Suplay

Araling Panlipunan 9

​Ikalawang Markahan (Ikatlong Linggo)

by Noe [e-mail]

​Unang Gawain

​Balik-Aral

Multiple Choice

1. Ang dami ng produkto at serbisyo na handa at kayang bilhin ng mamimili sa

iba’t-ibang presyo sa isang takdang panahon ay tinatawag na __________.

• Demand Curve

• Demand

• Demand Schedule

• Demand Function

Multiple Choice

2. Ang __________ ay isang talahanayang nagpapakita sa dami ng produkto

o serbisyong nais at kayang bilhin ng mamimili sa iba’t-ibang presyo.

• Demand Schedule

• Demand Curve

• Demand Function

• Demand

Multiple Choice

3. Inihahayag ng Batas ng Demand ang __________ na ugnayan sa pagitan

ng presyo at quantity demanded nito. (ceteris paribus).

• Mataas

• Mababa

• Magkasalungat

• Magkapareho

Multiple Choice

4. Ang __________ ay ang grapikong paglalarawan sa demand schedule.

• Demand

• Demand Function

• Demand Curve

• Demand Schedule

Multiple Choice

5. Ang kurba ng demand ay kumikilos mula itaas, pababa, at pakanan o

__________.

• Upward Sloping

• Downward Sloping

• Sideward Sloping

• Forward Sloping

​Ikalawang Gawain

​Pulso ng Bayan!

Poll

1. Ano ang tawag sa dami ng produkto at serbisyong handa at kayang ipagbili ng prodyuser sa iba’t-ibang presyo sa isang takdang panahon?

• a. Demand

• b. Pamilihan

• c. Stock

• d. Suplay

Poll

2. Alin sa mga sumusunod na pahayag ang HINDI totoo tungkol sa Batas ng Suplay?

• a. Mayroong direkta o positibong ugnayan ang presyo sa quantity supplied ng isang

  produkto.

• b. Kapag tumataas ang presyo, tumataas din ang dami ng produkto o serbisyo na handa at

  kayang ipagbili.

• c. Presyo ang pangunahing batayan sa dami ng produkto o serbisyong ipagbibili.

• d. Kapag bumababa ang presyo, nadadagdagan ang dami ng nais ipagbili.

Poll

3. Ang kurba ng suplay ay gumagalaw mula ibaba, paitaas at pakanan o upward sloping.

Ano ang ibig ipahiwatig nito?

• a. Salungat na ugnayan ng presyo at suplay.

• b. Walang pagbabago sa presyo at suplay.

• c. Direktang ugnayan ng presyo at suplay.

• d. Walang ugnayan ang presyo at suplay.

Poll

4. Ano ang tawag sa talaan na nagpapakita ng ugnayan ng presyo at quantity supplied?

• a. Supply curve

• b. Demand curve

• c. Supply schedule

• d. Demand schedule

Poll

5. Alin sa mga sumusunod ang grapikong naglalarawan ng ugnayan ng presyo at quantity supplied?

• a. Supply curve

• b. Demand curve

• c. Supply schedule

• d. Demand

MELCS 3: Natatalakay ang konsepto at salik na nakaaapekto sa suplay sa pang araw -araw na pamumuhay.

Matapos mong maunawaan ang aralin na ito, ikaw ay inaasahang:

​

• nailalahad ang kahulugan ng Suplay;

• natatalakay ang konsepto ng Batas ng Suplay;

• naiisa-isa ang pamamaraan sa pagpapakita ng konsepto ng Suplay; at

• nailalahad ang bahaging ginampanan ng Suplay sa pang araw-araw na pamumuhaybilang mag aaral at bahagi ng pamilya.​

Ano ang Suplay?​

​Suplay

​- Ang suplay ay tumutukoy sa dami ng mga produkto o paglilingkod na gustong ipagbili ng mga prodyuser sa pamilihan sa isang takdang panahon sa iba't ibang presyo.

Ano ang Bahay-Kalakal?​

​

​Bahay-Kalakal

​- bubuo ng plano ng produksyon na magtatakda ng suplay.

