wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Семасиология және лексикология

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Семасиологияның объектісіне қай ұғым кірeді:

a)

Сөз мағынасы.

b)

Сөз тіркесі.

c)

Жалғау.

d)

Жұрнақ.

e)

Сөз.

2.

Лексикологияның географиялық атауларды зерттейтін саласы:

a)

Топонимика.

b)

Фразеология.

c)

Этимология.

d)

Семасиология.

e)

Лексикография.

3.

Негізгі сөздік қордың басты белгілерін атаңыз:

a)

Тұрақтылық, сөз тудыруға ұйытқы болатындығы, жалпыхалықтық сипаты.

b)

Тіл байлығы, сөз оралымдылығы.

c)

Кірме сөздер негізінде, неологизмдер арқылы туындайды.

d)

Кірме сөздердің қолданысы, байырғы төл сөздер.

e)

Көнерген сөздер, фразеологизмдер арқылы жасалған сөздер.

4.

Жеке қолданыстағы (индивидуалды) метафораны табыңыз:

a)

Көңіл құсы құйқылжыр шартарапқа.

b)

Көңілім қалды достан да, дұшпаннан да.

c)

Көңіл жүйрік пе, көк дөнен жүйрік пе?

d)

Көңілім суып кетті.

e)

Көңілденіп отырып біраз әңгіме айтты.

5.

Тіліміздегі сөздердің тұтас жиынтығы қалай аталады:

a)

Сөздік құрам.

b)

Сөз формалары.

c)

Сөз тіркесі.

d)

Сөз жүйесі.

e)

Сөздік қор.

6.

Диалектілік лексикаға қандай сөздер жатады:

a)

Жергілікті тілдік ерекшеліктер.

b)

Жалпыхалыққа түсінікті сөздер.

c)

Басқа тілден енген кірме сөздер.

d)

Сөздердің актив және пассив қабаттары.

e)

Сөздердің стильдік қызметіне байланысты түрлері.

7.

Эвфемизмдерді табыңыз:

a)

Құлағының мүкісі бар, аяғының ақауы бар, жаман ауру.

b)

Ұзын құлақ, сыр бермеу, таяқ тастам жер.

c)

Құлағының құртын жеу, мұрнына су жетпеу.

d)

Ауру, ақсақ, дімкәс, жарымес.

e)

Жанын жалдау, жаны жайсаң, жадырау.

8.

Пароним сөздерді көрсетіңіз:

a)

Дайындау - даярлау.

b)

Айдын шалқар.

c)

Сағым қуған сағым жылдар.

d)

Ұзынды-қысқалы.

e)

Ертеңгілік - кешкілік.

9.

Терминология дегеніміз не:

a)

Ғылым мен техниканың, өнер т.б. салаларға тән терминдердің жиынтығы.

b)

Лингвистика және әдебиетт��ну саласына қатысты сөздер жиынтығы.

c)

Математикалық терминдер жиынтығы.

d)

Лингвистикалық және математикалық терминдердің жиынтығы.

e)

Ғылым мен техниканың және лингвистикалық терминдердің жиынтығы.

10.

Қазақ тілінің диалектологиясы нені зерттейді:

a)

Диалектизмдерді

b)

Кірме сөздерді.

c)

Қазақ тілінің сөздік құрамын.

d)

Сөз варианттарын.

e)

Сөздің дыбысталу жүйесін.

11.

Орфографиялық сөздіктер не үшін қолданылады:

a)

Сөздердің дұрыс жазылу нормаларын белгілейді.

b)

Сөздердің айтылуын ескеру үшін.

c)

Сөздердің тіркесуін реттеу үшін.

d)

Сөздердің дыбысталуын қадағалау үшін.

e)

Сөздердің мағынасын түсіндіру үшін.

12.

Синекдохалық қолданысты табыңыз:

a)

Көпей жеңгемнің қолын сағынып жүрмін.

b)

Түс ауа Семейден шыға, тартып кеттік.

c)

Елді аралап жүргенде көрген еді.

d)

Екеуі бір таса жерге, қалың шөптің арасына барып жатты.

e)

Әуелгі байлық - денсаулық, екінші байлық - ақ жаулық.

13.

Дисфемизмді табыңыз:

a)

Қолынан боқ келмейді, боқтан өзгені сөз қылды, боғымен жасты баламен ойнады.

b)

Қолынан бәрі келеді, он саусағынан өнері тамған, қолы қысқа.

c)

Тырнақ астынан кір іздеу, қас пен көздің арасы.

d)

Шебердің қолынан шыққан, сегіз қырлы бір сырлы.

e)

Тонның ішкі бауындай, қа�� пен көздің арасында.

14.

Сөз мағынасының кеңеюін қалай түсінесіз:

a)

Бұрынғы мағынасының үстіне жаңа қосымша мағыналарға ие болуы.

b)

Сөздік құрамдағы барлық сөздердің мағынасы.

c)

Тұрақты тіркестер негізінде туындаған мағына.

d)

Ауыспалы мағынаның берілу жолдары.

e)

Атауыштық мағынадағы сөздер.

15.

Табу дегеніміз не:

a)

Атын тура айтуға тыйым салынған сөздер.

b)

Тіліміздегі жаңа сөздер.

c)

Фразеологиялық тұтастықтан туындаған сөздер.

d)

Белгілі бір кәсіпке байланысты туындаған сөздер.

e)

Тіліміздегі тың қолданыстар.

16.

Атауыш мағына дегеніміз не:

a)

Затты немесе құбылысты атайтын мағына.

b)

Зат пен құбылысқа байланысты туындайтын мағына.

c)

Тұрақты тіркестен туындайтын мағына.

d)

Негізгі мағынадан жасалады.

e)

Ауыспалы мағынадан туындайтын мағына.

