Từ sự vận động của ý muốn chủ quan của con người

Từ sự sáng tạo của nhà tư tưởng

Từ thực tiễn, do nhu cầu của thực tiễn

Từ sự suy tư của con người về bản thân mình

Sự củng cố và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Sự xuất hiện của giai cấp vô sản trên vũ đài lịch sử

Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa

Sự phát triển của chủ nghĩa duy vật siêu hình

Triết học Mác – Lênin là sự kết hợp phép biện chứng của Hêghen và chủ nghĩa duy vật của Phoi-ơ-bắc

Triết học Mác – Lênin kế thừa và cải tạo phép biện chứng của Hêghen trên cơ sở duy vật

Triết học Mác – Lênin có sự thống nhất giữa phương pháp biện chứng và thế giới quan duy vật

Triết học Mác – Lênin là chủ nghĩa duy vật biện chứng

Cơ sở lý luận cho các phát minh khoa học

Phát triển mạnh mẽ của ngành nông nghiệp, công nghiệp

Cải biến về chất các lực lượng sản xuất trên cơ sở tri thức khoa học

Tăng trưởng dân số nhanh chóng

Là hình thức thúc đẩy toàn cầu hóa

Là cơ sở phân tích xu hướng vận động, phát triển của toàn cầu hóa và xã hội hiện đại

Là công cụ bảo vệ nền văn hóa ngoại lai

Là công cụ đấu tranh chống lại toàn cầu hóa

Kết hợp chặt chẽ tri thức triết học và tri thức khoa học chuyên ngành

Giúp con người thấy được phương hướng vận động chung của đối tượng, tránh được những lầm lạc hay mò mẫm

Triết học Mác – Lênin luôn đúng trong nhận thức và hoạt động thực tiễn

Tri thức thực tiễn là yếu tố duy nhất quyết định thành công

Kết hợp chặt chẽ tri thức triết học và tri thức khoa học chuyên ngành

Triết học Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng cho sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Vì cải biến về chất các lực lượng sản xuất trên cơ sở tri thức khoa học

Vì triết học Mác – Lênin phản ánh đúng bản chất của các hiện tượng xã hội và quy luật vận động của chúng

Kết hợp lý luận với thực tiễn

Áp dụng một cách máy móc, giáo điều

Vận dụng triết học Mác – Lênin để đánh giá cục diện thế giới, các mối quan hệ quốc tế

Luôn bổ sung, phát triển tư duy lý luận theo tình hình mới

Chỉ cần thế giới quan của triết học Mác – Lênin

Chỉ cần phương pháp luận của triết học Mác – Lênin

Kinh nghiệm cá nhân của lãnh đạo và các mô hình kinh tế phương Tây

Cơ sở lý luận khoa học, trong đó hạt nhân là phép biện chứng duy vật của triết học Mác – Lênin

Giúp cho con người khi bắt tay vào nghiên cứu và hoạt động cải biến sự vật

Được mở đường bằng đổi mới tư duy lý luận

Thế giới quan triết học Mác – Lênin đã giúp Đảng Cộng sản Việt Nam nhìn nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội

Triết học Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan để phân tích xu hướng vận động, phát triển của xã hội hiện đại

Giai cấp tư sản ra đời và trở thành lực lượng chính trị độc lập

Sự củng cố và phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa

Thực tiễn cách mạng của giai cấp vô sản là cơ sở chủ yếu nhất cho sự ra đời triết học Mác

Thực tiễn cách mạng của giai cấp tư sản

Triết học Mác có sự thống nhất giữa phương pháp biện chứng và thế giới quan duy vật

Theo quan điểm của triết học Mác sự phát triển của triết học quan hệ chặt chẽ với sự phát triển của khoa học tự nhiên

Triết học Mác cho triết học là khoa học của mọi khoa học

Theo quan điểm của triết học Mác triết học thay thế được các khoa học cụ thể

Chức năng khoa học của các khoa học

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng làm cầu nối cho các khoa học

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Chức năng phương pháp luận

Chức năng thế giới quan

Là thế giới quan và phương pháp luận khoa học, cách mạng của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và các lực lượng xã hội tiến bộ trong nhận thức và cải tạo thế giới

