wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

КТА - 4

Total questions: 57

Worksheet time: 57mins

Name
Class
Date
1.
Оқыту тәсілі – бұл:
a)
оқытушы мен тыңдаушылар арасындағы нақты білімді, қабілет пен дағдыны беруге және меңгеруге бағытталған қысқа мерзімді өзара әрекеттесу
b)
нәтижесінде оқу мазмұнына сәйкес көзделген білімдер, қабілеттер мен дағдылар беріліп, меңгерілетін, оқытушылар мен тыңдаушылар арасындағы өзара әрекеттестік үдерісі
c)
белгілі-бір әдісті қолдану
d)
оқу үдерісін ұйымдастыру формасы
e)
оқушылардың білімін диагностикалау
2.
Case-study – бұл интерактивті білім беру технологияларының бір түрі, ол:
a)
Кәсіби қызметтің сәйкес саласында орын алған нақты күрделі жағдайларға талдау жасап, үздік шешім нұсқаларын іздеу
b)
Көшбасшының жетекшілігімен топтағы тыңдаушылардың ортақ мәселені шешуге бағытталған бірлескен қызметі
c)
Нәтижесінде жоба құрылатын, белгілі бір тақырып бойынша материал жинау, үлестіру және жүйелеу жөніндегі жеке немесе ұжымдық қызмет
d)
Тыңдаушыларды білімдерді нақты білім мен оны қолдану арасындағы байланыстарды анықтау жолымен меңгеруге ынталандыру
e)
Деңгейлік тапсырмаларға негізделген диагностикалық зерттеу
3.
Жеке оқыту - бұл интерактивті білім беру технологияларының бір түрі, ол:
a)
Тыңдаушының қызығушылығын ескере отырып, жеке білім бағдарламасын қалыптастыру негізінде тыңдаушының өзіндік білім алу траекториясын құру
b)
Нәтижесінде жоба құрылатын, белгілі бір тақырып бойынша материал жинау, үлестіру және жүйелеу жөніндегі жеке немесе ұжымдық қызмет
c)
Көшбасшының жетекшілігімен топтағы тыңдаушылардың ортақ мәселені шешуге бағытталған бірлескен қызметі
d)
Тыңдаушыларды нақты мәселені шешуге қажетті білімдерді өз бетінше алуға ынталандыру
e)
Оқу материалын топтық талқылау арқылы меңгеру
4.
Оқу материалын саналы ұғыну дәрежесіне негізделген оқытудың интерактивті әдісі – бұл:
a)
тыңдаушылардың тек оқытушымен ғана емес, сондай-ақ бір-бірімен анағұрлым кең өзара қарым-қатынасына бағытталған әрекеттесу формасы
b)
тыңдаушылар мен оқытушы арасындағы сабақ барысында барлығы (оқытушы да, тыңдаушылар да) бір-бірімен өзара әрекеттесу формасы
c)
даралап оқыту принципіне негізделген әдіс
d)
тыңдаушы пен оқытушының арасындағы соңғысы негізгі әрекет етуші тұлға және сабақ барысын басқарушы қызметін атқаратын, ал тыңдаушылар оқытушының директиваларына бағынышты рөлін атқаратын өзара әрекеттесу формасы
e)
жоғарыда көрсетілгендердің ешқайсысы
5.
Тәжірибе негізінде оқыту - бұл интерактивті білім беру технологияларының бір түрі, ол:
a)
Тыңдаушының таным қызметін олардың жеке тәжірибесін оқыту пәнімен байланыстыра отырып белсендіру
b)
Көшбасшының жетекшілігімен топтағы тыңдаушылардың ортақ мәселені шешуге бағытталған бірлескен қызметі
c)
Тыңдаушының қызығушылығын ескере отырып, жеке білім бағдарламасын қалыптастыру негізінде тыңдаушының өзіндік білім алу траекториясын құру
d)
Теориялық ұғымдарды қалыптастыру
e)
Әр түрлі саладан білімдерін қолдану, оларды топтау және шешілетін тапсырма мәніне зейін қою
6.
