wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

морфология 1

Total questions: 65

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

.......сөздің мағыналық бөлшегі.

a)

аллофон

b)

морфема

c)

лексема

d)

дифтонг

2.

Грамматикалық негізгі ұғым.

a)

грамматикалық екпін

b)

грамматикалық акустика

c)

грамматикалық форма

d)

грамматикалық қосымша

3.

Сөйлемде пысықтауыш қызметін атқаратын сөз табы.

a)

одағай

b)

етіс

c)

модаль сөз

d)

үстеу

4.

Сөздердің үстеу тобына өту құбылысы.

a)

адвербиалдану

b)

адъективтену

c)

абсорбациялану

d)

субстантивтену

5.

Толық мағыналы атауыш сөздермен тіркесіп, оларға қосымша

грамматикалық мағына үстейтін, лексика-грамматикалық сипаты атауыш сөздермен тіркескен жағдайда анықталатын, дербес қолданылмайтын көмекші сөздер.

a)

етіс

b)

одағай

c)

шырай

d)

шылау

6.

Грамматикалық мағынаның қалыпты көрінісін білдіретін тілдік белгі.

a)

грамматикалық мағына

b)

грамматикалық категория

c)

грамматикалық форма

d)

грамматикалық идиома.

7.

Қосымша, түбірге жалғанып, грамматикалық немесе сөзжасамдық мағына тудыратын сөз бөлшегі, сөздің ең кіші құрылымдық элементі, көмекші морфема.

a)

морф

b)

аффикс

c)

префикс

d)

инфикс

8.

Айтылған пікірдің шындық болмысқа қатысы туралы сөйлеушінің көзқарасын білдіретін сөздер.

a)

қыстырма сөздер

b)

сыни сөздер

c)

модаль сөздер

d)

қаратпа сөздер

9.

Басқа сөз таптарына жататын сөздердің зат есімге айналуы.

a)

Адвербиалдану

b)

Адьективтену

c)

Аналитизм

d)

Субстантивтену

10.

Басқа сөз таптарына жататын сөздердің етістікке ауысуы.

a)

Субстантивтену

b)

Адвербиалдану

c)

Вербалдану

d)

Адьективтену

11.

Мағынасы біртектес грамматикалық тұлғалардың бір-бірінен өзгеше жүйесі.

a)

грамматикалық мағына

b)

грамматикалық категория

c)

грамматикалық форма

d)

грамматикалық тұтастық

12.

Өздеріне тəн лексика-семантикалық, морфологиялық жəне синтаксистік ортақ белгілердің негізінде қалыптасқан категориялары бар сөз топтары.

a)

Жалғаулар

b)

Қосымшалар

c)

Түбірлер

d)

Сөз табы

13.

Бір заттың басқа бір затқа тəуелді, меншікті екенін білдіретін, зат есімнің тəуелдеу категориясының қосымшасы.

a)

септік жалғауы

b)

көптік жалғауы

c)

жіктік жалғауы

d)

тәуелдік жалғауы

14.

Толық мағыналы сөздерге тіркесіп, əртүрлі грамматикалық қатынасты білдіретін шылаулар.

a)

септік жалғауы

b)

демеулік шылаулар

c)

септеулік шылаулар

d)

жалғаулық шылаулар

15.

Сөздер мен сөз тұлғалардың құрылымын, қалыптасу заңдылықтарын зерттейтін тіл білімінің бір саласы.

a)

Морфология

b)

Морфонология

c)

Лексикология

d)

Семантика

16.

Сөз бен сөзді, сөйлем мен сөйлемді сабақтастыра байланыстыратын көмекші сөздер тобы

a)

септік жалғау

b)

жалғаулық шылау

c)

септеулік шылау

d)

көптік жалғау

17.

Есімше жалғанған сөзді табыңыз.

a)

айтқан

b)

айтты

c)

айт

d)

айт па

18.

