Rośliny bobowate grubonasienne

Rośliny bobowate grubonasienne

Odmiany roślin bobowatych grubonasiennych.

Odmiany niesamokończące rozgałęziają się i ciągle wytwarzają kwiaty, natomiast odmiany samokończące nie tworzą rozgałęzień – równomiernie dojrzewają i nie wykazują skłonności do przedłużania wegetacji oraz pękania strąków.

Odmiany roślin strączkowych

W rejestrze odmian uprawnych znajduje się

11 odmian łubinu żółtego. Wśród tych odmian mamy tylko dwie samokończące: Perkoz i Taper, a reszta to niesamokończące (tradycyjne). Odmiany zalecane dla województwa podlaskiego to: Bursztyn, Puma Cord, Perkoz .

31 odmian łubinu wąskolistnego , w tym: 5 odmian samokończących: Sonet, Boruta, Lila, Baer, Scot, Regent, i 26 niesamokończących wśród nich są 2 odmiany gorzkie Oskar i Karo- mają wysoką zawartość alkaloidów . Odmiany zalecane dla województwa podlaskiego to: Roland, Samba, Tango, Bolero, Neron, Rumba, Wars, Rogent.

Odmiany roślin strączkowych

2 odmiany łubinu białego:

1 samokończąca - Boros

1 niesamokończąca -Butan

15 odmiany bobiku

14 niesamokończących i 1 samokończąca- Granit

Odmiany zalecane dla województwa podlaskiego:

Fanfare, Fernando,Granit, Bobas

Odmiany roślin strączkowych.

Wyka występuje w dwóch formach: jarej (wyka siewna) i ozimej (wyka kosmata). Dostępne są następujące odmiany:

1 odmiana wyki kosmatej – Rea

5 odmian wyki siewnej – Hanka, Ina, Jaga, Kwarta, Greta. 

Greta i Ina są odmianami samokończącymi

Odmiany roślin strączkowych

31 odmiany grochu. Dostępne odmiany grochu dzielimy na dwie grupy:

22 odmiany ogólnoużytkowe,

9 odmian pastewnych.

Najwięcej występuje odmian ogólnoużytkowych o białych kwiatach: Mniej jest odmian pastewnych o kolorowych kwiatach: Eurela, Hubal, Milwa, Model, Pomorska, Roch, Sokolik, Turnia, Wiato.

Odmiany zalecane dla województwa podlaskiego: Astronauta, Batuta, Tarchalska, Sopot, Mecenas

groch pastewny - Milwa

Odmiany roślin strączkowych

25 odmian soi

Jedna odmiana wstępnie zalecana jest w województwie podlaskim - Abeline

Rośliny motylkowate grubonasienne

(strączkowe) ze względu na dużą powierzchnię transpiracyjną wykazują duże wymagania wodne. Rośliny strączkowe są szczególnie wrażliwe na niedobór wody glebie w okresie kiełkowania. Główne zapotrzebowanie na wodę rozpoczyna się przed kwitnieniem i trwa do końca zawiązywania strąków. W okresie dojrzewania pożądana jest pogoda słoneczna. W przypadku suszy, w okresie kwitnienia rośliny, słabo zawiązują strąki lub zawiązane strąki opadają (najbardziej wrażliwy jest bobik). Uzyskujemy wtedy znacznie niższe plony nasion. Natomiast zbyt duża ilość opadów powoduje nadmierny rozwój łodyg i liści oraz przedłuża okres wegetacji. W tych warunkach rośliny łatwo wylegają. Obniża się plon i jakość ich nasion oraz utrudnia zbiór.

Wymagania klimatyczno - glebowe

Zazwyczaj kiełkują w temperaturze 1–3°C i wytrzymują krótkotrwałe przymrozki wiosenne. Ważnym czynnikiem w ich rozwoju jest długość okresu naświetlania. Większość strączkowych to rośliny dnia długiego (ich rozwój przyspiesza w okresie dnia długiego). Wśród odmian grochu i łubinu białego są odmiany obojętne na długość dnia. Wymagania glebowe roślin strączkowych są zróżnicowane. Największe wymagania mają bobik, groch siewny i wyka jara, które wymagają gleb żyznych w dobrej kulturze (gleby klasy I–III). Średnie wymagania mają łubin biały, wąskolistny i peluszka (gleby klasy IV). Najmniejsze wymagania mają: łubin żółty i wyka kosmata, które można uprawiać na glebach klasy V.

Poza łubinem wszystkie strączkowe wymagają gleb o odczynie obojętnym bądź zasadowym. Łubin żółty choruje na glebach zasobnych w wapno. Najbardziej odpowiednie pH dla łubinu wynosi około 5,5. 

Stanowisko w zmianowaniu.

Rośliny motylkowate grubonasienne mogą być uprawiane po różnych roślinach z wyjątkiem motylkowatych. Uprawiając strączkowe na nasiona, w zmianowaniu najlepiej umieszczać je po zbożach w trzecim-czwartym roku po okopowych na oborniku. Na glebach mniej żyznych uprawiane mogą być w drugim roku po oborniku (po ziemniakach lub burakach). Natomiast uprawiając te rośliny na zieloną masę, można je uprawiać bezpośrednio po oborniku (po ziemniakach lub burakach). 

Nawożenie mineralne

Poziom nawożenia mineralnego uzależniony jest od zasobności gleby w składniki pokarmowe oraz od intensywności produkcji. Wapnowanie Celem wapnowania jest uzyskanie optymalnego odczynu gleby. Wapnowanie uzależnione jest od wymagań uprawianych roślin. Zabieg wapnowania stosujemy na ogół raz na 4 lata. Optymalne pH grochu to 6,6–7,0, a dla saradeli i łubinu żółtego 5,1–5,5. W zależności od rodzaju gleb i wymagań roślin przewidzianych do uprawy dawki wapna wahają się od 1 t/ha do 6 t/ha. 