Мәселелік оқыту - бұл интерактивті білім беру технологияларының бір түрі, ол:
a)
Тыңдаушыларды нақты мәселені шешуге қажетті білімдерді өз бетінше алуға ынталандыру
b)
Көшбасшының жетекшілігімен топтағы тыңдаушылардың ортақ мәселені шешуге бағытталған бірлескен қызметі
c)
Нәтижесінде жоба құрылатын, белгілі бір тақырып бойынша материал жинау, үлестіру және жүйелеу жөніндегі жеке немесе ұжымдық қызмет
d)
Тыңдаушыларды білімдерді нақты білім мен оны қолдану арасындағы байланыстарды анықтау жолымен меңгеруге ынталандыру
e)
Сыни ойлауға негізделген қызмет
7.
Кейстер әдісінде оқытушы рөлін нақты анықтайтын бір нұсқаны таңдаңыз:
a)
Дискуссияны қолдайтын жүргізуші сұрақтарды анықтайды және жауаптарды тіркейді
b)
Бөтен қадағалаушы
c)
Бас орындаушы
d)
Жауаптарды тіркейді және жауап береді
e)
Жетекші сұрақтарды анықтамайды
8.
Төмендегі түсініктің мәніне жақын бір нұсқаны таңдаңыз: Кейстер әдісі ... негізделген
a)
нақты міндеттер-жағдайларды шешу жолымен оқыту
b)
дәрістік оқыту
c)
ұжымдық оқыту
d)
абстрактылық міндеттерді шешу жолымен оқыту
e)
дистанциондық оқыту
9.
Төмендегі түсініктің мәніне жақын бір нұсқаны таңдаңыз: Шығармашылық жоба-
a)
оқушылар өздігінен жоба идеясын ұсынады, жаңалыққа ие нақты сапалы өнімді жасай отырып, әрекет жоспарын өздіктерінен жасақтайды және оны өздері жүзеге асырады
b)
жоба кезінде оқушылар педагогтың нұсқауларын кезекті түрде орындайды
c)
оқушылар педагогпен тақырыпты талқылайды және онымен бірге мәселені шешеді
d)
педагог оқушыларға қызметтер логикасын көрсетеді
10.
Төмендегі сөйлемді нақты анықтайтын бір нұсқаны таңдаңыз: Жобалық оқыту кезінде педагог
a)
оқушыларды проблеманы шешу жолдарына бағыттайтын жағдай жасайды және сұрақтар қояды
b)
оқушыларға реферативті жұмысты орындау бойынша тапсырмалар береді
c)
оқушылардың үй жұмысына үлкен назар аударады
d)
оқушыларды оқу материалдарымен таныстырады
e)
оқушыларға өз идеяларын көрсетеді және оның орындалуын белгілейді
11.
Ойлау, оқу барысында көкейтесті жағдаятты (проблемалық ситуацияны) туындат­пайтын нәрсе
a)
оқушыға берілген тапсырма мен оның қабілетінің сәйкес келуі
b)
мәселені шешу әдісінің жоқ болуы
c)
проблемалық тапсырманы шешуде шығармашылық тәсілдің болмауы
d)
оқу мазмұнының күрделі, ал оқушының таным қабілеттерінің төмен болуы
e)
шешімі айқын емес мәселе қою
12.
Тапсырмаларды үлгі бойынша шешу, таблицаларды, схемаларды толтыру түрінде жүзеге асатын өзіндік жұмыстың атауы –
a)
жаттығу жұмыстары
b)
реконструктивтік жұмыстар
c)
шығармашылық жұмыстар
d)
өзіндік дамытушы жұмыстар
e)
өнімді жұмыстар
13.
Сыни ойлау технологиясының негізін қалаушылар ‒
a)
Дж. Морено, Ж. Пиаже
b)
Дж. Стилл, Д. Халперн
c)
И.О. Загашев, В.В. Выготский
d)
Дж. Локк, Ч.Темпл
e)
Б.Блум, Дж.Дьюи
14.
Сыни ойлау технологиясының міндеттері
a)
Шығармашылық, жазбаша жұмыстарды құруға үйрету
b)
Жаңа ақпараттарды салыстыру арқылы зерттеу
c)
Жаңа идеяларды жоққа шығару
d)
Дайын өнімді алып келу
e)
Кемшіліктерді айту
15.
Іскерлік ойын технологиясының құрылымы ‒
a)
Дайындау, жалпылау, өткізу
b)
Дағдыландыру, үйрету, жүргізу
c)
Жоспарлау, болжау, жүйелеу
d)
Құрастыру, үлгілеу, бағыттау
e)
Жоспарлау, болжау, пайымдау
16.