Là khoa học nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên

Là khoa học nghiên cứu về con người

Hệ thống quan điểm duy vật biện chứng về tự nhiên, xã hội và tư duy

Tính chất duy tâm, thần bí của chủ nghĩa duy vật cũ

Kế thừa tư duy nhân loại

Tính chất trực quan, siêu hình của phép biện chứng duy tâm

Mở rộng quan điểm duy vật siêu hình

Phát triển phép biện chứng tự phát

Phát triển tư duy biện chứng thoát khỏi tính tự phát thời kỳ cổ đại và thoát khỏi cái vỏ thần bí của phép biện chứng duy tâm

Phát triển phương pháp tư duy siêu hình

Phát triển tinh thần bí của phép biện chứng duy vật

Thế giới quan cổ đại

Thế giới quan thần thánh

Thế giới quan duy tâm

Thế giới quan thần thoại

Góp phần tìm được lời giải đáp về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Là học thuyết duy nhất về phát triển xã hội

Được các nhà lãnh đạo ưa chuộng

Dựa trên cơ sở lý luận khoa học, trong đó hạt nhân là phép biện chứng duy vật

Tư duy của con người đạt trình độ tư duy khái quát cao

Xã hội phân chia thành giai cấp

Xã hội phân chia thành giai cấp và xuất hiện tầng lớp lao động trí óc

Xuất hiện tầng lớp lao động trí óc

Đề cao các khoa học, tri thức triết học

Đề cao triết học, hạ thấp khoa học

Là cơ sở lý luận – phương pháp luận cho các phát minh khoa học

Là công cụ đấu tranh giai cấp

Những quy luật vận động, phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy

Những quy luật vận động của tự nhiên, xã hội

Những quy luật hình thành của xã hội và tư duy

Những quy luật vận động, phát triển chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy

Phân tích xu hướng phát triển của xã hội hiện đại dưới góc nhìn khoa học và cách mạng

Bảo vệ lợi ích của chủ nghĩa tư bản

Không thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia

Hợp thức hóa mọi hình thức hợp tác quốc tế

Tăng cường mọi hình thức hợp tác quốc tế

Một trong những nguyên nhân của sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội thế giới

Phát triển nhanh chóng nền kinh tế

Làm cho tư tưởng trở nên giáo điều, xơ cứng

Cách mạng khoa học công nghệ làm triết học Mác-Lênin trở nên lạc hậu

Triết học Mác-Lênin là sản phẩm của cách mạng khoa học công nghệ

Triết học Mác-Lênin là cơ sở lý luận truyền bá tri thức khoa học

Triết học Mác-Lênin là cơ sở lý luận-phương pháp luận cho các phát minh khoa học

Chủ nghĩa duy tâm khách quan và chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm siêu hình và chủ nghĩa duy tâm biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm biện chứng và chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy tâm chất phác và chủ nghĩa duy tâm siêu hình

Tồn tại trong cảm giác của con người

Gây nên cảm giác ở con người

Tồn tại trong ý thức của con người

Tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác

Nguyên tử là bất biến

Nguyên tử là điện tử

Dấu hiệu của một cuộc cách mạng trong khoa học tự nhiên

Cái bị tiêu tan không phải “vật chất tiêu tan”

Cuộc khủng hoảng trong vật lý học là minh chứng cho sự sụp đổ của chủ nghĩa duy vật nói chung

Nhiều nhà khoa học đã trượt từ chủ nghĩa duy vật máy móc sang chủ nghĩa tương đối rồi rơi vào chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật siêu hình đã đủ khả năng giải thích các phát hiện mới của khoa học tự nhiên

Những phát hiện mới về nguyên tử đã chứng minh tính đúng đắn của chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán

Biện chứng của tự nhiên

Nhà nước và cách mạng

Bút ký triết học

Tiêu tan vật chất nói chung

Tiêu tan giới hạn hiểu biết trước đây về vật chất

Tiêu tan dạng tồn tại cụ thể của thể của vật chất

Ý thức tiêu tan

Những phát hiện mới về nguyên tử đã chứng minh tính đúng đắn của chủ nghĩa duy tâm

Chủ nghĩa duy vật siêu hình đã đủ khả năng giải thích các phát hiện mới của khoa học tự nhiên

Cuộc khủng hoảng trong vật lý học là minh chứng cho sự sụp đổ của chủ nghĩa duy vật nói chung

Nhiều nhà khoa học đã trượt từ chủ nghĩa duy vật máy móc sang chủ nghĩa tương đối rồi rơi vào chủ nghĩa duy tâm

