Францияның бірігуі

XIV-XV ғасырдағы

Франция және Англия

тарихы

1198—1340
1360—1369
XIV-XV ғ.ғ.

Франция тарихына қысқаша шолу
XI‒XIVғ.ғ. Француз жерлерінің бірігу қыйыншылықтары
Жүз жылдық соғыс
Францияның бірігуі

Франция XIV-XV ғ.ғ

XIV-XV ғ.ғ.

XIV-XV ғ.ғ.

Франция тарихына қысқаша шолу

Франция аумағын адамдар ең ежелгі заманнан бастап мекендеген.Тас дәуірінде капиния мәдениеті тайпалары
өмір сүрсе, кейін кельт тайпаларықоныстанды. . Б.з.б. 2 ғ.с — 1 ғ. Ор. Галлияны римдіктер жаулап алды.
4–5 ғ. герман тайпаларының баса-көктеп кірді. 486 жылы франктер жаулап алды.
10 ғасырдан бастап ел Франция деп атала бастады. Біртұтас корольдік іс жүзінде бір-біріне тәуелсіз көптеген
иеліктерге бөлініп кетті.
10 ғасырда туыстас екі ірі халық — Луара өзінінің солтүстігіне қарай солтүстік француз және оңтүстікте,
Бретань түбегіне бретань халқы қалыптасты. Алғашында король иелігі (домен) Францияның солтүстік
бөлігіндегі Париж бен Орлеанның айналасында ғана болды
13 ғасырдың бас кезінде Англия корольдігі Солтүстік Францияның көпшілік бөлігінде билік құрды. 13 ғ. 2-
жартысында елдің орталықтануы күшейіп, Париж оның саяси және экон. орталығынана айнала бастады.

.

XIV-XV ғ.ғ.

XI-XII ғасырларда. француз жерлерінде феодалдық бұйрықтар басым болды. Капет

әулетінің патшалары тек жеке иелігінде ―корольдік доменге билікке ие

болды.Көптеген герцогтар,графтар мен епископтар өздерін патшамен тең деп

санады.Олардың король алдындағы вассалдық міндеттерін,міндетті әскери

қызмет ету мерзімі азайтуға тырысты. Феодалдардың соғыстар

жерменәскериолжағакенелудің көзіне айналды. Діни феодалдар-епископтар
менмонастырлар ―алдымен Римпапасына, тек екіншікезекте патшаның билігін

мойындады.

Пэр (лат. pares—"тең")-Англияда,сондай — ақ 1848жылғадейін,Францияда-

ерекше саяси артықшылықтарға ие жоғары дворяндардың мүшелері.

XIV-XV ғ.ғ.

XIV-XV ғ.ғ.

XIV-XV ғ.ғ.

Корольдің Француз жерлерін өз билігіне біріктіру қадамдары .

Патшаныңбил�күш�нвассалдарменкүрес�

Людовик VI Толстой , 1108-1137 жылдары

билік құрған, . Ол өз жерінде

сепаратизмнің барлық көріністерін ―

бөлінуге деген ұмтылысты қатыгездікпен

басқарды. Людовик VI Толстой өзініңұлы,
болашақ король Людовик VII мен Аквитан
тағының мұрагері Алиенораның арасында

әулеттік неке ұйымдастырды. .

АквитандықАлиенораЛюдовик
VIIденажырасыпкет�пек�нш�рет

―ағылшынтағынаүм�ткер

Генрих II Плантагенетке
қосылды. .Аквитанияжер�

Генрих II өтт�

XIV-XV ғ.ғ.

Французиел�г�

Филипп II Август б.е 1180-1223

1180-1223ж.Фландрия Нормандия, Турен

,Мэн

1204-1214 Анжу, Аквитании,Пуату, Тулуза

жерін қосып алды.

Ағылшын королі Арыстан журек
Людовик1189-1199 б.е. жж крест

жорығында, кейін 1199-1216жж. б.е.

