wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Дыбыс пен фонетика бойынша тест (13-сынып)

Total questions: 74

Worksheet time: 37mins

Name
Class
Date
1.

Еріндік дыбыстар:

a)

[ɾ], [д]

b)

[п], [б], [м]

c)

[c], [ʒ]

d)

[x], [ɣ]

e)

[x], [ф]

2.

[c], [ʒ], [г], [д] үшін қажет:

a)

Өкпе

b)

Тістер

c)

Еріндер

d)

Мұрын

e)

Желбезектер

3.

Жұмсақ таңдайдың рөлі:

a)

Тыныс алу

b)

Биіктік

c)

Мұрын жолын жабу

d)

Күшейту

e)

Ауыз қуысының көлемін кішірейту

4.

Мұрын арқылы жасалатын дыбыстар: 430

a)

[c], [ʒ]

b)

[ɾ], [д]

c)

[м], [ң]

d)

[л], [p]

e)

[x], [k]

5.

Резонаторлар — бұл:

a)

Желбезектер

b)

Тыныс алу мүшелері

c)

Қуыстар

d)

Тек мұрын

e)

Жоғарыдағының бәрі

6.

Дауыс биіктігі ненің әсерінен болады?

a)

Тыныс алу

b)

Тіл

c)

Желбезектердің керілуі

d)

Тістер

e)

Желбезектердің жіңішкелігі

7.

Артикуляцияның қызметі:

a)

Күшейту

b)

Ауа ағымы

c)

Сөйлеу дыбыстары

d)

Дыбыс қаттылығы

e)

Аккомодация

8.

Жылдам сөйлегенде дыбыстармен не болады?

a)

Сол күйі қалады

b)

Сәл өзгеруі мүмкін

c)

Мүлде жоғалады

d)

Ұярады

e)

Жойылады

9.

Бір дыбыс екінші дыбысқа ұқсап кетсе — бұл:

a)

Ассимиляция

b)

Протеза

c)

Метатеза

d)

Дизрэза

e)

Анафора

10.

Жанындағы дыбыс екіншісін айтуға жеңілдетсе — бұл:

a)

Аккомодация

b)

Дизрэза

c)

Гаплология

d)

Аллитерация

e)

Аллофон

11.

Сөзден артық дыбыс түсіп қалса — бұл:

a)

Протеза

b)

Дизрэза

c)

Эпентеза

d)

Редукция

e)

Проекция

12.

Артық буын алынып тасталса — бұл:

a)

Гаплология

b)

Ассимиляция

c)

Метатеза

d)

Дизрэза

e)

Аккомодация

13.

Сөздің басына дыбыс қосылса — бұл:

a)

Эпентеза

b)

Протеза

c)

Дизрэза

d)

Ассимиляция

e)

Метатеза

14.

Сөздің ортасына дыбыс қосылса — бұл: 440

a)

Ассимиляция

b)

Протеза

c)

Эпентеза

d)

Дизрэза

e)

Гаплология

15.

Дыбыстар орын ауыстырса — бұл:

a)

Метатеза

b)

Ассимиляция

c)

Аккомодация

d)

Реверсивтілік

e)

Инверсия

16.

Екі ұқсас дыбыс әртүрлі болып кетсе — бұл:

a)

Диссимиляция

b)

Ассимиляция

c)

Протеза

d)

Синонимдер

e)

Антонимдер

17.

Неліктен дыбыстар өзгереді?

a)

Сөйлеу түсініктірек болу үшін

b)

Айту жеңіл болу үшін

c)

Жай ғана, себебінсіз

d)

Мағынаны өзгерту үшін

e)

Бір-бірінен ерекшелену үшін

18.

Неліктен редукция мен қатаңдану жазуда көрсетілмейді?

a)

Айтуға жеңіл болғандықтан

b)

Орфографияның морфологиялық принципі әрекет етеді

c)

Бұл кірме сөздер болғандықтан

d)

Практикалық пайдасы болмағандықтан

e)

Бұл ашық буынды сөздер болғандықтан

19.

bit және beat сөздері неден ерекшеленеді?

a)

Сауыс дыбысынан

b)

Дауыстының ұзақтығынан

c)

Акценттен

d)

Интонациядан

e)

Тілден

20.

pen және ben сөздерінің айырмашылығы неде?

a)

/p/ және /b/ фонемаларында

b)

Ударениде

c)

Дыбыс санында

d)

Морфемада

e)

Әріп санында

21.

