wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ihyou ulumid-din: Ilm kitobi asosida ilmiy testlar

Total questions: 40

Worksheet time: 20mins

Name
Class
Date
1.

Muallif muqaddimada "Ihyo" asarini qaysi to‘rtta chorak (rub‘) asosida tuzganini bayon qiladi?

a)

E‘tiqod, amallar, axloq va huquqiy hukmlar

b)

Ibodatlar, urf-odatlar, muhlikot va munjiyot

c)

Tafsir, hadis, fiqh va kalom ilmi qismlari

d)

Shariat, tariqat, haqiqat va ma‘rifat ilmi

2.

Muallif nima sababdan fiqh ilmini dunyo ilmlari qatoriga kiritadi?

a)

Bu ilm mantiqiy qoidalarga suyanib ish ko‘radi

b)

Insonlarning mol-mulkini ko‘paytirishga xizmat qiladi

c)

Insonlar o‘rtasidagi dunyoviy nizolarni tartibga soladi

d)

Sahobalar davrida bu ilm aslo mavjud bo‘lmagan

3.

"Ihyo"da ilm olish qaysi holatda "farzi ayn" deb belgilanadi?

a)

Dindor kishi barcha ilmlarni bilishi lozim bo‘ladi

b)

Har bir shaxs o‘z holatidagi burchini bilishi

c)

Madrasada tahsil olayotgan talabalar uchun shart

d)

Jamiyatda birorta olim qolmagan vaziyatda farz

4.

G‘azzoliy tasnifida "mahmud noshar‘iy ilmlar"ga qaysi fanlar kiradi?

a)

Sehr, tilsimot va yulduzlar orqali fol ochish

b)

Tibbiyot, hisob-kitob va dehqonchilik sanoati

c)

Arab tili grammatikasi va she‘riyat qoidalari

d)

Falsafa, mantiq va qadimiy mifologiya ilmlari

5.

Qalbninng "it" bilan sifatlanishi manbada qanday izohlanadi?

a)

Qalbnning doimiy ravishda dunyo ortidan yugurishini

b)

Insonning dushmanlardan himoyalanish xususiyatini

c)

G‘azab, kibr va hasad kabi yomon sifatlarni

d)

Insonning jismoniy suratidagi salbiy o‘zgarishni

6.

Qaysi ilm turi "oxirat yo‘lining fiqhi" deb nomlanadi va qanday hosil bo‘ladi?

a)

Jamiyatdagi urf-odatlarni tahlil qilish natijasidir

b)

Kitoblarni ko‘p mutolaa qilish orqali olinadi

c)

Yetuk aql va sof zakovat bilan olingan diniy ilm

d)

Sultonlar huzurida o‘rganiladigan siyosat ilmi

7.

Munozaraning ofatlaridan bo‘lgan "hasad" qanday kelib chiqadi?

a)

Diniy kitoblarni noto‘g‘ri tafsir qilish oqibatida

b)

Raqibining ilmi ustunligi e‘tirof etilishi sababli

c)

Bilimlarini boshqalardan yashirish istagi tufayli

d)

Talabaning o‘z ustozidan norozI bo‘lishi natijasida

8.

G‘azzoliyga ko‘ra, aqlning birinchi ma‘nosi (g‘ariza) nimani anglatadi?

a)

Shahvatlarni yengishda inson ko‘rsatadigan iroda

b)

Nazariy ilmlarni qabul qilishga bo‘lgan iste‘dod

c)

Zaruriy ilmlarni o‘rganishdagi mantiqiy xulosalar

d)

O‘tmishdagi tajribalarni yodda saqlash qobiliyati

9.

Oxirat ulamolarining sultonlar (podshohlar) bilan munosabati qanday bo‘lishi lozim?

a)

Ularning mol-dunyosini xayrli ishlarga sarflash

b)

Doimiy ravishda ularning saroyida nasihat qilish

c)

Ularning xizmatida bo‘lib, xalqqa foyda keltirish

d)

Imkon qadar ulardan uzoq bo‘lish va qochish

10.

