Aτομα Mε Eιδικές Ανάγκες

Aτομα Mε Eιδικές Ανάγκες

Έως το 2020 το ένα πέμπτο του πληθυσμού της ΕΕ αναμένεται να έχει κάποια μορφή αναπηρίας.

Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευθεί να βελτιώσουν την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των ατόμων με αναπηρίες, με βάση τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και όλα τα κράτη μέλη της είναι συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (UNCRPD). Η σημαντική αυτή συνθήκη τέθηκε σε ισχύ για την ΕΕ τον Ιανουάριο 2011 και αποτέλεσε τη βάση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αναπηρία 2010-2020 .

Βασικές πρωτοβουλίες για τα άτομα με αναπηρίες

Η ευρωπαϊκή πράξη για την προσβασιμότητα, οδηγία (ΕΕ) 2019/882 σχετικά με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας για προϊόντα και υπηρεσίες

Οι κανονισμοί για τα δικαιώματα των επιβατών με μειωμένη κινητικότητα στα κύρια μέσα μεταφοράς Ηοδηγία (ΕΕ) 2016/2102 για την προσβασιμότητα των ιστότοπων και των εφαρμογών για φορητές συσκευές των οργανισμών του δημόσιου τομέα Η ευρωπαϊκή κάρτα αναπηρίας Η ευρωπαϊκή κάρτα στάθμευσης Η οδηγία 2000/78/ΕΚ της ΕΕ για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία

Η Επιτροπή στηρίζει επίσης τα κράτη μέλη στην εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες μέσω κονδυλίων της ΕΕ στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

Ορισμένα χρήσιμα εργαλεία πολιτικής είναι: 

ο Ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων, του οποίου η αρχή 17 αφορά τα άτομα με αναπηρίες, και σε άλλες αρχές του τίθενται τα ζητήματα για την αναπηρία το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το οποίο παρέχει ένα πλαίσιο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση των ατόμων με ή χωρίς αναπηρίες στα κράτη μέλη

ΕυαισθητοποίησηΗ Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί να αυξήσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις συνθήκες διαβίωσης των ατόμων με αναπηρίες, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην καθημερινή ζωή και τα εργαλεία για τη βελτίωση της ζωής τους. Προβάλλει επίσης τα μέτρα που λήφθηκαν με στόχο την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διοργανώνει κάθε χρόνοτη διάσκεψη για την ευρωπαϊκή ημέρα ατόμων με αναπηρίες το βραβείο προσβάσιμης πόλης, το οποίο ανταμείβει τις πόλεις που έχουν καταβάλει εξαιρετικές προσπάθειες να γίνουν περισσότερο προσβάσιμες το ετήσιο φόρουμ εργασίας για την εφαρμογή της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες κατάρτιση των νομικών και των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής σχετικά με την πολιτική και τη νομοθεσία της ΕΕ για τα άτομα με αναπηρίες

Στήριξη Η ΕΕ παρέχει χρηματοδοτική στήριξη μέσω ετήσιας επιχορήγησης σε ορισμένες ευρωπαϊκές οργανώσεις ατόμων με αναπηρίες (ΑμεΑ) και ΜΚΟ (στο πλαίσιο του προγράμματος «Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια»), ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στις διαδικασίες της ΕΕ. Για παράδειγμα, εκφράζουν τις απόψεις τους για την ανάπτυξη της νομοθεσίας και των πολιτικών της ΕΕ. Πρόκειται για τις ακόλουθες οργανώσεις:

Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ατόμων με Αναπηρίες Inclusion Europe (Ευρώπη της Ένταξης) International Federation for Spina Bifida and Hydrocephalus - IFSBH (Διεθνής Ομοσπονδία δισχιδούς ράχης και υδροκεφαλίας) Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών Autism Europe (Αυτισμός - Ευρώπη) Mental Health Europe (Ψυχική υγεία - Ευρώπη)

Τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) είναι τα κύρια χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ για την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής. Συμβάλλουν στη διασφάλιση της κοινωνικής ένταξης των πλέον ευάλωτων πολιτών, κυρίως των πολιτών με αναπηρίες.

Το Ακαδημαϊκό Δίκτυο Ευρωπαϊκών Εμπειρογνωμόνων σε Θέματα Αναπηρίας (ANED) παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανάλυση δεδομένων και πολιτικών από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Διαχειρίζεται τη βάση δεδομένων DOTCOM, η οποία εξασφαλίζει την παρακολούθηση των μέσων πολιτικής που σχετίζονται με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες (UNCRPD) στην ΕΕ και τα κράτη μέλη.

