Worksheets№73 Экологияға кіріспе
Total questions: 79
Worksheet time: 40mins
Name
Class
Date
1.
Толық атыңыз бен тобыңыз (поток)
4 lines
2.
Бұршақ тұқымдастар
a)
Үрмебұршақ
b)
Қытайбұршақ
c)
Соя, акация
d)
Қамыс, қоға
e)
Ерінгүлділер
3.
Ауа құрамындағы азотты аммиакқа айналдыратын ағзалар
a)
Цианобактериялар.
b)
Түйнек бактериялар
c)
Коккалар
d)
Сірке қышқыл бактериялары
e)
Сүт қышқыл бактериялары
4.
Атмосфера құрамындағы азотты сіңіру қабілеті бар ағзалар
a)
Цианобактериялар.
b)
Түйнек бактериялар
c)
Коккалар
d)
Сірке қышқыл бактериялары
e)
Сүт қышқыл бактериялары
5.
Қазіргі планктон мен суда тіршілік ететін басқа ағзаларға ұқсас тірі ағзалар мекендеген ертедегі суқоймалардың оттексіз ыдырау нәтижесі
a)
Диатомит
b)
Әктас
c)
Таскөмір
d)
Мұнай мен табиғи газ
6.
Біржасушалы диатом балдырларының сауыттарынан тұратын тау жыныстары
a)
Диатомит
b)
Әктас
c)
Таскөмір
d)
Мұнай мен табиғи газ
7.
Ертедегі алып қырықжапырақтар мен сол уақыттағы орманда өскен өсімдіктердің жер қойнауында жинақталуы, қатпарлануы, шөгуі нәтижесінде пайда болды
a)
Диатомит
b)
Әктас
c)
Таскөмір
d)
Мұнай мен табиғи газ
8.
Табиғи кешендерді қазу жұмыстары жүргізілген соң қалпына келтіру
a)
Рекомбинация
b)
Репдупликация
c)
Регенерация
d)
Рекультивация
9.
Азотты бекітудің типтері
a)
Атмосфералық
b)
Биологиялық
c)
Химиялық
d)
Физикалық
e)
Литосфералық
10.
Бұршақ тұқымдас өсімдіктердің тамырымен селбесіп тіршілік ететін бактериялар
a)
Шіріту
b)
Түйнек
c)
Сүт қышқыл
d)
Сірке қышқыл
11.
Ауадағы бос азотты сіңіріп, оны аммиакқа айналдыратын бактериялар
a)
Сүт қышқыл
b)
Май қышқыл
c)
Түйнек
d)
Сірке қышқыл
12.
Маңғыстау облысында орналасқан қорық
a)
Үстірт
b)
Батыс Алтай
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
13.
Аралас, қарағайлы, тайга сияқты орман түрлерінің орын тебуімен ерекшеленетін Шығыс Қазақстандағы қорық
a)
Үстірт
b)
Батыс Алтай
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
14.
Арал теңізінде орналасқан қорық
a)
Үстірт
b)
Барсакелмес
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
15.
ОҚО орналасқан ең жас қорық
a)
Үстірт
b)
Барсакелмес
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
16.
Қазақстан аумағындағы ең алғашқы саябақ
a)
Шарын
b)
Сайрам Өгем
c)
Баянауыл
d)
Жетісу Алатауы
17.
Жойылып кету қаупі туған түрлер тізімі Қызыл кітап атауын алған ғалым
a)
П.Скотт
b)
Л.Паллас
c)
К.Линней
d)
Э.Геккель
18.
Қызыл кітаптың бірінші нұсқасы қағаз ретінде жарияланған жыл
a)
2005 ж
b)
1963 ж
c)
1956 ж
d)
1978 ж
19.
Қазақстанның Қызыл кітабы шықты
a)
2010 ж
b)
1991 ж
c)
1978 ж
d)
1996 ж
20.
Қазақстанның омыртқалы жануарларға арналған Қызыл кітабының толықтырылған, өңделген төртінші басылымы жарық көрді
a)
2010 ж
b)
1991 ж
c)
1978 ж
d)
1996 ж
21.
