Pag-usbong ng Damdaming Pilipino

AP 5

QUARTER 4 WEEK 2

D
A
Y
1

Pag-usbong ng Damdaming

Pilipino

Balik-aral;
Isulat ang salitang TAMA kung tama ang
isinasaad ng pangungusap. Kung mali
isulat ang MALI sa patlang.
________1. Nahirapan na makuha ang
loob ni De la Torre ang pagtitiwala ng
mga Filipino.
_______2. Si Gobernador-Heneral Carlos
Maria De La Torre ay nakilala sa pagiging
liberal na pamamahala.

_______3. Kinilala bilang pinakamalupit na
namuno

sa

Pilipinas

si

Gobernador-

Heneral kRafael De Izquerdo.
_______4. Sa ilalim ng panunungkulan ni
De la Torre ay natamasa ng mga Filipino
ang kalayaan sa pagpapahayag sa sarili.
______5. Patuloy ang paghahagupit sa
mga

Filipino

bilang

parusa

sa

pamamahala ni De La Torre.

Kilalanin ang mga pari na nasa larawan.

Sino sino kaya sila?

Bakit kaya sila pinatay
ng mga Espanyol?

Sa anong paraan sila
pinatay?

Ang kamatayan ng tatlong paring
Filipino na sina Mariano Gomez, Jose
Burgos, at Jacinto Zamora ang naging
hudyat

sa

pagsilang

ng

nasyonalismong Pilipino.
Ang pagiging pari ng GomBurZa ang
nagmulat at nagpukaw sa damdamin
ng

mga

katutubong

Pilipino

sa

kawalan ng katarungan at kalayaan.

Ipinakita sa pagpatay sa tatlong
paring martir na maging mga pari ay
hindi ligtas sa kalupitan ng mga
espanyol.
Naniniwala

ang

mga

Pilipino

na

walang kasalanan at biktima lamang
ng kalupitan ng mga Espanyol ang
tatlong pari.

Ang

paniniwalang

ito

ang

di

sinasadyang nagmulat sa iba pang
Pilipino sa iba’t ibang bahagi ng
kapuluan.
Ang pagkamulat na ito ang nagbigay
daan upang magkaisa ang lahat ng
Pilipino bilang isang bansa at lahi
para labanan ang may gawa at ugat
ng kanilang pagdurusa at kaapihan.

Panuto: Pag-ugnayin ang dalawang konsepto
sa bawat bilang.Isulat ang sagot sa patlang.

Paano umusbong ang

damdaming Pilipino sa mga

Katutubo?

Nagsisilbing pangunahing katangian ng
nasyonalismong umusbong sa mga Pilipino
ang pagiging laban nito sa pananakop ng
mga dayuhan.
Ang paglaban at pagpapatalsik sa mga
kolonyalistang

Espanyol

ang

unang

hakbang lamang tungo sa ganap na
pagkakaisa at kaunlaran ng mga Pilipino
bilang nagkakaisang bansa.

Piliin ang letra ng tamang sagot. Isulat ito
sa guhit.
____1. Ito ang pagbibigay sa mga paring
sekular ng kapangyarihang pamunuan
ang mga Parokya.
A. Paring Sekular
B. Paring Regular
C. Sekularisasyon
D. Suez Canal

____2. Alin sa ibaba ang hindi nagging
dahilan ng pagsiklab ng nasyonalismo ?
A. Pagkamatay ng tatlong paring Pilipino.
B. Pagsunod at pagkampi sa mga
patakarang pinapatupad ng Espanyol .
C. Pag-aalsa ginawa ng mga sundalong
Pilipino laban sa mga Espanyol.
D.Pagtatanggol sa Kalayaan at Karapatan
ng mga Pilipino.

____3. Alin ang HINDI naging dahilan ng
mga naganap na pag-aalsa sa Cavite ?
A. Pagtanggal sa pribelihiyo ng hindi na
kasali sa pagbabayad ng buwis.
B. Napabilang sa sapilitang paggawa
C. Pagtanggi sa relihiyong krisyanismo
D. Pang-aabuso

____4. Ano ang HINDI naging ugat sa suliranin ng
mga paring regular sa mga paring sekular?
A. Pagtutol ng mga paring regular na pamunuan
ng mga paring sekular ang mga Parokya.
B. Nagkaroon ng diskriminasyon sa pagitan ng
mga paring Pilipino at paring Espanyol.
C. Nagkapantay-pantay ang Karapatan ng mga
pari Pilipino at Espanyol
D. Pagtanggal ng ng karapatang pamunuan
ang Parokya.