17.

Сөзжасам тәсілдері арқылы пайда болған синонимдерді табыңыз:

a)

Ер жету, бой жету, есейген шақ.

b)

Сараң, мол қол, мырза, жомарт.

c)

Жуан, жіңішке, талдырмаш, бойшаң.

d)

Көз, бұлақ, бастау, қайнар.

e)

Ауыздық-сулық, жемқор-парақор, маңызды-мәнді.

18.

Екі мәндес сөз қатар келіп, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын күшейтетін сөздерді қалай атаймыз:

a)

Плеоназм

b)

Парафраза.

c)

Фраза.

d)

Идиома.

e)

Синоним.

19.

Антонимдер сөз таптарының қайсысынан жасалады:

a)

Сын есім, зат есім, етістік, есімдік, үстеу.

b)

Одағай, шылау, зат есім, сан есім.

c)

Есімдік, жалғаулық, септеулік.

d)

Сұрау есімдігі, демеуліктер.

e)

Жалғау, өздік есімдігі, есімше.

20.

Пассив сөздерге қандай сөздер жатады:

a)

Тар көлемде қолданылатын термин сөздер, көнерген сөздер, тарихи сөздер, диалектизмдер, неологизмдер.

b)

Неологизмдер, фразеологизмдер, метафоралық қолданыстар.

c)

Антоним, синоним, омонимдер.

d)

Тұрақты тіркестер, сөйлемшелер, оралымдар.

e)

Сөз тіркестері, сөйлем, сөздік түрлері.

21.

Кірме сөздер дегеніміз не:

a)

Басқа тілдің ықпалымен жасалып тілімізге енген сөздер.

b)

Тілімізде бұрыннан бар сөздер.

c)

Сөздік қорымызды молайтатын сөздер.

d)

Тіліміздегі мағыналас сөздер.

e)

Сөздік құрамда өзгеріске түскен сөздер.

22.

Ауыспалы мағынаның берілу жолдары:

a)

Метонимия, метафора, синекдоха.

b)

Метафора, синоним, фраза.

c)

Омоним, метонимия, идиома.

d)

Антоним, эвфемизм, табу.

e)

Варваризм, дисфемизм, неологизм.

23.

Полисемантизмнің омонимдерден айырмашылығы:

a)

Мағына негізінде жатыр.

b)

Тұлғалық өзгешелігінде жатыр.

c)

Түбірге байланысты өзгеріске түсуі.

d)

Ауыспалы мағынаның туындауы.

e)

Жаңа мағынаның туындауы.

24.

Терминдердің лексиканың басқа түрлерінен басты айырмашылығы:

a)

Көп мағыналы емес, нақты мағыналы, эмоционалды бояуы жоқ.

b)

Жеке дара мағынаға ие, экспрессивті-стилистикалық қызметі басым.

c)

Нақты бір ұғым атауы, эмоционалды мәнге ие.

d)

Көп мағыналы, эмоционалды мәнге ие.

e)

Ғылым мен техника саласына қатысты көп мағынаға ие.

25.

Фразеологиялық оралымдардың шығуына негіз болған:

a)

Әр түрлі құбылыстардың адам ойында қорытылған образды бейнесі.

b)

Сөздің алғашқы және кейінгі мағынасы.

c)

Сөздің келтірінді мағынасы.

d)

Уақыт өлшемі және тарихи оқиғалар.

e)

Діни наным-сенімдер.

26.

Фразеологиялық бірліктерді бір тілден екінші тілге қалай жеткізуге болады:

a)

Сол тілде бар баламасымен ғана жеткізу арқылы.

b)

Сөзбе-сөз аудару арқылы.

c)

Сөздердің орындарын алмастыру арқылы.

d)

Салыстыру арқылы.

e)

Ауыс мағына арқылы.

27.

Фразеологизмнің негізгі үш белгісін атаңыз:

a)

Даяр қалпында жұмсалу белгісі, мағына тұтастығы, тіркес тиянақтылығы.

b)

Көпмағыналылық, дербес мағыналы сөз, туынды мағына.

c)

Тіркесу мүмкіншілігі, қолданылу аясы, сөз формасын жасауы.

d)

Еркін сөз тіркесімен байланысы, көп мағына туғызады.

e)

Сөздің бейнелі қолданылуы, синонимдермен байланысуы.

28.

Фразеологизмге қатысты терминдерді атаңыз:

a)

Фразеологиялық бірлік, тұтастық тіркес.

b)

Перифраз, идиома, сөйлем.

c)

Синоним, синонимдік қатар, тізбек.

d)

Жалғау, жұрнақ, оралым.

e)

Вариант, абзац, еркін тіркес.

29.

Соматикалық фразеологизмдер дегеніміз не:

a)

Құрамында дене мүшелерінің атаулары бар.

b)

Белгілі бір мағынаға негізделген.

c)

Көркемдік тәсілдер арқылы жасалған.

d)

Лексикалық варианттарға негізделген.

e)

Морфологиялық құрылымына байланысты туындаған.

30.

Қазақ тілінде фразеологизмдер нешеге жіктеледі:

a)

Фразеолгиялық тұтастық, фразеологиялық бірлік, фразеологиялық тізбек.

b)

Фраза, идиома, тіркес.

c)

Фраза синонимдер, этнофразеологизмдер.

d)

Фразеологиялық тіркес, фразеологизмдердің тиянақтылығы.

e)

Фразеологизмдердің тұрақтылығы, фразеологизмдердің варианты.

Similar Resources on Wayground

сөз тіркесі

30 questions

сөз тіркесі

quiz

Worksheet

•

1st - 5th Grade

untitled

35 questions

untitled

quiz

Worksheet

•

1st Grade