Эндемик ағзалар
a)
Жалман
b)
Жетісу бақатісі
c)
Мензбир суыры
d)
Қалқантұмсық жылан
e)
Сұркелес
22.
Кішкене тышқан тәрізді, құлағы үлкен эндемик ағза
a)
Қылышқұйрық
b)
Жалман
c)
Жертесер
d)
Үнділік жайра
23.
Жалманның мекен ететін аймақтары
a)
Бетпақдала
b)
Алакөл
c)
Зайсан
d)
Шығыс Қазақстан
e)
Қаратау
24.
Жалманның қоректері
a)
Жасыл шегіртке
b)
Көкқасқа шегіртке
c)
Дәуіт
d)
Нәзікқұйрық инелік
e)
Далалық кергі
25.
Суырлардың ішіндегі ең кішкентайы, терісі үшін ауланатын аң
a)
Мензбир суыры
b)
Сусар
c)
Соқыртышқан
d)
Құмтышқан
26.
Қыркүйектен сәуір айына дейін 3м тереңдікте қазған індерінде ұйқыға кететін жануар
a)
Мензбир суыры
b)
Сусар
c)
Соқыртышқан
d)
Құмтышқан
27.
Арал маңында, Оңтүстік Балқаш маңында, Қызылқұмда кездесетін, улы өсімдіктермен қоректенетін жануар
a)
Мензбир суыры
b)
Қарақұйрық
c)
Жалман
d)
Қоқиқаз
28.
Балқаш, Алакөл, Зайсан, Торғай, Сырдария өзендерінің төменгі сағасына ұя салатын жануар
a)
Нілдік қаз
b)
Бұйра бірқазан
c)
Қоқиқаз
d)
Сақалтай
29.
Желкесінде шоқ қауырсындардан тұратын бұйра айдары бар жануар
a)
Нілдік қаз
b)
Бұйра бірқазан
c)
Қоқиқаз
d)
Сақалтай
30.
Аяқтары мен мойны ұзын, басы кішкентай, тұмсығы үлкен колониямен тіршілік ететін жануар
a)
Нілдік қаз
b)
Бұйра бірқазан
c)
Қоқиқаз
d)
Сақалтай
31.
Сыртқы бейнесі қарабас шағалаға ұқсайтын, қанаттарының қақпа қауырсындарында ерекше өрнектер болатын, Алакөлде тіршілік ететін жануар
a)
Қарақұйрық
b)
Реликті шағала
c)
Бұйра бірқазан
d)
Қоқиқаз
32.
Денесінің көп бөлігін құйрығы алып жатқан, бүйір жағынан қысыңқы, арқа жағында жүзу қатпарлары болатын жануар
a)
Қалқантұмсық жылан
b)
Жетісу бақатісі
c)
Сұркелес
d)
Мензбир суыры
33.
Тірі ағзалардың өзара ж/е қоршаған ортамен қарым қатынасын зерттейтін биология бөлімі
a)
Этология
b)
Экология
c)
Популяция
d)
Экожүйе
34.
Тірі ағзалардың тіршілігіне әсер ететін кез келген жағдайлар мен қоршаған ортаның құрам бөліктері
a)
Этология
b)
Популяция
c)
Экожүйе
d)
Экологиялық фактор
35.
Абиотикалық факторларға жатады
a)
Атмосфера газдары, топырақ
b)
Жергілікті жер бедері, климат
c)
Өзен, көл, жауын шашын
d)
Судың мұнаймен ластануы
e)
Зауыт фабрикалар
36.
Тірі ағзалардың бір біріне әсер ететін фактор
a)
Антропогенді
b)
Антопогенез
c)
Абиотикалық
d)
Биотикалық
37.
Біздің ғаламшарымыздың табиғи жарығы
a)
Күн
b)
Инфрақызыл сәуле
c)
Радиоактивті сәуле
d)
Қысым
38.
Температура мен ылғалдылыққа қарағанда едәуір тұрақты көрсеткіш
a)
Инфрақызыл сәуле
b)
Радиоактивті сәуле
c)
Қысым
d)
Жарық
39.
