Worksheets1-50 биоалуандылықты сақтау
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Name
Class
Date
1.
Су қоймаларының антропогендік ластануы олардың эвтрофикациясына әкеледі:
a)
Азот
b)
фосфор
c)
Алюминий
d)
Алтын
e)
Күміс
2.
Су айналымы:
a)
Кіші
b)
Үлкен
c)
Тығыз
d)
Тұйық
e)
Мұз
3.
Гидросфераның шамамен 94% құрайды:
a)
Мұхит
b)
Теңіз
c)
Тоған
d)
Бөген
e)
Өзен
4.
Ағын суларға құйылатын лас сулар жіктеледі:
a)
Қоспалар
b)
Лас сулар
c)
Лайланған
d)
Ластанған
e)
Биологиялық ластанған
5.
Судың химиялық ластануы:
a)
Өнеркәсіпте пайдаланатын сулар
b)
Синтетикалық жуатын заттар
c)
Ақаба сулар
d)
Мұнай
e)
Өсімдік қалдықтары
6.
Суды механикалық тазарту әдісі:
a)
Тұндыру
b)
Сүзу
c)
Буландыру
d)
Бұрғылау
e)
Тазалау
7.
Үнемі бақылауға алынып отырады:
a)
судың сапасы
b)
ластану деңгейі
c)
судың тұщылығы
d)
судың тұздылығы
e)
ластану сапасы
8.
Судың химиялық ластануына жатады:
a)
Уытты
b)
Гидросфераның табиғи құрамын бүлдіретіндер
c)
Өсімдік
d)
Жылу-қызу
e)
Жануар
9.
Биологиялық тазалауға қатысатын организмдерге жатады:
a)
Балдырлар
b)
Саңырауқұлақтар
c)
Су асты флорасы
d)
Бактериялар
e)
Рифтер
10.
Табиғи суды ластайтын көздер:
a)
Полютанттар
b)
Өндірістік сулар
c)
Синтетикалық жуатын заттар
d)
Мышьяк
e)
Ауылшаруашылық сулар
11.
Қоғамның қажеттілігінің өзгеруімен байланысты болашақта қажеттілік болуы мүмкін құндылық жойылуының түрлері:
a)
Түр топтары өзінен кейін филогенетикалық қатар қалдырмастан жойылуы
b)
Өзінен кейін өзінен әлдеқайда айырмасы бар ұрпағын қалдыруы
c)
Әртүрлі тіршілік орталарымен, биотикалық қауымды және биосферадағы экологиялық процестермен, сонымен қатар тіршілік ортасының үлкен алуандылығымен сипатталады заттар
d)
Жер бетіндегі ағзалар геніндегі генетикалық ақпарат көлемі
e)
Жер шарындағы тірі ағзалардың түр алуандылығы
12.
Көміртетегінің қостотығы:
a)
Түтінді газдардың ішінде көлемі бойынша 18 % дейін құрайды
b)
Атмосфера және фотосинтез процезі кезінде маңызды компонент
c)
СО құрамындағы көміртегі бар отынның толық жанбаған кезінде пайда болады
d)
Фторлы сутек, төрт фторлы кремниймен ластану
e)
Атмосфера, ЖЭС, өндірістік өнеркәсіптерде және транспорттарда шоғырланады
13.
Қазіргі таңда табиғат пайдалануды басқару мына бағытта бағытталуы тиіс:
a)
Қоршаған орта ластануын төмендету
b)
Табиғи шикізатты тиімді пайдалану
c)
Табиғи және антропогендік фактордың әсерінен табиғатта болуы мүмкін өзгерістерді болжау
d)
Шет мемлекеттермен, халықаралық ұйымдармен бірігіп жұмыс жасау
e)
Табиғат пайдалануды басқару Республика Үкіметімен, Министрліктермен, ЖБО, Кәсіпорын және Ұйымдармен жүзеге асырылады
14.
