Techniki uczenia się

Techniki uczenia się

Metoda Feynman’a:

Polega na tłumaczeniu materiału w prostych słowach, jakbyś uczył kogoś innego. Pomaga to zidentyfikować luki w wiedzy i lepiej zrozumieć temat.

Wybierz temat, który chcesz zrozumieć. Spróbuj wytłumaczyć go na głos lub napisać w prostych słowach, jakbyś tłumaczył to dziecku. Jeśli napotkasz trudności, wróć do materiału źródłowego i uzupełnij luki.

Jak ją stosować?

1. Najpierw zapisz każdy temat na górze strony – dla każdego tematu osobna strona. Jako tematy rozumiemy poszczególne, pojedyncze zagadnienia.

2. Następnie, po przeanalizowaniu tematu w podręczniku (lub w innym źródle), wyjaśnij go pisemnie, własnymi słowami – tak, jakbyś miał/a nauczyć tego zagadnienia młodsze rodzeństwo. Przedstaw zagadnienie tak, jak „widzisz” je w swojej głowie, nie zapomnij o stosowaniu porównań!

3. Przejrzyj notatki i, porównując ze źródłem, zaznacz fragmenty, które zostały źle wytłumaczone. Po ich znalezieniu napisz poprawne objaśnienie, wspomagając się podręcznikiem.

4. Na koniec, jeśli na kartce znajdują się jakieś wyrazy typowo techniczne bądź pochodzące ze skomplikowanego języka, przepisz części zawierające te słowa w łatwy i zrozumiały dla osób nieposiadających wykształcenia i wiedzy, którą masz, sposób.

Mapy myśli:

Wizualne przedstawienie informacji w formie diagramu, co ułatwia zapamiętywanie i organizację myśli. Centralny temat jest umieszczony w środku, a powiązane pojęcia rozchodzą się na zewnątrz.

Weź kartkę papieru i narysuj centralny temat w środku. Dodawaj gałęzie z powiązanymi pojęciami, używając kolorów i obrazków, aby ułatwić zapamiętywanie.

​Tony Buzan udziela następujących rad tworzenia Map Myśli:

1. Na środku kartki narysuj związany z tematem obrazek składający się z minimum czterech kolorów.

2. Używaj obrazów i symboli na całej mapie.

3. Najważniejsze słowa powinny być najsilniej oznaczone.

4. Na jednej linii może się znajdować tylko jedno słowo lub rysunek.

5. Linie powinny być takiej długości jak słowa.

6. Używaj różnych wielkości i stylów liter.

7. Używaj wielu różnych kolorów.

8. Daj się ponieść swojej wyobraźni – twórz mapy nawet najbardziej abstrakcyjne czy absurdalne.

9. Wykreuj swój własny styl tworzenia Map Myśli.

10. Umieszczaj na Mapie Myśli nie tylko same fakty, ale także problemy, skojarzenia itp.

Technika Pomodoro:

Polega na podzieleniu nauki na krótkie, intensywne sesje (np. 25 minut), po których następuje krótka przerwa. Pomaga to utrzymać koncentrację i zapobiega zmęczeniu.

Ustaw timer na 25 minut i skup się na jednym zadaniu. Po upływie czasu zrób 5-minutową przerwę. Powtórz cykl kilka razy, a następnie zrób dłuższą przerwę (15-30 minut).

​Jak skorzystać z techniki Pomodoro? Instrukcja krok po kroku:

Przede wszystkim przygotuj czasomierz - może być to dowolne urządzenie, które odmierza czas (np. timer w Twoim telefonie).

Stwórz listę zadań do wykonania (na kartce lub w formie elektronicznej). Może być to kilka małych celów do zrealizowania (np. zadzwonić do klienta, napisać maila do zespołu, uporządkować foldery na komputerze, etc.) lub duże zadanie podzielone na mniejsze części (np. przeczytać 1 rozdział w podręczniku, zrobić research do artykułu, napisać wstęp i punkt pierwszy tekstu, etc.).

Zadania warto posortować od najważniejszych do najmniej ważnych (dzięki temu już po pierwszych “pomidorach” poczujesz satysfakcję z wykonania kluczowych zadań). Na tym etapie bardzo istotne jest dobre planowanie - każde zadanie powinno być możliwe do wykonania w 25 minut. Jeśli wiesz, że zajmie Ci więcej czasu, podziel je na mniejsze części.

Ustaw swój czasomierz na dokładnie 25 minut. Włącz go i skup się na 1. zadaniu z listy. Przez te 25 minut spróbuj zrealizować swój cel. Jeśli nagle zorientujesz się, że konieczne jest wykonanie dodatkowego zadania, dopisz je do listy jako oddzielny punkt.

Kiedy po upływie 25 minut usłyszysz dzwonek czasomierza, oznacz na liście zadanie jako wykonane. A co, jeśli nie udało Ci się w pełni zrealizować celu? Dopisz kolejne zadania do swojej listy.