Жобалап оқыту түрлері
a)
Зерттеушілік, шығармашылық, тәжірибелік
b)
Гуманистік, демократиялық, авторитарлық
c)
Авторитарлық, либералдық, эмпирикалық
d)
Танымдық, эксперименттік, бақылаушылық
e)
Инклюзивті, гносеологиялық, тәжірибелік
17.
#### Мектептегі оқу процесінде жүзеге асырылатын жоспарлар:
a)
Күнтізбелік-тақырыптық жоспар
b)
Мектептің тәрбие жоспары
c)
Сынып жетекшісінің жоспары
d)
Жартыжылдық оқу жоспары
e)
Мұғалімдердің жеке жоспары
18.
Орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты:
a)
Орта білімнің базалық мазмұнының жалпы нормаларын, құрылымын анықтайды
b)
Пән мұғалімдерінің жүктемесін белгілейді
c)
Сыныптан тыс жұмыстардың тақырыптарын ұсынады
d)
Мектепішілік тәртіпті бекітеді
e)
Сабақты жүргізудің тиімді әдістерін ұсынады
19.
Сыныптан тыс орындауға берілетін жұмыстардың ортақ сипаты
a)
Іздендірушілік
b)
Көрнекіліктерді пайдалану
c)
Жаңашылдығы
d)
Сөйлеу мәдениеті
e)
Идеялық бағыты
20.
Бағдарламаға сай, белгілі бір пәнге байланысты білім беретін құрал
a)
Оқулық
b)
Бағдарлама
c)
Сабақ жоспары
d)
Күнтізбелік жоспар
e)
Әдістеме
21.
Оқу нәтижесін анықтайтын мектептік құжат
a)
Бағдарлама
b)
Оқулық
c)
Жоспар
d)
Әдістеме
e)
Ереже
22.
Дидактикалық материалдар нендей құжаттарға сүйеніп жазылады ?
a)
Бағдарлама мен оқулыққа
b)
Сабақ жоспарына
c)
Күнтізбелік жоспарға
d)
Әдістемелік жоспарға
e)
Сабақ және күнтізбелік жоспарға
23.
Дидактика ғылым ретінде төмендегідей мәселелерді қарастырады:
a)
Кімді, не үшін, неге оқытамыз.
b)
Қай жерде оқытамыз.
c)
Баланы қалай оқытамыз.
d)
Қашан оқытамыз.
e)
Балаларды кім оқытады.
24.
Сабақтың нәтижелілігі байланысты:
a)
Мұғалімнің білімдік, әдістемелік деңгейіне.
b)
Мұғалімнің адамгершілік қасиеттеріне.
c)
Мұғалімнің әлеуметтік деңгейіне.
d)
Оқушылардың тәрбиелік деңгейіне.
e)
Оқушылардың өзара қарым-қатынасына.
25.
Төмендегі сөйлемді нақты анықтайтын бір нұсқаны таңдаңыз: Жобалық оқыту кезінде педагог
a)
оқушыларды проблеманы шешу жолдарына бағыттайтын жағдай жасайды және сұрақтар қояды
b)
оқушыларға реферативті жұмысты орындау бойынша тапсырмалар береді
c)
оқушылардың үй жұмысына үлкен назар аударады
d)
оқушыларды оқу материалдарымен таныстырады
e)
оқушыларға өз идеяларын көрсетеді және оның орындалуын белгілейді
26.
Оқытушыға оқыту процесінің барысы туралы түсінік және тәлімгерлердің жетістіктері мен кем тұстары туралы мәлімет береді – ол:
a)
Кері байланыс
b)
Оқыту әдісі
c)
Оқыту мазмұны
d)
Оқыту мақсаты
e)
Оқыту үрдісі
27.
Aссоциограмма идеясын нақты анықтайтын бір нұсқаны таңдаңыз:
a)
Ассоциограмма әдісі ең алдымен образды ойлаумен байланысты
b)
Ассоциограмма әдісі ең алдымен логикалық ойлаумен байланысты
c)
Ассоциограмма әдісі ең алдымен практикалық біліммен байланысты
d)
Ассоциограмма әдісі ең алдымен абстрактылық ойлаумен байланысты
e)
Ассоциограмма әдісі ең алдымен аналитикалық ойлаумен байланысты
28.