ын/-ін/-н, -ыл/-іл/-л қосымшалары арқылы жасалатын етіс түрі.

a)

ортақ

b)

өздік

c)

ырықсыз

d)

өзгелік

19.

«Кешке дейін үй шаруасына болысты».Етістің түрін анықтаңыз.

a)

Өздік

b)

Өзгелік

c)

Ырықсыз

d)

Ортақ

20.

«Жиналыста баяндама талқыланды».Етістің қай түрі қызмет атқарып тұр?

a)

өзгелік

b)

ортақ

c)

ырықсыз

d)

өздік

21.

Грамматиканың салалары?

a)

лексикография және семантика

b)

морфология және лексикология

c)

синтаксис және фонетика

d)

морфология және синтаксис

22.

Морфологияның жеке сөз таптарына қатысты мəселелерін 1940-50 жылдары қарастырған ғалым?

a)

Н.Сауранбаев

b)

М.Балақаев

c)

А.Байтұрсынов

d)

Қ.Жұбанов

23.

«Сын есімнің шырайлары» атты еңбектің авторы?

a)

А.Ысқақов

b)

Р.Әміров

c)

Ғ.Мұсабаев

d)

А.Ибатов

24.

А.Ибатовтың морфология саласына қатысты еңбегі?

a)

«Қазақ тіліндегі есімдіктер» (1961)

b)

«Қазақ тіліндегі сын есім категориясы» (1961)

c)

«Қазақ тіліндегі одағайлар» (1959)

d)

«Қазақ тіліндегі үстеулер» (1950)

25.

....................... өз алдына жеке тұрып, ешбір мағына білдірмейді, тек түбір

морфемаларға қосылып, оған əртүрлі қосымша мағына үстейді.

a)

түбір морфемалар

b)

негіз морфемалар

c)

жетекші морфемалар

d)

көмекші морфемалар

26.

Грамматикалық мағына үстеліп тұрған сөз?

a)

дара

b)

балаға

c)

көсеу

d)

естияр

27.

Атауыш сөздің толық ....... мағынасы болады.

a)

лексикалық

b)

грамматикалық

c)

семантикалық

d)

синтаксистік

28.

Көмекші етістікті табыңыз?

a)

бар

b)

жоқ

c)

екен

d)

егер

29.

Көмекші етістік қатысып тұрған сөйлемді табыңыз?

a)

Жаңбыр жауды.

b)

Күн бұлтты.

c)

Ерте барғым келіп тұр.

d)

Бала құлай жаздады.

30.

Заттың әр қилы қимылы мен ісінің (етістіктің) әр түрлі сындық, бейнелік, мекендік, мезгілдік, шарттық, мөлшерлік күй-жайлары мен сынның белгісін білдіретін сөз табы.

a)

одағай

b)

модаль сөздер

c)

етістік

d)

үстеу

31.

«Зат есім – нəрселердің атын көрсететін сөздер. Нəрсе деп не түрлі де болса бір заттарды айтамыз» деген анықтама берген ғалым.

a)

Ш.Сарыбаев

b)

Қ.Жұбанов

c)

Т.Шонанов

d)

А.Байтұрсынов.

32.

Есімшенің жұрнағын табыңыз.

a)

>-а, -е, -й

b)

ып, -іп, -п

c)

-мақ, -мек, -бақ, -бек,- пақ, -пек

d)

ғалы, -гелі, -қалы, -келі

33.

Жақпен де, шақпен де байланысты болмайтын, зат есімдерше түрленетін, іс-әрекеттің атын білдіретін етістіктің ерекше түрі.

a)

Есімше

b)

Тұйық етістік

c)

Көсемше

d)

Рай

34.

ақынсымақ,өлеңсымақ, көлшік, төбешік, əкей, апай, апатай сөздері қалай жасалып тұр?

a)

есімнен етістік жасайтын қосымшалар

b)

реңк мәнін тудыратын қосымшалар

c)

есімдіктен есім жасайтын қосымшалар

d)

зат есімнен сын есім жасайтын қосымшалар

35.

