2306110254 Azra Kaçtıoğlu

UTANGAÇ -
LIK

Bazı insanların diğerleriyle beraberken,
konuşurken veya yardım isterken
yaşadığı güven yetersizliğidir.Genel
olarak insanlardan kaçınmaya eğilimli
olmak anlamına gelir.Utangaçlık psikoloji
alanında Hans Eysenck’in (1947)
fikirlerine dayanan kapsamlı bir geçmişi
olan içe dönüklükle ilgili bir kavramdır.

Utangaçlık Nedir?

Normal Utanma Duygusu

Normal utanma

duygusu, kişinin sosyal
yaşama gereken uyumu

sağlama, gereken

davranışları sergileme
sinyalini düzenleyen

duygu olarak
değerlendirilir.

Patolojik Utanma Duygusu

Patolojik utanma duygusu

ise normal dışı seyir

gösteren duygu olarak

değerlendirilir.

Utangaçlık dört boyutta ortaya
çıkabileceği belirtilmektedir.Bunlar ;
bilişsel, duygusal , fizyolojik ve
davranışsaldır.Bilişsel boyut aşırı
olumsuz öz değerlendirme ,
davranışsal boyut ise uygun şekilde
cevap vermede başarısızlık gibi
semptomlarla ortaya çıkabildiği ifade
edilmektedir.

Utangaçlığın Boyutları

Open Ended

Utangaçlığınızı 10 üzerinden puanlayın.

Poll

Utandığınız zaman hangi tepkileri gösterirsiniz ?

• Ellerim terler.

• Kalp atışım hızlanır.

• Gözlerimi kaçırırım.

• Yanaklarım kızarır.

Aynı durumun b�r �stenen b�r de
�stenmeyen özell�ğe sah�p olması
neden�yle o durumu terc�h
yapmak zorunda kalınması
hal�d�r. Mesela; ş�şman olan
b�r�s�n�n pasta yemekten
çek�nmes�, b�rey�n hem yüzmek
�stemes� hem de boğulmaktan
korkması

K�ş�l�k özelll�ğ� araştırmacıları utangaç, zeka veya ağırlık
g�b� kalıtsal b�r özell�k olduğu konusunda hemf�k�rlerd�r.
Utangaç çocukların her �k� ebeveyn�n de utangaç olmadığı
a�lelerde bulunma olasılığı yoktur. En az b�r utangaç,
ebeveyne sah�p olmak, çocuğun utangaç olma �ht�mal�n�n
artırır, ancak �k� utangaç, ebeveyn� olan a�leler�n, utangaç
b�r ebeveyn� olanlardan daha fazla utangaç, çocuğu
olmadığı bel�rt�lmekted�r.

Davransçılar, utangaç �nsanların, başkalarıyla etk�l� b�r şek�lde �l�şk� kurmak
�ç�n gerekl� sosyal becer�ler� öğrenmed�kler�n� düşünmekted�rler. Bu yaklaşıma

göre, b�z, �y� ya da kötü, ne öğrend�ysek oyuz. Sonucu b�z�m �ç�n olumlu olan

davranışlarımızı devam ett�r�r�z, b�z�m �ç�n olumsuz olan davranışları �se ya durdururuz ya

da bastırırız. Ayrıca, bu yaklaşıma göre, ebeveynler�n�n baskısı altında olan b�r çocuk

yaşamda daha etk�l� olmayı denerken utangaç olab�l�r.

Poll

Türkiye'nin en utangaç bölgesi hangisidir ?

• Doğu Karadeniz

• İç Anadolu

• Ege Bölgesi

• Marmara Bölgesi

Open Ended

Sizce Utangaçlık olumsuz bir duygu mudur ? Neden ?