Қышқыл ортада жақсы, сілтілік ортада нашар өсетін өсімдіктер
a)
Соя, беде
b)
Шырша, қарағай
c)
Атқонақ, итошаған
d)
Кәріқыз, сарыағаш
40.
Өте сирек кездесетін үш тышқанына ұқсас кішкентай аң
a)
Соқыртышқан
b)
Құндыз
c)
Ондатр
d)
Жалман
41.
Жалманды тапқан ғалым
a)
Д.Арнон
b)
Мензбир
c)
В.А.Селевин
d)
Девиссон
42.
Оңтүстік Шығыс Қазақстанның жергілікті эндемик жануары
a)
Құндыз
b)
Ондатр
c)
Құмтышқан
d)
Жалман
43.
Ең үлкен экожүйе
a)
Экожүйе
b)
Биосфера
c)
Атмосфера
d)
Ноосфера
44.
Экожүйелердің біртіндеп, уақыт бойынша ретті ауысымы
a)
Экожүйе
b)
Экологиялық фактор
c)
Экологиялық сукцессия
d)
Популяция
45.
Тіршілігін жойған мүк, бактерия, қына бөліктерінің қалдықтарынан түзілген құнарлы зат
a)
Қарашірік
b)
Гумус
c)
Селитра
d)
Фосфат
e)
Нитрат
46.
Алғаш қонысты бастаушылар
a)
Пионер
b)
Гидрофит
c)
Мезофит
d)
Суккулент
47.
Адам жасаған барлық жасанды экожүйелер
a)
Биоценоз
b)
Агроценоз
c)
Абиогенез
d)
Биогеоценоз
48.
Бір-бірінен органикалық заттар мен энергияны жүйелі түрде алып отыратын тірі ағзалар қатары
a)
Қоректік тізбек
b)
Трофикалық тізбек
c)
Экологиялық жүйе
d)
Экологиялық фактор
e)
Популяция
49.
Қоректік тізбекте энергия жойылуының сандық бейнесі
a)
Экологиялық жүйе
b)
Трофикалық тізбек
c)
Экологиялық фактор
d)
Экологиялық пирамида
50.
Жер бетіндегі әртүрлі табиғи жағдайлар жиынтығы
a)
Экологиялық фактор
b)
Биогеоценоз
c)
Тіршілік ортасы (қоршаған орта)
d)
Абиотикалық фактор
51.
Қоршаған орта жағдайларына жатады
a)
Жарық
b)
рН (қышқылдық сілтілік орта)
c)
Температура
d)
Ыстық
e)
Агроценоз
52.
Тірі организмдедің тіршілігіне әсер ететін кез келген орта жағдайлары мен құрамбөліктері
a)
Табиғи қорда
b)
Қорық
c)
Тіршілік ортасы
d)
Экологиялық фактор
53.
Экологиялық фактор түрлері
a)
Биотикалық
b)
Абиотикалық
c)
Антропогендік
d)
Жеке сұрыптау
e)
Тұрақтандырушы
54.
Абиотикалық факторлар
a)
Температура
b)
Жарық
c)
Ылғал
d)
Бау бақша
e)
Популяция
55.
Организмдердің бір біріне ж/е тіршілік ортасына әсері жататын фактор
a)
Биотикалық
b)
Абиотикалық
c)
Дизруптивті
d)
Тұрақтандырушы
56.
Адам іс әрекетінің табиғатқа әсерін сипаттайтын фактор
a)
Абиотикалық
b)
Биотикалық
c)
Биосфералық
d)
Антропогендік
57.
Өсімдіктер ыстықта қызып кетпеуі үшін жасайды
a)
Сағақтарын суға батырады, суды сіңіреді
b)
Су булануы жылдамдайды, жапырақ бетін мөлдір қабық басады
c)
Транспирация процесін төмендетіп, тыныштық күйге ауысады
d)
Қосалқы тамырды қалыптастырады
58.
Дене температурасы тұрақты, суық түсісімен ұйқыға кететін жануарлар
a)
Аю
b)
Борсық
c)
Кандала
d)
Сұркелес
e)
Батбат кесіртке
59.
Биологиялық процеске қажетті негізгі энергия көзі
a)
Температура
b)
Жарық
c)
Ылғал
d)
Қысым
60.