Muallif fikricha, "hikmat" lafzi zamonlar o‘tishi bilan kimlarga ishlatila boshladi?

a)

Allohni tanigan va Unga taqvo qilgan zotlarga

b)

Tabib, shoir va nujum ilmi bilan shug‘ullanuvchilarga

c)

Madrasada tahsil beruvchi barcha mudarrislarga

d)

Davlat boshqaruvida maslahat beruvchi donishmandlarga

11.

Talabaning ustoziga nisbatan uchinchi vazifasi qanday bayon etilgan?

a)

Muallimdan ko‘ra ko‘proq kitob o‘qishga intilish

b)

Ilmda kibrlanmasdan, o‘zini muallimga topshirish

c)

Ustozining barcha dunyoviy ehtiyojlarini qondirish

d)

Ustozining xatolarini ochiqchasiga tuzatib borish

12.

Qaysi holatda olim kishi "muallif" sifatida shariatga zarar yetkazadi?

a)

Qur‘on oyatlarini o‘zining shaxsiy raiyga ko‘ra tafsir qilsa

b)

Hadislarni sahliklik darajasini aniqlamay rivoyat qilsa

c)

Talabalarga hadis ilmini qat­tiqqo‘llik qilsa

d)

Zohiriy amallar bilan cheklanib qolgan bo‘lsa

13.

"Aql" so‘zining to‘rtinchi ma‘nosi insonni hayvondan qanday ajratadi?

a)

Topa olishida

b)

Qobiliyatida

c)

Nutqida

d)

Qilishida

14.

Imom G‘azzoliy "yomon ulamo"larni qanday ta‘riflaydi?

a)

Dars berish vaqtida talabalarga nisbatan qattiqqo‘llar

b)

Bitta mazhabga ko‘r-ko‘rona ergashgan kishilar

c)

Ilmida nuqsoni bor, lekin amal qilishga urinuVchilar

d)

Ilmdan maqsadi dunyo lazzatlari va obro‘ bo‘lganlar

15.

Munozara qilishning sakkizta shartidan beshinchisi nima bilan bog‘liq?

a)

Bahsda g‘alaba qozonish uchun bor kuchini sarflash

b)

Doim raqibining xato qilishini kutib turishdir

c)

Munozarani ko‘pchilikdan uzoqda, xilvatda o‘tkazish

d)

Bahsni odamlar ko‘p to‘plangan joyda o‘tkazish

16.

G‘azzoliy tasnifida "farzi kifoya" ilmlariga qanday yondashuv bildirilgan?

a)

Jamiyat ehtiyoji uchun zarur bo‘lgan dunyoviy fanlar

b)

Bu ilmlar boy kishilar tomonidan o‘rganiladi

c)

Oxiratda hech qanday foydasi bo‘lmaydigan fanlar

d)

Madrasa talabalari bilishi shart bo‘lgan ilmlar

17.

"Tazkir" (zikr) lafzining asliy ma‘nosi voizlar qo‘lida qanday o‘zgardi?

a)

Turli qissalar, she‘rlar va shathlar aytishga o‘tdi

b)

AllohnIng go‘zal ismlarini takrorlashga qaratildi

c)

Insonlarni namoz o‘qishga da‘vat qilishga o‘tdi

d)

Qur‘on oyatlarini mantiqiy tahlil qilishga qaratildi

18.

Tolibi ilmnIng birinchi vazifasi nima deb belgilangAn?

a)

Qalbni jirkanch xulqlar va mazmum sifatlardan poklash

b)

Jamiyatdagi barcha ixtilofi masalalarni o‘rganish

c)

Dunyoviy boyliklarni yig‘ishdan voz kechish

d)

Ustozidan barcha yashirin sirlarni aytishini talab qilish

19.

G‘azzoliy bo‘yicha, qaysi ilm "yaqin" deb ataladi?

a)

Insonning his-tuyg‘ulariga asoslangan barcha fikrlar

b)

Ishonchli kishilardan eshitilgan barcha xabarlar

c)

Burhon (hujjat) yo‘li bilan hosil bo‘lgan ma‘rifat

d)

Inson o‘z tajribasi orqali bilgan ma‘lumotlar

20.

Muallif fikricha, mantiq ilmi nima?

a)

Dalil shartlari, had va darajalar haqida bahs yuritadi

b)

Hisob-kitob va geometriya qoidalari

c)

Borliqdagi jismlarning o‘zgarishini

d)

AllohnIng zoti va sifatlari haqida bahs

21.

