‘ri bog‘lang.

a)

Birinchi guruh aralashtiradi, ikkinchi guruh tindiradi

b)

Birinchi guruh tindiradi, ikkinchi guruh aralashtiradi

c)

Har ikkisi faqat aralashtiradi, ajratish tashqarida

d)

Har ikkisi faqat tindiradi, aralashma oldindan tayyor

43.

Aralashtiruvchi–tindiruvchi ekstraktorlarning afzallik va kamchiliklari qaysi juftlikda to‘g‘ri berilgan?

a)

Afzallik: ko‘p bosqich samarali; Kamchilik: fazalar sekin ajraladi

b)

Afzallik: oddiy tuzilma; Kamchilik: katta maydon talab qiladi

c)

Afzallik: yuqori energiya tejamkor; Kamchilik: transport qiyin

d)

Afzallik: tez ajratish; Kamchilik: bosim tebranishi zarur

44.

Markazga intilma ekstraktorida qaysi qismlar mavjudligi ko‘rsatilgan?

a)

Nasadkalar

b)

Teshikli to‘siqlar

c)

Rotor

d)

Val

45.

Likopchali kolonna nasadkaga nisbatan qaysi holatda ko‘proq qo‘llanadi?

a)

Fazalar tez ajralishi talab qilinganda

b)

Dispersiya va aralashish yuqori bo‘lishi kerak bo‘lganda

c)

Bosimsiz oqim kerak bo‘lganda

d)

Faqat bir fazali tizimlarda