​Batas ng Suplay (Law of Suplay)

​Ito ay nagsasaad na may direkta o positibong ugnayan (positively related) ang presyo sa quantity supplied. Kapag tumaas ang presyo, tumataas din ang dami ng produkto o serbisyong handa at kayang ipagbili. Ngunit kapag ang presyo ay bumaba, bababa din ang dami ng produkto o serbisyo na handa at kayang ipagbili.

​

​Presyo (P) ↑, Supply (Qs) ↑

Presyo (P) ↓, Supply (Qs) ↓

Paano ba naipakikita ang Suplay?​

​A. Suplay Schedule

​Ito ay isang talahanayan na nagpapakita ng dami ng produkto o serbisyo na handa at kayang ipagbili ng prodyuser sa iba’tibang presyo sa isang takdang panahon.

​Suplay Curve

​Kapag ang mga datos sa supply schedule ay inilagay sa isang graph o

talangguhit, mabubuo ang supply curve. Ito ay tumutukoy sa grapikong

paglalarawan ng direkta o positibong ugnayan ng presyo at dami ng produkto o serbisyong handang ipagbili ng prodyuser.

​Paano kumikilos ang Suplay Curve?

​Pagkilos sa Supply Curve

​Ipinapakita sa graph ang paggalaw sa supply

curve. Mangyayari ang paggalaw sa supply

curve kung ang salik na nakaaapekto ay ang sariling presyo ng produkto na nagbabago. Kung ang presyo ng tsinelas ay tumaas mula Php 80 patungong Php 100, makikita sa

graph na lilipat ang punto A sa punto B. Kung bababa naman ang presyo mula Php 160 patungong Php 140, ang punto E

ay lilipat sa punto D.

​Suplay Function

​Paano ba ipakita ang kurba ng suplay sa pamamagitan ng ekwasyon? Ang bilang ng suplay (quantity suplay) ay ipakikita bilang mathematical function ng presyo.

​Ang suplay function ay maisusulat sa ekwasyon na ito:

​Qs = -a + bP

​Qs = dami ng suplay (quantity supplied)

​-a = dami ng suplay kung ang presyo ay zero o horizontal intercept

​(+b) = slope ng supply function. (ito ay nagpapakita ng positibo at direktang relasyon sa pagitan ng presyo at dami ng suplay.

​P = Presyo

​Qs = -500 + 50 P

Qs Presyo

​A ____ 10

​B ____ 12

​C ____ 15

​D ____ 18

​E ____ 25

​F ____ 30

​​Qs = -500 + 50 P

​Qs = -500 + 50 P

Qs Presyo

​A 0 10

​B ____ 12

​C ____ 15

​D ____ 18

​E ____ 25

​F ____ 30

​Performance Task

​

Multiple Choice

1. Ano ang tawag sa dami ng produkto at serbisyong handa at kayang ipagbili ng prodyuser sa iba’t-ibang presyo sa isang takdang panahon?

• a. Demand

• b. Pamilihan

• c. Stock

• d. Suplay

Multiple Choice

2. Alin sa mga sumusunod na pahayag ang HINDI totoo tungkol sa Batas ng Suplay?

• a. Mayroong direkta o positibong ugnayan ang presyo sa quantity supplied ng isang

  produkto.

• b. Kapag tumataas ang presyo, tumataas din ang dami ng produkto o serbisyo na handa at

  kayang ipagbili.

• c. Presyo ang pangunahing batayan sa dami ng produkto o serbisyong ipagbibili.

• d. Kapag bumababa ang presyo, nadadagdagan ang dami ng nais ipagbili.

Multiple Choice

3. Ang kurba ng suplay ay gumagalaw mula ibaba, paitaas at pakanan o upward sloping.

Ano ang ibig ipahiwatig nito?

• a. Salungat na ugnayan ng presyo at suplay.

• b. Walang pagbabago sa presyo at suplay.

• c. Direktang ugnayan ng presyo at suplay.

• d. Walang ugnayan ang presyo at suplay.

