3MA H5 BS 5 en BS 6

BS 5: Het netvlies;

BS 6 De oren

Leerdoelen

Je kunt de bouw en werking van het netvlies beschrijven

Je kunt de delen van het oor noemen met hun functies en kenmerken

Het netvlies

Bevat zintuigcellen, maken impulsen onder invloed van licht

Bestaat uit 2 lagen: zintuigcellen en zenuwcellen

Zintuigcellen: kegeltjes en staafjes

Kegeltjes in het netvlies

Werken bij veel licht, laten ons kleuren zien (rood groen en blauw licht). Met dit deel zie je het scherpst.

De meeste kegeltjes liggen in de gele vlek

We richten ons hoofd vaak zo dat het meeste licht op de gele vlek valt

Bij kleurenblindheid werken bepaalde kegeltjes niet goed

Staafjes in het netvlies

Werken goed bij weinig licht

Je ziet alleen contrasten met grijs-zwart-wit

Je kunt met staafjes niet lezen of details bekijken

Liggen over het gehele netvlies behalve de gele vlek.

Laag met zenuwcellen

Ligt tegen het glasachtig lichaam aan

De zenuwcellen geleiden de impulsen naar het centraal zenuwstelsel

Uitlopers van de zenuwcellen verlaten het oog met de oogzenuw

Hier liggen geen staafjes en kegeltjes = blinde vlek

Bij de blinde vlek gaat de oogzenuw door netvlies, vaatvlies en harde oogvlies heen.

Multiple Choice

Als je 's nachts een schim ziet lopen over straat, worden vooral de ............ gebruikt in je netvlies

• Staafjes

• Kegeltjes

Multiple Choice

Als je overdag een rood verkeersbord ziet, worden vooral de ................... in je netvlies gebruikt

• Kegeltjes

• Staafjes

Multiple Choice

Met de blinde vlek kun je

• Alleen kleur zien

• Alleen zwart-wit zien

• Niets zien

Multiple Choice

De kegeltjes liggen voornamelijk in de gele vlek

• Juist

• Onjuist

Multiple Choice

Bij een kleurenblinde man is het gen voor kleurenblindheid in alle cellen van het oog aanwezig. Het deel van het oog waar het gen de uitwerking heeft dat het kleurenzien wordt verstoord, is de ooglens.

• Juist

• Onjuist

Multiple Choice

Achromatopsie is een zeldzame aandoening. Mensen met achromatopsie hebben alleen staafjes en geen kegeltjes. Zij zien de wereld in grijstinten. Bij daglicht zien zij slecht, omdat daglicht te fel is. Staafjes werken beter als er weinig licht is. Dat heeft te maken met de drempelwaarde van deze zintuigcellen.

De drempelwaarde van staafjes is dus lager dan de drempelwaarde van kegeltjes.

• Juist

• Onjuist

De oren

Gehoor- en evenwichtszintuig

Gevoelig voor trillingen en zwaartekracht

Belangrijkste onderdelen liggen binnen de schedel

*

Geluiden - trillingen van de lucht

Snelle (kleine golflengte) trilling - hoog geluid

Langzame (grote golflengte) trilling - laag geluid

Grote amplitude - hard geluid

Kleine amplitude - zacht geluid

Decibel

Aangegeven met dB

Sterkte van het geluid.

Als het geluid 10dB sterker wordt, betekent dat het geluid 10x sterker wordt

Bij een toename van 20dB wordt het geluid 100x sterker

Vanaf 80dB kan tot gehoorschade zorgen

Vanaf 130dB direct hevige oorpijn

Bouw en werking van het oor

• Geluidstrillingen komen vanuit omgeving via gehoorgang binnen > trommelvlies > gehoorbeentjes > slakkenhuis

• Slakkenhuis bestaat uit 3 kanalen gevuld met vocht

• vocht gaat trillen > middelste kanaal heeft zintuigcellen > bij trilling maken deze impulsen aan > gehoorzenuw naar hersenen

• Evenwichtsorgaan - ook 3 kanalen

• Loodrecht op elkaar

• Bewegingen met hoofd - vloeistof gaat bewegen

• Haartjes in evenwichtsorgaan vervormen door bewegende vloeistof en maken impulsen die naar de hersenen gaan.

Bouw en werking van het oor

Trommelvlies en buis van Eustachius

Trommelvlies (zie afbeelding)

• Soort huid tussen gehoorgang en gehoorbeentjes

• Moet soepel blijven - oorsmeer

• Wordt geproduceerd door oorsmeerkliertjes

Buis van Eustachius

• Verbindt trommelholte met keelholte

• Bij gapen en slikken gaat de buis open, lucht kan dan van of naar de trommelholte waardoor de druk op het trommelvlies goed blijft - anders kan die niet goed mee trillen met het geluid en hoor je slecht.

Multiple Choice

In welke volgorde van onderdelen van het oor komt het geluid binnen?

• gehoorbeentjes - vlies van slakkenhuis - trommelvlies - vloeistof slakkenhuis

• vlies van slakkenhuis -gehoorbeentjes - vloeistof slakkenhuis- trommelvlies

• trommelvlies - gehoorbeentjes - vlies van slakkenhuis - vloeistof slakkenhuis

• vloeistof slakkenhuis - trommelvlies - vlies van slakkenhuis - gehoorbeentjes

Multiple Choice

Kleine kinderen krijgen vaak oorontstekingen, deze bacteriën komen via de buis van Eustachius binnen. In welk onderdeel komen deze bacteriën als eerst als het de buis van Eustachius gepasseerd heeft?

• Gehoorgang

• Trommelholte

• Slakkenhuis

Multiple Choice

Mensen die in het vliegtuig zitten krijgen een vervelende druk in hun oor, waardoor komt dit?

• De luchtdruk in de gehoorgang is hoger dan de luchtdruk in de trommelholte, het trommelvlies wordt naar binnen gedrukt

• De luchtdruk in de gehoorgang is hoger dan de luchtdruk in de trommelholte, het trommelvlies wordt naar buiten gedrukt

• De luchtdruk in de gehoorgang is lager dan de luchtdruk in de trommelholte, het trommelvlies wordt naar binnen gedrukt

• De luchtdruk in de gehoorgang is lager dan de luchtdruk in de trommelholte, het trommelvlies wordt naar buiten gedrukt

Multiple Choice

Leerdoel 1: Het netvlies is opgebouwd uit:

• Staafjes en kegeltjes

• Staafjes, kegeltjes en zenuwcellen

• Staafjes en zenuwcellen

• Kegeltjes en zenuwcellen

Multiple Choice

Leerdoel 1: De werking van het netvlies is in het kort

• De staafjes nemen goed waar in het donker, de kegeltjes nemen goed waar in het licht

• De staafjes nemen goed waar in het licht, de kegeltjes nemen goed waar in het donker

Multiple Choice

Leerdoel 2: Het belangrijkste gedeelte om te horen is je oorschelp

• Juist

• Onjuist

Multiple Choice

Leerdoel 2: Het belangrijkste gedeelte om te horen is je trommelvlies samen met het slakkenhuis

• Juist

• Onjuist

Multiple Choice

Leerdoel 2: Zowel het gehoorzintuig als evenwichtszintuig werken mede dankzij vocht

• Juist

• Onjuist

Maakwerk

Maak de opdrachten in je werkboek

BS 5: opdracht 26 t/m 31

BS 6: opdracht 32 t/m 38

Kijk ze na via magister > studiewijzer BI > thema 6 PDF bestand