"Ilm" lafzi qadimda qanday maʼnoni anglatgan?

a)

Allohning oyatlari va bandalari haqidagi ishlarini bilish

b)

Shoirlik va soʻz oʻyinlari orqali obroʻga erishish

c)

Fiqhiy masalalar ustida bahslashish sanʼatini

d)

Madrasada oʻqitiladigan barcha rasmiy fanlar yigʻindisi

22.

Oxirat ulamolarining fatvo berishdagi uslubi qanday?

a)

Har qanday savolga darhol mantiqiy javob berishadi

b)

Murakkab va nozik masalalarda fatvo berish

c)

Mumkin boʻlsa, fatvo berishdan saqlanish va ehtiyot boʻlish

d)

Sultonlarga yoqadigan fatvolarni chiqarishga intilish

23.

Manbaga koʻra, insonni hayvondan ajratadigan asosiy xususiyat nima?

a)

Jismning kattaligi va tez yugurishdagi imkoniyati

b)

Koʻp yeb-ichish va nasl qoldirishdagi ustunlik jihati

c)

Jismoniy quvvati va dushmanidan himoyalanishi

d)

Ilm va Allohni tanishga boʻlgan maʼnaviy isteʼdodi

24.

"Fiqh" soʻzi ilk islom asrida qanday maʼnoda ishlatilgan?

a)

Taloq va savdo masalalaridagi huquqiy ilm

b)

Mutloq oxirat ilmi va nafs ofatlarini tanish ilmi

c)

Davlat qonunlarini ishlab chiqishdagi huquqiy faoliyat

d)

Madrasalarda oʻqitiladigan qoidalar toʻplami

25.

Qaysi holatda ilm egasi "eng ogʻir azoblanuvchi" deb ataladi?

a)

Ilmi bilan oʻziga va boshqalarga manfaat bermagan boʻlsa

b)

Bitta diniy fanni mukammal darajada oʻrgangam boʻlsa

c)

Talabalarga dars berishda yumshoq muomala qilsa

d)

Kitob yozishda bitta manbaga tayanib ish koʻrsa

26.

Imom Gʻazzoliy "falsafa"ni necha qismga boʻladi?

a)

Ikki qism: diniy falsafa va dunyoviy falsafa ilmlari

b)

Uch qism: qadimgi falsafa, oʻrta asr va zamonaviy

c)

Besh qism: axloq, siyosat, iqtisod, tibbiyot va nujum

d)

Toʻrt qism: handasa, mantiq, ilohiyot va tabiyot

27.

Gʻazzoliy tasnifida "mazmum nosharʼiy ilmlar"ga nimalar kiradi?

a)

Dehqonchilik, toʻqimachilik va davlatni boshqarish

b)

Sehr, tilsimot, koʻz bogʻlash va talbis ilmlari

c)

Tibbiyot, nujum ilmi va qadimy yunon falsafasi

d)

Arab tili nahvi, balogʻati va qadimiy tarix ilmi

28.

Muallif boʻyicha, qaysi amal "afzal amal" deb hisoblanadi?

a)

Jamiyatdagi odamlarga dunyoviy yordam koʻrsatish

b)

Koʻp jismoniy ibodatlar va nafl namozlarini oʻqish

c)

Masjidda oʻtirib zikr va tasbih bilan mashgʻul boʻlish

d)

Alloh azza va jallani va Uning sifatlarini bilish ilmi

29.

Nima uchun "shath" kalimalari xatarlidir?

a)

Bu soʻzlarni kofirlar ishlatishi mumkin

b)

Ular avom xalqni chalgʻitib, amaldan toʻxtatadi

c)

Bu soʻzlar arab tilidagi qoidalarga zididir

d)

Bu soʻzlar sheʼriyatda qoʻllanilishi lozim

30.

Gʻazzoliy tasnifida "muqaddimot" tushunishda ilmlarga nima vosita boʻladi?

a)

Davlatni boshqarish uchun zarur boʻlgan siyosat qoidalari

b)

Tibbiyot va hisob-kitob kabi dunyoviy fanlar

c)

Qurʼon va hadis ilmlarini

d)

Ibodatlar choragida keltirilgan barcha amaliy vazifalar

31.