Зат есімдер морфологиялық құрылымы жағынан қалай бөлінеді?

a)

негізгі және туынды

b)

салт және сабақты

c)

ортақ және жалпы

d)

жалаң және күрделі

36.

Бір заттың екінші затқа меншіктелуімен қатар оның қай жаққа қатысты екендігін де білдіретін категория.

a)

тәуелдеу категориясы

b)

жіктік категориясы

c)

септік категориясы

d)

көптік категориясы

37.

Қатыстық сын есім ненің жұрнағымен түрленбейді?

a)

үстеудің

b)

одағайдың

c)

шырайдың

d)

сапалық сын есімнің

38.

Іс-әрекет орындаушымен, уақытпен байланысты болып, жаққа, шаққа түрленуі ................. деп аталады.

a)

етістіктің райы 

b)

етістіктің шағы

c)

етістіктің жағы

d)

етістіктің жіктелуі

39.

«Қар жауып тұр» сөйлемінде етістік райының қай түрі жұмсалып тұр?

a)

тұйық

b)

бұйрық

c)

ашық

d)

қалау

40.

Қатыстық сын есімді табыңыз?

a)

сары

b)

жылжымалы

c)

үлкендеу

d)

кішкентай

41.

Заттың бір түрлі сындық белгісінің түрлі дəрежеде болуын білдіретін грамматикалық категория.

a)

жақ

b)

етіс

c)

рай

d)

шырай

42.

Сан есімдердің сөйлемдегі негізгі қызметі.

a)

толықтауыш

b)

пысықтауыш

c)

анықтауыш

d)

баяндауыш

43.

Сөз тудырушы қосымшалардың негiзгi ерекшелiгi

a)

сөздің қызметін бұзуы

b)

сөздің мағынасын өзгертпеуі

c)

сөздiң лексикалық мағынасын өзгерте алуы

d)

сөздің семантикасына әсері

44.

Омонимдес аффикстерді табыңыз.

a)

дар, -дер, -лар, -лер

b)

с,-ыс, -іс

c)

қыш, -кіш

d)

тыр, -тір

45.

Бірыңғай күрделі сөздер қатары:

a)

жолсерік, той-томалақ

b)

ҚазТАГ, ұжымшар

c)

жалғау, әліпби

d)

адамгершілік, бала-шаға

46.

Ұрып-соғу сөзінің жасалу жолы:

a)

зат есiм – зат есiм

b)

есiмдiк – көсемше

c)

одағай – шылау

d)

көсемше – тұйық етiстiк

47.

Зат есімге тән категория:

a)

шырай

b)

көсемше

c)

көптік

d)

рай

48.

Сапалық сын есім:

a)

қарлы қыс

b)

таудай талап

c)

жарық бөлме

d)

балалы үй

49.

Қатыстық сын есім:

a)

қызыл ала, үлкенірек

b)

ақылды, сабырлы

c)

жасылдау, көгірек

d)

аппақ, жап-жарық

50.

Тәуелденген сын есім:

a)

Жаманың жоқ.

b)

Сенің балаң.

c)

Ешкімің жоқ.

d)

Жақсың қайсы?

51.

Шырай категориясын қабылдайтын сын есімнің түрі.

a)

сапалық

b)

қатыстық

c)

сындық

d)

сипаттамалы

52.

Заттың бір түрлі сындық белгісінің түрлі дəрежеде болуын білдіретін грамматикалық категория.

a)

рай

b)

қалау

c)

етіс

d)

шырай

53.

Лексика-семантикалық тәсіл деген не?

a)

сөздердің жаңа мағына ауысуы не ие болуы

b)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

c)

сөздердің бірігуі, тіркесу арқыл жасалуы

d)

сөздердің қосарлануы арқылы

54.