Multiple Choice

4. Ano ang tawag sa talaan na nagpapakita ng ugnayan ng presyo at quantity supplied?

• a. Supply curve

• b. Demand curve

• c. Supply schedule

• d. Demand schedule

Multiple Choice

5. Alin sa mga sumusunod ang grapikong naglalarawan ng ugnayan ng presyo at quantity supplied?

• a. Supply curve

• b. Demand curve

• c. Supply schedule

• d. Demand

Aralin 3.2 Salik na Nakakaapekto sa Suplay​

​MELCS 3: Natatalakay ang konsepto at salik na nakaaapekto sa suplay sa pang araw -araw na pamumuhay.

​Matapos mong maunawaan ang nilalalaman ng modyul na ito, ikaw ay inaasahang:

• nasusuri ang mga salik na nakakaapekto sa suplay;

• naiiisa -isa at natatalakay ang mga salik na nakakapekto sa suplay;

• naiuugnay sa kasalukuyang sitwasyon at realidad ang mga salik na nakaaapekto sa suplay; at

• naipaliliwanag ang iba’t ibang paggalaw ng supply curve

​Gawain 3:

​Pulso ng Bayan!

Poll

1. Ang mga sumusunod ay halimbawa ng mga di-presyong salik na nakakaapekto sa suplay maliban sa isa:

• a. Buwis at Subsidiya

• b. Dami ng Nagtitinda

• c. Panahon at Klima

• d. Presyo

Poll

2. Alin ang kabilang sa gastos ng produksyon?

• a. Bayad sa upa

• b. Kita ng Entrepreneur

• c. Halaga ng Impok o Savings

• d. Dami ng bumibili ng iyong produkto

Poll

3. Alin sa mga sumusunod ang maaaring magpataas sa suplay ng mga produktong alternatibo sa langis at coal bilang enerhiya katulad ng solar panel at windmill?

• a. Mataas na Buwis

• b. Regulasyon sa Enerhiya

• c. Pagbibigay ng Subsidiya

• d. Pagbabantay sa Kagubatan

Poll

4. Ano ang salitang kasing-kahulugan ng espekulasyon?

• a. Ekspektasyon

• b. Hinuha

• c. Inaasahan

• d. Lahat ng nabanggit

Poll

5. Ano ang mangyayari sa kurba ng suplay kapag ang pagbabago sa suplay ay dulot ng di-presyong salik?

​Ang mga Di Presyong Salik

​Kung ang demand ay nagsisilbing tawag sa pag-uugali ng mga mamimili, ang suplay naman ay para sa mga prodyuser o gumagawa ng produkto. Kung ang motibasyon ng mga mamimili ay makamit ang pangangailangan at kagustuhan, nakatuon naman ang mga prodyuser at mga manininda sa pagkakaroon ng kita.

​Bukod sa presyo, marami pang salik ang nagpapabago sa dami ng suplay ng produkto at serbisyo sa mga pamilihan. Dahil walang kinalaman ang mga salik na ito sa presyo ng produkto, tinatawag itong mga DI-PRESYONG SALIK.

​1. Presyo ng Salik ng Produksyon

​Kabilang sa isinasaisip sa pagbuo ng produkto ay ang halaga ng mga salik ng produksyon. Ang mga salik ng produksyon ay may katumbas na gastos para sa Entrepreneur: Upa para sa Lupa, Sahod para sa Lakas Paggawa, at Interes para sa perang Kapital. Ang mga ito ang bumubuo sa gastos ng produksyon o Cost of Production. Kapag nagbago ang presyo ng isa o lahat ng salik ng produksyon, makakaapekto ito sa dami ng produkto na kakayaning mabuo ng bahay-kalakal.

​Kapag ang Cost of Production ay tumaas (↑), Epekto sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay bababa (↓). Ang karagdagang gastos para sa isa o higit

pang salik ay maaaring magdulot ng pagpapababa sa gastos para sa ibang salik.

Implikasyon: Kung pipigilan ang pagbaba ng suplay, ipapasa ng entrepreneur ang dagdag na gastos ng produksyon sa mga mamimili sa pamamagitan ng pagtatas ng presyo.

​Implikasyon: Ang pagtataas ng presyo ay magpapababa sa dami ng demand ng tao. Upang maiwasan ito, pananatilihin o di kaya ay paliliitin lamang ang pagtaas sa presyo, ngunit babawasan ang laman, liliitan, o pasisimplehin ang balot ng produkto upang makabawas sa gastos.