Po pierwszym Pomodoro masz czas na krótką, około 5-minutową przerwę. W tym czasie nie rób niczego związanego z pracą lub nauką. Możesz przejść się po mieszkaniu lub biurze, porozciągać się, nalać sobie szklankę wody, czy też wyjść na balkon. Dzięki krótkim przerwom będziesz w stanie utrzymać koncentrację podczas 25-minutowych Pomodoro i unikniesz przemęczenia. Po krótkiej przerwie rozpocznij kolejne 25-minutowe Pomodoro.
Ten schemat powtórz 4 razy (25 + 5 + 25 + 5 + 25 + 5 + 25). Po czwartym “pomidorze” zrób sobie dłuższą, 15-30-minutową przerwę. To dobry moment na przygotowanie kawy lub herbaty, zjedzenie posiłku, czy też rozmowę ze znajomym. W tym czasie odpoczniesz i przygotujesz organizm na kolejną rundę czterech Pomodoro.

Aktywne powtarzanie:

Regularne przeglądanie materiału w odstępach czasu, co wzmacnia pamięć długotrwałą. Można używać fiszek lub aplikacji do nauki.

Stwórz fiszki z pytaniami i odpowiedziami. Regularnie przeglądaj je, zwiększając odstępy między powtórkami (np. codziennie, co trzy dni, co tydzień).

Metoda Cornella:

Technika notowania, która dzieli kartkę na trzy części: notatki, pytania/kluczowe pojęcia i podsumowanie. Ułatwia to przeglądanie i zrozumienie materiału.

Podziel kartkę na trzy części: notatki (główna część), pytania/kluczowe pojęcia (lewa kolumna) i podsumowanie (dolna część). Podczas przeglądania notatek, odpowiadaj na pytania i przeglądaj podsumowanie.

​Notowanie metodą Cornella należy rozpocząć od odpowiedniego podzielenia kartki (najlepiej A4), zgodnie z poniższym wzorem:

• A – miejsce na tytuł, nagłówek lub opis tego, czego dotyczą notatki. W prawym rogu warto również zapisać datę;

• B – przestrzeń na notatki właściwe, w której powinny znaleźć się wszelkie niezbędne informacje – cytaty, główne myśli, wzory, dane, wykresy, fakty i inne. Dla ułatwienia można zapisywać je od akapitów lub myślników. Bardzo ważne, aby zagadnienie było opracowane szczegółowo. Można również posługiwać się rysunkami. To doskonałe rozwiązanie dla osób, których stylem uczenia się jest wzrokowiec;

• C – w węższej kolumnie należy zapisywać słowa kluczowe, pytania oraz hasła, które będą przypominały, co jest właściwym zagadnieniem w danym fragmencie;

• D – w tym miejscu powinno znaleźć się kilka zdań (4-5) podsumowujących i wnioski. Najlepiej zapisać je w ciągu 24 godzin. Jak to zrobić? Po prostu wyobraź sobie, że streszczasz temat komuś, kto jest w nim zupełnie nieobeznany.

Dzięki metodzie Cornella, notowanie jest szybsze, a późniejsza nauka – łatwa i przyjemna. Warto przekonać się o tym samemu i wypróbować ją podczas lekcji lub wykładu.

Metoda LOCI:

Technika pamięciowa polegająca na wizualizacji miejsc (np. pokoi w domu) i umieszczaniu w nich informacji do zapamiętania. Pomaga to w łatwiejszym przypominaniu sobie informacji.

Wybierz znane miejsce (np. dom) i wyobraź sobie, że umieszczasz w nim informacje do zapamiętania. Podczas przypominania sobie, “przejdź” przez to miejsce w wyobraźni.

​Jak zastosować metodę loci

• Stwórz swój pałac pamięci. To musi być znajomy scenariusz: Twój dom, dom przyjaciela, lokalna biblioteka, ulica z Twojego miasta lub park.

• Zaprojektuj swój plan podróży (lub trasę). Na przykład wychodzę z pokoju, przechodzę przez korytarz, patrzę przez okno, idę do łazienki, potem idę do salonu i widzę kanapę, stół, półki… Wizualizuj każdy najmniejszy szczegół w swoim umyśle.

• Teraz połącz elementy, aby zapamiętać każdy z tych szczegółów. Nie ma znaczenia, że może wydawać się to głupie czy absurdalne. Właściwie im bardziej absurdalne skojarzenie, tym lepiej je zapamiętasz. Na przykład, jeśli studiujesz prawo, możesz powiązać każde prawo z konkretnymi obiektami.

• Po połączeniu danych z obiektami, szczegółami lub kątami pomieszczeń, należy kilkakrotnie przejść przez trasę. Gdy wszystko stanie się znajome, a każda informacja będzie znajdować się w wyznaczonym miejscu, informacje zakorzenią się w Twojej pamięci.

Technika SQ3R:

Składa się z pięciu kroków: Survey (przegląd), Question (pytania), Read (czytanie), Recite (powtarzanie), Review (przegląd). Pomaga to w lepszym zrozumieniu i zapamiętaniu tekstu.