____5.Sino ang tatlong paring martir?
A. Mariano Gomez,Jose Burgos, at Jacinto
Zamora
B. Mario Lopez, Juan Baltazar, at Jacinto
Salazar
C. Macario Gasa,Julio Basa, at Jamier
Zamora
D. Manuel Gatya, Jose Gomez, at Jade
Zalasar

AP 5

QUARTER 4 WEEK 2

D
A
Y
3

Ang Kilusang Propaganda

Panuto: Pag-ugnayin ang dalawang konsepto
sa bawat bilang.Isulat ang sagot sa patlang.

Ang pagkamatay ng tatlong pari na
sina Padre Gomes, Burgos at Zamora
ang gumising sa mga Pilipino na
kumilos para humingi ng reforma. Sa
pamumuno ng mga batambatang
Pilipino kabilang sa mga Ilustrados,
binuo ang isang kilusan na tinawag na
Kilusang Propaganda.

KILUSANG PROPAGANDA

-ito ay isang mapayapang kampanya
para

sa

mga

reporma

sa

pamamagitan

ng

talumpati

at

pamamahayag.

Mga Layuning ng Kilusang Propaganda
1. Gawin ang Pilipinas na isang regular
na lalawigan ng Spain.
2. Matamo ang pantay-pantay na
pakikitungo sa mga Pilipino.
3. Magkaroon ng kinatawang Pilipino
sa Korte ng Spain.

4. Mahirang ang mga Pilipinong pari sa
mga parokyang local.
5. Mapagtibay ang batas na
kinapapalooban ng mga karapatang
pantao para sa mga Pilipino.
6. Mapalitan ang anyo ng pamahalaan
mula sa military sa sibil.

7. Mabigyan ang mga Pilipino ng mga
karapatan at pribilehiyo na tinatamasa
ng mga Espanyol.
8. Kilalanin ang karapatan sa
mapayapang pagtitipon at Kalayaan
sa pagsasalita at pamamahayag.

MgaPropagandista

Ang

mga

propagandista

ay

mga

estudyanteng Pilipino na nag-aaral sa Europa.
Sina Jose Rizal, Graciano Lopez Jaena,
Marcelo H. Del Pilar, Juan at Antonio Luna,
Mariano Ponce at Jose Ma. Panganiban ay
ang mga propagandistang masigasig na
ipinaglaban ang ating bansa.

Jose Protacio Rizal

-nobelista

ng

kilusan
-nagtatag

ng

La Liga Filipina
-gumamit

ng

sagisag

na

Dimasalang at
Laong Laan

Jose Protacio Rizal

-sumulat at naglatha ng mga nobelang NOLI
ME TANGERE na naghayag ng pagmamalabis,
pagmamalupit at pagkaganid ng pinuno at
prayleng Espanyol sa mga katutubong Pilipino.
-naglathala din ng nobelang EL FILIBUSTERISMO
na kung saan tinalakay ang talamak na sakit
sa lipunan, pagsupil sa mga karapatang
pantao at ang maling pamamalakad
ng gobyerno at simbahan

Ang panggitnang uri ay binubuo sila ng
mayayamang Pilipino at mestisong Espanyol.
Marami sa mga panggitnang uri ay yumaman
at nakapag-ari ng mga lupain,
nakipagkalakalang panlabas, at naglinang ng
mga pinagkukunang-yaman ng Pilipinas.
Napag-aral nila ang kanilang mga anak at
napalawak nito ang kanilang mga kaalaman.

