Words That Work - Filipino Edition

​WIKANG
FILIPINO
EDITION

Inaasahang Bunga

Kaya’t pagkatapos ng gawain, inaasahang ang lahat ay:

1. nakatukoy ng mga salitang madalas gamitin sa maling anyo, gamit, o kahulugan;

2. nakakilala ng tamang gamit ng mga piling salitang Filipino nang pasalita at pasulat; at

3. naituwid ang maling gamit ng salita batay sa wastong gramatika at semantika ng wikang Filipino.

Mekaniks ng Laro:

1. May mga piling aytem na kinuha mula sa mga sikat na linyang pampelikula.

2. Hihingin ang pagganap ng mga ito mula sa mga piling miyembro ng awdyens.

3. Tukuyin ang angkop na salita para sa bawat aytem ng pangungusap.

4. Piliin ang titik ng tamang sagot. 

5. Ang tatlong may pinakamataas na iskor ay makatatanggap ng gantimpala.

Multiple Choice

“Nag-double job / Nagdobol-job po ako para kumita ng pera.”

Alin ang tamang pagsulat?

• A. Nag-double job

•  B. Nagdobol-job

Paliwanag (Pagsasalin, Paggigitling, & Paglalapi)

Ayon sa Komisyon sa Wikang Filipino (KWF), kapag ang hiram na salita ay karaniwang ginagamit at walang katumbas sa Filipino, maaari itong gamitin sa orihinal nitong baybay.

Halimbawa: nag-drive, nag-shoot, nag-online class

Paliwanag (Pagsasalin, Paggigitling, & Paglalapi)

• Kapag ang salitang sinusundan ng panlapi (tulad ng nag-) ay dayuhang salita o nagsisimula sa patinig, ginagamitan ito ng gitling (-) upang maging malinaw ang kahulugan at bigkas kahit hindi ito pangngalang pantangi (proper noun).
  

• Ang unlaping “nag-” ay idinugtong sa “double job” upang ipakita ang aspekto ng pandiwa (na tapos na ang kilos), na isang karaniwang ginagawa sa Filipino.

Multiple Choice

____ matanggap niya ang kaniyang 14th month pay, bumili siya _____ bagong laptop.

• A. Nang, ng

• B. Ng, nang

Paliwanag (Tamang paggamit ng "Nang" at "Ng")

NANG: Ito ay isang pangatnig (conjunction) na nag-uugnay ng dalawang sugnay (clauses) ginagamit din ito bilang pang-abay o pang-ugnay, sa pag-uulit ng kilos at pagtukoy ng panahon.

Halimbawa: Kumain ako nang mabilis.

Paliwanag (Tamang paggamit ng "Nang" at "Ng")

NG: Ginamit ang “ng” dahil ito ay pang-ukol na nag-uugnay sa pandiwa (bumili) at ginagamit din kung ang kasunod ay pangngalan; nagpapakita ng pagmamay-ari o layon.

Halimbawa: Bumili ako ng prutas.

Multiple Choice

“Subukin / Subukan mong matulog nang maaga.”

Alin ang tama?

• A. Subukin

• B. Subukan

Paliwanag (Subukin/Subukan)

SUBUKIN: paggawa ng isang kilos, “to test,” “to try”

Halimbawa: Subukin mong sumali sa pagligsahan sa pagkanta.

SUBUKAN: pagsunod, “to spy,” “to follow”

Halimbawa: Subukan mo ang pusa kung saan ito pupunta.

Multiple Choice

“Ikaw din naman ah. Ginagawa mo ang gusto mo!”

• A. Tama

• B. Mali

Paliwanag (Rin/Din, Raw/Daw)

RIN/RAW: ginagamit sa patinig (vowel) at malapatinig (glide) na w at y na tunog ang salitang sinusundan

Halimbawa:
Masaya rin ako.

Ikaw raw ang aking kagrupo.

Paliwanag (Rin/Din, Raw/Daw)

DIN/DAW: ginagamit sa katinig (consonant) na tunog ang salitang sinusundan

Halimbawa:
Malungkot din ako. 

Sina at Ben daw ang aking kagrupo.

Paliwanag (Rin/Din, Raw/Daw)

DIN/DAW: ginagamit din kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa mga pantig na -ra, -re, ri, -ro, -ru, -raw, o -ray

Halimbawa:
Maaari din siyang tumulong sa atin. 

Araw daw ng kaniyang kapanganakan ngayon.

Multiple Choice

“Iba’t iba / Iba’t-iba ang pinanggalingan ng ating mga mag-aaral.”

Alin ang tama?

• A. Iba't iba

• B. Iba't-iba

Paliwanag (Pagkukudlit & Paggigitling)

• Hindi na kailangan ang gitling ( - ) dahil hindi ito tambalang salita.

• Pagbubuod ito ng dalawang magkatabing salitang (iba, iba) na pinagbubuklod ng pangatnig na “at” - na pinaikli bilang “t” gamit ang kudlit.

• Paano naman ang “iba-iba?” Ginagamit ito bilang kolokyal o impormal na katumbas.

Multiple Choice

“Walisan / Walisin mo ang sahig.”

Alin ang tama?

• A. Walisan

• B. Walisin

Paliwanag (Walisan/Walisin)

WALISAN: nakapokus sa lokasyon

Halimbawa: Walisan mo ang bakuran.

WALISIN: nakapokus sa layon

Halimbawa: Walisin mo ang mga basura sa bakuran.

Multiple Choice

“Kaibigan mulang / mo lang ako. And that’s all I ever was to you.”

Alin ang tama?

• A. mulang

• B. mo lang

Paliwanag (Tamang Gamit ng Salita)

Mula/ng (from): isang pang-ukol na ginagamit upang ipakita ang pinagmulan ng kilos, lokasyon, o panahon.

Mo lang (I am only): isang panghalip (mo) at isang pang-abay (lang/lamang)

Multiple Choice

“Kumatok sa pinto / pintuan ng faculty room ang mag-aaral.”

Alin ang tama?

• A. pinto

• B. pintuan

Paliwanag (Pinto/Pintuan)

PINTO: ang bagay na binubuksan/isinasara
Halimbawa: Isara mo ang pinto.

PINTUAN: ang daanan o bukana kung saan naroon ang pinto

Halimbawa: Huwag kang humarang sa pintuan.

Multiple Choice

“Pahiran / Pahirin mo ang mga sulat sa whiteboard.”

Alin ang tama?

• A. Pahiran

• B. Pahirin

Paliwanag (Pahiran/Pahirin)

PAHIRAN: paglagay (to put something)
Halimbawa: Pahiran mo ng ointment ang kaniyang sugat.

PAHIRIN: pag-alis (to remove something)

Halimbawa: Pahirin mo ang dumi sa mesa.

Multiple Choice

“Panalo kami bilang kampeon sa intramurals ngayong taon!”

Ano ang salitang-ugat ng “panalo?”

• A. nalo

• B. talo

Paliwanag (Pagbabagong Morpoponemiko)

Sa linggwistikang Filipino, nagkakaroon ng "asimilasyong ganap," kung saan mayroong pagbabago sa ispeling o baybay matapos pag-isahin ang isang panlapi at isang salitang ugat.
Naiimpluwensiyahan ng kaligirang tunog ng huli ang una katulad ng "pang" at "talo" 

• pang + talo = pangtalo

• pangtalo [replace "ng" with "n"] = pantalo

• pantalo [remove "t"] = panalo