NEW
Font size
Worksheetsясауи2
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Ясауи мәдениетінің негізгі еңбегі саналатын «Жауахир-ул-Абрар мин Әмуәжил-Бихар (Теңіз толқындарындағы ізгіліктің жауһарлары)» атты ортағасырлық еңбектің авторы:
Мәуләнә Сафиуддин
Мәуләнә Руми
Сұлтан Ахмет Хазини
Сүлейман Бақырғани
Хасан әт-Түркістани
Ахмет Ясауи ілімінің Түркіменстандағы жолын қуушы өкілі:
Шайх Хидаятулла
Зеңгі ата
Идрис Зул-Мехмедоғлы
Мақтымқұлы Пырағы
Қасым Шайх Ибрахияоғлы
Ахмет Ясауи ілімінің Қазандағы (Татарстан) мәшһүр шәкірттерінің бірі:
Құтбиддин Хайдар (Баба Хайдар)
Қасым Шайх Ибрахимоғлы
Идрис Зүл-Мехмедоғлы
Мақтымқұлы Пырағы
Шайх Хидаятулла
«Басыңдағы нәпсіні қусаң бақ қалар, Жолдан азсаң, абыройың тапталар» жолдары қай шығармадан:
гүлістан
кабуснаме
диуани хикмет
зафернаме
тарихи рашиди
Ахмет Ясауидің айтуынша Диуани хикмет еңбегі қанша хикметтен тұрады:
6666
254
6236
400
4400
Сопылық ілімде кемелденудің неше сатысы бар:
3
7
4
9
12
Ясауи жолы қандай тариқатқа жатады:
саяси
хафи (құпия)
фықһи (құқықтық, амалдық)
жахри (жария)
ақидалық (сенімдік)
Қожа Ахмет Ясауидің шежіресі және әулет тарихы жазылған «Насабнама» еңбегін алғаш рет қазіргі қазақ тіліне аударып кітап етіп шығарған ғалымдар :
Досай Кенжетай, Бахтияр Бабаджанов
Әшірбек Муминов, Зікірия Жандарбек
Әбдімәлік Нысанбаев, Мекемтас Мырзахметов
Сүлеймен ата, Мансұр ата
Намык Кемал Зейбек, Исмайл Чалышкан
Ахмед Ясауидің шәкірттерінің санын көрсетіңіз:
33000
4444
99000
6666
313
Қожа Ахмет Ясауидің «Мират-ул-Қулуб (Жүректің көзі)» атты еңбегін жазбаға түсірген шәкірті:
Сұлтан Ахмет Хазини
Мәулана Руми
Мұхаммед Данышпан Зарнұқи
Мәуләна Сафиуддин
Хәкім Сүлеймен Бақырғани
Ахмет Ясауи ілімін зерттеген ясауитанушы, ғалым:
Густав Руми
Селим Селин
Кемал Эраслан
Бейімбет Майлин
Томар Дениз
Қожа Ахмет Ясауи ілімі қай доктриналық мектептің жалғасы:
Шиилік, Зейдийя мектебі
Әһли сүннет, Ахмад Ханбал мектебі
Әһли сүннет, Әбу Ханифа мектебі
Муғтазилия, Қазы Абдулжаббар мектебі
Әһли сүннет, Имам Шафи мектебі
Әзірет Сұлтан кесенесіндегі құнды жәдігер - Тайқазанның құйылып, әзірленген жері:
Қарашық ауылы
Сауран ауылы
Қарнақ ауылы
Сайрам шахары
Отырар кенті
Әзіреті Сұлтан кесенесін тұрғызуға пәрмен берген тұлға:
Тоқтамыс хан
Әмір Темір
Абылай хан
Абдолла хан
Өзбек хан
Диуани Хикмет шығармасының авторы:
Ахмет Йүгнеки
Жүсіп Баласағұн
Махмұд Қашқари
Қажа Ахмет Ясауи
Қожа Ахмет Саурани
Түркі халықтары мұсылмандығы Ясауи мәдениеті арқылы:
Құдайға негізделген
Ғылымға негізделген
Құранға негізделген
Өркениетке негізделген
Пайғамбарларға негізделген
«Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымы» кітап авторы:
Жандарбек Зікірия
Тосун Неждет
Кенжетай Досай
Хасан Надирхан
Каримов Эльяр
Ислам дiнiнiң қасиеттi кiтабы:
Інжіл
Забур
Құран Кәрім
Тафсир
Таурат
Әзіреті Сұлтан кесенесі қай ғасырларда салынды:
10-11ғғ
8-9ғғ
15-16ғғ
12-14ғғ
17-18ғғ
Әмір Темірдің пәрменімен Қарнақта жасалып, Әзіреті Сұлтан кесенесіне сыйға тартылған жәдігер:
Басында лаухасы бар байрақ
Кесенеге келушілерге хәлім ботқа таратуға арналған астау
Жеті арқардың мүйіздері
Құран-Кәрім кітабы
Тайқазан
Әзіреті Сұлтан кесенесіндегі ең құнды жәдігердің бірі - Тайқазанды жасаған шебер:
Қолөнер шебері Рысбай Абайхан
Пахриддин ибн Шамшиддин ибн Садық