Жерсиз Джон Франциядығы көп аумақтан

айырылды

XIV-XV ғ.ғ.

Людовик IX Әулие

Король Людовик IX Әулие б.е 1226-
1270 жж таққа отырған, Француз елін
біріктіруге тырысты. Әділ сот жүргізіп,
қайырылымдылықпен айналысты.
феодал арасындағы соғысты
болдырмауға талпынды.
1259ж ағылшын королі Генрих III келісім
шарт Анжу,Мэн,Пуату француздада,
Гаскони , Аквитания бөлігі
ағылшындарда Екі рет крест жорығына
қатысып шіркеуге жақындай түсті

XIV-XV ғ.ғ.

Филипп IV әдемі, жалған ақша жасаушы

1302ж ”Тұз” салығы
1302 жылы 11 шілдеде фламанд көтерілісі кезінде Куртре қаласының маңындағы
шайқаста (қазір — Батыс Фландрия провинциясы, Бельгия) фламанд әскері француз
Корольдік армиясын жеңді.
1309-1378 жж авиньондық тұтқын
Италяндық және еврей көпестерін тәркілеу
1310 ж.тамплиер орденін айыптып1314 ж. тамплиерлерді тұтқындап меншігін ,тәркіледі
Мыс көп қосылған ақша шығарды,
1314-1328ж Филипп корольдің 4 ұлы билікте ұзақ болмады.
Карл IV әдеміден ұрпаққалмады
Капет әулиетінің орнына Валуа әулиеті биліг басталды

Король Филипп IV әдемі 1285-1314 жылдары билік

құрды.өз иелігіне Наварра мен Шампан,Лион графтығын

қосты.

1302 жылы, Филипп IV әдемі маңызды мемлекеттік

мәселелерді шешу үшін әр түрлі таптардыңөкілдерінен

― Бас Штаттардан кеңес шақырды.

XIV-XV ғ.ғ.

Жүзжылдық 1337-1453 жж..

Себептер�: -Франциятәж�туралы IIIЭдуардтыңтаққаүм�т�,
-оныңқұрлықтықиел�ктер�настамегеменд�г�нқолжетк�зуниет�.
Кезеңдер�;
Эдуардсоғысы - 1337-1360 жж.
Каролинсоғысы - 1369-1389 жж.
Ланкастерсоғысы - 1415-1453 жж.

1 кезең
1340 Слейс теңіз шайқасы
1346 жылы 26 тамызда Францияның
солтүстігіндегі Креси ауылының жанында болды.
1347 Кале порты1558 дейін ағылшын қолында
1346-1351 "Қара өлім”
1356 Пуатье,ағылшын жеңісі
1358 Жакерия көтрілісі
1356-1358ж Этье́н Марсе́ль