Аллофон — бұл:

a)

Фонеманың түрлі позициялардағы варианты

b)

Фонеманың синонимі

c)

Сөздің мағыналы бөлігі

d)

Диалект сөзі

e)

Морфемемен бірдей нәрсе

22.

cats сөзіндегі соңғы фонема /s/ бір уақытта не болып табылады?

a)

Көптік жалғауының морфемасы

b)

/z/ фонемасының аллофоны

c)

Фразалық екпін

d)

Қызметсіз дыбыс

e)

Жекеше түрдің көрсеткіші

23.

top [tʰɒp] және stop [stɒp] сөздеріндегі /t/ – бұл:

a)

Әр түрлі фонемалар

b)

Бір фонеманың аллофондары

c)

Әр түрлі морфемалар

d)

Байланыссыз екі дыбыс

e)

Екі бірдей дыбыс

24.

Төмендегілердің қайсысы мағынаға ие? 450

a)

Фонема

b)

Морфема

c)

Аллофон

d)

Сөйлеу дыбысы

e)

Әріп

25.

fan және van сөздерінің айырмашылығы неде?

a)

Дауысты фонемаларда

b)

Екпінде

c)

/f/ және /v/ дауыссыз фонемаларында

d)

Интонацияда

e)

Соңғы әріпте

26.

Аллофон сөздің мағынасын өзгете ала ма?

a)

Иә

b)

Жоқ

c)

Кейде

d)

Егер екеу немесе одан көп болса

e)

Тілге байланысты

27.

Фонеманың қызметі…

a)

сөздерді ажырату

b)

сөздерді әдемілеу

c)

екіндіні белгілеу

d)

науызаны белгілеу

e)

эмоциялық реңк беру

28.

Қай аллофон позициялық деп аталады?

a)

Жанындағы дыбыстарға тәуелді

b)

Сөз ішіндегі орнына тәуелді

c)

Әрқашан бірдей

d)

Суперпозицияда болатын

e)

Сөзде белгілі бір орынды иеленетін

29.

Қай аллофондар көрші дыбыстарға байланысты өзгереді?

a)

Комбинаторлық

b)

Позициялық

c)

Екпінді

d)

Тәуелді

e)

Жанасушы

30.

Фонема мен аллофондарды не біріктіреді?

a)

Екеуі де сөздерді ажыратады

b)

Екеуі де дыбыстардың айтылуына қатысты

c)

Бұл екеуі бір нәрсе

d)

Бір-біріне тәуелді

e)

Бір адам ойлап тапқан

31.

bat және bad сөздері неден ерекшеленеді?

a)

Аллофондардан

b)

Фонемалардан

c)

Екпіннен

d)

Тілдерден

e)

Бірінші әріптен

32.

Егер /p/ дыбысы pen және spin сөздерінде әртүрлі айтылса, бұл — …

a)

Фонема

b)

Аллофон

c)

Екпінді буын

d)

Аккомодация

e)

Редукция

33.

Фонема мен аллофон туралы негізгі қорытынды:

a)

фонема — негізгі бірлік, ал аллофондар — оның варианттары

b)

аллофондар — сөздер, фонемалар — әріптер

c)

фонемалар мен аллофондар байланысты емес

d)

фонема — аллофон

e)

аллофондар мен фонемалар екпінге байланысты

34.

Фонема өзі жеке мағынаға ие ме? 460

a)

Иә

b)

Жоқ

c)

Кейде

d)

Тілге байланысты

e)

Екі немесе одан көп болса ғана

35.

Қай функция сөздерді ажыратады?

a)

Айқартушы (различительная)

b)

Танымдық

c)

Құрылымдық

d)

Коммуникативтік

e)

Эмотивтік

36.

Қай функция сөздерді естіп тануға көмектеседі?

a)

Айқартушы

b)

Танымдық (опознавательная)

c)

Құрылымдық

d)

Коммуникативтік

e)

Номинативтік

37.

Қай функция сөздер мен буындарды құрады?

a)

Айқартушы

b)

Құрылымдық (строительная)

c)

Танымдық

d)

Талдаушы

e)

Құрылымдаушы

38.

Ажыратушы функцияның үлгісі берілген жұптардың қайсысы?

a)

ship – sheep

b)

cat – cats

c)

ta-ble

d)

give – given

e)

get – got

39.

Танымдық функцияға мысал көрсетілген нұсқаны таңдаңыз:

a)

cat сөзін анық естілмесе де танып қоямыз

b)

pin – bin

c)

play – played

d)

though – trough шатастыру

e)

their орнына they are жазу

40.

Құрылымдық функцияның үлгісі қайсысы?

a)

ta-ble

b)

dog – dogs

c)

bat – pat

d)

give – given

e)

get – got

41.