Әбдул Азиз Шарафаддин Тебризи
Шебер Тасболатұлы Жанболат
Музаффар әл-Қарнақи
Әзіреті Сұлтан кесенесінің қайта қалпына келтірілуіне ұйытқы болған қоғам қайраткері:
Ахмет Байтұрсынұлы
Жүсіпбек Аймауыт
Өзбекәлі Жәнібекұлы
Міржақып Дулатұлы
Құдайберген Жұбанов
Дәруіштертің киген киімдерінің атаулары:
тақия, шапан, мәсі-гәлөш
хырқа, белбеу, бас киім
сәлде, қырмызы шапан, кебіс
шапан, бөрік, қырым етік
күпәйкі, мұрақ, ақ матадан белбеу
Ортағасырлық Ислам сәулет өнері құрылыстардың кешенді көрінісін қандай стилде жасады:
Соғды мәдениеті стилінде
Араб мәдениеті стилінде
Түркі мәдениеті стилінде
Алла, Аһ және Һу стилінде
Жәннәт сарайы стилінде
Ахмет Ясауи кесенесіндегі ең үлкен күмбезді бөлменің аталуы:
үлкен ақсарай бөлмесі
асхана бөлмесі
қазандық бөлмесі
құдықхана бөлмесі
мешіт бөлмесі
?“Мекен берген, халық қылған ол ләмәкән, түп иесін көксемей бола ма екен?”- деп ой толғаған Ясауи мәдениеті өкілі:
Шәкәрім
Майлықожа
Абай
Асан қайғы
Бұқар жырау
“Ғишық” сөзі, сопылық дүниетанымда Ұлы Болмысқа деген ......................білдіреді
сезімді
танымды
сенімді
махабатты
ғибадатты
Көп ішінде жалғыз қалып күңіренген, “Ішім толған у мен өрт, сыртым-дүрдей” – деген Абайдың мұңы, Қожа Ахмет Ясауидің қай тұжырымына сәйкес келеді:
дертсіз адам
ғапыл адам
дертті адам
хасид адам
фасық адам
Қожа ахмет Ясауи ілімінің адамгершілік ұстындық тірегі, әрі хикмет ілімі негізінде қалыптасқан рухани құндылықтар жиынтығы қалай аталады:
фәлсафа
ахлақ
фыкх
тижара
ақида
Қожа Ахмет Ясауи үшін ар және ахлақи уәзипалардың құндылық өлшемі-тікелей ............. өзі болып табылады
діннің
шариғаттың
адамның
ғылымның
мәдениеттің
Қожа Ахмет Ясауидің рухани ілімінде отанды сүю - ...............................
ғылымды сүюден басталады
Алланы сүюден басталады
адамды сүюден басталдаы
пайғамбарды сүюден басталады
дінді сүюден басталады
Ясауидің рухани іліміндегі еркіндік- Алланың жазасында емес, о дүниедегі сыйында да емес...........................
Алланы тануда
ғылымда
әлемді тануда
ғашықтықта
дінді суюде
Ясауи ілімінің танымдық тірегін құрайтын моралдық, адамгершілік қағидалардың өзегі:
-философия
-құқық
+ахлақ
-өнер
-кәсіп
философия
құқық
ахлақ
өнер
кәсіп
Ясауидің хикмет, хәл ілімдерінің айнасы, Ясауи рухани жолының этикалық-моральдық және рухани тәжірибелік ерекшелігін көрсететін, оның жалпы дүниетанымының мәнін ашатын негізгі дереккөздер:
“Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бақырғани кітабы
“Диуани Хикмет”, Муқаддима және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)
“Китабул акбар”, “Фақрнама” және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)
“Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бустани Мухиббин
“Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)
Ясауи іліміндегі ахлақи-рухани тәжірибе арқылы игерілетін кемелдік сатылары:
хәл
шабыт
мақам
зауқ
илхам
Ясауи ілімінде рухтың жетілуін, нәпсі кірлерінен арылуын қамтамасыз етуде ең маңызды күш:
ғибадат
дұға
білім
махаббат
харакат
Ясауи дүниетанымында адам қалб-жүрегін Тәңірден басқа барлық нәрседен тазарту арқылы ұласады:
шынайы еркіндікке
махабатқа
рухани құлшылыққа
ақыл білімге, танымға
ғылыми танымға
Хәл, хикмет ілімі – генетика (қан) арқылы берілетін ілім емес, ол таза рухани жолмен берілетін......