Қараөл�м

жакерияның алғышарттары туралы қысқаша айтқанда, Франция тарихындағы 1356-1358 жылдар әсіресе қиын болды. Патшалыққа оба эпидеті келді.Ол
салықтардыңөсуімен қатар жүрді, оның бір бөлігі 1356 жылы Пуатье шайқасында жеңілгеннен кейін сол жерде болған Король Джон Иоганнның тұтқынынан
сатып алуға жұмсалды. Париж маңындағы бекіністерді қалпына келтіру міндеті де шаруаларға жүктелді. Жакерияның басталу күні 1358 жылдың 28 мамыры болып
саналады.Алғашқы қойылым Париждің солтүстігіндегі Бовеси аймағында болды. Бүліктің себебі Наварра королі Чарльз Зұлымның әскері ұйымдастырған тонау
болды. Қысқа мерзім ішінде көтеріліс Оңтүстіктегі Сена өзенінен Францияның солтүстігіндегі Амьен қаласына дейінгі аумақты қамтыды. Көтеріліс жетекшісі Гильом
Каль өзін бас капитан деп атады.
Шаруалар феодалдардан қиянат жасағаны үшін кек алды, құлыптарды қирандыларға айналдырды, дворяндардың отбасы мүшелерін өлтірді және
зорлады. Жакерия 1356-1358 жылдардағы Париж көтерілісімен тұспа-тұс келді, оны көпес шеберханасының ақсақалы Этьен Марсель
басқарды.Көтерілістің барысы және оны биліктің талқандауы
Шаруалар нашар қаруланған және ұйымдасқан. Гильом кал Этьен Марсельдің көтерілісші париждіктерімен байланыс орнатуға тырысты. Соңғысыныңқызығушылығы
Парижге азық-түлік тасымалдау болды.Көтеріліс барысында бірқатар қалаларда, соның ішінде Амьен мен Компьенде шаруалар мен бай қала тұрғындары арасында
қақтығыс болды. Көп ұзамай көтерілісшілерге қарсы Валуа әулетінен шыққан Чарльз Зұлым мен Дофин Карлдың әскерлері әрекет ете бастады, олар кейінірек Чарльз
V дана болды.
Маусым айында Мело ауылында Гильом Каль мен Карл Зұлым отрядтар арасында шайқас өтті. Көтерілісшілер әскерінде Садақшылар, арбалар мен атты әскерлер болды.
Зұлым Карлдың 1000-ға жуық жауынгері болған. Ол жекпе-жекте жеңіліп қалды, сондықтан әскери қулыққа барды: Гильомды келіссөздерге шақырды.
Көтерілісшілердің жетекшісі пайда болған кезде, ол бірден тұтқынға алынып, шынжырға байланған.
Гильом калдың тұтқынынан кейін бүлікшілердіңқалған бөлігі қырғынға ұшырады. 1359 жылдың маусым айының соңында 20 мыңға жуық адам қайтыс болды.
Осылайша, Жакерия шамамен бір жылға созылды және Король Парижде Этьен Марсельдіңөнерін басып тастағаннан кейін аяқталды. 1359 жылы тамызда дофин Карл
көтерілісшілерге рақымшылық жасады, бірақ феодалдар оның шарттарын жиі орындамады және бүлікшілерді өлтіруді жалғастырды.

Көтерілісшілердің билікке қарсы әрекеттері 1359 жылдыңқыркүйегіне дейін жалғасты. Жакерия қуғын-сүргінге ұшырады, бірақ патша күшті халықтыққойылымнан
қорқып, ағылшындармен татуласуға асықты. 1360 жыл 1337 жылы басталған Жүз жылдық соғыстың бірінші кезеңінің соңы болды.Біз не білдік?
Жакерия деп аталатын Франция тарихына енген шаруалардың феодалдарға қарсы қозғалысының себептері жүз жылдық соғыстың бірінші кезеңінің соңында
патшалықтағы ауыр экономикалық жағдайға байланысты. Францияның солтүстігінде халықтыққойылым шамамен бір жылға созылды және оны үкімет әскерлері,
сондай-ақ Наварра королі басып тастады.

2-кезең

Каролина соғысы-Жүз жылдық соғыстың екінші кезеңі, ол Англия, Франция және олардың одақтастары

арасындағы қақтығыстар тізбегін білдірді. Кезеңнің атауы Франция королі Чарльз V Валуаның атынан, 1369 жылы
бретиньидегі бейбітшілікке қол қойылғаннан кейін тоғыз жыл өткен соң соғысты қайта бастаған. Бұл үшін ресми
сылтау аквитандықтардың Француз тәжіне бағытталған қара Князь Эдвардқа шағымдары болды. Каролина соғысы

кезінде плантагенеттердің континенттік иеліктерінің едәуір бөлігін иемденген француздар үшін басымдық болды. 1378

жылдан бастап соғыс католик шіркеуініңүлкен бөлінуіне қарсы болды: христиан әлемінде екі Рим Папасы пайда

болды, ал Англия Урбан VI мен Францияны Клемент VII қолдады. Осыған байланысты қақтығыстың кейбір

эпизодтары қасиетті соғыс деп түсіндірілді (атап айтқанда, диспенсердің 1383 жылғы крест жорығы, ағылшындар

фламанд қалаларына графтарына қарсы көмектесуге тырысқан, бірақ шегінуге мәжбүр болған).