Của A-ri-xiốt, thuộc chủ nghĩa duy vật

Của Béc-cơ-li, thuộc lập trường chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Của Hêghen, thuộc lập trường của chủ nghĩa duy tâm khách quan

Của Pia-tôn thuộc lập trường chủ nghĩa duy tâm khách quan

Nguồn gốc tự nhiên là điều kiện cần, còn nguồn gốc xã hội là điều kiện đủ để hình thành ý thức

Có não người, có sự tác động của thế giới vào não người là có sự hình thành và phát triển ý thức

Không cần sự tác động của thế giới vật chất vào não người vẫn hình thành được ý thức

Có não người, có sự tác động của thế giới bên ngoài vẫn chưa đủ điều kiện để hình thành và phát triển ý thức

Ngôn ngữ

Lao động

Kinh tế và văn hóa

Tri thức và ý chí

Ý thức, tinh thần vốn của con người đã bị trừu tượng hóa, tách khỏi con người hiện thực thành một lực lượng thần bí

Ý thức có nguồn gốc từ mọi dạng vật chất giống như gan tiết ra mật

Ý thức con người hình thành từ lao động sản xuất vật chất

Ý thức của con người là hiện tượng bẩm sinh

Nguồn gốc tự nhiên và nguồn gốc xã hội

Nguồn gốc tự nhiên và nguồn gốc nhận thức

Nguồn gốc kinh tế và nguồn gốc văn hóa

Nguồn gốc xã hội và nguồn gốc kinh tế

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Khả năng lưu trữ thông tin lâu dài

Phản ánh năng động, sáng tạo hiện thực khách quan thông qua hoạt động nhận thức và thực tiễn

Khả năng xử lý số liệu nhanh chóng

Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người nhưng có sự sáng tạo, cải biến của chủ thể nhận thức

Tồn tại

Tồn tại khách quan

Vừa tồn tại khách quan, vừa tồn tại chủ quan

Tồn tại chủ quan

Là vận động của các hiện tượng kinh tế

Là vận động của các hình thái kinh tế - xã hội

Là vận động của lực lượng sản xuất

Là vận động của các hệ tư tưởng trong lịch sử

Được củng cố thêm bởi những thành tựu của khoa học tự nhiên và xã hội hiện đại

Chỉ có giá trị trong phạm vi triết học mà không có ý nghĩa đối với khoa học

Đã trở nên không còn phù hợp với các phát hiện khoa học mới

Vẫn giữ nguyên giá trị khoa học và triết học

Góp phần hợp nhất chủ nghĩa duy vật với chủ nghĩa duy tâm

Làm rõ mối liên hệ giữa phép biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Phân tích rõ ràng giữa tự nhiên và xã hội trong nghiên cứu triết học

Thống nhất chủ nghĩa duy vật biện chứng với chủ nghĩa duy vật lịch sử thành một hệ thống lý luận

Là kết quả của việc tái hiện một cách trung thực thực hiện thực khách quan vào bộ óc con người

Là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người nhưng có sự sáng tạo, cải biến của chủ thể nhận thức

Là hình ảnh phản chiếu trực tiếp thế giới khách quan lên ý thức con người như một tấm gương

Là quá trình phản ánh năng động, sáng tạo hiện thực khách quan thông qua hoạt động nhận thức và thực tiễn

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao chưa có ý thức

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng chỉ có con người mới có ý thức

Chủ nghĩa duy vật đều cho ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao cũng có ý thức

Tiếp thu sự tác động của thế giới bên ngoài

Hoạt động chủ động cải tạo thế giới và phản ánh sáng tạo thế giới

Sáng tạo thuần túy trong tư duy con người

Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người

Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào bộ óc con người

Ý thức là năng lực của mọi dạng vật chất

Ý thức là hình ảnh phản chiếu về thế giới khách quan

Ý thức là sự phản ánh sáng tạo hiện thực khách quan vào bộ óc con người

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao cũng có ý thức

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng chỉ có con người mới có ý thức

Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng động vật bậc cao chưa có ý thức

Chủ nghĩa duy vật đều có nguồn gốc xã hội và nguồn gốc kinh tế

Đồng nhất vật chất nói chung với một dạng cụ thể hữu hình, cảm tính của vật chất

Đồng nhất vật chất với khối lượng

Đồng nhất vật chất với ý thức

Đồng nhất vật chất nội dung với nguyên tử

Đã trở nên không còn phù hợp với các phát hiện khoa học mới

Chỉ có giá trị trong phạm vi triết học mà không có ý nghĩa đối với khoa học thực nghiệm