Тәлімгердің жоғары деңгейлік нәтижеге жету сатысын нақты балл арқылы сипаттау, жетістік жоғары болған сайын, балл да жоғары болады – бұл:
a)
Дескриптор
b)
Электронды журнал
c)
Рубрикатор
d)
Портфолио
e)
Модерация
29.
Мектеп мұағілімі жаңа әдістемелік мәселелерге сәйкес білуі қажет нәрселер:
a)
оқытудың заманауи технологиялары
b)
оқытудың саяси мәселелері
c)
оқытушы мен оқушыға қажетті жеке мәселелер
d)
болашақ ата-аналардың кәсіби дайындығы
e)
сабақ кестесін дайындау
30.
Оқу пәнінің әдістемесі дегеніміз:
a)
оқыту теориясы негізінде пәннің дидактикасын пайдалану
b)
оқу пәніне қатысты жаңа білімді меңгеру
c)
педагогикалық білімді баяндау
d)
оқу үдерісін ұйымдастыру ісі
e)
адамның жұмысын жақсартатын қарым-қатынас
31.
Оқыту мен тәрбие үдерістерінде бұлжытпай орындалатын ережелердің аты
a)
ұстанымдар (принциптер)
b)
құралдар
c)
уәждер
d)
технологиялар
e)
әдістер
32.
Білімді меңгеру барысындағы қателіктерді түзету үшін, жаңа білім алу кезінде өзгелердің қабілеттерін пайдалану үшін қолданылатын оқыту әдісі
a)
пікірталас жүргізу
b)
әңгіме арқылы түсіндіру
c)
жаттығу жұмыстарны орындау
d)
әртүрлі құралдарды пайдалану
e)
баяндау
33.
Кейс әдісімен үйлесетін әдістер:
a)
Үлгілеу, жүйелі талдау, сипаттау, мәселелік, жіктеу әдісі, ойын, ми шабуылы, пікірталас
b)
Балық шабақтары, әңгімелесу, баяндау, иллюстрация, шынжыр, дедукция.
c)
Семинар, дөңгелек үстел, коллоквиум, тестілеу, диалогтық, монологтық.
d)
Сұрыптау, эксперимент, сауалнама, бақылау, сұхбат, қашықтан оқыту, модульдік
e)
Экскурсия, пресс-конференция, проблемалық баяндау
34.
Кейс әдісін қолдану кезіндегі анализ түрлері:
a)
Проблемалық, жүйелі, праксеологиялық, прогностикалық
b)
Философиялық, педагогикалық, психологиялық, саяси
c)
Сараптамалық, шығармашылық, әдеби, тарихи
d)
Жалпы, жеке, кешенді, дедукциялық
e)
Рефлексиялық, прагматикалық, реттеушілік
35.
Кейс әдісі арқылы дамитын қабілеттер:
a)
Аналитикалық, тәжірибелік, шығармашылық, коммуникативтік, әлеуметтік, өзіндік саралау.
b)
Сараптамалық, жіктемелік, деректемелік, үйретушілік, үйлестірушілік, меңгерушілік.
c)
Философиялық, психологиялық, педагогикалық, тарихи, мәдениеттанушылық, саяси.
d)
Реттеушілік, жүзеге асырушылық, ақпараттық, техникалық, технологиялық, командалық
e)
Ментальдық, прагматикалық, технологиялық
36.
Кейс құрудың негізгі сатылары ‒
a)
Мақсаттарды анықтау, әртүрлі жағдайларды бағалау критерилерін тағайындау, қажет ақпарат көздерін белгілеу, қолданылатын әдістемелік материалдар дайындау
b)
Кейстегі соңғы материалдарды жетілдіру, құралдарды сұрыптау, топтама дайындау, кешенді амалдарды қолдану
c)
Сараптама жасау, қолданудың шарттарын айқындау, құзыреттіліктерді анықтау, болжам жасау, жоспарлар құру.
d)
Мақсат қою, міндеттерді атқару, тиімді жолды анықтау, шығармашылық мәселені айқындау, қорытынды жасау
e)
Жоспар құру, шарттарды анықтау, жеңіл жолды анықтау
37.