Marcelo H. Del Pilar

-manunulat ng
pahayagang
La Solidaridad

Marcelo H. Del Pilar

-nagtatag ng Diaryong Tagalog upang
isiwalat ang pagmamalupit ng mga
Espanyol sa mga Pilipino

-gumamit ng sagisag na Plaridel at
Piping Dilat

Graciano Lopez Jaena

mahusay na
manunulat at

orador,

tinaguriang
“Prinsipe ng

Mananalumpating

Pilipino”

Graciano Lopez Jaena

Sumulat ng Fray Botod- isang prayleng
Malaki ang tiyan na ganid sa pagkain,
maging sa pang-aabuso, kasakiman at
kalupitan nito sa mga Pilipino

-Patnugot ng La Solidaridad

-gumamit ng sagisag na Diego Laura

PANUTO:

Isulat

ang

JPR

kung

ang

pangungusap ay naglalarawan kay Jose
Rizal, MHP kung kay Marcelo H. del Pilar at
GLJ kung kay Graciano Lopez Jaena.
_______1. Nagtatag ng La Liga Filipina
_______2.Gumamit ng sagisag na Dimasalang
_______3. Patnugot ng La Solidaridad
_______4.Gumamit ng sagisag na Diego
Laura

_______ 5. Gumamit ng sagisag na Plaridel
_______ 6. Manunulat ng pahayagang La
Solidaridad
_______ 7. Sumulat ng Fray Botod
_______ 8. Naglatha ng mga nobelang NOLI
ME TANGERE
_______ 9. Gumamit ng sagisag na Laong Laan
_______ 10. Gumamit ng sagisag na Piping Dilat

Kung ikaw ang nasa panohon ng
pang-aabuso ng mga Espanyol,

makikilahok ka ba sa kilusang

propaganda?

Ang KILUSANG PROPAGANDA ay isang
mapayapang kampanya para sa mga

reporma sa pamamagitan ng talumpati at

pamamahayag. Binubuo ito ng mga
estudyanteng Pilipino na nag-aaral sa
Europa tulad nina Jose Rizal, Graciano

Lopez Jaena, Marcelo H. Del Pilar, Juan at
Antonio Luna, Mariano Ponce at Jose Ma.

Panganiban.

PANUTO: Basahin at unawaing Mabuti ang
bawat pangungusap. Isulat ang titik ng
tamang sagot sa patlang bago ang bilang.
_______ 1. Kilala siya bilang nobelista ng
Kilusang Propaganda.
A. Graiciano Lopez Jaena
B. Marcelo H. Del Pilar
C. Jose Rizal
D. Juan Luna

_____2. Ang nobelang Noli Me Tangere ni Rizal ay
tumatalakay sa __________.
A. pagmamalabis, pagmamalupit at pagkaganid
ng pinuno at prayleng Espanyol sa mga Pilipino.
B. pagmamalabis, pagmamalupit at pagkaganid
ng pinuno at prayleng Pilipino sa mga Espanyol
C. pagsupil sa mga karapatang pantao at ang
maling pamamalakad ng gobyerno at simbahan
D. pagbibigay tulong ng mga Espanyol sa mga
Pilipino

________ 3. Ito ang Diaryo na itinatag ng
Marcelo H. Del Pilar, kung saan isiniwalat
ang mga pagmamalupit ng mga Espanyol
sa mga Pilipino.
A. La Solidaridad
B. La Liga Filipina
B. Diaryong Tagalog
D. Kilusang Propaganda

_________ 4. Ito ay isang akda ni Graciano
Lopez Jaena na patungkol sa isang prayle
na malaki ang tiyan na ganid sa pagkain,
maging sa pang-aabuso, kasakiman at
kalupitan nito sa mga Pilipino.
A. Noli Me Tangere
B. La Solidaridad
C. Fray Botod
D. Diaryong Tagalog

_________ 5. Ito ay isang mapayapang
kampanya para sa mga reporma sa
pamamagitan

ng

talumpati

at

pamamahayag.
A. La Liga Filipina
B. Kilusang Propaganda
C. Diaryong Tagalog
D. La Solidaridad

AP 5

QUARTER 4 WEEK 2

D
A
Y
4

Ang Kilusang Propaganda,
La Solidaridad at La Liga

Filipina

PANUTO:

Isulat

ang

JPR

kung

ang

pangungusap ay naglalarawan kay Jose
Rizal, MHP kung kay Marcelo H. del Pilar at
GLJ kung kay Graciano Lopez Jaena.
_______1. Nagtatag ng La Liga Filipina
_______2.Gumamit ng sagisag na Dimasalang
_______3. Patnugot ng La Solidaridad
_______4.Gumamit ng sagisag na Diego
Laura

Balik Aral !

