Философия мен жаратылыстану

Социология мен саясаттану

Экономика мен құқық

Медицина мен педагогика

Мінез-құлық ілімі

Жан туралы ғылым

Сана философиясы

Адамтану ғылымы

Адамның психикалық құбылыстарын зерттейді

Қоғамдық қатынастарды зерттейді

Тірі ағзалардың биологиялық құрылымын зерттейді

Тұлғаның әлеуметтік мәртебесін анықтайды

Сыртқы, ішкі, оң, теріс, жеке, топтық, тұрақты, тұрақсыз

Биологиялық және әлеуметтік

Саналы және бейсаналы

Қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді

Қажеттіліктер, мотивтер, мақсаттар

Эмоциялар, темперамент, мінез

Қабілет, дағды, әдет

Саналы ойлау мен қиял

Карл Роджерс

Зигмунд Фрейд

Абрахам Маслоу

Эрих Фромм

Танымдық, логикалық, аналитикалық

Реттегіштік, қорғаныштық, ынталандырушылық, сигналдық

Әлеуметтік, биологиялық, физиологиялық

Қабылдау, ес, ойлау

Қабылдау мен ойлаудың бірлігі

Танымдық процестердің дамуы

Қарама-қарсы полярлық сапалықтар, актив және пассив, жігерлену және кернеуден босану (шешіну)

Биологиялық және әлеуметтік факторлар

Жағымды және жағымсыз

Ішкі және сыртқы

Қарапайым және күрделі

Саналы және бейсаналы

Ашулану, қуану, ренжу, тобалау, қорқу, жек көру

Қарама-қайшылық, бейтараптық, сенімсіздік

Махаббат, қанағат, ынта, ынтықтық

Тәртіп, жауапкершілік, табандылық

Аффект, стресс, фрустрация, құмарлық, көңіл күй

Ашулану, қуану, ренжу, тобалау, қорқу, жек көру

Сенім, үміт, махаббат, реніш

Қанағат, ынта, жігер, табандылық

Абрахам Маслоу

Гансон Селье

Карл Роджерс

Л.С.Выготский

Р.Лазарус

Гансон Селье

К.Роджерс

П.Саловей

Моральдық,интеллектуалды,эстетикалық

Ашулану, қорқу, қуаныш

Актив, пассив

Қарапайым, күрделі

Питер Саловеи

Реувен Бар-Он

Абрахам Маслоу

Дэниел Гоулман

Абрахам Маслоу және Карл Роджерс

Питер Саловей және Джон Майер

Даниел Гоулман және Реувен Бар-Он

Иван Павлов және Б.Ф. Скиннер

Карл Юнг

Гиппократ

И.Павлов

Сократ

Гиппократ

Гален

Л.С.Выготский

Каптерев

Эрик Эриксон

И.В. Павлов

Питер Саловей

З.Фрейд

Жоғары деңгейдегі психикалық белсенділікпен,

әрекеттегі қуаттылықпен, қозғалыстағы күштілікпен,

жылдамдықпен, талпыныспен, қарқынмен сипатталады.

Жоғары психикалық белсенділікке, күшті қозғалысқа, жылдам әрекет етуге және қуатты эмоционалдық реакцияларға бейім.

Холериктер әрекетте қарқынды, мақсатқа бағытталған, тез шешім қабылдайды және күшті эмоционалды қозғыштыққа ие.

Холерик типтегі адам – белсенді, энергиясы мол, қозғалыс белсенділігі жоғары, эмоциялары ашық және жылдам өзгеретін психикалық күйге ие.

Жоғары психикалық белсенділікпен, қуаттылықпен,

жұмысқа қабілеттілікпен, қозғалыс жылдамдығымен,

мимиканың молдығымен және әртүрлілігімен, сөйлеудің

жылдам қарқынымен сипатталады.

Белсенділігі жоғары, жұмысқа қабілеттілігі мол, эмоциясы тұрақты, мимикасы ашық және түрлі, сөйлеу қарқыны тез.

Сангвиниктер әрекетте сергек, энергиясы жеткілікті, көңіл-күйі оң, эмоциялары тез өтетін және әлеуметтік қарым-қатынасқа икемді.

Сангвиник типтегі адам – тез бейімделетін, қозғалысы және сөйлеуі жылдам, эмоционалды реакциялары үйлесімді және тұрақты.

Психикалық төмен белсенділікпен, баяулықпен,

мимиканың жадаулығымен сипатталады.

Әрекеті баяу, психикалық белсенділігі төмен, эмоциясы тұрақты, мимикасы аз және әрекеті ұқыпты.

Сабырлы, баяу реакциялайтын, эмоциясы тұрақты және тыныш мінезді.

Жылдамдық пен белсенділігі төмен, жұмыс қабілеті бірқалыпты, қозғалғыштығы шектеулі, эмоциясы басқарылатын.

Психикалық белсенділіктің төмен деңгейімен,

қозғалыстың баяулығымен, моторика мен сөйлеудегі

ұстамдылықпен, тез шаршағыштықпен сипатталады .

Меланхолик – баяу әрекет ететін, психикалық белсенділігі төмен, эмоциясы терең, тез шаршайтын және ұстамды адам.

Ұқыпты, баяу қозғалатын, сөйлеуі мен мимикасы шектеулі, ұзақ уақыт жұмысқа төзімділігі төмен.

Психикалық белсенділігі төмен, қозғалғыштығы баяу, эмоциясы сезімтал және шаршағыш, әрекеті әдетте сақтықпен.

Теофраст

Аристотель

Платон

Гиппократ

1. Карл Леонград

2. Карл Леонгштейн

Теофраст

З.Фрейд

2. Талпынғыштық, еңбекке адалдық, ұйымдастырушылық қабілет, жалқаулық, жауапкершіліктің төмендігі

1. Еңбекке құштарлық, жауапкершілік сезімі, табандылық, еңбекке бейімделгіштік, немқұрайдылық

Еңбексүйгіштік, адалдық, еңбекке жауапкершілікпен

қарау, жалқаулық, немқұрайлылық

3. Жұмысқа ынталы болу, тұрақтылық, табандылық, жауапсыздық, еріншектік

1. Тәкаппарлық, мақтаншақтық, өзімшілдік, сенімділік, қарапайымдылық

Өркөкіректік, даңғойлық, тәкәппарлық, мақтаншақтық,

өзімшілдік, қарапайымдылық, кішіпейілділік

2. Өзіндік артықшылық сезімі, даңғойлық, кішіпейілділік, басқаларды сыйлау қабілеті

3. Өркөкіректік, мақтан, өзімшілдік, қарапайымдылық, жұмсақ мінез