​Kapag ang Cost of Production ay bumaba (↓),

Epekto sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay tataas (↑). Ang pagbaba ng halaga ng isa o higit pang salik ng produksyon ay makatutulong upang madagdagan ang mga produktong mabubuo sa mga pagawaan.

Implikasyon: Hindi sa lahat ng pagkakataon ay bumababa ang presyo ng

produkto. Karaniwan ay dinadagdagan na lamang ng mga bahay-kalakal ang laman, nilalakihan, o di kaya ay pinapaganda ang balot ng produkto. Nagsasagawa din sila ng promosyon katulad ng buy-one-take-one at sale.

​2. Teknolohiya.

Malaki ang naitutulong ng makabago at maunlad na teknolohiya pagdating sa produksyon.​

​Implikasyon: Ang halaga ng kabuuan ng produksyon ay nakabatay sa halaga ng teknolohiya na gagamitin para dito. Isinasang-alang-alang ang gastos para sa research, gastos para sa pagbili ng mga makina, at gastos para sa pagpapanatili nito. Dahil sa malaking paunang gastos, maaaring magsimula sa mataas na presyo ang produktong mabubuo mula dito. Gayunpaman, matapos mabawi ang naunang gastos,

maaaring mapanatili ang presyo ng mahabang panahon.

​3. Espekulasyon

​Katulad ng mga mamimili, ang mga manininda ay tumitingin din sa

espekulasyon. Sa tuwing may inaasahang pagbabago sa presyo ang mga

prodyuser sa susunod na araw o sa darating na lingo at buwan, binabago nila ang dami ng suplay na handa nilang itinda sa mga pamilihan sa kasalukuyan.

​Kapag inaasahang tataas (↑) ang presyo sa hinaharap, Epekto

sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay bababa (↓) sa kasalukuyan. Upang maitinda sa mas mataas na presyo ang produkto ng mga manininda, babawasan nito ang dami ng suplay na kanilang ititinda sa kasalukuyan. Kapag tumaas na ang presyo ng produkto, dadamihan naman nila ang suplay nito sa mga tindahan.

Implikasyon: Ang ganitong gawain ay maituturing na halimbawa ng

HOARDING. Isa itong illegal na gawain kung saan ang mga produkto ay

itinatago upang magkaroon ng artipisyal na kakulangan sa suplay. Isinasagawa ito upang tumaas ang presyo ng produkto na hudyat upang ilabas ang produkto at muli itong itinda sa mga pamilihan.

​Kapag inaasahang bababa (↓) ang presyo sa hinaharap, Epekto

sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay tataas (↑) sa kasalukuyan. Kukunin ng mga manininda ang pagkakataon upang maitinda ang produkto.

Implikasyon: Ang ganitong pangyayari ay maaaring magdulot ng bahagyang pagbaba sa suplay ng produkto sa hinaharap. Kapag bumaba na ang presyo, maaaring babaan muli ng mga manininda ang suplay ng kanilang produkto. Magdadala ito ng MALING SIGNAL sa mga mamimili na kailangan nilang mamili ng higit sa pangangailangan sa kasalukuyan.

​4. Dami ng nagtitinda

​Nakabatay ang dami ng suplay ng produkto sa dami ng manininda at prodyuser.

​Kapag ang dami ng nagtitinda ay tumaas (↑), Epekto

sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay tataas (↑).

​1. Pagdiriwang at Okasyon.

2. Pagbabago sa Uso at Demand.

3. Pagbaba ng Regulasyon.

4. Paglaki ng populasyon.

​Kapag ang dami ng nagtitinda ay bumaba (↓),

Epekto sa Suplay:

​...ang SUPLAY ay bababa (↓).

Sa inyong sagutang papel, ano ang dahilan ng pag-dami ng manininda batay sa mga sumusunod:

​5. Pagbabago sa Uso at Demand.

6. Pagdami ng Regulasyon.

7. Mababang populasyon.

Implikasyon: Malaki ang epekto ng regulasyon ng pamahalaan sa motibasyon ng entrepreneur para magsimula ng produksyon. Ang ilan sa mga regulasyon na ito ay buwis, subsidiya, mga permit at iba pa. Ang buwis ay halagang kinukuha ng pamahalaan mula sa kita ng isang negosyo. Ang subsidiya ay abaliktaran ng buwis. Ito ay halagang nakatakdang bayaran dapat ng tao para sa produkto at serbisyo ngunit ang pamahalaan ang nagbabayad.

