พระพุทธรูปปางต่าง ๆ

พระพุทธรูปปางต่าง ๆ

กำเนิดพระพุทธรูป

ประวัติการเกิดขึ้นของพระพุทธรูปในสมัยก่อน

กำเนิดพระพุทธรูป

พบหลักฐานว่าเริ่มเกิดมีขึ้นในอินเดีย สมัยพระเจ้าอโศกมหาราช (พ.ศ. 270-311) แต่ในอินเดียสมัยโบราณห้ามมิให้ทำรูปเคารพรูปคน แต่ให้ทำเป็นสัญลักษณ์อื่นแทน เช่น 1. ธรรมจักรกับกวางหมอบ หมายถึง การแสดงธรรมที่ป่ามฤคทายวัน

กำเนิดพระพุทธรูป (ต่อ)

รูปพระพุทธองค์ที่ทำเป็นรูปมนุษย์เกิดขึ้นภายหลังพุทธศตวรรษที่ 6 สมัยรัชกาลของพระเจ้ากนิษกะ แห่งราชวงศ์กุษาณะ (พ.ศ.662-706) ที่มีการสังคายนาครั้งที่ 4 โดยช่างชาวกรีกโรมัน โดยพระพุทธรูปส่วนใหญที่สร้างขึ้นมักแฝงคติสอนใจ เพื่อจะได้น้อมนำคำสอนไปใช้

Fill in the Blanks

ก่อนหน้าการใช่พระพุทธรูปเป็นรูปมนุษย์มีการใช้เป็นอะไรมาก่อน

Multiple Choice

จุดประสงค์ของการสร้างพระพุทธรูปคืออะไร

• เพื่อไว้กราบไหว้บูชา

• เพื่อเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คุ้มครองชาวพุทธ

• เพื่อให้ชาวพุทธระลึกถึงพระพุทธศาสนา

• เพื่อประดับตกแต่งวัดให้ครบองค์ประกอบ

พระพุทธรูปปางต่าง ๆ

นอกเหนือจากพระพุทธรูปประจำวันเกิด ยังมีพระพุทธรูปปางอื่น ๆ อีกมากมาย

ที่น่าสนใจ มีดังนี้

ปางมารวิชัย

• 1. อยู่ในพระอิริยาบถนั่งขัดสมาธิราบ (ขาขวาทับขาซ้าย)

• 2. พระหัตถ์ซ้ายหงายวางบนพระเพลา (ตัก)

• 3. พระหัตถ์ขวาวางคว่ำลงที่พระชานุ (เข่า)

• 4. นิ้วพระหัตถ์ชี้ลงที่พื้นธรณีในคราวที่พระองค์ทรงเอาชนะมารได้

ประวัติปางมารวิชัย

• พระบรมโพธิสัตว์ (พระพุทธเจ้าก่อนบรรลุธรรม) ได้เสด็จไปประทับใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์และนั่งสมาธิกำหนดจิตเพื่อบรรลุธรรม 

• ท้าวซสวัตตี จึงเข้าขัดขวาง โดยขี่ช้างคิรีเมขละ นำเหล่าเสนามารจำนวนมากเข้ามารบกวน หวังให้พระองค์เกรงกลัวจะได้ลุกขึ้นเสด็จหนีไป

• แต่พระองค์ก็ยังประทับนิ่งเป็นปกติโดยมิได้ทรงหวั่นไหว มารจึงโกรธมาก สั่งให้เสนามารกลุ้มรุมกันประหารพระองค์

• พระองค์จึงทรงนึกถึงบารมี 10 ทัศ ที่ทรงบำเพ็ญสั่งสมมาทุกชาติ โดยทรงเหยียดพระหัตถ์ออกจากภายในกลีบจีวร แล้วทรงชี้แผ่นดินด้วยพระดรรชนี (นิ้วมือ)

• พระแม่ธรณีจึงพุดขึ้นมาจากพื้นดิน จนทำให้เกิดแผ่นดินไหว บีบมวยผมทำให้น้ำท่วมและพญามารยอมแพ้หนีไป

Multiple Choice

เหตุการณ์ใดไม่เกี่ยวข้องกับประวัติพระพุทธรูปปางมารวิชัย

• การผจญพญาสวัตตีมาร

• การปฐมเทศนาโปรดปัญจวัคคีย์

• พระแม่ธรณีบีบมวยผม น้ำท่วมมาร

• พระพุทธองค์ทรงนึกถึงการสร้างบารมีใน 10 ชาติ

Multiple Select

ข้อใดเป็นข้อคิดที่ได้จากพระพุทธรูปปางมารวิชัย (ตอบได้หลายข้อ)

• การอยู่เหนือโลก หรือพ้นไปจากวัฏสังขาร

• ผลบุญหรือผลแห่งความดีที่พระพุทธเจ้าเคยประพฤติ ทำให้เกิดสติสัมปชัญญะเป็นมหาสติที่ยับยั้งกิเลส