Vẫn giữ nguyên giá trị khoa học và triết học

Được củng cố thêm bởi những thành tựu của khoa học tự nhiên và xã hội hiện đại

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Lao động và ngôn ngữ

Thế giới khách quan và bộ óc con người

Tư duy và trí nhớ

Kinh tế và văn hóa

Thế giới khách quan và bộ óc con người

Lao động và ngôn ngữ

Khoa học và nghệ thuật

Kinh tế và chính trị

Hê-ra-clít – chủ nghĩa duy vật tự phát

Hêraclitus – chủ nghĩa duy tâm khách quan

Đêmôcrit – chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Platôn – chủ nghĩa duy vật biện chứng

Đê-mô-crít – chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Đê-mô-crít – chủ nghĩa duy vật tự phát

Platon – chủ nghĩa duy tâm khách quan

Arixtot – chủ nghĩa kinh nghiệm

Ana-ximen – chủ nghĩa duy vật tự phát

Talet – chủ nghĩa duy tâm

Hêraclit – chủ nghĩa duy tâm khách quan

Platon – chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Talet – chủ nghĩa duy vật tự phát

Ana-ximen – chủ nghĩa duy tâm

Đê-mô-crít – chủ nghĩa duy tâm

Arixtot – chủ nghĩa duy vật biện chứng

Ý niệm tồn tại trong tư duy con người

Thực tại khách quan

Những giá trị đạo đức

Các quy tắc ngôn ngữ

Tín hiệu vật chất mang nội dung ý thức

Tín hiệu siêu hình tách rời thực tại

Tín hiệu bẩm sinh không cần học

Tín hiệu huyền bí

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý thức có thể tạo ra

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tính sáng tạo của ý thức thể hiện

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý thức có thể tạo ra

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tính sáng tạo của ý thức thể hiện

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý thức có thể tạo ra

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tính sáng tạo của ý thức thể hiện

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý thức có thể tạo ra

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, tính sáng tạo của ý thức thể hiện

Tuyệt đối hóa yếu tố vật chất

Ý thức quyết định vật chất

Vật chất sinh ra ý thức, phủ nhận tính độc lập tương đối của ý thức

Vật chất và ý thức tồn tại song song

Kinh nghiệm lịch sử

Lý thuyết trừu tượng

Thực tế khách quan

Ý muốn chủ quan

Tin tưởng tuyệt đối vào ý thức

Dựa vào điều kiện vật chất thực tế, tôn trọng quy luật khách quan

Tập trung vào suy nghĩ cá nhân

Coi trọng lý thuyết hơn thực hành

Các hiện tượng siêu nhiên

Ý thức và hoạt động thực tiễn của con người

Di sản văn hóa dân tộc

Sự phát triển của khoa học tự nhiên

Tư duy máy móc, thụ động, trí tuệ

Đổi mới mạnh mẽ

Sáng tạo đột phát

Tiến bộ xã hội nhanh chóng

Là ý thức tinh thần sinh ra thế giới vật chất

Là một dạng vật chất có tổ chức cao nhất, là cơ quan phản ánh để hình thành ý thức

Không liên quan đến ý thức, ý thức của con người đã bị trừu tượng hóa

Ý thức tồn tại phụ thuộc vào hoạt động thần kinh của bộ não trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan

Giữa vật chất và ý thức

Giữa chủ quan và khách quan

Giữa lý luận và thực tiễn

Giữa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội

Vì ý thức chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người

Vì ý thức tồn tại độc lập với vật chất

Vì ý thức là vật chất

Vì ý thức là lực lượng vật chất

Vì vật chất không quyết định ý thức

Vì ý thức có tính độc lập tương đối, có đời sống riêng

Vì con người không muốn thay đổi ý thức

Vì ý thức không có tính ổn định

Ý thức và vật chất không liên quan đến nhau

Ý thức có thể làm biến đổi những điều kiện, hoàn cảnh vật chất thông qua hoạt động thực tiễn