1987 жылы құрылған хаттаманың заңдарының авторы:
a)
Монреаль
b)
П.Скотт
c)
П. Ревелль
d)
В.Шелфорд
e)
Ю.Одум
15.
Қоғамның қажеттілігінің өзгеруімен байланысты болашақта қажеттілік болуы мүмкін және экономикалық пайда әкелетін табиғаттың биоалуандылық потенциалдық құндылығы:
a)
Обционды құндылық
b)
Биоалуандылықтың тіршілік ету құндылығы
c)
Биоалуандылықтың азаю құндылығы
d)
Бірлестіктің тіршілік ету құндылығы
e)
Ресурстарды шамадан тыс қолдану құндылығы
16.
Алдағы 20 жылда жойылатын түрлердің көпшілігі тропиктік ормандарды мекендеушілер болып табылады деген болжамның авторы:
a)
П. Ревелль мен Ч. Ревель
b)
В. Шелфорд
c)
В. И Вернадский
d)
Ч. Дарвин
e)
Ю. Либих
17.
Қорғау жұмыстары нәтижесінде қайта көбейген түрлер:
a)
Кіші аққу
b)
Көк құс
c)
Қаблан
d)
Сілеусін
e)
Қасқыр
18.
Опционалды құндылық – бұл:
a)
Қоршаған ортаның қажеттілігінің өзгеруімен байланысты болашақта қажеттілік болуы мүмкін құндылық
b)
Экономикалық пайда әкелетін табиғаттық биоалуандылықтың потенциалдық құндылығы
c)
Біршама көлемді алып жатқан пайдалы өсімдіктер құндылығы
d)
Тұрғындардық өсіп жатқан қажеттілктерін қамтамасыз ету құндылығы
e)
Өндірушілік құндылығы
19.
Экожүйе мен бірлестіктердің түрлік алуантүрлілігі тұрақты әсер етеді:
a)
Адамдарға
b)
Ағзалардың өздерінің тіршілік әрекеттеріндегі өзгерістерге
c)
Микроорганизмдерге
d)
Жәндіктерге
e)
Өсімдіңтерге
20.
Сұранысты құндылық жатады:
a)
Тікелей экономикалық құндылыққа
b)
Саудалық құндылыққа
c)
Табиғаттың тұтынушылықсыз құндылығына
d)
Обционды құндылыққа
e)
Табиғи қатынасқа
21.
Биоалуандылықты сақтау туралы бірінші конвенция қабылданды:
a)
1992 жылы
b)
Рио де Жанейро қаласында
c)
«Қоршаған орта және тұрақты даму туралы» конференциясында
d)
1972 жылы
e)
Стокгольм қаласында
22.
Адамның өмір суру іс әрекетіне қатыстыратын биоресурстар:
a)
Орман дақылдарын өсіру
b)
Формацевтикалық, парфюмерлік, целлюлоза қағаз жануарлар азығы ретінде пайдалану
c)
Құс, аң шаруашылығы, ар шаруашылығы, аквакультура
d)
Шымтезек, шығару
e)
Орман өсімдік қорларын дайындау
23.
Ағзалардың өсуі мен өнуі үшін қолайлы жағдай туғызады:
a)
Жыл бойы жеткілікті түсетін жауын шашын мөлшерінің біркелкі түсуі
b)
Ауа мен топырақ температурасының көптеген ағзалар үшін қолайлы болуы
c)
Топырақта қоректік заттардың молдылығы
d)
Сыртқы орта факторлары
e)
Өсімдіктің құрғақшылыққа біртіндеп жоғарлап біршама құрғаққа төзімді болуы
24.
Ричард Примарк биологиялық алуандылықты бағалаудың төрт негізгі нұсқасын ажыратты:
a)
Тіршілік ету құндылығы
b)
Ауа мен топырақ температурасының көптеген ағзалар үшін қолайлы б Жаппай құндылық
c)
Тікелей
d)
Жеке
e)
Экожүйелік
25.