Nawozy fosforowe i potasowe

można stosować jesienią przed orką lub wiosną przed kultywatorowaniem. Nawożenie azotem stosuje się przedsiewnie w ilości 30- 40 kg N na 1 ha, tylko na glebach ubogich w azot jako dawkę startową.Nawożenie mikroskładnikami można stosować doglebowo w formie stałej lub dolistnie w nawozach wieloskadnikowych.

Przygotowanie materiału siewnego i siew

Materiał siewny powinien być wysokiej jakości o sprawdzonych parametrach  (energia kiełkowania: od 75 do 95%, czystość ok. 98%, brak uszkodzeń mechanicznych);, zaprawiony środkami grzybobójczymi. Ponadto nasiona motylkowatych powinno się zaszczepić Nitraginą, zawierającą bakterie Ilość wysiewu jest uzależniona od jakości materiału siewnego, odmiany i metody uprawy. Powinna być ustalana każdorazowo. Większy rozstaw rzędów stosujemy przy uprawie na nasiona brodawkowe, które powodują wzrost plonów.

Parametry siewu roślin bobowatych na zieloną masę

a) ilość wysiewu zwiększamy średnio o 20% w stosunku do wysiewu na nasiona

b) termin siewu 2-3 dekada kwietnia z wyjątkiem wyki kosmatej ( ozimej) -3 dekada sierpnia i peluszki 2 dekada kwietnia do 1 dekady czerwca,

c) rozstawa rzędów 15- 25 cm (łubiny i peluszka) bobik 20-25 cm i wyki siewnej (jarej) i wyki kosmatej (ozimej) 15- 20 cm.

d) plon zielonki łubinu żółtego 25-50 t, łubin biały, łubin wąskolistny 20-30t, peluszka 15-35 t, bobik 12-30t, wyka siewna 15-35t, wyka kosmata 12-35t.

Zabiegi pielęgnacyjne

- niszczenie skorupy glebowej ( wschody pojawiają się po 10- 30 dniach a nawet później)

Najlepiej przy odchwaszczaniu stosować uprawki mechaniczne i środki chemiczne. Bronowanie plantacji rozpoczynamy od siewu do początku wschodów (co 5-7 dni) oraz od drugiego liścia (do 10 - 12 cm wysokości roślin ). Bronuje się broną chwastownik lub bronami lekkimi, skośnie do kierunku siewu. Po wschodach zabieg należy wykonywać ostrożnie w godzinach południowych lub popołudniowych, gdy rośliny mają mniejszy turgor (bez obawy uszkodzenia) nie zaleca się bronowania, ponieważ rośliny są wtedy kruche i łatwo się łamią. W uprawie na zieloną masę trzeba przede wszystkim wykorzystać do zwalczania chwastów zabiegi uprawowe unikając stosowania herbicydów.

Środki ochrony roślin stosowane do zwalczania chorób,

Zwalczanie chorób Wybrane fungicydy w ochronie plantacji roślin strączkowych w l lub kg/ha.

1. Bobik:

 askochytoza – Dithane NeoTec 75 WG - 2–3,  czekoladowa plamistość – Dithane NeoTec 75 WG - 2–3,

 rdza bobiku – Dithane NeoTec 75 WG - 2–3.

Środki ochrony roślin stosowane do zwalczania chorób,

2. Groch siewny jadalny:

 askochytoza grochu - Amistar 250 SC–0,8, Amistar Opti 480 SC – 2–2,5, Dithane NeoTec 75 WG - 2-3, Switch 62,5 WG – 0 ,8–1,

 mączniak rzekomy - Amistar 250 SC - 0,8, Amistar Opti 480 SC - 2–2,5,

 rdza grochu - Dithane NeoTec 75 WG – 2–3,  szara pleśń - Switch 62,5 WG - 0,8–1,

 zgnilizna twardzikowa - Switch 62,5 WG - 0,8–1.

3. Groch nasienny

 askochytoza - Dithane NeoTec 75 WG - 2–3,

 rdza grochu - Dithane NeoTec 75 WG - 2–3.

Zbiór roślin strączkowych

a) zbiór na nasiona:

– zbiór wykonać jednoetapowo w fazie, gdy nasiona są twarde i suche (2/3 strąków na roślinie jest suchych); w przypadku, gdy dojrzewanie i suszenie roślin w polu jest utrudnione, należy wykonać desykację roślin (Reglone® 200 SL 2-4 l/ha), po 6-10 dniach można przystąpić do zbioru kombajnem;

– równo dojrzewają odmiany samokończące;

– wilgotność nasion nie powinna być większa niż 15-16%;

– nasiona po zbiorze należy dosuszyć (ok. 14%) i doczyścić;

Zbiór roślin strączkowych

b) zbiór na zieloną masę:

– rośliny strączkowe należy zbierać, gdy zielonka zawiera najwyższą ilość składników pokarmowych i najmniej włókna;

– groch, peluszkę i wykę należy zbierać, gdy wytworzą się pierwsze strąki i rośliny znajdują się w fazie kwitnienia;

– łubin wąskolistny należy zbierać w fazie pełnego kwitnienia na pędach głównych;

– łubin żółty i biały należy zbierać w fazie wykształcania się strąków na pędzie głównym oraz kwitnienia na pędach bocznych;

– bobik należy zbierać podczas wykształcania się strąków.