Адам қаңқасы

Адам қаңқасының құрылысы. Тірек-қимыл жүйесінің маңызы мен қызметтері

By Қызғалдақ Әскербекқызы

​Some text here about the topic of discussion.

Бір-бірімен байланысқан сүйектер мен бұлшықеттер тірек-қимыл жүйесін құрайды. Оның негізгі қызметі – тірек және қозғалыс (дененің кеңістіктегі қозғалысы). Бір-бірімен байланысқан сүйектер қаңқаны құрайды.

Адам қаңқасы бірнеше бөлімнен тұрады: бассүйек, тұлға және аяқ-қол қаңқасы.​

​

Бассүйек қаңқасы ми мен бет бөлімінен тұрады. Ми бөлімі тақ маңдай және шүйде сүйектерінен, сондай-ақ жұп самай және төбе сүйегінен тұрады. Бассүйек қаңқасының бет бөлігіне екі бет, екі мұрын және жоғарғы жақтың екі сүйегі, сондай-ақ тақ төменгі жақ сүйегі жатады. Бассүйек қаңқасы бір-бірімен жалпақ сүйектері арқылы байланысқан және миды зақымданудан қорғайды.​

​

Тұлға қаңқасы омыртқа жотасы мен кеуде сүйектерінен құралған.

Омыртқа жотасы 33-34 сүйектен – омыртқалардан тұрады. Омыртқа жотасы: мойын (7 қозғалмалы омыртқа), кеуде (12 омыртқа), бел (5 омыртқа), сегізкөз (5 омыртқа), құйымшақтан (4-5 омыртқа) тұрады.​

​

Кеуде қуысы жүрек, өкпе және ірі қан тамырларын зақымданудан және соққыдан қорғайды. Кеуде қуысы 12 жұп қабырғадан және төс сүйегінен тұрады. Қабырғалар, бекінген кеуде омыртқалары да кеуде қуысының бөлігі. Қабырғалар – жартылай майысқан жалпақ сүйектер. Қабырғалардың жоғарғы 10 жұбы төс сүйегімен байланысқан, ал соңғы 2 жұбы байланыспаған.

​

Қол қаңқасының иық белдеуі екі жауырын мен екі бұғанадан тұрады. Олардың көмегімен тұлғаға қол сүйектері бекітіледі. Қолдың қозғалмалы қаңқа сүйектері бірнеше сүйек тобынан тұрады. Жоғарғы бөлігі тоқпан жіліктен, ал төменгі бөлігі кәрі жілік пен шынтақ сүйегінен тұрады. Қолдың ең төменгі жағы білезік сүйегінен, алақан және саусақ сүйектерінен тұрады.

Some text here about the topic of discussion

Аяқ қаңқасына екі жамбас сүйегі жатады. Олардың әрқайсысы біріккен мықын, шат және шонданай сүйектерінен түзілген.

​

​Some text here about the topic of discussion.

Аяқ сүйектері​

​

Аяқтың қозғалмалы қаңқа сүйектері сан, балтыр және аяқбасынан тұрады. Сан сүйегі ортан жілік, балтыр асықты жілік пен шыбық сүйектен тұрады, аяқбасы толарсақ, табан және бақай сүйектерін құрайды.

Multiple Choice

Тұлға қаңқасының құрамында болатын сүйекті анықта

• Саусақ сүйектері

• Асықты жілік

• Төбе сүйегі

• Төс

Multiple Choice

Тұжырымның ақиқат немесе жалған екенін анықта.

Тірек қимыл жүйесі қан түзу қызметін атқарады

• ақиқат

• жалған

Multiple Choice

Суретте Х әріпімен берілген қандай сүйек

• асық жілік

• тоқпан жілік

• кәрі жілік

• шынтақ сүйек

Multiple Select

Сұрақтың бірнеше дұрыс жауабы бар. Тірек қимыл жүйесі туралы дұрыс емес тұжырымды анықта

• Бұғана – аяқ белдеуінің бөлігі.

• Адам қаңқасында 300-ден астам сүйек бар.

• Тірек-қимыл жүйесі қан түзу қызметін атқарады.

• Кәрі жілік пен шынтақ аяқтың қозғалмалы бөлігін құрайды.

• Кеуде қуысы кеуде омыртқасымен байланысқан төс және 12 жұп қабырға жиынтығынан түзілген.

Multiple Choice

Аяқ қаңқасының сүйектері дұрыс жазылған жауапты тап:

• Ортан жілік, шыбық сүйек, толарсақ, жамбас

• тоқпан жілік, кәрі жілік, асықты жілік,

• төс, бұғана, толарсақ, сегізкөз

• асықты жілік, толарсақ, тоқпан жілік, шыбық

Multiple Choice

Қолдың иық белдеуін құрайтын сүйектерді анықта

• Кәрі жілік пен шынтақ сүйек

• Табан мен бақай сүйектері

• Бұғана мен жауырын сүйектері

• тоқпан жілік пен асықты жілік