Шеңбер, дөңгелек, олардың элементтері мен бөліктері

Шеңбер, дөңгелек, олардың элементтері мен бөліктері

7.1.1.31

нүктелердің геометриялық орнының анықтамасын білу;

7.1.1.28

шеңбер мен дөңгелектің және олардың элементтерінің (центр, радиус, диаметр, хорда) анықтамаларын білу;  

Шеңбердің анықтамасы

Жазықтықтағы белгіленген нүктеден бірдей қашықтықта орналасқан нүктелер жиынын шеңбер деп атайды.

Шеңбердің

Белгіленген нүкте шеңбердің центрі, ал бірдей арақашықтық шеңбердің радиусы болады.

Шеңбердің кез келген екі нүктесін қосатын түзу сызықты кесінді хорда деп аталады.

Центрі арқылы өтетін хорда диаметр деп аталады.

Кез келген диаметрдің ұзындығы радиустан екі есе ұзын болады.

Дөңгелектің анықтамасы

Дөңгелек – шеңбермен шектелген жазықтықтың бөлігі.

Дөңгелектің элементтері шеңбердің элементтеріндей анықталады.

Шеңбердің диаметрі мен хордасы туралы теорема

Теорема. Хорданың ортасы арқылы өтетін диаметр хордаға перпендикуляр болады.

Дәлелдеуі. АВ шеңбердің хордасы, ал С оның ортасы болсын (1-сурет). АОВ табаны АВ болатын теңбүйірлі үшбұрыш, себебі ОА және ОВ қабырғалары шеңбердің радиусы, яғни олар тең. Ал ОС теңбүйірлі үшбұрыштың медианасы, ендеше ОС биіктікте бола алады. Ендеше хорданың ортасы арқылы өтетін диаметр хордаға перпендикуляр.

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Шеңбердің әрбір бөлігінің дұрыс атауын жаз.

Fill in the Blanks

Шеңбердің әрбір бөлігінің дұрыс атауын жаз.

Multiple Choice

Сөйлемнің дұрыс немесе бұрыстығын тап.

1. Шеңбердің радиусы 2,5 см-ге тең болса, шеңбердің хордасы 6 см-ге тең болады.

2. Шеңбердің диаметрі радиустан 15 мм-ге кіші.

3. Шеңбердің радиусы 7 см болса, диаметрі 14 см болады.

• Бұрыс, бұрыс, дұрыс

• Дұрыс, бұрыс, дұрыс

• Бұрыс, бұрыс, бұрыс

• Бұрыс, дұрыс, дұрыс

Fill in the Blanks

Егер OHB үшбұрышының периметрі – 24 cм, шеңбердің АВ хордасының ұзындығы 12 cм, ал диаметрінің ұзындығы 20 cм-ге тең болса, онда шеңбер центрінен АВ хордасы түсірілген перпендикуляр кесіндінің ұзындығын тап.

Multiple Choice

Шеңбердің центрін оның бойындағы кез келген нүктемен қосатын кесіндіні шеңбердің... деп атайды.

• радиусы

• хордасы

• сегменті

• диаметрі

Fill in the Blanks

O нүктесі AB кесіндісінде, A және B нүктелері O центрі және R радиусы болатын шеңбердің бойында жатыр. Егер AB кесіндісінің ұзындығы R радиусынан 3 см-ге үлкен болса, онда AB =?

Fill in the Blanks

CD кесіндісі центрлері A және B нүктелері болатын және AB кесіндісімен M нүктесінде қиылысатын екі шеңбердің хордасы болады.

Егер CD = 24 см болса, онда CM =?

Fill in the Blanks

A, B және C нүктелері O нүктесі центрі және радиусы 7 см болатын шеңбер бойында жатыр. D нүктесі AB хордасының ортасы болады.

Егер OD || BC болса, онда AC хордасының ұзындығын тап.

Болғандарымыз, 18.13, 18.14 орындаймыз

Poll

Бүгінгі сабақ түсінікті болды ма?

• иа рахмет

• кейбір жері түсініксіз болды

• маған геометрия сабағы ұнамайды