wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылыми әдістер мен дүниетаным

Total questions: 56

Worksheet time: 38mins

Name
Class
Date
1.

Теориялық ғылыми әдіске жатады:

a)

Ғылыми талдау

b)

Бақылау

c)

Дедукция

d)

Өлшеу

e)

Жауап

2.

Эмпирикалық ғылыми әдістерге жатады:

a)

Ғылыми тәжірибелер мен эксперименттер

b)

Индукция

c)

Идеализация

d)

Фактілерді жүйелеу

e)

Жауаптарды іздеу

3.

Зат немесе құбылыстың бөліктерін біртұтасқа біріктіру:

a)

Синтез

b)

Талдау

c)

Модельдеу

d)

Біріктіру

e)

Заң

4.

О. Конт бойынша, позитивті ғылымның міндеті:

a)

Алғашқы себептер мен негіздерді зерттеу

b)

Құбылыстар мен процестердің объективті заңдылықтарын ашу

c)

Практиктерге қажетті құбылыстар арасындағы байланыстарды ашу

d)

Құбылыстар арасындағы тұрақты байланыстарды жалпылау

e)

Жаңа заңдарды ашу

5.

Ақылды танымның негізі ретінде танитын әдіснамалық принцип:

a)

Сенсуализм

b)

Скептицизм

c)

Рационализм

d)

Релятивизм

e)

Позитивизм

6.

Дүниетанымның алғашқы типтерін ата:

a)

Дүниеге көзқарас, миф, дін, философия

b)

Аңыз, ертегі, мифология, мәдениеттану

c)

Антикалық дүниетаным

d)

Ортағасырдағы білім мен ғылым

e)

Білім, ғылым, философия

7.

Жалпы білім қорын қандай екі топқа бөліп қарастыруға болады?

a)

қарапайым білім жəне ғылыми білім

b)

гуманитарлық білім және қолданбалы білім

c)

жаратылыстану және техникалық білім

d)

қоғамдық және рухани білім

e)

азаматтық және тарихи білім

8.

Ғылым дегеніміз -

a)

әлеуметтік-мәдени феномен

b)

саяси-әлеуметтік фактор

c)

ішкі саяси фактор

d)

өндірістік даму феномені

e)

индустриалдық фактор

9.

Ғылымның қалыптасуы мен шынайы шарықтап даму

4 lines
10.

Ғылым дегеніміз -

a)

әлеуметтік-мәдени феномен

b)

саяси-әлеуметтік фактор

c)

ішкі саяси фактор

d)

өндірістік даму феномені

e)

индустриалдық фактор

11.

Ғылымның қалыптасуы мен шынайы шарықтап дамуы қай дәуірлерге сәйкес келеді?

a)

Қайта өрлеу дəуірімен, Жаңа заманда

b)

Алғашқы қоғам мен антикалық қоғамда

c)

Ортағасырда

d)

Қазіргі кезеңде

e)

ХХ-ХХІ ғасырларда

12.

Әлеуметтік институт ретінде ғылымды қоғамдық сананың бір түрі деп түсінеді. Қоғамдық сананы қандай ғылымдар анықтайды?

a)

Дін, саясат, құқық, өнер

b)

Ауыз әдебиеті, тарих, мәдениет

c)

Рухани және материалдық мәдениет

d)

Білім, ғылым, медицина

e)

Биология, генетика, астрономия

13.

Философиялық әдістер:

a)

диалектика, метафизика, догматизм, эклектика, софистика, герменевтика

b)

онтология, гносеология, этика, аксиология, эстетика

c)

мифология, дін, философия, космология

d)

гипотеза, теория, синкретизм

e)

монизм, дуализм, плюрализм, гилогизм

14.

Заттардың, құбылыстар мен процестердің ішкі болмысын, табиғатын ашып көрсететін, олардың даму заңдылықтарын, байланыстарын ашып, даралап тұжырымдайтын шынайы ақиқат, жүйеленген, қисынға келтірілген білімдер жиынтығын қалай атауға болады?

a)

Ғылым

b)

Тарихи таным

c)

Діни сана

d)

Ақиқат

e)

Рухани азық

15.