• การรอให้ผู้อื่นมาช่วยในสถานการณ์คับขัน

• การหลุดพ้นซึ่งกิเลสสิ่งเย้ายวนใจ ไม่สนใจ ไม่ต้องการ

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่พระพุทธรูปปางมารวิชัย

ปางลีลา

• 1. อยู่ในอิริยาบถกำลังก้าวพระบาท

• 2. ยกส้นพระบาทขวาสูงขึ้นจากพื้น ปลายพระบาทยังจรดกับพื้น

• 3. ห้อยพระหัตถ์ขวาท่าไกวมือ 

• 4. พระหัตถ์ซ้ายยกเสมอพระอุระป้องไปเบื้องหน้าเป็นกิริยาเดิน บ้างจีบนิ้ว

• 5. บางแบบจีบนิ้วพระหัตถ์

ประวัติปางลีลา

• พระพุทธเจ้าเสด็จไปเทศน์โปรดพระมารดาที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์

• และเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พร้อมด้วยเหล่าเทวดาและพรหมที่ตามมาส่งเสด็จ

• ขณะก้าวพระพุทธองค์ทรงมีพุทธลีลาและพระสิริงดงามยิ่ง ครอบงำรัศมีของเหล่าเทวดาและพรหมทั้งหลาย เป็นภาพที่งดงามเหนือคำบรรยาย

• เป็นที่ชื่นชมโสมนัส (ปลาบปลื้ม) แก่พุทธบริษัท (หมู่ชนผู้นับถือพระพุทธศาสนา เช่น ภิกษุ อุบาสก) ที่เฝ้ารับเสด็จอย่างยิ่ง

Multiple Choice

ประวัติของพระพุทธรูปปางลีลา กลายเป็นที่มาของประเพณีอะไรของไทย

• ประเพณีชักพระ

• ประเพณีตักบาตรเทโวโรหณะ

• ประเพณีสงกรานต์

• ประเพณีถวายผ้าอาบน้ำฝน

Multiple Choice

"พระพุทธองค์ทรงบำเพ็ญพุทธกิจอย่างดีในทุกด้าน ทั้งเทศน์ บิณฑบาตร สอนพระภิกษุ ตอบปัญหาธรรม และพินิจสัตว์ต่าง ๆ ในโลก เพื่อช่วยเหลือเกื้อกูลมนุษย์ในทุก ๆ ด้าน" เป็นข้อคิดที่ได้จากประวัติพระพุทธรูปปางใด

• ปางลีลา

• ปางมารวิชัย

• ปางปฐมเทศนา

• ปางไสยาสน์

Multiple Choice

ข้อใดเป็นพระพุทธรูปปางลีลา

ปางปฐมเทศนา

• 1. อยู่ในอิริยาบถนั่งขัดสมาธิเพชร (เอาฝ่าเท้าทั้ง ๒ ข้างขึ้นข้างบน)

• 2. พระหัตถ์ซ้ายทำประคองพระหัตถ์ขวา วางบนพระเพลา (ตัก)

• 3. พระหัตถ์ขวายกขึ้นเสมอพระอุระ (อก) จีบนิ้วพระหัตถ์ หมายถึงพระธรรมจักร

• 4. มีเครื่องประกอบทำเป็นรูปวงล้อ (ธรรมจักร) กับรูปกวางไว้ตรงพุทธบัลลังก์ 

• 5. บางทีมีปัญจวัคคีย์พนมมือด้วย 

ประวัติปางปฐมเทศนา

• ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 หรือวันเพ็ญเดือนอาสาฬหบูชา

• พระพุทธเจ้าทรงแสดงธัมมจักรกัปปวัตนสูตร แก่ปัญจวัคคีย์ทั้ง 5

• มีใจความสำคัญดังนี้ งดเว้นทางสุดโต่งสองสาย คือ กามสุขัลลิกานุโยค (หมกมุ่นในกาม) และอัตตกิลมถานุโยค (ทำตนเองให้ลำบาก)

• และทรงแสดงมัชฌิมาปฎิปทาหรือทางสายกลาง ได้แก่มรรคมีองค์ 8 ในการดับทุกข์และอริยสัจ 4

• เมื่อการแสดงธรรมจบลงโกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรม และเป็นพระสงฆ์องค์แรก

• ทำให้วันนี้เป็นวันที่มีพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ครบครั้งแรก

Multiple Choice

พระพุทธรูปปางปฐมเทศนาให้ข้อคิดในข้อใด

• ประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก

• แสดงพระธรรมเทศนาแก่ปัญจวัคคีย์

• เกิดศรัทธาและมีความเชื่อในสิ่งศักดิ์สิทธิ์

• ประกาศศาสนาออกไปยังดินแดนต่าง ๆ

Multiple Choice

ข้อใดไม่ใช่พระพุทธรูปปางปฐมเทศนา

Poll

นักเรียนมักจะเห็นพระพุทธรูปตามวัดในอุโบสถต่าง ๆ มักจะเป็นปางอะไร

• ปางมารวิชัย

• ปางลีลา

• ปางปฐมเทศนา

• ปางสมาธิ