Ý thức quyết định vật chất

Ý thức tạo ra vật chất

Chỉ cần phát huy tính năng động chủ quan

Phát huy tính năng động chủ quan

Chỉ cần xuất phát từ hiện thực khách quan

Tôn trọng tính khách quan

Vật chất quyết định nội dung của ý thức

Vật chất quyết định màu sắc của ý thức

Vật chất quyết định nguồn gốc của ý thức

Vật chất quyết định sự vận động, phát triển của ý thức

Dựa vào niềm tin tôn giáo

Phát huy tính năng động, sáng tạo của con người thông qua hoạt động thực tiễn

Hành động theo ý chí chủ quan

Xuất phát từ thực tế khách quan

Có tính độc lập tương đối, tác động trở lại thế giới vật chất

Được sinh ra trực tiếp từ vật chất

Có quy luật vận động riêng, không lệ thuộc một cách máy móc vào vật chất

Luôn đi sát với hiện thực

Làm sai lệch hiện thực

Làm chậm tiến bộ xã hội

Gây tổn thất cho thực tiễn

Góp phần cải tạo hiện thực

Xuất phát từ thực tế khách quan

Hành động theo ý chí, cảm tính

Kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân và tập thể

Phát huy tính năng động, sáng tạo của con người

Ý thức luôn phản ánh chính xác vật chất

Ý thức không thể tác động trở lại vật chất

Ý thức hoàn toàn độc lập với vật chất

Ý thức có đời sống riêng, có quy luật vận động riêng, không lệ thuộc máy móc vào vật chất

Vật chất quyết định sự vận động, phát triển của ý thức

Vật chất quyết định nguồn gốc ý thức

Vật chất quyết định bản chất của ý thức

Vật chất quyết định nội dung của ý thức

Ý thức luôn dẫn đến thành công

Ý thức không ảnh hưởng đến kết quả hoạt động

Khi phản ánh đúng hiện thực, ý thức có thể dự báo, tiên đoán một cách chính xác cho hiện thực

Ý thức đúng sẽ dẫn đến thành công, ý thức sai sẽ dẫn đến thất bại

Ý thức là sản phẩm của vật chất

Vật chất là thuộc tính của ý thức

Ý thức có trước vật chất

Sự vận động của thế giới vật chất là yếu tố quyết định sự ra đời của cái vật chất

Tách biệt giữa tính khách quan và tính chủ quan

Phát huy tính năng động chủ quan

Tôn trọng tính khách quan là chính

Tôn trọng tính khách quan

Phản ánh máy móc như ‘soi gương’

Chỉ ghi nhận những gì đang tồn tại

Bắt chước hoàn toàn hiện thực

Phản ánh có chọn lọc, phân tích, tổng hợp và dự báo

Vật chất và ý thức tồn tại song song

Vật chất quyết định ý thức

Ý thức quyết định vật chất

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động tích cực trở lại vật chất

Vai trò của vật chất với ý thức

Vật chất quyết định màu sắc của ý thức

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất

Vật chất quyết định nội dung của ý thức

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Ý thức là sự phản ánh thế giới vật chất vào trong đầu óc con người

Vật chất quyết định ý thức, còn ý thức tác động tích cực trở lại vật chất

Ý thức là sự phản ánh thế giới vật chất vào trong đầu óc con người

Vật chất quyết định ý thức, còn ý thức tác động tích cực trở lại vật chất

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Vai trò của vật chất với ý thức

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất

Vai trò của vật chất với ý thức

Ý thức có tính độc lập tương đối, tác động trở lại vật chất

Nguyên lý về tính liên tục và tính gián đoạn của thế giới vật chất

Nguyên lý về sự vận động và đứng im của các sự vật

Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến và về sự phát triển

Nguyên lý về sự tồn tại khách quan của vật chất

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Lực lượng siêu nhiên

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Ý thức con người

Sự đấu tranh của các mặt đối lập trong bản thân sự vật

Diễn ra theo đường xoáy ốc

Phát triển chỉ là tăng, giảm đơn thuần về mặt lượng, mà không có sự biến đổi về chất

Phát triển bao hàm cả trong nó những quanh co phức tạp nhất định

Chỉ là sự tăng, giảm về lượng

Trường phái vô thần

Phép duy tâm

Chủ nghĩa thực dụng

Thuần nguỵ biện

Xem xét sự phát triển của người đó qua các giai đoạn khác nhau của cuộc đời

Nhìn vào thành tích hiện tại

Đánh giá người đó trong mối quan hệ với nhiều khía cạnh của cuộc sống

Bỏ qua yếu tố may mắn và hoàn cảnh xã hội

Cái riêng không bao chứa cái chung nào

Cái chung tồn tại khách quan, bên ngoài cái riêng

Không có cái chung thuần túy tồn tại ngoài cái riêng, cái chung tồn tại thông qua cái riêng