Кейс әдісі дегеніміз ...
a)
Нақты жағдайларды шешуге байланысты теориялардың мүмкіндіктерін көрсету
b)
Пәнді оқу және салыстырып талдау арқылы теория құруға бейімделу;
c)
Білімді терең меңгеру арқылы экономикалық жағдайды дамытуға үлес қосу
d)
Білім алушылардың білімін тексеруге арналған әдіс
e)
Ақпараттарды жан-жақты талдау арқылы жағдайларды жетілдіруге көмектесу
38.
Жобалау әдісі дегеніміз ...
a)
Оқу үрдісін ерекше етіп тұратын кешенді оқыту  тәсілдерінің жиынтығы
b)
Білім алушылардың білімін тексеру әдістердің жиынтығы
c)
Оқу-тәрбие үдерісінде қолданылатын істердің жиынтығы
d)
Педагогикалық үдерісте қолданылатын бағалау әдістерінің жиынтығы
e)
Белгілі мерзімде орындалатын жұмыс жоспары
39.
Оқыту жобасының түрлері
a)
Ойын, экскурсиялық, нақты қызығушылыққа негізделген, құрастырушылық
b)
Саяхат, шығармашылық, жоспарлы, танымдық
c)
Ғылыми, әдеби, тарихи, журналистикалық
d)
Тілдік, математикалық, ақпараттық, коммуникативтік
e)
Тарихи, заманауи, ұлттық
40.
Жобалау әдісінің құрылымы
a)
Ақпарат іздеу, өнім, портфолио
b)
Ақпаратты талдау, ынтымақтастық, жағдаят
c)
Әріптестік, диалог, ой алмасу
d)
Болжау, жоспарлау, бағалау
e)
Талқылау, дәлелдеу, бағалау
41.
Педагог инновациясы дегеніміз
a)
Педагогикадағы жаңа технологияларды қолдану
b)
Оқыту құралдарын пайдалану
c)
Педагогикалық жүйе негізінде оқыту
d)
Оқу үдерісінің жаңа моменттерін түсіну
e)
Дәстүрлі әдістерді меңгеру
42.
Мұғалімнің инновациялық әрекетіне жататын нәрсе
a)
Оқытудың авторлық белсенді әдісі мен моделін жасау
b)
Студенттердің танымдық әрекетін нақтылау
c)
Оқытудың дәстүрлі әдісі арқылы оқыту белсенділігін арттыру
d)
Мұғалімдердің озық тәжірибелерімен танысу
e)
Оқыту құралдарын пайдалану
43.
Интерактвитік оқыту әдісін қолданатын оқытушының басты міндеті
a)
оқушылардың сабаққа араласу белсенділігін ашуға көмектесу
b)
оқыту әдісін қолдану теориясы мен тәжірибесін талдау білім беру барысында ақпараттық құралдарды қолдануды меңгеру
c)
дәріс оқу, семинар жүргізу
d)
теориялық ұғымдар жүйесін меңгерту
e)
жеке оқыту
44.
Интерактивтік оқыту әдістерін қолдану мақсаты –
a)
реалды өмірді оқушылар арасындағы имитациялық әрекеттермен көрсету
b)
білімдерді оқушыларға ауызша айту арқылы жеткізу
c)
ғылыми ұғымдардың ақпараттық жүйесін түсіндіру
d)
оқу міндеттерінің функционалды жүйесін құру.
e)
жеке оқыту
45.
Оқыту әдісі ретінде ми шабуылын пайдаланудың ерекшелігі ‒ оқушының...
a)
ойына келген нәрселердің бәрін ортаға салуы
b)
өз пікірін өзгелерден жасыруы
c)
өзгелердің пікірлерін ғана тыңдауы
d)
өзгелердің сабаққа қатысуын бақылауы
e)
оқытушының сын айтуы
46.
«Ми шабуылына» тән емес нәрсе
a)
кез келген бастаманы сынау, тоқтату
b)
көкейтесті мәселелерді шешуге ұмтылу
c)
идеяларды бірлесіп талдау мәдениетіне үйрету
d)
адамның шығармашылық күш-қуатын ашу
e)
ойын ауызша жеткізу
47.
