Quan hệ sản xuất

Quan hệ xã hội

Lực lượng sản xuất

Kiến trúc thượng tầng

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội là sự phát triển của giới tự nhiên

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội có sự thống nhất giữa quy luật chung cơ bản phổ biến với quy luật đặc thù và quy luật riêng của lịch sử

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội tuân theo ý muốn chủ quan của con người

Sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội không phụ thuộc vào điều kiện lịch sử của mỗi quốc gia

Kinh tế quyết định chính trị và chính trị tác động trở lại đối với kinh tế

Chính trị quyết định kinh tế và kinh tế tác động trở lại đối với chính trị

Tuyệt đối hóa vai trò của kinh t

Sự đối lập nhau về văn hóa

Sự đối lập về lợi ích cơ bản - lợi ích kinh tế

Sự đối lập nhau về tư tưởng

Sự đối lập nhau về lối sống

Mối quan hệ về phần hưởng thụ của cải của xã hội

Mối quan hệ trong tổ chức quản lí sản xuất

Mối quan hệ kinh tế - vật chất giữa các tập đoàn người trong phương thức sản xuất

Mối quan hệ trong hệ thống sản xuất xã hội

Là động lực phát triển xã hội

Giải quyết mâu thuẫn giai cấp

Lật đổ sự áp bức của giai cấp thống trị bóc lột

Giành chính quyền nhà nước

Giai cấp bị trị

Giai cấp thống trị

Tất cả lực lượng tiến bộ trong xã hội

Các tầng lớp xã hội trung gian

Mâu thuẫn giai cấp trong xã hội gay gắt không thể điều hòa được.

Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có thể điều hòa được.

Mâu thuẫn giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội.

Mâu thuẫn giữa lợi ích của các giai cấp có thể điều hòa được.

Nhân danh xã hội làm nhiệm vụ quản lý nhà nước về xã hội

Điều hành các công việc chung của xã hội: giao thông, y tế, giáo dục…

Sử dụng bộ máy quyền lực để duy trì sự thống trị thông qua hệ thống chính sách và pháp luật.

Cả A và B

Là giai cấp có hệ tư tưởng lạc hậu

Là giai cấp đại diện cho xu hướng phản cách mạng

Là giai cấp bảo thủ

Là giai cấp có hệ tư tưởng tiến bộ, đại diện cho xu hướng phát triển của xã hội, cho phương thức sản xuất tiến bộ

Ý thức cá nhân độc lập với ý thức xã hội

Ý thức cá nhân quyết định ý thức xã hội

Ý thức cá nhân là phương thức tồn tại và biểu hiện của ý thức xã hội ở từng người

Cả A, B, C

Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội

Ý thức xã hội có tính độc lập tương đối so với tồn tại xã hội

Ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội

Tồn tại xã hội quyết định nội dung, đặc điểm của ý thức xã hội

Tồn tại của xã hội cũ đã mất đi song ý thức xã hội do xã hội đó sản sinh ra vẫn còn tồn tại.

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội.

Ý thức xã hội có thể tác động trở lại tồn tại xã hội.

Các hình thái ý thức xã hội tác động qua lại với nhau.

Ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội

Tư tưởng của thời đại sau dựa vào những tiền đề tư tưởng đã có trong giai đoạn lịch sử trước đó

Tư tưởng của thời đại sau phủ định sạch trơn với tư tưởng của thời đại trước đó

Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội

Là những tri thức, những quan niệm của con người hình thành một cách trực tiếp trong các hoạt động trực tiếp hằng ngày nhưng chưa được hệ thống hóa, chưa được tổng hợp và khái quát hóa.

Là những tư tưởng, những quan điểm được tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa thành các học thuyết

Là những tri thức có khả năng phản ánh hiện thực khách quan một cách sâu sắc

Là những tri thức bao quát và vạch ra mối liên hệ bản chất, tất yếu mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Là những tri thức được hình thành một cách trực tiếp trong đời sống hàng ngày

Là những tri thức chưa được hệ thống hóa, chưa được tổng hợp và khái quát hóa

Là những tư tưởng, những quan điểm được tổng hợp, được hệ thống hóa và khái quát hóa

Phản ánh một cách gián tiếp những điều kiện sinh hoạt hàng ngày của con người

Là toàn bộ tư tưởng, tình cảm, thói quen… hình thành dưới tác động trực tiếp của cuộc sống hằng ngày và phản ánh cuộc sống đó.

Vạch ra những mối liên hệ bản chất, tất yếu mang tính quy luật của các sự vật, hiện tượng

Tâm lý xã hội tồn tại độc lập với hệ tư tưởng

Ý thức chính trị

Ý thức đạo đức

Ý thức nghệ thuật

Ý thức tôn giáo

Ý thức tôn giáo

Ý thức khoa học

Ý thức nghệ thuật

Ý thức thẩm mỹ

Không tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội nhưng không thấy được vai trò của ý thức xã hội.

Tuyệt đối hóa vai trò của tồn tại xã hội và phủ nhận vai trò tích cực của ý thức xã hội

Tuyệt đối hóa vai trò của ý thức xã hội và phủ nhận vai trò của tồn tại xã hội

Coi trọng vai trò của tồn tại xã hội và tính độc lập tương đối của ý thức xã hội

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động thực nghiệm khoa học

Hoạt động văn hóa

Hoạt động chế tạo và sử dụng công cụ lao động để tạo ra sản phẩm

Con người là chủ thể của lịch sử

Môi trường xã hội ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Môi trường xã hội không ảnh hưởng tới nhân cách của con người

Con người không thể sáng tạo ra lịch sử

Khi tồn tại trong các quan hệ xã hội

Khi thoát ly khỏi điều kiện lịch sử

Khi tách rời khỏi môi trường xã hội

Khi tồn tại trong mối quan hệ với tự nhiên

Con người đã có nhân cách ngay từ khi mới sinh ra

Con người là thực thể sinh học - xã hội

Con người chỉ chịu sự tác động của quy luật sinh học

Con người chỉ chịu sự tác động của quy luật xã hội

Quan hệ huyết thống

Quan hệ tôn giáo

Quan hệ chính trị

Quan hệ sản xuất vật chất