Przeglądaj materiał (Survey), zadawaj pytania (Question), czytaj uważnie (Read), powtarzaj na głos (Recite) i przeglądaj regularnie (Review).

​1. Zbadaj (Survey)

Pierwszym krokiem w metodzie SQ3R jest zbadanie lub eksploracja. Należy je przeprowadzić w czasie nie dłuższym niż 10 minut. Polega na powierzchownym podejściu do badanego tematu. Odbywa się to poprzez szybkie odczytanie elementów takich jak spis treści, nagłówki i śródtytuły oraz podkreślenia.

Ma na celu uzyskanie ogólnych informacji o treści dokumentu. Umożliwia to wykrycie ogólnej struktury tekstu i sformułowanie pierwszej mentalnej mapy tego, co on zawiera. To podstawa wszystkiego innego.

​2. Zapytaj (Question)

Drugi krok jest również krótki i polega na sformułowaniu pytań dotyczących treści, które właśnie zostały zbadane. Najlepiej skoncentrować pytania na wątpliwościach, które wynikły z tego wstępnego badania.

Ważne jest również zidentyfikowanie treści związanych z wcześniejszą wiedzą. Wszystko to powinno przybrać formę pytania. Można je zapisać na kartce, na lewym marginesie, a następnie odpowiedź można zapisać na prawym marginesie.

​3. Czytaj (Read)

Trzeci krok metody SQ3R odpowiada aktywnemu odczytowi. Polega na uważnym przeczytaniu tekstu, starając się uchwycić idee opracowane przez autora oraz ważne dane lub szczegóły tekstu.

Ten krok należy wykonać bez pośpiechu. W rzeczywistości wskazane jest przeprowadzenie drugiego czytania, aby pogłębić zrozumienie tekstu. Jeśli znajdziesz odpowiedzi na pytania z poprzedniego kroku, należy je zapisać, jak wskazano powyżej.

​​4. Powtórz (Recite)

Czwarty krok nazywa się powtarzaniem lub recytacją. Polega na odłożeniu wszystkich notatek na bok i opowiedzeniu własnymi słowami wszystkiego, co pamiętasz z tekstu. Chodzi o to, aby nie robić tego dosłownie, ale przetłumaczyć treść na własny język.

Dodatkowym wsparciem na tym etapie może być sformułowanie krytycznych pytań dotyczących tematu. Ponadto przydatne jest sporządzenie ogólnego podsumowania tego, co zostało przeczytane. To nie tylko pomaga zwiększyć zrozumienie, ale także zapamiętywanie.

​5. Przejrzyj (Review)

Na tym etapie metody SQ3R proces uczenia się konsoliduje. Polega na ponownym przeczytaniu tekstu i przejrzeniu wszystkich uwag z nim związanych. Jest to najdłuższa faza i najlepiej powinna trwać kilka dni, aby można było lepiej zapamiętać materiał.

Tworzenie powiązań:

Łączenie nowej wiedzy z już posiadaną. Pomaga to w lepszym zrozumieniu i zapamiętaniu informacji.

Staraj się łączyć nową wiedzę z tym, co już wiesz. Na przykład, jeśli uczysz się nowego języka, porównuj nowe słowa z podobnymi w twoim języku ojczystym.

Wizualizacja:

Używanie wyobraźni do tworzenia obrazów związanych z materiałem do nauki. Pomaga to w lepszym zapamiętywaniu.

Twórz mentalne obrazy związane z materiałem. Na przykład, jeśli uczysz się o historii, wyobraź sobie sceny z przeszłości.

Każda z tych technik może być dostosowana do indywidualnych potrzeb i stylu uczenia się.

​Jak wykorzystać wizualizację w nauce? 

 

Podobnie jak sportowcy możesz wykorzystać tę wiedzę do nauki nowych umiejętności np. kiedy chcesz nauczyć się nowej umiejętności np. gry na gitarze albo przygotować się do sprawdzianu. Kiedy uczysz się o krajach - wyobraź sobie, że jesteś w danym miejscu, kiedy o drzewach - spróbuj ich dotknąć i poczuć. Prowadzić możesz też zaawansowane rozmowy z obcokrajowcami. Prawdę mówiąc ogranicza cię jedynie twoja wyobraźnia. 

Oczywiście nie oznacza to, że wystarczy leżeć na kanapie, a nasze umiejętności będą się rozwijać. Wizualizacja nie jest w stanie zastąpić naturalnych i realnych ćwiczeń. Jednak jest świetnym ich uzupełnieniem, zwłaszcza w momentach, kiedy czujemy złość, bo kolejna próba zakończyła się niepowodzeniem. W wyobraźni wszystko wyda się prostsze, dzięki czemu nabierzemy motywacji, a co ważniejsze - zrobimy krok naprzód. Być może to ten krok, którego brakowało nam podczas treningu? :)