адамның өзі қол жеткізетін танымы
пайғамбар шапағаты
Алланың сыйы
оқып ізденіп алатын ілім
рационалды ғылыми білім
Хикметтері нақыл, терме, қара сөз ретінде дәстүр мен әдеп, ойлау мен таным желісі болып тарихымыздың белестері мен атақты тұлғаларының тілінде, жүрегінде, ділі мен қаламында мирас болған тұлға:
әл-фараби
қорқыт ата
алишер науаи
қожа ахмет ясауи
асан қайғы
Ясауи жолының Анадолы топырағындағы атақты өкілі:
Лашын бап
шайх Худайдад
Хазини
Юнус Эмре
Бәдір ата
«Бақырған кітабы», «Ақырзаман кітабы», «Бибі Мариям» еңбектерін жазған Ясауидің мәшхүр шәкірттері бірі:
Шайх Худайдад
Сүлейман Бақырғани
Алим Шайх
Суфи Аллаяр
Мақтымұлы Фирағи
Ясауи ілімінде Хәл - ...............
риязат (рухты тәрбиелеу техникалары)
мужахада (нәпсімен күрес)
рухани кемелдік сатылары
шексіздік әлемімен бірге болған рухтың шексіз амалы, жемісі
хақиқат сөз
Ясауи ілімінде шайхтың муридін қараңғы, сыртқы әлемнен жырақтау орындарға яғни, жерден қазылған мекенге, белгілі уақыт ішінде тәрбиелейтін рухани кемелдену әдісі:
зауқ
хәл
мақам
қылует
зікір
Ясауи ілімінде Алланы еске алу, еске түсіру, оны ұмытпау, оралу, жадына сақтау деген мағыналарға келетін рухани кемелдену әдісі:
риязат
қылует
уара
зікір
мақам
Ясауи ілімінде тәрбиелеу, арылту, мойындату деген мағыналарға келетін нәпсіден арылудағы рухани кемелдену әдісі:
уара
мақам
ғибадат
риязат
зікір
Ясауи ілімінде хақ (Алла) ризасы үшін жасалмаған ықылассыз, көңілсіз істер мен ғибадаттар аталады:
ынсап
ықылас
зауқ
рия
пейіл
Ясауи ілімінде адамның негізгі отаны рух әлемі, адам дүниеге уақытша, қонақ ретінде келген. Сонымен қатар өзін өзгелерге түсіндіре алмаған адам, надандар арасындағы ғалым-зиялы, пасықтар мен бұзықтар арасындағы оқыған, әулиелер атауы:
ғарип
ғашық
мухиб
фасық
мураққаб
Қожа Ахмет Яссауи дүниетанымында позитивті адам типтері:
“дертті адам”, “танымал адам”, “ұлы адам”, “ғалым адам”
“дертті адам”, “ нәпсі адам”, “алтын адам”, “бай адам”
“дертті адам”, “ мәшхүр адам”, “алтын адам”, “бай адам”
“дертті адам”, “топырақ адам”, “кемел адам”, “ғарип адам”
“дертсіз адам”, “топырақ адам”, “ғафыл адам”, “фасық адам”
Түркілік дүниетанымның негізгі категориясы болып табылатын әмбебаптыққа сай дамып Алланы жазалаушы, қорқыныш иесі ретінде ғана емес, Құдайды сүю және оның үкімдерін құрметтеу арқылы Аллаға махаббатпен қауышу-ұласу әдістерін қалыптастырған ілім:
әл фараби ілімі
ибн сина ілімі
қожа ахмет ясауи ілімі
ибн халдун ілімі
махмут қашқари ілімі
Ахмет Ясауидің сүйегі қойылған кесене бөлмесінің атауы:
қазандық бөлмесі
сүйекхана бөлмесі
қабірхана бөлмесі
кіші Ақсарай бөлмесі
үлкен Ақсарай бөлмесі