Τι γίνεται στα σχολεία

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία: Για μια ζωή με υγεία, ισότητα και αξιοπρέπεια Η πλειονότητα των μαθητών αυτών φοιτά όχι σε σχολεία Ειδικής, αλλά σε σχολεία της Γενικής Εκπαίδευσης. Αξίζει, λοιπόν, με αφορμή τη σημερινή μέρα να δούμε σε ποιο σημείο βρίσκεται το ελληνικό σχολείο, σε επίπεδο συμπερίληψης

Δεκεμβρίου 2020 | 07:58

Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία η σημερινή, 3η Δεκεμβρίου, αποτελεί μία αφορμή για να εστιαστεί η προσοχή όχι μόνο των φορέων πολιτικής, αλλά και της κοινωνίας γενικότερα, στα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, με στόχο την υποστήριξη της αξιοπρέπειας και της ευημερίας τους.

Ιδιαίτερο κομμάτι του πληθυσμού των ατόμων με αναπηρία αποτελούν οι μαθητές με αναπηρία ή/και εκπαιδευτικές ανάγκες. Η πλειονότητα των μαθητών αυτών φοιτά όχι σε σχολεία Ειδικής, αλλά σε σχολεία της Γενικής Εκπαίδευσης. Αξίζει, λοιπόν, με αφορμή τη σημερινή μέρα να δούμε σε ποιο σημείο βρίσκεται το ελληνικό σχολείο, σε επίπεδο συμπερίληψης. Σε ό,τι αφορά, δηλαδή, την περίληψη όλων των μαθητών (με αναπηρία ή χωρίς) στο γενικό σχολείο, σε μία προσπάθεια κατά της περιθωριοποίησης των ατόμων με αναπηρία. 

Γιατί μέσα σε ένα μήνα η Εκκλησία άλλαξε γνώμη για τον κοροναϊό 

Στην προσπάθεια αυτή, αρωγός και το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, που μέσω πρωτοβουλίας της υφυπουργού, Σοφίας Ζαχαράκη, διοργανώνει σήμερα διαδικτυακή ημερίδα, με σκοπό την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της εκπαιδευτικής κοινότητας σε ζητήματα ισότητας, αποδοχής της διαφορετικότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης, ένταξης και αλληλεγγύης.

Η ημερίδα θα διαρκέσει από τις 11:00 έως τις 15:30 και κατά τη διάρκειά της θα παρουσιαστούν 26 εργασίες μαθητών Σχολικών Μονάδων Γενικής και Ειδικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, από τις 13 Περιφερειακές Διευθύνσεις της Ελλάδας. Οι εργασίες και οι δραστηριότητες (τέχνης, πολιτισμού, αθλητισμού) θα διαπραγματεύονται ζητήματα αναπηρίας, ένταξης και σεβασμού των δικαιωμάτων των ΑμεΑ.

Τα στοιχεία για τη συμμετοχή των μαθητών με αναπηρία στη Γενική Εκπαίδευση«Η de facto ένταξη στα γενικά σχολεία δεν συνεπάγεται την ισότιμη πρόσβαση των μαθητών με αναπηρία σε ποιοτική, χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση, αντιθέτως μπορεί να δημιουργεί νέες ανισότητες και διαχωρισμούς», επισημαίνει ο πρόεδρος της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ), Γιάννης Βαρδακαστάνης, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Καθίσταται, λοιπόν, αναγκαία η σχεδίαση και υλοποίηση εκπαιδευτικών πολιτικών, με γνώμονα τη συμπερίληψη.