_______ 5. Gumamit ng sagisag na Plaridel
_______ 6. Manunulat ng pahayagang La
Solidaridad
_______ 7. Sumulat ng Fray Botod
_______ 8. Naglatha ng mga nobelang NOLI
ME TANGERE
_______ 9. Gumamit ng sagisag na Laong Laan
_______ 10. Gumamit ng sagisag na Piping Dilat

Sino ang nasa larawan?

Maliban kina Jose Rizal, Graciano Lopez Jaena
at Marcelo H. Del Pilar, kasama din sa kilusang
ito sina Antonio Luna, Mariano Ponce at Jose
Ma. Panganiban.

ANTONIO LUNA

isang parmasyotikong dinakip

at ipinatapon sa Espanya

-karamihan sa paksa niya ay tungkol sa
kaugalian ng Pilipino at mga pagtuligsa sa
pamamalakad ng pamahalaan at simbahan
-Pinamatnugutan

niya

ang

La

Independencia, taga pamansag ng mga
manghihimagsik at ng Unang Republika ng
Pilipinas
-Ang “Por Madrid” at “Noche Buena” ay ang
ilang sa kanyang mga akda
-gumamit ng sagisag na Tagailog

MARIANO PONCE

nakasulat ng mga akdang

pampanitikan sa tatlong
wika (Kastila, Tagalog at

Ingles)

-Tanyag na kaanib ng mga propagandista
sa Espanya at mahalagang katu-katulong
nina Jose Rizal, Marcelo H. Del Pilar at
Graciano Lopez Jaena
- Ang “Pagpugot kay Longino” at “Sobre
Filipinas” ay ilang lamang sa kanyang mga
akda
-Gumamit ng mga sagisag na Tikbalang,
Nanding at Kalipulako

Jose Ma. Panganiban

mahusay sa talumpati

LA SOLIDARIDAD

-

Ito

ang

opisyal

na

pahayagan ng kilusang
propaganda

- Unang inilathala sa Barcelona, Spain
noong Pebrero 15, 1889 sa pamumuno ni
Graciano Lopez Jaena.

- Ang pahayagang ito ay naglalaman ng
mga

lathala

ng

mga

Pilipinong

tumutuligsa

sa

pang-aapi

ng

mga

Espanyol.

LAYUNIN NG LA SOLIDARIDAD

1. Itaguyod ang malayang kaisipan at
kaunlaran
2.

Mapayapang

paghingi

ng

mga

repormang political at panlipunan
3. Ilarawan ang kaawa-awang kalagayan
ng Pilipinas upang gumawa ng mga
hakbang ang na ayusin ang mga ito

LA LIGA FILIPINA

- Itinatag ni Rizal noong Hulyo 3,1892. - Ito ay
isang samahang tumalakay sa iba’t ibang
larangan ng pamumuhay sa kolonya at sa
uri

ng

pamamahala

ng

Espanyol

-

Pangunahing

layunin

ng

samahan

ay

gumawa ng mga reporma sa mapayapang
paraan

- Ang ilan pa sa mga layunin ng samahan

ay ang mga sumusunod

1. Mapagbuklod-buklod ang mga Pilipino
2. Maipagsanggalang sila sa mga pang-
aabuso at katiwalian ng mga Espanyol
3. Magsagawa ng mga reporma sa bansa.
4. Mapabuti ang edukasyon, pagsasaka, at
kalakalan sa kolonya ; at
5. Pagtutulungan sa gitna ng kagipitan

Ang

samahang

La

Liga

Filipina

ang

gumising sa damdamin ng mga Pilipino na
labanan ang maling pamamalakad ng
mga Espanyol.
Ito din ang nagbigay-daan sa pagsiklab ng
himagsikan noong 1896.

PANUTO: Kumpletuhin ang hinihingi ng bawat bilang
batay sa araling ating napag-alan.

Propagandista

Sagisag na

Ginamit

Mga Ginawa o

Akda

Antonio Luna

Mariano Ponce

Jose Ma.