Басқа пәндерден айырмашылығы ғылым философиясы:

a)

сипаттамалық, ол ғылымның әртүрлі салаларында және әртүрлі тарихи кезеңдерде жеке ашылулар мен өнертабыстарды сипаттаумен айналысады

b)

оның элементтері мен тарап

16.

н айырмашылығы ғылым философиясы:

a)

сипаттамалық, ол ғылымның әртүрлі салаларында және әртүрлі тарихи кезеңдерде жеке ашылулар мен өнертабыстарды сипаттаумен айналысады

b)

оның элементтері мен тараптарының жиынтығындағы таным процесін жалпы білімнің өсуі мен дамуын зерттейді

c)

ғылымның әлеуметтік құрылымдармен өзара әрекеттесу формаларын зерттейді

d)

ғылыми қауымдастықтардың құрылымын, олардың өзара әрекеттесуін талдайды

e)

ғылыми шығармашылық процесінің маңызды компоненттерін зерттейді: қиял, түйсігі, қиял, түсінік және т.б.

17.

"Ғылым" ұғымын анықтау кезінде ee болмысының кем дегенде үш аспектісін ескеру қажет:

a)

аксиологиялық, Әлеуметтік және эпистемологиялық

b)

танымдық, әлеуметтік және аксиологиялық

c)

танымдық, әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени

d)

аксиологиялық, Әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени

e)

антропологиялық, Әлеуметтік және әлеуметтік-мәдени

18.

Ғылым танымдық қызмет ретінде мақсатқа ие:

a)

ғылыми шығармашылық процесінің маңызды компоненттерін зерттеу

b)

әлеуметтік процестерді талдау

c)

ғылымның әртүрлі салаларындағы жеке жаңалықтар мен өнертабыстарды сипаттаңыз

d)

материалдық әлем объектілері бар заңдарды анықтаңыз, бұл объектілерді адамның қажеттіліктеріне сәйкес түрлендіру үшін

e)

құндылық белгілерін қалыптастыру.

19.

Фалес, Анаксимандр, Анаксимен грекиядағы қай мектеп өкілдеріне жатады?

a)

Милет

b)

Эфес

c)

Софистика

d)

Классикалық

e)

Эллиндік

20.

Анаксимандрдың пікірінше шексіз, анықсыз - бүк

4 lines
21.

Фалес, Анаксимандр, Анаксимен грекиядағы қай мектеп өкілдеріне жатады?

a)

Милет

b)

Эфес

c)

Софистика

d)

Классикалық

e)

Эллиндік

22.

Анаксимандрдың пікірінше шексіз, анықсыз - бүкіл дүниенің негізінде жатқан жарату күш қалай аталды?

a)

Апейрон

b)

Логос

c)

Миф

d)

Метафизика

e)

Апория

23.

«Логос» терминінің мағынасы қандай?

a)

жалпы заң, дүниенің негізі, әлемдік ақыл және сөз

b)

мифологияда үстемді болған «жаратушы»

c)

абсолюттің көрінісі ретінде - бірлікке тең бастама

d)

бейболмыс туралы ой

e)

Қозғалыстың негізі

24.

Левкипп, Демокрит, Эпикур, Лукреций Кар грекиядағы қай мектептің өкілдері?

a)

Атомдық

b)

Милет

c)

Пифагоршылдар

d)

Элеат

e)

Римдік

25.

«Жаратушы Құдай бойынша философиялану қажет» деп діннің ғылым білімге үстемдік еткен кезеңді ата?

a)

Ортағасыр

b)

Жаңа заман

c)

Тас ғасыры

d)

Ежелгі Мысырда патшалық кезең

e)

Қайта өркендеу дәуірінде

26.

«Қазіргі табиғаттанудың пионері» деп аталған ұлы суретшіні және ғылым ойларды айтқан кім?

a)

Леонардо да Винчи

b)

Рафаэл Санти

c)

Микеланжело

d)

Донателло

e)

Тциан

27.

Коперниктің көзқарасы, Галилей мен Ньютонға негізделген классикалық механиканың заңдары, дүниенің ғылыми бейнесі қай кезеңге тән?

a)

Жаңа заман

b)

Ортағасыр

c)

ХХ ғасыр техникалық дәуір

d)

постиндустриалдық кезең

e)

Коммунистік даму кезеңі

28.