Τα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως από το Παρατηρητήριο Θεμάτων Αναπηρίας της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία –που αποτελεί τον επίσημο φορέα-συνομιλητή της ΕΛΣΤΑΤ για θέματα στατιστικών που αφορούν την αναπηρία– έχουν δείξει ότι το 57,3% των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα γενικά σχολεία δεν λαμβάνουν εξειδικευμένη υποστήριξη, παρά υποστηρίζονται μόνο από τον εκπαιδευτικό της γενικής τάξης.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, του 5ου Δελτίου Στατιστικής Πληροφόρησης του Παρατηρητηρίου, ειδικά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, μόλις 1 στους 10 μαθητές λαμβάνει εξειδικευμένη υποστήριξη. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι οι ανάγκες υποστήριξης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση είναι μειωμένες, σε σχέση με την Πρωτοβάθμια. Τουναντίον, «οι ανάγκες υποστήριξης προφανώς και δεν μειώνονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση», τονίζει ο κ. Βαρδακαστάνης. «Ωστόσο στη χώρα μας οι πολιτικές και τα προγράμματα συμπερίληψης έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό στην Πρωτοβάθμια, γεγονός που σαφέστατα δυσχεραίνει την εκπαιδευτική συνέχεια και πρόοδο των μαθητών με αναπηρία ή και ωθεί τους μαθητές αυτούς μετά το δημοτικό, να στραφούν αναπόφευκτα στην διαχωρισμένη Ειδική Αγωγή».

Όσο για τα στοιχεία που αφορούν τα τμήματα ένταξης, δείχνουν ότι το 35% των μαθητών των τμημάτων ένταξης έχουν τοποθετηθεί χωρίς καμία αξιολόγηση από διαγνωστικό φορέα. . Εκεί έγκειται ο κίνδυνος δημιουργίας επιπλέον ανισοτήτων. «Πολλές φορές, στα τμήματα ένταξης παραπέμπονται αδιακρίτως μαθητές με πολλές και ετερόκλητες ανάγκες υποστήριξης. Παράλληλα, για μεγάλο ποσοστό των μαθητών αυτών δεν υπάρχει καν επίσημη αξιολόγηση των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών τους».

Μέσα στο πλαίσιο του συμπεριληπτικού σχολείου, μεγάλο ρόλο παίζει ο θεσμός της παράλληλης στήριξης, ο οποίος, όπως σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Βαρδακαστάνης, έχει αποδείξει διεθνώς την αποτελεσματικότητά του. Στην Ελλάδα, τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου δείχνουν ότι μόλις το 7% των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες υποστηρίχθηκε με παράλληλη στήριξη, από τους οποίους 8 στους 10 για λιγότερο από 20 ώρες την εβδομάδα.

«Πέραν της περιορισμένης εφαρμογής του στην Ελλάδα, η παράλληλη στήριξη εφαρμόζεται στο πλαίσιο μιας στενής λογικής, περισσότερο δηλαδή ως υπηρεσία προσωπικού βοηθού προς τον μαθητή», σχολιάζει ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ.

«Η παράλληλη στήριξη θα μπορούσε να είναι πολύ πιο αποδοτική εάν εφαρμοζόταν στη βάση των αρχών της συνδιδασκαλίας και της διαφοροποιημένης προσέγγισης που θα έθεταν ένα ουσιαστικά συμπεριληπτικό πλαίσιο», προτείνει.

Αξίζει να σημειωθεί, ότι κατά το σχολικό έτος 2017-18, οι μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες έφταναν συνολικά τις 90.743, ποσοστό που μεταφράζεται στο 6,3% των μαθητών της Ελλάδας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Υπάρχουν ενδείξεις ότι άνθρωποι κατά την προϊστορία, φρόντιζαν τα άτομα με αναπηρία. Συγκεκριμένα, στον Αρχαιολογικό Χώρο του Γουίντοβερ της Φλόριντα (6000-5000 π.Χ.), ένας από τους σκελετούς που βρέθηκαν ήταν ενός εφήβου περίπου 15 ετών, ο οποίος έπασχε από μυελομηνιγγοκήλη

Το αγόρι ήταν πιθανώς παράλυτο από τη μέση και κάτω, αλλά τον φρόντιζε η κοινότητα κυνηγών και συλλεκτών στην οποία ανήκε.

Στην αρχαία Ελλάδα υπήρχε αρχιτεκτονική πρόνοια που επέτρεπε στα άτομα με μειωμένη κινητικότητα να έχουν πρόσβαση σε ναούς και σε θεραπευτικά ιερά. Συγκεκριμένα, τουλάχιστον από το 370 π.Χ., στο σημαντικότερο θεραπευτικό ιερό της ευρύτερης περιοχής, το Ιερό του Ασκληπιού στην Επίδαυρο, υπήρχαν 11 μόνιμες πέτρινες ράμπες που παρείχαν πρόσβαση σε επισκέπτες με κινητικά προβλήματα σε εννέα διαφορετικούς χώρους.