Mikroflora jamy ustnej

​Mikroflora bakteryjna
jamy ustnej

By lek. dent. Dominika Komandera

Multiple Choice

Podaj główną funkcję zdrowej mikroflory bakteryjnej w jamie ustnej:

• Ochrona przed zakażeniami poprzez konkurencję z patogenami

• Wywoływanie stanów zapalnych w obrębie jamy ustnej

• Pobudzanie wzrostu próchnicy zębów

• Zwiększanie ryzyka chorób dziąseł

rola mikrobioty jamy ustnej

• zapewnia homeostazę jamy ustnej

• zapobiega rozwojowi chorób i zakażeń

skład mikrobioty jamy ustnej

zindywidualizowane
i odmienne u każdego człowieka

elementy zmienne

drobnoustroje występujące
u każdego człowieka

rdzeń

dotychczas z jamy ustnej wyizolowano ponad 700 różnych gatunków drobnoustrojów

BAKTERIE

grzyby

pierwotniaki

wirusy

MIKRONISZE JAMY USTNEJ

​GŁÓWNE EKOSYSTEMY JAMY USTNEJ
gładkie powierzchnie błony śluzowej policzków i dziąseł​
gładkie powierzchnie zębów (naddziąsłowe, poddziąsłowe)​
brodawkowata powierzchnia języka​
szczelina dziąsłowa i jej nabłonek​
bruzdy na powierzchniach zębów​
ubytki próchnicowe​
kieszonki przyzębne ​

+ protezy, aparaty

• wiek

• czynniki socjoekonomiczne

• spożywane pokarmy

• spożywanie alkoholu

• palenie tytoniu

• przyjmowanie różnych leków (ANTYBIOTYKI)

• różne stany fizjologiczne (np. ciąża, pokwitanie, przekwitanie)

czynniki wewnętrzne i zewnętrzne

skład mikrobioty jamy ustnej jest dynamiczny...

• cukrzyca

• nowotwory

choroby

skład mikrobioty jamy ustnej jest dynamiczny...

trwałe naruszenie flory jamy ustnej skutkuje zakaźnymi chorobami ju

PRÓCHNICA

CHOROBY PRZYZĘBIA

Multiple Choice

Podaj główny mechanizm, dzięki któremu mikroflora fizjologiczna jamy ustnej zapobiega kolonizacji przez patogeny.

• Stymulacja odpowiedzi immunologicznej organizmu.

• Produkcja antybiotyków niszczących patogeny.

• Fagocytoza patogenów przez komórki mikroflory fizjologicznej.

• Konkurencja o składniki odżywcze i przestrzeń.

Multiple Choice

Określ, które z poniższych stwierdzeń najlepiej opisuje funkcję płytki nazębnej w rozwoju próchnicy.

• Płytka nazębna tworzy środowisko sprzyjające rozwojowi bakterii wytwarzających kwasy

• Płytka nazębna dostarcza składników odżywczych dla zębów

• Płytka nazębna chroni zęby przed działaniem kwasów

• Płytka nazębna jest neutralna i nie wpływa na stan zdrowia zębów

Multiple Choice

Co jest pierwszym etapem formowania płytki nazębnej?

• Tworzenie błonki nabytej z protein i glikoprotein

• Tworzenie kamienia nazębnego

• Odwracalne przyklejanie się drobnoustrojów

• Rozpuszczanie fosfoprotein śliny

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

1. TWORZENIE BŁONKI NABYTEJ (PELLIKULI)

Bakterie nie przyklejają się bezpośrednio do zębów, ale przez bezkomórkową białkową osłonkę - błonkę nabytą.
Błonka nabyta powstaje niemal natychmiast na mechanicznie oczyszczonej powierzchni zębów.
Szybkość powstawania błonki nabytej jest zróżnicowana indywidualnie.

Główne składniki błonki nabytej to adsorbowane selektywnie składniki śliny:
- glikoproteiny
- fosfoproteiny
- lipidy
- składniki płynu dziąsłowego (w niewielkim stopniu)

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

1. TWORZENIE BŁONKI NABYTEJ (PELLIKULI)

Błonka nabyta jest błoną półprzepuszczalną
ogranicza transport jonów do i z twardych tkanek zęba.

Błonka nabyta działa jako bariera dyfuzyjna odgrywająca modyfikującą rolę w zapoczątkowaniu próchnicy.