Фонеманың негізгі функцияларының дұрыс тізбесін таңдаңыз:

a)

Ажыратушы, танымдық, құрылымдық

b)

Орфографиялық, грамматикалық, коммуникативтік

c)

Лексикалық, стилистикалық, мағыналық

d)

Регулятивтік, коммуникациялық, номинативтік

e)

Эмотивтік, редукциялық, сепарациялық

42.

Дифференциалды белгілер дегеніміз не?

a)

Фонемаларды ажырататын ең минималды белгілер

b)

Фонемалардың толық сипаттамасы

c)

Ұқсас қасиеттері бар фонемалар тобы

d)

Фонемалардың ортақ белгілері

e)

Аллофондар

43.

Қай белгі дифференциалды белгіге жатады?

a)

Фонеманың сөз жасаудағы рөлі

b)

Қатаңдық–ұяңдық

c)

Акустикалық құрылым

d)

Барлық жауап дұрыс

e)

Дұрыс жауап жоқ

44.

Интегралды белгілер нені сипаттайды?

a)

Дыбысар арасындағы минималды айырмашылық

b)

Фонемалардың тілдегі қызметтері

c)

Тек артикуляциялық белгілер

d)

Барлық жауап дұрыс

e)

Дыбыстар арасындағы жеке айырмашылықты сипаттайды

45.

Дифференциалды белгіге келтірілген мысал қайсысы?

a)

[б] және [п] дыбыстарының қатаң–ұяңдығы

b)

Дауыстылар мен дауыссыздар

c)

Дауыссыздардың жасалу орны

d)

Барлық жауап дұрыс

e)

Дұрыс жауап жоқ

46.

Фонеманың интегралдық белгісі нені қамтиды?

a)

Тек акустикалық сипаттамалар

b)

Басқа фонемалармен өзара әрекет

c)

Тек артикуляциялық ерекшеліктер

d)

Бір фонеманы екіншісінен ажыратады

e)

Дыбыстар арасындағы жеке айырмашылықты сипаттайды

47.

Дифференциалды және интегралды белгілер лингвистер үшін қандай маңызға ие?

a)

Грамматиканы зерттеуге көмектеседі

b)

Фонетикалық жүйені тереңірек түсінуге мүмкіндік береді

c)

Синтаксистік құрылымдарды түсіндіреді

d)

Тілді үйренуге көмектеседі

e)

Екпін қоюға көмектеседі

48.

Төмендегі нұсқалардың қайсысы дифференциалды белгі емес?

a)

Қатаңдық

b)

Тілдегі функция

c)

Ұяңдық

d)

Дыбысар арасындағы жеке айырмашылықты сипаттайды

e)

Бір фонеманы екіншісінен ажыратады

49.

Интегралды белгілер фонологияда қандай рөл атқарады?

a)

Тек дыбыстық форманы анықтайды

b)

Фонемалардың тілдегі функцияларын ескереді

c)

Талдау үшін маңызды жоқ

d)

Екінші дәрежелі рөл

e)

Екпін анықтау үшін қолданылады

50.

Қай аспект интегралды белгілерге жатпайды?

a)

Фонетикалық жүйедегі орны

b)

Дыбыстың артикуляциясы

c)

Басқа фонемалармен өзара әрекет

d)

Қатар және көтеріңкілік

e)

Жасалу тәсілі

51.

Тіл жүйесінің құрылымын түсіну үшін қай белгі маңызды?

a)

Тек дифференциалды

b)

Тек интегралды

c)

Екі түрі де

d)

Интегралды белгілердің кейбір бөліктері ғана

e)

Дифференциалды белгілердің кейбір бөліктері ғана

52.

Морфонология — бұл қандай тіл білімінің саласы?

a)

Синтаксис

b)

Морфемалармен байланысты алмасулар мен дыбыстық өзгерістер

c)

Семантика

d)

Интонация

e)

Фонемалар

53.

Морфонология қай екі саланың арасында орналасады?

a)

Синтаксис пен стилистика

b)

Морфология мен фонология

c)

Лексика мен сөзжасам

d)

Орфография мен орфоэпия

e)

Этимология мен синтаксис

54.

Кезектесу (Чередование) — бұл не?

a)

Кездейсоқ дыбыс ауысуы

b)

Морфема ішінде фонеманың тұрақты түрде алмасуы

c)

Айтылым нормасының бұзылуы

d)

Грамматиканың ерекше жағдайы

e)

Сөйлеу ырғағы

55.