Cái riêng tồn tại khách quan không bao chứa cái chung

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Bệnh kinh nghiệm

Bệnh giáo điều

Bệnh hình thức

Bệnh thành tích

Hoạt động có ý thức con người

Các quy luật tự nhiên

Yếu tố khách quan

Điều kiện tự nhiên

Vì bản chất dễ thay đổi

Vì bản chất là yếu tố bề ngoài

Vì bản chất không quan trọng bằng hiện tượng

Vì bản chất quy định sự phát triển của sự vật

Mối quan hệ biện chứng giữa nội dung và hình thức

Tính độc lập tuyệt đối giữa nội dung và hình thức

Sự thống nhất hoàn toàn giữa nội dung và hình thức

Mối quan hệ bất biến giữa nội dung và hình thức

Nguồn gốc phát triển nằm ngay trong bản thân sự vật

Sự phát triển không phụ thuộc vào ý thức con người

Sự phát triển là do sự thay đổi về lượng của sự vật gây nên

Sự phát triển do lực lượng siêu nhiên quyết định

Xem xét sự vật trong trạng thái động

Tìm ra xu hướng vận động biến đổi chuyển hóa của sự vật

Xem xét sự vật tách rời khỏi mối liên hệ với các sự vật khác

Phủ nhận sự ra đời của cái mới

Bỏ qua các yếu tố không quan trọng

Tìm kiếm hướng giải quyết hợp lý

Bình tĩnh xem xét mọi nhân tố tác động

Chỉ tập trung vào một khía cạnh của vấn đề

1- nguyên nhân, 2- hoàn cảnh bên ngoài

1- mối liên hệ bên ngoài, 2- mối liên hệ bên trong

1- mối liên hệ bên ngoài, 2- mối liên hệ ngẫu nhiên

1- Mối liên hệ không bản chất, 2- Hoàn cảnh bên ngoài

Nội dung

Điều kiện

Hình thức

Phương pháp

1- cái riêng, 2- cái chung

1- cái chung, 2- cái chung

1- cái riêng, 2- cái riêng

1- cái chung, 2- cái riêng

Là chỉ sự ảnh hưởng qua lại của các yếu tố, bộ phận trong sự vật và giữa các sự vật, hiện tượng

Là sự thừa nhận rằng giữa các mặt của sự vật, hiện tượng và giữa các sự vật với nhau trong thực tế khách quan không có mối quan hệ nào cả

Là sự tác động lẫn nhau, có tính khách quan, phổ biến, nhiều vẻ, không thể chuyển hóa cho nhau

Là sự tác động lẫn nhau, chi phối, chuyển hóa lẫn nhau một cách khách quan, phổ biến, nhiều vẻ giữa các mặt, quá trình của sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật hiện tượng

Đều có vai trò như nhau

Có vai trò và vị trí khác nhau

Không thể thay đổi

Có thể chuyển hóa lẫn nhau

Chủ nghĩa duy tâm chủ quan

Chủ nghĩa duy vật biện chứng

Chủ nghĩa duy tâm khách quan

Chủ nghĩa duy vật siêu hình

Vì cái chung mang tính khách quan

Vì cái chung dễ hiểu và dễ áp dụng hơn cái riêng

Vì cái chung luôn đúng trong mọi hoàn cảnh

Vì cái chung là bản chất, sâu sắc, chi phối cái riêng

Chỉ có cái tất yếu mới có nguyên nhân

Những hiện tượng chưa nhận thức được nguyên nhân là cái ngẫu nhiên

Ngẫu nhiên và tất nhiên đều có nguyên nhân

Những hiện tượng nhận thức được nguyên nhân đều trở thành có tất yếu

Chỉ có hiện thực mới biến thành khả năng

Chỉ có khả năng mới biến thành hiện thực

Có thể chuyển hóa cho nhau trong quá trình phát triển của sự vật

Không thể chuyển hóa cho nhau trong quá trình phát triển sự vật

Sự di chuyển

Sự quy định

Sự tác động qua lại, sự chuyển hóa lẫn nhau

Sự ràng buộc