ESP 10 Modyul 6, 2nd Quarter

Layunin, Paraan, Sirkumstansiya
at kahihinatnan ng Makataong kilos
ESP 10 Modyul 6,2nd Quarter

Makataong Kilos- ay bunga ng
ating isip at kagustuhan na
nasasalamin ang ating
pagkatao.

2 uri

a. Katanggap-tanggap (Mabuti
b.Kahiya-hiya (masama)

Halimbawa
Si Robinhood, ay kilala sa kaniyang
pagiging matulungin lalo na sa
mahihirap. Ngnunit saan ba niya
kinukuha ang kaniyang ibinibigay na
tulong sa kanila? Hindi ba sa
pagnanakaw? Masasabi mo ba na
tama ang kaniyang kilos?

-mahalagang malaman natin ng
lubos kung paano nagiging Mabuti o
masama ang isang kilos.

Layunin-Ito ay tumutukoy sa panloob

na kilos kung saan nakatuon
ang kilos-loob. Ito rin ay
tumutukoy sa taong
gumagawa ng kilos (doer)
hindi ito nakikita o nalalaman
ng ibang tao dahil ito ay
personal sa taong gumagawa
ng kilos.

Halimbawa: Binigyan ni Tanya
ng pagkain ang kaniyang
kaklaseng walang baon dahil
gusto niyang kumopya dito sa
pagsusulit sa Math.

Mabuti ba ang layunin?
Paggalang ba ito sa dignidad ng
kamag-aral?

Dito mahuhusgahan na ang kilos ay
masama sapagkat masama ang
kaniyang layunin.

Pangongopya?
Ano ang layunin? Makasagot sa pagsusulit.
Tama ba ang pangongopya upang makapagbigay
ng sagot?

Mali dahil ang pangongopya ay pagpapakita ng kawalan ng tiwala sa sariling kakayahan at pagiging tamad.

Paraan- ito ay ang panlabas
na kilos na kasangkapan o
paraan upang makamit ang
layunin

Halimbawa:
ang kumain- ang obheto ay
makakain ngunit kung *kakain ka
ng bato ito ay masama dahil hindi
kinakain ang bato.

*paraan- which is mali

Sirkumstansiya-ito ay tumutukoy sa
isang kondisyon o kalagayan ng kilos
na nakababawas o nakadaragdag sa
kabutihan o kasamaan ng isang kilos.

a. SINO- ito ay tumutukoy sa tao na
nagsasagawa ng kilos o sa taong maaring
maapektuhan ng kilos.

Hal.
Pumunta si Arnold sa bahay ni Lola Ester.Nakita niya
kung saan itinatago ng kaniyang lola ang pera nito.
Isang araw ay pumunta siya sa bahay nito at kinuha
niya ang pera sa lagayan.

Masama ba ang ginawa niya? OO
at lalong nadagdagan ng
panibagong kasamaan dahil ang
pinagnakawan niya ay mismong
lola niya.

b. Ano- ito ang tumutukoy sa mismong
kilos, gaano ito kalaki o kabigat.

Hal. Gamit ang naunang hal.
Kinailangan ni Lola Ester ng gamot
dahil nahirapan itong huminga,
ngnunit Nawala sa lagayan ang
pera nito.

Nadala sa ospital si Lola Ester, ito’y
lalong ngpabigat sa kasamaan ng kilos ni
Arnold.

C. Saan- ito ay tumutukoy sa lugar
kung saan ginagawa ang kilos.

Hal. Pinag –usapan nila Pol at
Andrew ang isa nilang kaklase na di
umano’y nakikipagrelasyon sa
kanilang guro, ito’y habang silay
nasa simbahan

Ang paninirang puri ay masama, isa
pa nadaragdagan ang masamang
kilos dahil sa lugar kung saan ito
isinagawa.

d. Paano- ito ay tumutukoy sa paraan
kung paano isinagawa ang kilos.

Hal. Matalinong mag-aaral si Nestor. Pinaghandaan niya
nang Mabuti ang kanilang pagsusulit upang mapasama
muli sa Top Ten sa kanilang seksiyon. Ngnunit habang
sumsagot siya sa pagsusulit, mayroon siyang hindi
maalala na sagot sa tanong. Nanghihinayang si Nestor na
hindi ito masagutan dahil alam niayng pinag-aralan niya
ito. Napatingin siya sa papel ng kaniyang katabi at Nakita
niya ang sagot kaya’t kinopya niya ito.

e. Kailan- ito ay tumutukoy kung
kailan isasagawa ang kilos.

Hal. Nasunugan ang isang pamilya sa lugar nila Chris.
Sa halip na tulungan niya ang mga ito, sinamantala niya
ang pagkakataon upang makapagnakaw sa pamilya.

Dito mas lalong nadaragdagan ang kasamaan ng
kaniyang kilos dahil sa sitwasyon ng pamilyang
nasunugan.

•Kahihinatnan- (Consequence)
kaakibat na
pananagutan ng
bawat kilos.

Layunin-Ito ay tumutukoy sa panloob

na kilos kung saan nakatuon
ang kilos-loob. Ito rin ay
tumutukoy sa taong
gumagawa ng kilos (doer)
hindi ito nakikita o nalalaman
ng ibang tao dahil ito ay
personal sa taong gumagawa
ng kilos.

Dito mahuhusgahan na ang kilos ay
masama sapagkat masama ang
kaniyang layunin.

Halimbawa:
ang kumain- ang obheto ay
makakain ngunit kung *kakain ka
ng bato ito ay masama dahil hindi
kinakain ang bato.

*paraan- which is mali

For every action there is an
equal and opposite reaction.
(Newton's Third Law of Motion)