Францияныңөзінен басқа, соғыс Эдвардия соғысы сияқты Пиреней түбегінде де болды. Ағылшын ханзадасы Джон
Гаунт Кастилия тәжін алуға тырысты, бірақ сәтсіздікке ұшырады. Кастилиялықтар өз кезегінде Англияның одақтасы

Португалияны жаулап алуға тырысты, бірақ Алжубарротта (1385) жеңілді.

1389 жылы Англия мен Франция арасында бітім жасалды, ол 1415 жылға дейін созылды.

Ланкастер соғысы (1415-1453)

Ланкастер соғысы (1415-1453)Қазан 1415 Азенрук қаласындағы шайқас. Ағылшындар жеңді1419 Британдықтар

Бургундия герцогімен одақтасып, Француз жерлерінің жартысына жуығын, соның ішінде Парижді басып алды 1420

Ағылшын королі Генрих V Чарльз V мұрагері болатын Троядағы келісім1421 Құдай шайқасы. Француз-шотланд

әскерлері ағылшындарды талқандады1422 Генри V қайтыс болды 1423 Краван шайқасы. Ағылшындар жаудың жоғары

күштерін жеңді1428 Ағылшындар Орлеанды қоршауға алды1429 Жанна дАрк басқарған француз әскері ағылшын

қоршауын Орлеаннан алып тастады.Пате шайқасы. Француздардың жеңісі1435 түсінбегендей француздардың жағына

өтті. Француз королі Чарльз Vιι және Бургундия Филлипі мед арас келісіміне қол қойды. Француздар Парижді

қайтарды1449 Француздар Руанды босатты1450 Формигни шайқасы. Француздар жеңді.Кан қаласы босатылды1453
Кастильондағы соңғы шешуші шайқас. Ағылшындар жеңілді. Бордодағы ағылшын гарнизоны тапсырылды Соғыс

аяқталды. Алдағы жылдары ресми бейбітшілік келісіміне қол қойылмады. Англия 1475 жылға дейін Францияға ауыр
ішкі қақтығыстарға байланысты шабуыл жасамады. Жаңа ағылшын королі Эдвардтың француздарға қарсы әскери

жорығы Өтпелі және сәтсіз болды. 1475 жылы Эдуард АV және Людовик XΙ қол қойды Пикиньи бітімгершілік

келісімі.

Нәтижелер
1453 жылы Англия мен Францияның екінші пайдасына ұзаққа созылған әскери қарсыласуының аяқталуы осындай нәтижелерге
әкелді:
Француз халқы 65 дан астамға азайды%;
Франция Париж келісімі бойынша Англияға тиесілі оңтүстік-батыс территорияларын қалпына келтірді (1259);
Англия Кале қаласынан басқа континенттік иелігінен айырылды (1558 жылға дейін);
Англия аумағында ықпалды ақсүйектер әулеттері арасында елеулі қарулы қақтығыстар басталды (қызыл және ақ раушан соғысы
1455-1485);
Ағылшын қазынасы іс жүзінде бос болды;
Қару - жарақ пен техника жетілдірілді;
Тұрақты армия пайда болды.

Ағылшын-француз қақтығысының көрнекті тұлғасы, сөзсіз, ФранцияныңҰлттыққаһарманына айналған Жанна дАрк. Аңыз
бойынша, Орлеан бикеші француздарға Орлеанды қоршауға алған ағылшындармен күресуге және жаңа шешуші әрекеттер үшін жиналуға
көмектескен Құдайдың көрегендік сыйлығын алды. 1430 жылы Жанна тұтқынға алынып, 1431 жылы ағылшындар бидғатшы деп
танылып, өртеніп кетті.

Толығырақ: https://obrazovaka.ru/istoriya/stoletnyaya-voyna-gody-kratko-o-datah.html

Жаннад'арк

Questions

&

Discussion