Биоалуандылық термині:
a)
Латынша biodiversity
b)
Бірінші рет АҚШта енгізілген
c)
XIXғасырдың 70 жылдарында енгізілген
d)
Экожүйенің бірлігі
e)
Ричард Примарк ұсынды
26.
Атмосфералық ауаның фтор қосылыстарымен ластануы:
a)
Фторлы сутек, төрт фторлы кремниймен ластану
b)
Өсімдіктер мен шөпқоректі жануарлар дүниесінде жинақталады
c)
Флуороз ауруын туғызады
d)
СО құрамындағы көміртегі бар отынның толық жанбаған кезінде пайда болады
e)
Отынды жаққан кезде пайда болады
27.
Көміртегі тотығымен ластану:
a)
СО құрамындағы көміртегі бар отынның толық жанбаған кезінде пайда болады
b)
Отынның толық жанбаған кезінде пайда болады
c)
Атмосфера, ЖЭС, өндірістік өнеркәсіптерде және транспорттарда шоғырланады
d)
Фторлы сутек, төрт фторлы кремниймен ластану
e)
Флуороз ауруын туғызады
28.
Атмосфераның ғаламдық экологиялық зардаптарына жатпайды:
a)
Эрозия
b)
Озон қабатының бұзылуы
c)
Қышқыл жаңбыр
d)
Парниктік эффект
e)
Мұнай өнімдерімен ластану
29.
Р.Примак бойынша түр есептеледі:
a)
Құрып кеткен, табиғи құрып кеткен
b)
Оқшауланған
c)
Экологиялық құрып кеткен
d)
Гентикалық әр түрленген
e)
Бірлескен
30.
Түрлер санының төмендеп кетуінің салдары:
a)
Туа біткен кемшілікері бар ұрпақтар үлесінің көбеюі
b)
Жаңа ұрпақ өнімінің өсуі
c)
Организмдердің бейімделуімен көбеюінің төмендеуі
d)
Құрлық беті формасының өзгеруі
e)
Жер қыртысында геологиялық үдерістердің белсенділігі
31.
Жойылудың 3 кезеңі:
a)
Жекелеген жойылу
b)
Белгілі түр топтарының жойылуы
c)
Жаппай немесе жойылған жойылу
d)
Оқшауланған
e)
Табиғи
32.
Биоалуандылық қандай деңгейлер бойынша қарастырылады:
a)
Гентикалық
b)
Түрлік
c)
Экожүйелік
d)
Мекендейтін жері
e)
Популяция
33.
1979 жылғы халықаралық «Қызыл кітапқа» енген түрлер:
a)
Бауырмен жорғалаушылар
b)
Балық, құстар
c)
Қос мекенділер
d)
Қара-қал
e)
Қара күзен
34.
Абиотикалық факторларға жатады:
a)
Климаттық
b)
Атмосфералық
c)
Геморфологиялық
d)
Фитогендік
e)
Зоогендік
35.
Қазір жойылып кету қауіпі жоқ, бірақ өте сирек кездесетін «Қызыл кітапқа» енген түрлер:
a)
Қар барысы
b)
Сілеусін
c)
Жарқанат
d)
Қызыл қасқыр
e)
Қара күзен
36.
«Қызыл кітапқа» енгізілген жойылып бара жатқан түрлер:
a)
Қызыл қасқыр
b)
Қаблан
c)
Қара күзен
d)
Жарқанат
e)
Сілеусін
37.
Табиғаттың тіршілік етуін қамтамасыз ететін биоресурстарға жатады:
a)
Бактериялар
b)
Микроорганизмдер
c)
Өсімдік және жануарлар
d)
Органикалық заттар
e)
Топырақ
38.