Эмпиризм негізін салушы кім?

a)

Френсис Бэкон

b)

Джордано Бруно

c)

Томас Гоббс

d)

Давид Юм

e)

Карл Маркс

29.

Эмпиризм негізін салушы кім?

a)

Френсис Бэкон

b)

Джордано Бруно

c)

Томас Гоббс

d)

Давид Юм

e)

Карл Маркс

30.

«Дихотомия», «Ахиллес және тасбақа», «Жебе» апорияларының авторын ата?

a)

Зенон

b)

Сократ

c)

Платон

d)

Аристотель

e)

Герадот

31.

Дүниенің алғашқы негізін табиғаттан іздеушілер-

a)

Натурфилософтар

b)

Схоластиктер

c)

Софистер

d)

Мутазалиттер

e)

Софистер

32.

Грекиядағы математика мектебінің өкілдерін ата?

a)

Фалес, Анаксимандр, Анаксимен

b)

Пифагор

c)

Аристотель, Платон

d)

Дефокрит, Гераклит, Критон

e)

Цицерон, Солон, Фалес

33.

Дүние бір бастамадан тұрады деп есептейтін философиялық ілім:

a)

монизм

b)

плюрализм

c)

дуализм

d)

релятивизм

e)

идеализм

34.

Дүние екі бастамадан турады деп есептейтін философиялық ілім:

a)

дуализм

b)

плюрализм

c)

монизм

d)

релятивизм

e)

идеализм

35.

Ғылымның жүйелі талдауы басталды....

a)

позитивизммен

b)

марксизм

c)

прагматизм

d)

неопозитивизм

e)

персонализм

36.

Позитивизмнің негізін қалаушы…

a)

О. Конт

b)

Спенсер

c)

Дюркгейм

d)

Чарльз Е. Л.

e)

Витгенштейн

37.

Өз еңбектерінде адам туралы, қоғам жəне мəдениет туралы ғылымдарды, антропология, жантану, тарих, философияны- «ғылымның ғылымы» деп жіктеген философты ата:

a)

Г.В.Гегель

b)

И.Кант

c)

М.Вебер

d)

К.Маркс

e)

Т.Мор

38.

В.И. Вернадский бүкіл нақты дүниені, ғарыш кеңістігін зерттейтін ғылымдарға қандай ғылымдарды жатқызды?

4 lines
39.

В.И. Вернадский бүкіл нақты дүниені, ғарыш кеңістігін зерттейтін ғылымдарға қандай ғылымдарды жатқызды?

a)

Физика, химия, математика, астрономия

b)

Физика, биология, экология

c)

Астрономия, физика, биология

d)

Генетика, морфология, экология

e)

Геология, география, анатомия

40.

Қазіргі технократтық ғылымдардың максимасы:

a)

«Бәрі тек ғылыммен тексеріліп, дәлелдену керек»

b)

«Ғылым мәдениеттің ең тұрақты, нағыз негізі»

c)

«Ғылым-қоғамдық ортаның қажетті компоненті»

d)

«Ғылыммен тек ғалымдар айналысуы керек»

e)

«Адамның дүниеге қатысы және сенім тудырудың негізгі факторы»

41.

Ғылым этосы дегеніміз:

a)

интеллектуалдық және әлеуметтік жауапкершіліктер туралы мәселе

b)

халықтардың этногрфиялық зерттелу деңгейі

c)

ғылым мен мәдениеттің өзара байланысы

d)

ғылымның мәдениетке қызметі

e)

техногендік қоғамдағы шығармашылық

42.

Батыс өркениетінің басты ерекшеліктерінің бірі-

a)

техногенді, табиғаттың байлығы мен күшін меңгеру

b)

табиғатты өзгертпей сақтау

c)

табиғи жолды бұзбау

d)

адам табиғатын бұзбау, әрекетсіздік

e)

дәстүр мен мәдениетті өзгеріссіз сақтау

43.

Көне Шығыс өркениетіндегі негізгі ерекшелік-

a)

табиғатпен үйлесім

b)

бостандыққа ұмтылу

c)

ескі дәстүрлерді жоққа шығару

d)

мәдениетті батыстандыру

e)

жаңашылдық пен индустриализация

44.