Panganiban

PANUTO: Basahin at unawaing mabuti ang
bawat pangungusap. Isulat ang LS kung ang
pangungusap ay tumutukoy sa La Solidaridad at
LF naman kung ito ay tungkol sa La Liga Filipina.
_______ 1. gumawa ng mga reporma sa
mapayapang paraan
_______ 2. naglalaman ng mga lathala ng mga
Pilipinong tumutuligsa sa pang-aapi ng mga
Espanyol.

_______ 3. mapagbuklod-buklod ang mga
Pilipino
_______ 4. mapabuti ang edukasyon, pagsasaka,
at kalakalan sa kolonya
_______ 5. itaguyod ang malayang kaisipan at
kaunlaran

Paano

mo

pahahalagahan

ang

katapangang

ipinamalas

ng

mga

Katutubong Pilipino upang labanan ang
pang-aabuso ng mga Espanyol?

Ang

KILUSANG

PROPAGANDA

ay

isang

mapayapang kampanya para sa mga
reporma sa pamamagitan ng talumpati at
pamamahayag.

Binubuo

ito

ng

mga

estudyanteng Pilipino na nag-aaral sa Europa
tulad nina Jose Rizal, Graciano Lopez Jaena,
Marcelo H. Del Pilar, Juan at Antonio Luna,
Mariano Ponce at Jose Ma. Panganiban.

Ang LA SOLIDARIDAD ay ang opisyal na
pahayagan ng kilusang propaganda.
Unang inilathala sa Barcelona, Spain noong
Pebrero 15, 1889 sa pamumuno ni Graciano
Lopez

Jaena.

Ito

pahayagang

ito

ay

naglalaman

ng

mga

lathala

ng

mga

Pilipinong tumutuligsa sa pang-aapi ng mga
Espanyol.

Ang LA LIGA FILIPINA ay itinatag ni Rizal
noong Hulyo 3,1892. Ito ay isang samahang
tumalakay sa iba’t ibang larangan ng
pamumuhay

sa

kolonya

at

sa

uri

ng

pamamahala ng Espanyol. Pangunahing
layunin ng samahan ay gumawa ng mga
reporma sa mapayapang paraan.

PANUTO: Basahin at unawaing mabuti ang
bawat pangungusap. Isulat ang titik ng
tamang sagot sa patlang bago ang bilang.
______ 1. Ito ang opisyal na pahayagan ng
kilusang propaganda.
A. La Liga Filipina
B. Diaryong Tagalog
C. La Solidaridad
D. Kilusang Propaganda

______ 2. Samahang itinatag ni Rizal noong
Hulyo 3,1892.
A. La Liga Filipina
B. Diaryong Tagalog
C. La Solidaridad
D. Kilusang Propaganda

______ 3. Ang samahang La Liga Filipina ay
isang samahang tumalakay sa __________.
A. iba’t ibang larangan ng pamumuhay sa
kolonya at sa uri ng pamamahala ng
Espanyol
B.

magagandang

naidulot

ng

mga

Espanyol sa bansa
C. masamang dulot ng kolonyalisasyon
D. mga patakarang ipinatupad ng mga
Espanyol

______ 4. Saan unang inilathala ang La
Solidaridad?

A.sa Barcelona, Spain
B. sa Paris, France
C. sa Tondo, Maynila
D. sa New York City, Amerika

______

5.

Ang

pahayagang

ito

ay

naglalaman

ng

mga

lathala

ng

mga

Pilipinong tumutuligsa
sa pang-aapi ng mga Espanyol.
A. La Liga Filipina
B. Diaryong Tagalog
C. La Solidaridad
D. Kilusang Propaganda

PANUTO: Lagyan ng √ (tsek) ang patlang sa
bawat bilang kung tama ang isinasaad ng
pangungusap. X (ekis) naman kung mali.
_______ 6. Si Jose Ma. Panganiban ay isang
mahusay sa talumpati.
_______ 7. Si Juan Luna ay naging patnugot
ng La Independencia. _______
8.

Kabilang sa mga akda ni Jomapa ay

ang “May Memoria Fotografia”.

_______

9.

Si

Mariano

Ponce

ay

may

kakayahang

makasulat

ng

akdang

pampanitikan sa
wikang Ingles lamang.
_______ 10.

Si Mariano

Ponce ay

isang

parmasyotikong ipinatapon sa Espanya.

AP 5

QUARTER 4 WEEK 2

D
A
Y
5

Catch-Up Friday