Р.Примак бойынша биологиялық алуандылықты бағалаудың нұсқасы:
a)
Тікелей жән сұранысқа жатпайтын
b)
Жаппай құндылық
c)
Тіршілік ету құндылығы
d)
Тіршілік етуді қамтамасыз ету
e)
Жүйелердің тұрақтылығы
39.
Биологиялық әралуандылық планета бойынша таралған аумақтары және пайызбен өлшемдері:
a)
74%-ы тропиктік белдеуде
b)
4%-ы қоңыржай аймақта
c)
2%-ы полярлық белдеуде
d)
74% -ы полярлық аймақта
e)
4 %-ы полярлық аймақта
40.
Биологиялық әралуандылық:
a)
Түрлердің белгілі бір аумақтағы әралуандылығы
b)
Түрлердің жалпы планетадағы әралуандылығы
c)
Экожүйедегі әралуандылығы
d)
Өсімдіктер арасындағы әралуандылық
e)
Жануарлар арасындағы әралуандылық
41.
Жалпы табиғаттағы кез – келген ағзалардың өсіп өнуі үшін қажет:
a)
Жайын – шашынның біркелкі түсуі
b)
Ауа мен топырақтың температурасының бірқалыпты болуы
c)
Топырақтың қоректік заттарға мол болуы
d)
Жануарлардың бірін бірі қырып жеуі
e)
Жануарлардың өліктерінің көп болуы
42.
Экологиялық факторлар:
a)
Биотикалық
b)
Абиотикалық
c)
Антропогендік
d)
Географиялық
e)
Химиялық
43.
Биоәралуандылық түрлері:
a)
Экосистема және ландшафтар
b)
Түрлердің сан алуандылығы
c)
Генофонд
d)
Топырақтың беркі қабаты
e)
Жер асты суы
44.
Қызыл кітапқа тіркелген организмдердің ерешеліктерін атаңыз:
a)
Анықталмаған
b)
Сирек, жойылып бара жатқан
c)
Саны азайып бара жатқан
d)
Қысқартылған
e)
Селекциондық
45.
Орман экожүйесінің тұтынушылықсыз құндылығың көрсет:
a)
Ылғалды буландыра отырып ауаны ылғалдандырады
b)
Еріген және жаңбыр суларының тасқындарын жібермей қалады
c)
Қарды тоқтатады, оның жай еруін туғызады
d)
Ауыл шаруашылығына қажеттілігі
e)
Өндірісте қолдану
46.
Н.Ф. Реймерс бойынша адамды қоршаған орта өзара байланысқан компоненттерден тұрады:
a)
Квази табиғи орта
b)
Арте табиғи орта
c)
Табиғи орта
d)
Сытқы орта
e)
Жанама орта
47.
А.И Опариннің теориясына сәйкес Жерде тіршіліктің пайда болу кезеңдері:
a)
&Мономерлердің түзілуі
b)
&Полимерлердің түзілуі
c)
&Мембраналық құрылымдардың түзілуі
d)
Биокосты заттардың түзілуі
e)
Майлы ұлпаның түзілуі
48.
Биотикалық факторлар:
a)
Селбестік
b)
Ағыс әрекеті (протокооперация)
c)
Бейтараптылық
d)
Орографиялық
e)
Техногендік
49.
Бірлестік – бұл:
a)
Тұрақты қарым-қатынас арқылы бір-бірімен байланысты ағзалар тобы
b)
Белгілі бір аумақта бірлесе тіршілік ететінт өсімдіктер, жануарлар мен микроағзалар популяциясының жиынтығы
c)
Биоценоз
d)
Бүтін материалдық әлем
e)
Тірі ағзалар түрі
50.
Ч.Дарвин бойынша органикалық әлемнің дамуын қозғаушы негізгі күштер (факторлар) болып табылады:
a)
Тіршілік үшін күрес
b)
Табиғи сұрыпталу
c)
Тұқымқуалаушылық өзгергіштігі
d)
Экотип
e)
Биоценоз
100 %