Көне Шығыс ғылыми дамуындағы басты ерекшеліктердің бірі:

a)

танымның субъектісі мен объектісін қарама- қарсы қою жоқ

b)

ғар

45.

Көне Шығыс ғылыми дамуындағы басты ерекшеліктердің бірі:

a)

танымның субъектісі мен объектісін қарама- қарсы қою жоқ

b)

ғарыш, табиғи, әлеуметтік үрдістер туралы түсініктерді жоққа шығарады

c)

адам табиғаттың иесі, басқарушысы

d)

табиғатты түбегейлі өзгерту

e)

техногендік өркениеттер қатына қосылу

46.

Дж. Бернал ғылымға анықтама беру үшін қандай факторларға назар аудару керек дейді?

a)

әдісі, білім дәстүрінің жинағына

b)

ғалымдар мен техникалық дамуына

c)

болашағы мен даму жоспарына

d)

пайдалылық коэффициентіне

e)

фактілер жинағына

47.

«Фисиологтар» немесе натурфилософтар деп аталу себебі неде?

a)

дүниенің алғашқы негізін табиғаттан іздеушілер

b)

физика ғылымының негізін қалаушылар

c)

философия сөзін алғаш қолданушылар

d)

физиология ғылымының негізін қалаушылар

e)

аника философиясының алғашқы кезеңінің атауы

48.

Эмпиризмнің негізгі пайымдауы

a)

адамның бүкіл білімі тәжірибеге негізделеді

b)

ақыл дүниені танудың басты көзі болып табылады

c)

дүниені танып білуге болады

d)

танымның жоғарғы түрі - түйсік

e)

таным көзі тамаша жаңалық болып табылады

49.

Математикалық әдіс көмегімен әуен, саз белгілерін қағазға түсірген, нотаны ойлап тапқан арабтілдес философия өкілі:

a)

Әл-Фараби

b)

Ибн-Сина

c)

Ибн-Рушд

d)

Ибн Халдун

e)

Әль-Ғазали

50.

Адам ақылы өзінің танымдық мүмкіндіктері шеңберінен шыққан бойда шешілмес қайшылықтарға тап болады. И.Кант онд

4 lines
51.

дес философия өкілі:

a)

Әл-Фараби

b)

Ибн-Сина

c)

Ибн-Рушд

d)

Ибн Халдун

e)

Әль-Ғазали

52.

Адам ақылы өзінің танымдық мүмкіндіктері шеңберінен шыққан бойда шешілмес қайшылықтарға тап болады. И.Кант ондай қайшылықтарды қалай атады?

a)

Антиномия

b)

Идолдар

c)

Монадалар

d)

Апейрон

e)

Идея

53.

Көне Грек ойшылдарының ішінде алғаш рет болмыс категориясын терең талдаған ойшылды ата:

a)

Парменид

b)

Сократ

c)

Платон

d)

Аристотель

e)

Зенон

54.

Ғылыми білімнің негізгі құрылысын қарастырғанда В.И. Вернадский: «талассыз ғылымның негізгі және мәңгі керегесі (қатал түпнегізі) келесі элементтерді біріктіреді деген:

a)

бүкіл математикалық және логикалық ғылымдарды, ғылыми фактілерді

b)

жаратылыстану ғылымдарының салаларын

c)

гуманитарлық және қоғамдық ғылымдарды

d)

логикалық, эволюциялық ілімдерді

e)

діни, магиялық, интеллектуалдық салаларды

55.

Ғылым субъектісі бола алады:

a)

зерттеуші, ғылыми ұжым, ғылыми топ, тұтас қоғам

b)

зерттеуші ғалым

c)

жекелеген ғылыми мекемелер

d)

мемлекеттік ғылыми орталықтар

e)

ғылымдар ұжымы

56.

Танымның пәні материалды болса оның объектісі бола алады:

a)

атом, тірі ағзалар, электромагниттік өріс, галактика

b)

дін, магия, өнер

c)

идеялар, тұжырымдар, теориялар

d)

заңдар, категориялар

e)

тарихи процестер