Chroni też zęby przed abrazją, atrycją i erozją.

2. ODWRACALNE PRZYKLEJANIE SIĘ DROBNOUSTROJÓW

Drobnoustroje przyczepiają się do błonki nabytej biernie niesione strumieniem śliny lub wiążąc się z nią słabymi wiązaniami chemicznymi.

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

3. NIEODWRACALNE PRZYKLEJANIE SIĘ BAKTERII

Bakterie przyczepiają się do powierzchni zęba w sposób SELEKTYWNY

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

3. NIEODWRACALNE PRZYKLEJANIE SIĘ BAKTERII

Wcześni kolonizatorzy:
- paciorkowce z grupy mitis: Streptococcus sanguinis, Streptococcus oralis, Streptococcus mitis (56% całej początkowej mikroflory)
- Actinomyces (po 2 godzinach)
- Haemophilus, Neisseria
- RZADKO bezwzględne beztlenowce

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

4. KOAGREGACJA I SUKCESJA MIKROBIOLOGICZNA

Z czasem rośnie udział Actinomyces i bakterii Gram-ujemnych (np. Haemophilus) w płytce bakteryjnej.

Te bakterie nie są w stanie same przylegać do powierzchni zębów, ale do pionierów.
Produkty wytwarzane przez wcześniejszych kolonizatorów (peptydy, kwas mlekowy i inne) są wykorzystywane przez kolejne drobnoustroje, a w dojrzałej płytce nie ma już bakterii pionierskich (np. Streptococcus oralis).

Wraz ze zwiększeniem grubości płytki, obniża się stężenie tlenu:
dochodzi do zmiany dominacji z bakterii głównie tlenowych i względnie beztlenowych do dominacji względnie tlenowych i beztlenowych drobnoustrojów.

FAZY FORMOWANIA PŁYTKI NAZĘBNEJ

5. UTWORZENIE WSPÓLNOTY BAKTERYJNEJ - DOJRZAŁEJ PŁYTKI

Multiple Choice

Po jakim czasie Actinomyces stają się wczesnymi kolonizatorami w procesie formowania płytki nazębnej?

• po 2 godzinach

• po 12 godzinach

• po 24 godzinach

• po 1 godzinie

Multiple Choice

Które bakterie rzadko występują jako wcześni kolonizatorzy w procesie formowania płytki nazębnej?

• Bezwzględne beztlenowce

• Actinomyces

• Paciorkowce z grupy mitis

• Haemophilus

Multiple Choice

Co wytwarzają bakterie próchnicotwórcze w wyniku fermentacji cukrów?

• Białka

• Tłuszcze

• Kwasy

• Witaminy

BAKTERIE PRÓCHNICOTWÓRCZE

• bakterie płytki nazębnej

• kwasotwórcze – wytwarzanie kwasów w wyniku fermentacji cukrów

• kwasolubne/kwasoodporne – preferują kwaśne środowisko

• wytwarzają zewnątrzkomórkowe polisacharydy (dekstran i mutan), które nadają matrycy płytki nazębnej żelową konsystencję, przez co sprzyjają zlepianiu się bakterii i ich przyleganiu do zęba

Multiple Choice

Analizując skład mikroflory bakteryjnej jamy ustnej, jakie rodzaje bakterii są uważane za główne czynniki etiologiczne próchnicy zębów?

• Escherichia coli i Streptococcus mutans

• 
  Streptococcus mutans i Lactobacillus

• Lactobacillus i Streptococcus pneumoniae

• Staphylococcus aureus i Lactobacillus

pałeczki kwasu mlekowego

lactobacillus acidophilus

paciorkowce zmienne

streptococcus mutans

bakterie próchnicotwórcze

Multiple Choice

Analizując skład mikroflory bakteryjnej jamy ustnej, określ, który z wymienionych rodzajów bakterii jest głównym czynnikiem etiologicznym próchnicy zębów

• 
  Streptococcus mutans

• Porphyromonas gingivalis

• Lactobacillus casei

• Actinomyces

Multiple Choice

Oceń zdolność bakterii Streptococcus mutans do tworzenia biofilmu na powierzchni zębów. Jaki jest główny składnik tego biofilmu?

• Dekstran

• Kwas hialuronowy

• Peptydoglikan

• Kwas mlekowy