Жарық сүйгіш өсімдіктер
a)
Қант қамысы
b)
Қарағай
c)
Қаражидек
d)
Мүк
e)
Плаун
61.
Көлеңке сүйгіш өсімдіктер
a)
Мүк
b)
Плаун
c)
Қырықжапырақтар
d)
Қаражидек
e)
Жылқышөбі
62.
Көлеңкеге төзімді өсімдіктер
a)
Қаражидек
b)
Жылқышөбі
c)
Мүк
d)
Плаун
e)
Қырықжапырақтар
63.
1 – 2см арақашықтықтағы қозғалыстағы заттың кескіні ажырата алатын жәндіктер
a)
Өрмекшілер
b)
Шаяндар
c)
Құрттар
d)
Былқылдақденелілер
64.
Белгілі бір аумақтағы биоценоздардың табиғат факторларының, адам әрекетінің әсеінен бірізді ретпен ауысуы
a)
Тіршілік формасы
b)
Қоректік жүйе
c)
Экологиялық пирамида
d)
Экологиялық сукцессия
65.
Бұған дейін тіршілік болмаған, өнім бермейтін ортадан басталатын сукцессия
a)
Үшінші реттік
b)
Бірінші реттік
c)
Екінші реттік
d)
Төртінші реттік
66.
Табиғи құрылымы бұзылған экожүйе орнын баяу қалпына келтіру процесінен басталатын сукцессия
a)
Үшінші реттік
b)
Бірінші реттік
c)
Екінші реттік
d)
Төртінші реттік
67.
Суқоймасында, иесіз қалған егістікте (далада), шалғында, өртенген, кесілген орман орнында, батпақта өсетін өсімдіктер мысал бола алатын сукцессия
a)
Үшінші реттік
b)
Бірінші реттік
c)
Екінші реттік
d)
Төртінші реттік
68.
Бірінші реттік сукцессия
a)
Тау беткейлері
b)
Құм қайрандар
c)
Жанартаулық аралдар
d)
Суқоймалар
e)
Шалғын, батпақ
69.
Бірінші реттік сукцессиялар аумағында өсетін алғашқы өсімдіктер
a)
Қыналар
b)
Мүктер
c)
Ашық тұқымдылар
d)
Жабық тұқымдыла
e)
Дара жарнақтылар
70.
Көпжылдық астық тұқымдас
a)
Аристида
b)
Тамырдәрі
c)
Итжигек
d)
Сүйсін
71.
Тұрақты күйге ұмтылатын, өзін өзі реттейтін жүйе
a)
Қоректік тізбек
b)
Экожүйе
c)
Экологиялық пирамида
d)
Популяция
72.
Табиғи нысандар, ерекше қорғалатын аумақтар, жабайы табиғаттың ерекше эталоны
a)
Ұлттық саябақтар
b)
Қорықтар
c)
Экологиялық пирамида
d)
Экологиялық сукцессия
73.
Қазақстандағы ең алғашқы құрылған қорық
a)
Үстірт
b)
Наурызым
c)
Ақсу Жабағылы
d)
Алматы
74.
Алматы облысындағы Іле Алатауының беткейінде орналасқан қорық
a)
Үстірт
b)
Наурызым
c)
Ақсу Жабағылы
d)
Алматы
75.
Қостанай облысының аумағында орналасқан қорық
a)
Үстірт
b)
Наурызым
c)
Ақсу Жабағылы
d)
Қорғалжын
76.
Ақмола облысында орналасқан қорық
a)
Үстірт
b)
Наурызым
c)
Ақсу Жабағылы
d)
Қорғалжын
77.
Қоқиқаздар мекені деп аталатын қорық
a)
Үстірт
b)
Наурызым
c)
Ақсу Жабағылы
d)
Қорғалжын
78.
Шығыс Қазақстан облысында, Оңтүстік Алтайдағы қорық
a)
Алакөл
b)
Үстірт
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
79.
Сулы батпақты ландшафтыны қамтитын Алматы облысында орналасқан қорық
a)
Алакөл
b)
Үстірт
c)
Марқакөл
d)
Қаратау
100 %