Морфонологиялық алмасулар туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз:

a)

Әрқашан қазіргі фонетикалық заңдармен түсіндіріледі

b)

Грамматикалық және морфологиялық факторларға байланысты

c)

Кездейсоқ пайда болады

d)

Тек диалектілерге тән

e)

Тек грамматикалық факторлардан туындайды

56.

Морфонология тығыз байланысты қай саламен?

a)

Орфографиямен

b)

Морфологиямен

c)

Фразеологиямен

d)

Стилистикамен

e)

Публицистикамен

57.

Морфонологияның маңызы неде?

a)

Тек тарихи

b)

Тілдің байланыстарын түсінуге және сөзжасамды түсіндіруге көмектеседі

c)

Ғылым үшін маңызы жоқ

d)

Тек орфографияда қолданылады

e)

Талдау үшін маңызы жоқ

58.

Тарихи алмасуға мысалды таңдаңыз:

a)

беру — брал

b)

пишу — написал

c)

делаю — делал

d)

синий — синего

e)

Барлық жауап дұрыс

59.

«рука — ручка» алмасуы қандай типке жатады?

a)

фонетикалық

b)

Морфонологиялық

c)

Кездейсоқ

d)

Орфографиялық

e)

Ритмикалық

60.

Алмасулар көрінуі мүмкін деп көрсетілген дұрыс нұсқа:

a)

Тек зат есімдерде

b)

Тек етістіктерде

c)

Әр түрлі сөз таптарында

d)

Тек сын есімдерде

e)

Тек есімшелерде

61.

Морфонологияның басты міндеті қандай?

a)

Орфографиялық ережелер құру

b)

Тілдің дыбыстық және морфемалық құрылымының байланысын зерттеу

c)

Сөздіктер жасау

d)

Стилистикалық нормаларды зерттеу

e)

Әліпби графикасын талдау

62.

Алмасулар нені көрсетеді?

a)

Тек қазіргі нормаларды

b)

Тек кездейсоқ құбылыстарды

c)

Тілдің тарихи және қазіргі жүйесін

d)

Тек кірме сөздерді

e)

Ритмиканы

63.

Буынның орталығы не деп аталады?

a)

Onset

b)

Coda

c)

Nucleus

d)

Stress

e)

Side

64.

Қай сөзде екі буын бар?

a)

Dog

b)

Water

c)

Cat

d)

Stop

e)

Horn

65.

Дыбыс қаттылығы (сонорлық) теориясын кім ұсынған?

a)

Вильгельм Вундт

b)

Отто Есперсен

c)

Лев Щерба

d)

Даниэль Джонс

e)

Фердинанд де Соссюр

66.

Л. В. Щерба теориясы бойынша, буын шекарасы немен анықталады?

a)

Дыбыс қаттылығының өзгеруімен

b)

Звучность өзгеруімен

c)

Буғыштық ет кернеуінің өзгеруімен

d)

Дем шығарулардың санымен

e)

Тіл мен таңдайдың жанасу саны арқылы

67.

Қай теорияға сәйкес әр буын бір тыныс толқынымен айтылады?

a)

Звучность теориясы

b)

Тыныс теориясы

c)

Акустикалық теория

d)

Моторлық теория

e)

Щерба теориясы

68.

Onset термині нені білдіреді?

a)

Буынның ортасы

b)

Буынның бастапқы бөлігі (дауыстының алдындағы дауыссыздар)

c)

Буынның соңғы бөлігі

d)

Екпін

e)

Ештеме

69.

banana сөзінде қанша буын бар?

a)

1

b)

2

c)

3

d)

4

e)

5

70.

Қай теорияда буын дыбыс қаттылығы толқыны ретінде қарастырылады?

a)

Звучность теориясы

b)

Моторлық теория

c)

Акустикалық теория

d)

Тыныс теориясы

e)

Щерба теориясы

71.

Closed syllable деген не?

a)

Дауыстыға аяқталатын буын

b)

Дауыссызға аяқталатын буын

c)

E әрпімен аяқталатын буын

d)

Екпінді буын

e)

Екпінсіз буын

72.

Қай сөзде open syllable бар?

a)

cats

b)

me

c)

jump

d)

sock

e)

lock

73.

boat сөзінде қандай буын түрі кездеседі?

a)

Vowel team

b)

Open

c)

Closed

d)

Дұрыс жауап жоқ

e)

Барлық жауап дұрыс

74.

Сөз соңындағы үнсіз e не істейді?

a)

Ештеме істемейді, тек әдемілік үшін

b)

Алдыңғы дауыстысын ұзын етеді

c)

Алдыңғы дауыстысын қысқа етеді

d)

Ашық буынды көрсетеді

e)

Жабық буынды көрсетеді