«Ми шабуылы» әдісін жүзеге асырудың бірінші кезеңінің мақсаты
a)
әртүрлі идеялар қорын жасау
b)
біржақты қорытынды жасау
c)
алғашқы айтылған идеяны ғана талдауға көшу
d)
өзгелердің тәжірибелерінің бірін ғана таңдау
e)
түйінді пікір білдіру
48.
«Ми шабуылының» бірінші кезеңінің негізгі ережесі
a)
жаңа пікірлердің ешқайсысына сын айтылмайды
b)
әрбір жаңа бастама сынға алынады
c)
айтылған сыни пікірге қарсы сын айту
d)
барлық оқушының тыныштық сақтауын талап ету
e)
алғашқы айтылған идеяға сын айтылады
49.
Білімгердің қызығушылықтары мен қабілеттеріне сай білім беру бағдарламаларын даярлау технологиясының атауы
a)
модульдік оқыту
b)
проблемалық оқыту
c)
дифференциалды оқыту
d)
белсенді оқыту
e)
шығармашылық оқыту
50.
Оқыту үдерісіндегі модуль дегеніміз
a)
ақпараттың аяқталған блогы
b)
ақпараттың аяқталмаған блогы
c)
ғылыми ақпараттың ағымы
d)
ақпараттың жүйелікке жетпеген блогы
e)
белсенді әрекет
51.
Болашақ педагогтың жаңа тәжірибелерді меңгеруіне, оның кәсіби тұлғалығы мен бағыттылығының қалыптасуына ең үлкен әсер ететін не?
a)
педагогикалық практика
b)
практикалық сабақтар
c)
педагогиканың теориялық курстары
d)
өзіндік жұмыстар
e)
кітапхана
52.
Мектепте оқытылатын пәндердің құрамын, әрқайсысына бөлінген сағат саны мен олардың жылма - жыл өту ретін көрсететін құжат
a)
Оқу жоспары
b)
Күнтізбелік жоспар
c)
Күнделікті сабақ жоспары
d)
Жартыжылдық жоспар
e)
Бағдарлама
53.
Оқу жоспарының негізінде жасалатын құжат.
a)
Бағдарлама
b)
Күнтізбелік жоспар
c)
Сабақ жоспары
d)
Тәрбие жоспары
e)
Жылдық жоспар.
54.
Оқушылардың оқу жетістіктерін жүйелі тексеру бағалаудың қандай түрі арқылы жүзеге асырылады:
a)
Формативті бағалау
b)
Диагностикалық бағалау
c)
Қорытынды бағалау
d)
Cуммативті бағалау
e)
Aналитикалық бағалау
55.
Төменде көрсетілген пікірлердің қайсысы бағалау өлшемінің талаптарына жауап береді?
a)
Оқушылар адамның қоршаған ортаға оң және теріс әсерінің бес факторын көрсете алады
b)
Оқушылар қоршаған орта мәселелерін терең түсінгенін көрсетеді
c)
Оқушылар қоршаған орта мәселелерін терең түсінгенін көрсетеді және адамның қоршаған ортаға оң және теріс әсерінің факторларын көрсете алады
d)
Оқушылар адамның қоршаған ортаға әсері сауалына еркін бейімделе алады
e)
Оқушылар адамның қоршаған ортаға оң және теріс әсерін жақсы түсінеді
56.
Бағалаудың қандай түрлері бар?
a)
диагностикалық, формативті, суммативті
b)
диагностикалық, қорытынды, суммативті
c)
аналитикалық, формативті, суммативті
d)
формативті, аналитикалық, қорытынды
e)
диагностикалық, формативті, аналитикалық
57.
Қазіргі бағалау қандай болу керек? (Қазіргі бағалаудың негізгі өлшемдері)
a)
Білім беру үрдісінің барлық қатысушыларына түсінікті болу; икемді; көп құралды; психологиялық жайлылық; көп құрамды
b)
Білім беру үрдісінің барлық қатысушыларына түсінікті болу; икемді; көп құралды; психологиялық жайлылық
c)
Икемді; көп құралды; психологиялық жайлылық; көп құрамды
d)
Беру үрдісінің барлық қатысушыларына түсінікті болу; икемді; психологиялық жайлылық; көп құрамды
e)
Білім беру үрдісінің барлық қатысушыларына түсінікті болу; икемді; көп құралды; көп құрамды