Морфология тілдің қай саласымен байланысты?

a)

фонетика, лексика

b)

лексика, синтаксис

c)

грамматика, лексика

d)

сөзжасам, лексика

55.

Жіктік жалғауының І-жақ көпше түрінде тұрған зат есімді белгілеңіз.

a)

Біз баламыз

b)

біздің үйіміз

c)

біз келдік

d)

қаладанмын

56.

Көмекші есімдерге тән негізгі белгілер қандай?

a)

мағынасынан толық айрылған, түбір күйінде жұмсалады

b)

мағыналық дербестігі жоқ, түбір күйінде қолданылмайды

c)

қимылды білдіреді

d)

мағыналарынан айрылған, түбір күйінде қолданылмайтын заттық мәндегі сөздер

57.

Көмекші есімдер қандай септіктегі сөздермен тіркеседі?

a)

атау септіктегі

b)

барыс септіктегі

c)

ілік септіктегі

d)

табыс септіктегі

58.

Көптік жалғаулы сөз қандай мағынада қолданылған?
Кенекейлер маздатып от жақты.

a)

Даралық

b)

Жинақтау

c)

Меншіктік

d)

Иелік

59.

Тәуелдік жалғаулы сөйлем қай жақта келген? Сілекейі сорғалап, өкпесін ентіге соғып, ырс-ырс дем алады.

a)

І-жақ, жекеше

b)

ІІІ-жақ, жекеше

c)

І-жақ, көпше

d)

ІІІ-жақ, көпше

60.

Табыс септік жалғауы жасырын келген сөйлем қайсы?

a)

Қалмақ жүрген жерде салмақ бар.

b)

Көп сөз өсекке жүк.

c)

Кісі бұйымы кіршіл.

d)

Мал жиғанша, шөп жина.

61.

Негізгі грамматикалық ұғымдардың толық қатарын көрсетіңіз.

a)

грамматикалық парадигма, грамматикалық тұлға, грамматикалық мағына

b)

Грамматикалық мағына, грамматикалық форма, грамматикалық категория

c)

Грамматикалық көрсеткіш, грамматикалық мағына

d)

Грамматикалық категория, грамматикалық мағына

62.

Сөздің грамматикалық мағынасы дегеніміз қандай мағына?

a)

Лексикалық мағынадан бұрын пайда болған жалпы мағына

b)

Сөздердің басқа сөздермен қарым-қатынасқа түсуі нәтижесінде, түрлену нәтижесінде пайда болатын, сөздерді топтастырып тұратын мағына

c)

Сөздің лексикалық мағынасымен жарыса отырып, сол лексикалық мағынаны айқындай, саралай түсетін мағына

d)

Бір сөздің нақты ұғымдық мағынасы

63.

Түркологияда грамматикалық мағынаның қандай түрлері ажыратылады?

a)

Категориялық грамматикалық және грамматикалық мағына

b)

қатыстықамматикалық және жеке грамматикалық мағына

c)

Жалпы категориялық және жеке грамматикалық мағына

d)

Жалпы грамматикалық және қатыстық грамматикалық мағына

64.

Жалпы грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Категориялық грамматикалық мағына арқылы

b)

Лексикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

c)

Қатыстық грамматикалық мағына арқылы

d)

Грамматикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

65.

Категориялық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Белгілі грамматикалық формалар (жалғау, сөз түрлендіруші жұрнақ) арқылы

b)

Лексикалық мағынаның дерексізденуі арқылы

c)

Көмекші сөздер арқылы

d)

Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы

Similar Resources on Wayground

рк1 жауап2

69 questions

рк1 жауап2

quiz

Worksheet

•

University

Алаш идеялы әдебиеті -4

64 questions

Алаш идеялы әдебиеті -4

quiz

Worksheet

•

University

33333

68 questions

33333

quiz

Worksheet

•

University

Казахский 2

69 questions

Казахский 2

quiz

Worksheet

•

University