"Tommot" deb ataluuvchi bidʻatning mohiyati nimada?

a)

Arab tilida emas, balki ajamiy tilda vaʼz aytish

b)

Masjidlarda minbar oʻrniga boshqa narsalarni ishlatish

c)

Sharʼiy lafazlarni asos­siz ravishda botiniy maʼnolarga burish

d)

Yangi paydo boʻlgan kiyimlar bilan ziynatlanish

32.

Gʻazzoliy boʻyicha, ilming sharafi nima bilan oʻlchanadi?

a)

Ilm egasining jamiyatda egalagan yuqori mansabi

b)

Olmimning boyligi va dunyoviy muvaffaqiyatlari

c)

Uning samarasi, yaʼni Allohga qur­bat hosil qilishi

d)

Olmimning kitob yozgani va shogirdlari soni

33.

"Aql" lafzining uchinchi maʼnosi nimaga asoslangan?

a)

Insonning boshqalarga taqlid qilishi orqali olgan bilimiga

b)

Mantiqiy xulosalar va falsafiy qarashlarga

c)

Holatlar jarayonidan hosil boʻlgan tajribaviy ilmlarga

d)

Goʻdaklikdagi barcha tugʻma va tabiiy his-tuygʻularga

34.

Munozarada gʻolib kelishni maqsad qilgan olimning qalbida qaysi illat uygʻonadi?

a)

"Nifoq", yaʼni raqibiga botinan dushmanlik qilish

b)

"Tavozeʼ", yaʼni raqibining ilmi oldida oʻzini past olish

c)

"Sahovat", yaʼni bor ilmini raqibiga oʻrgatish istagi

d)

"Sabr", yaʼni raqibining barcha ha­qoratlariga chidash

35.

Tolibi ilmining sakkizinchi vazifasi nimani oʻrganishdir?

a)

Jamiyatdagi barcha siyosiy jarayonlarni tahlil qilish

b)

Sharafli ilmlarga olib boradigan sabablarni bilish

c)

Bitta fanda yuqori natijaga erishish

d)

Ustozining shaxsiy xislatlarini oʻziga singdirish

36.

"Ihyo" asariga koʻra, "haqiqiy faqih" kim?

a)

Arab tili grammatikasini mukammal bilg­an kishi

b)

Sultonlar huzurida koʻp fatvo beradigan rasmiy olim

c)

Dunyodan yuz oʻgirib, oxiratga intilgan taqvoli kishi

d)

Taloq va savdo qoidalarini yod olgan kishi

37.

"Yomon olimlar"ning misoli manbada nimaga oʻxshatilgan?

a)

Atrofga nur taratib, oʻzi yonib bitadigan sham piligiga

b)

Kitoblardagi maʼlumotlarni koʻchiruvchi kishiga

c)

Atrofni mevalari bilan toʻydiradigan barakali daraxtga

d)

Daryo suvidan hamma qator foydalangan kishiga

38.

Gʻariza sifatidagi "aql" insonda qachon mukammallik kasb etadi?

a)

Qirq yoshga yetganda asta-sekin kamol topib boradi

b)

Madrasada oʻn yil tahsil olgandan keyin hosil boʻladi

c)

Inson boylik va mansabga erishgandan soʻng hosil boʻladi

d)

Inson tugʻilgan zahoti barcha aqliy quvvatga ega boʻladi

39.

Oxirat ulamolarining siy­mosi qanday boʻlishi lozim?

a)

Mahzunlik, tavozeʻ va sokinlik siymosida boʻlishi

b)

Atrofdagilarga olimligini koʻrsatuvchi bezakli boʻlishi

c)

Sultonlar kabi qimmatbaho liboslarda boʻlishi

d)

Oq rangli va juda qimmat matoli libos kiyishi

40.

Munozara majlislarida raqibining ayblarini qidirish nima deb ataladi?

a)

"Josuslik", ya'ni odamlardan maxfiy ayb qidirish illati

b)

"Nasihat", ya'ni raqibining xatolarini tushuntirish

c)

"Fasohat", ya'ni so'z o'yinlari orqali mot qilish

d)

"Shoirlik", ya'ni raqibini she'rlar bilan madh etish