Ps�kanal�t�k yaklaşıma göre utangaçlık, ruhun der�nl�kler�ne �nen b�l�nçdışı
çatışmaların b�r bel�rt�s� olarak görülmekted�r. Ps�koloj�k rahatsızlık Freud
tarafından k�ml�ğ� , ego �le süper ego arasındak� k�ş�l�ğ�n üç temel yönü
arasındak� uyumsuzluğun b�r sonucu olarak görülmekted�r. İd, �nsan
doğasının �çgüdüsel, tutkulu tarafını �fade eder. Ego, benl�ğ�n gerçeğ�
algılayan, ney�n mümkün olduğunu ögrenen ve yapılması gerekenler�
kontrol eden kısmıdır. Süperego, sert b�t v�cdanın ses�, ahlak� �zler, �dealler
ve sosyal tabulardır: Bu anlamda, utangaçlık b�r bel�rt�d�r. ve �d�n yer�ne
get�r�lmeyen �lkel �stekler�ne tepk� göster�r.Bu �stekler�n
arasında, çocuğun , annes�n�n tüm sevg�s�n� almak �ç�n, baba dah�l, d�ğer
herkes�n bütünüyle dışlanmasını arzulayan öd�pal �stek vardır.

Sosyologlar ve bazı çocuk ps�kologlar , utangaçlığın sosyal
programlama açısından anlaşılması gerekt�ğ�ne
�nanmaktadırlar. Buna göre, toplumun şartları pek
çoğumuzu utangaç yapmaktadır.
Sosyal ps�kologlar, utangaçlığın yaşamda b�r
et�ketlenmeden başka b�r şeyle
başlamadığını bel�rtmekteler. Buna göre, “Ben utangacım
çünkü kend�m� utangaç olarak adlandırırım ya da d�ğer
�nsanlar ben� utangaç olarak et�ketlerler.” yargısı �nsanlarn
utangaç olmasına neden olmaktadır.

Utangaçlığın ölçülmes� �lk olarak Cheek ve Buss tarafından yapılmıştır.

Bu araştırmacılar, utangaçlık ölçeğ� madde seç�m� �ç�n üç kr�ter kullanmışlardır.

Bunlar hem duygusallık (gerg�nl�k, end�şe) hem de utangaçlığa araç olan (ga-
r�p davranışlar , bakışsızlıktan kaçınma) b�leşenler, utangaçlığa özgü durum
lar (örneğ�n yabancılarla tanışmak ve utangaçlık ölçütünün toplumsallığa a�t
unsurların etk�s�nden korumak �ç�n �nsanlarla b�rl�kte olma terc�h�ne atıfta

bulunulmaması olarak bel�rlenm�şt�r.Ölçekte yer alan maddeler 1 �le 5 arasında
(1=kes�nl�kle katılmıyorum, 2-katılmıyorum, 3= kararsızım, 4= katılıyorum, 5=

kes�nl�kle katılıyorum) numaralandırılmaktadır.

Utangaçlığın Ölçülmesi

İy� tanımadığım �nsanlarla b�rl�kte olduğum zaman gerg�n h�sseder�m.1.

Sosyal açıdan gar�p b�r�y�m.2.

D�ğer �nsanlardan b�lg� �stemey� zor bulmam.3.

Part�lerde ve d�ğer sosyal alanlarda sık sık rahatsız h�sseder�m.4.

B�r grup �nsanla b�rl�kteyken, hakkında konuşmak �ç�n doğru şeyler� düşünmey� sorun h�sseder�m.5.

Yen� durumlarda utangaçlığımı üzer�mden atmak çok uzun vakt�m� almaz.6.

Yen� �nsanlarla tanıştığımda doğal hareket etmek ben�m �ç�n zordur.7.

Yetk�l� b�r�yle konuşurken gerg�n h�sseder�m.8.

Sosyal yeterl�l�ğ�m hakkında h�çb�r şüphem yok.9.

B�r�n�n tam gözüne bakmak ben�m �ç�n sorundur.

10.

Sosyal ortamlarda kısıtlanmış h�sseder�m.

11.

Yabancılarla konusmak ben�m �ç�n zor değ�ld�r.

12.

Karşı c�nsle konuşurken çok daha fazla utangacım.

13.

Siz kendinizi utangaç olarak algılıyor musunuz ?Siz kendinizi utangaç olarak algılıyor musunuz ?

Utangaç olmasaydınız yaşamınızda neler değişirdi ?Utangaç olmasaydınız yaşamınızda neler değişirdi ?

Dinlediğiniz İçin

:)
Teşekkürler