​5. Panahon o Klima

​Ang Pilipinas ay maituturing na bansang agrikultural dahil hitik ito sa likas na yaman at lupain maaaring mapagtaniman. Gayunpaman, may panahon ang pagbunga ng mga produktong agrikultural na tumutubo dito. Kapag in-season, ang suplay ng bungang produkto ay mataas ↑. Kabaliktaran naman kapag offseason. May mga bunga naman na maaaring anihin sa buong taon ngunit nagkakaiba-iba ang dami depende sa buwan. Nauuri ito sa high peek, low peek, at arawan.

​

​Implikasyon: Ang pagbaba ng suplay tuwing may kalamidad ay may natural na epekto sa presyo ng produkto. Upang mapigilan ang pagtaas ng presyo ng mga pangunahing pangangailangan, nagpapatupad ang pamahalaan ng pansamantalang price freeze. Dahil dito, hindi maaaring itaas o ibaba ang presyong itinakda ng price freeze.

​6. Mga alternatibong produkto

​Dahil sa pabago-bagong presyo at kakulangan ng hilaw na materyales sa

pagbuo ng produkto, ang mga prodyuser at manininda ay nakatuon sa

paghahanap ng alternatibo. Tinatawag itong substitute goods o kapalit na produkto. Ang kapakinabangan sa mga produktong ito ay halos katulad ng nakasanayang produktong ginagamit.

​Kapag ang presyo ng nakasanayang produkto ay bumaba (↓), Epekto sa

Suplay:

​...ang SUPLAY ng alternatibo ay tataas (↑).

Halimbawa: Kapag bumaba ang halaga ng itinatanim ng mga magsasaka, magsisimula silang maghanap ng alternatibo at magtanim ng ibang halaman. Maaari ding maghanap ng ibang hanapbuhay ang mga magsasaka o hindi kaya ay bumuo ng ibang produkto na may mas mataas na halaga.

​Kapag ang presyo ng nakasanayang produkto ay tumaas (↑), Epekto sa

Suplay:

​...ang SUPLAY ng alternatibo ay bababa (↓). Kapag mataas ang halaga ng isang produkto, nae-engganyo ang mga negosyanteng itinda ang produktong ito. Samakatuwid, mababawasan ang mga magtitinda ng mga produktong substitute o kapalit.

​Pagsusuri ng Suplay Gamit ang Kurba

​Kapag ang pagbabago sa suplay ay dulot ng mga di-presyong salik, ang mismong kurba ng suplay ang nagbabago ng puwesto. Nagdudulot ito ng paggalaw pakaliwa at pakanan.

Multiple Choice

1. Ang mga sumusunod ay halimbawa ng mga di-presyong salik na nakakaapekto sa suplay maliban sa isa:

• a. Buwis at Subsidiya

• b. Dami ng Nagtitinda

• c. Panahon at Klima

• d. Presyo

Multiple Choice

2. Alin ang kabilang sa gastos ng produksyon?

• a. Bayad sa upa

• b. Kita ng Entrepreneur

• c. Halaga ng Impok o Savings

• d. Dami ng bumibili ng iyong produkto

Multiple Choice

3. Alin sa mga sumusunod ang maaaring magpataas sa suplay ng mga produktong alternatibo sa langis at coal bilang enerhiya katulad ng solar panel at windmill?

• a. Mataas na Buwis

• b. Regulasyon sa Enerhiya

• c. Pagbibigay ng Subsidiya

• d. Pagbabantay sa Kagubatan

Multiple Choice

4. Ano ang salitang kasing-kahulugan ng espekulasyon?

• a. Ekspektasyon

• b. Hinuha

• c. Inaasahan

• d. Lahat ng nabanggit

Multiple Choice

5. Ano ang mangyayari sa kurba ng suplay kapag ang pagbabago sa suplay ay dulot ng di-presyong salik?

​Maraming salamat po!