Pentsamendua eta adimena

PENTSAMENDUA eta ADIMENA

Adimena: egoera berritan zailtasunak gainditzeko gaitasuna.

Pentsamendua: ideiekin eta sinboloekin ematen den gogo jarduera.

Pentsamendua gaitasun kognitiboa da.

Gaitasun horri esker, mundua gure gogoan

ordezkatu dezakegu (gogo irudikapenak) eta irudikapen horiekin “jolastu”.

Pertzepzioari esker kanpokoa ezagutzen dugu, eta oroimenari esker hautemandakoa eta pentsatutakoa gorde egiten dugu.

​PENTSAMENDUA

Gizaki helduaren adimenari adimen formala deritzo: era abstraktuan logikoki pentsatzeko

gaitasuna.

14 urte arte gizakiak ez du adimen formala lortzen

​

ADIMENA

Giza eboluzioan eta haurren garapenean hiru faktore oso lotuta daude:

- Garapen psikomotorea (batez ere eskuen mugimenduen garapena)

- Adimena

- Lengoaia

Haurtzaroko lehen urteetan gaitasun horiek ez daude guztiz garatuta, eta, garapen intelektualaren nahasmendua duten pertsonen kasuetan, baliteke hiruretako bat edo guztiak erabat ez garatzea.

Piageten ustez adimenaren garapenean ematen diren

etapak gizakiak eboluzioan zehar egin dituenen pareko dira.

Piaget

​Jean Piaget (1896 -1980) filosofo, natura zientzialari eta psikologo suitzarra zen, ezaguna haurren garapen kognitiboari buruz egin zituen ikerketak zirela-eta.

Gogo irudikapenak eta kontzeptuak.

Open Ended

Pentsamenduarekin lotuta, zer esango zenuke gogo irudikapenak direla?

Gogo irudikapenak

Bizitza errealean gauza errealak daude eta gogoan (pentsamenduan) haiek ordezkatzen dira irudien bitartez. Irudi horiei gogo irudikapenak deitzen zaie.

Irudiak beti errealitatearekin zuzenean loturik egoten dira. Txikitatik irudi horiek sortzen ditugu. Honela, sei hilabetetarako haurrak baditu gogoan irudia: amaren usaina, ahotsa, figura...

​Handitzen garen heinean, irudi orokorrago eta abstraktuagoak diren ordezkoak sortzen

ditugu: kontzeptuak.

Kontzeptuen oinarrian kategorizazio edo sailkatze gaitasuna dago, gauzak sailkatu eta taldeetan jarri.

​

Kontzeptua

Bat-bateko pentsamendua eta pentsamendu zuzendua.

​Bat bateko pentsamendua:

“Ilargian” nagoela, ideia batzuk ditut buruan.

Pentsamendu zuzendua:

Zerbait ondo egiteko bidea gogoan bilatzen ari naizenean, arazo bat

konpondu nahian nabilenean, erabaki hoberenaren atzetik nabilenean edo zerbait zergatik gertatu den jakin nahian azalpenak bilatzen ditudanean

Open Ended

ADIMEN FORMALA / ADIMEN EMOZIONALA

Zure ustez, zeintzuk dira bakoitzaren ezaugarriak eta bien arteko desberdintasunak?

Abstraktuki eta logikoki pentsatzeko gaitasuna da.

• Abstrakzioak mundua ulertzeko gizakiak sortutako kontzeptu orokorrak dira.

• Logikoki pentsatzeak suposatzen du, gogoan aukera guztiak kontutan hartu eta aukera hoberena egitea.

​

Adimen formala

Azkeneko urteetan garrantzi handia hartu duen kontzeptua da.

auto-ezagutza, auto-kontrola, enpatia, emozioen erregulazioa... kudeatzeko ezinbestekoa da.

Adimen emozionala

Multiple Choice

Nola erlazionatuko zenituzke?

• Pentsamendu zuzendua - Adimen emozionala

  Bat bateko pentsamendua - Adimen formala

• Bat bateko pentsamendua - Adimen emozionala

  Pentsamendu zuzendua - Adimen formala

Bat bateko pentsamendua eta adimen emozionala.

PSIKOANALISIAREN teknika bat honetan datza.

• Bat-bateko pentsamendua oroimenetik elikatzen da.

• Zer ateratzen da oroimenetik?

  • gure egoera emozionalarekin lotuta dauden oroitzapenak

  • gurenahiekin zerikusia duten irudikapenak

Pentsamendu zuzendua eta adimen formala

Beharrezkoa da adimen formala garatuta izatea arazo bati konponbidea emateko, gauzen zergatia jakiteko...

​Adimenaren definizioa

Gizakiaren ezaugarri bereizgarrienaz galdetuko baligute, gehienok erantzungo genuke adimena dela. Betidanik uste izan da adimena giza espeziearen bereizgarri nagusia dela, eta neurri batean, egia da.

Baina gai al gara adimenaren definizio bateratu bat emateko?

Open Ended

Definitu adimena zure hitzekin:

Adimenaren definizio desberdin ugari daude, psikologo desberdinak ez dira ados jartzen.

Definizioaren arabera, adimena gizakiaren ezaugarri bereizgarri bezala erabili dezakegu ala ez.

Mende hasierako psikologoek, jokabide adimendua zertan zetzan aztertu, eta bi erantzun

nagusi proposatu zituzten. Behaviorismoarentzat

problemak entsegu-errore metodoaz ebazten ziren.

​Entsegu -errore

"Gestalt" psikologi

eskolakoentzat bat-bateko ulermenak eta osagaien berrantolatze esanguratsuak ziren

derrigorrezko baldintzak.

​

Bat bateko ulermena

​Adimenaren faktoreak edo osagaiak aurkitzea du helburu.

Adimenaren analisi faktoriala

C. SPEARMAN

	​HITZEZKO FAKTOREA	​ZENBAKIZKO FAKTOREA	​FAKTORE ESPAZIALAK	​FAKTORE LOGIKOAK
​OROIMEN FAKTOREAK	​FAKTORE PSIKOMOTOREAK	​	​