Kafli 3 - Taktu tillit til verðbólgu

Taktu tillit til verðbólgu

Hvað er verðbólga?

• Verðbólga er skilgreind sem stöðug hækkun almenns verð­lags á vöru og þjónustu í hagkerfi

• Verðbólga er skilgreind sem stöðug lækkun almenns verð­lags á vöru og þjónustu í hagkerfi

• Skyndileg og óvænt hækkun á verðlagi í hagkerfi

• Slæm tegund af hálsbólgu

Taktu tillit til verðbólgu

Hvernig er verðbólga mæld?

• Með því að fylgjast með því hvernig verð þróast á milli tímabila á vöru og þjónustu í sérvalinni körfu sem endurspeglar neyslu einstaklinga

• Með því að fylgjast með því hvernig verð þróast á körfu fullri af mat og grænmeti

• Með því að fylgast með verðþróun á innkaupsverði nýrra bifreiða

• Með því að fylgjast með útgjöldum í heimilisbókhaldi nokkurra heimila í úrtaki

Taktu tillit til verðbólgu

Hvaða vísitala er notuð til að mæla almenna verðbólgu?

• Vísitala byggingaverðs

• Launavísitala

• Vísitala neysluverðs

• Vísitala framleiðsluverðs

Taktu tillit til verðbólgu

Hverjar eru venjulega helstu ástæður verðbólgu?

• Almenn ánægja og gleði tengd árangri landsliða kvenna og karla í íþróttum

• Þensla (heildareftirspurn er meiri en heildarframboð) og kostnaðarhækkanir

• Vextir og kostnaðarhækkanir

• Þensla og skattar

Taktu tillit til verðbólgu

Hvað er átt við með hugtakinu kaupmáttur krónu/launa?

• Máttur gleði og hamingju sem fæst við kaup á vörum og þjónustu

• Vald eða máttur sem fylgir því að geta keypt mikið magn af vöru og þjónustu

• Verðmæti tiltekinna vara og þjónustu sem fæst fyrir hverja krónu á tímabili

• Magn vöru og þjónustu sem fæst fyrir hverja krónu eða óbreytt laun á tímabili

Taktu tillit til verðbólgu

Hvers vegna er há og óvænt verðbólga venjulega talin vera slæm fyrir hagkerfi þjóða?

• Kaupmáttur lækkar, vexti hækka og verðskyn neytenda brenglast

• Kaupmáttur lækkar, vexti lækka og verðskyn eykst

• Kaupmáttur hækkar sem leiðir til óþarfa eyðslu og minni sparnaðar

• Vegna þess að það kostar mikið að breyta verðmerkingum í verslunum

Taktu tillit til verðbólgu

Hvor fullyrðingin um hvernig verðbólga hefur áhrif á kaupmátt launa er sönn?

• Kaupmáttur hækkar og því geta neytendur keypt meira magn af vöru og þjónustu fyrir launin sín

• Kaupmáttur lækkar og því geta neytendur keypt minna magn af vöru og þjónustu fyrir launin sín

Taktu tillit til verðbólgu

Af hverju þurfa einstaklingar að fylgjast með og taka tillit til verðbólgu?

• Verðbólga getur haft áhrif á vexti

• Verðbólga hefur áhrif á kaupmátt, kostnað heimila og verðmæti eigna

• Verðbólga hefur áhrif á almenna geðheilsu og hamingju þjóðar

• Til að geta svarað spurningum um efnahagsmál

Taktu tillit til verðbólgu

Hvað geta einstaklingar gert til að verja sig fyrir almennum kostnaðarhækkunum vegna verðbólgu?

• Losað um sparnað til að viðhalda óbreyttri neyslu

• Heimsækja pabba og mömmu eða vini síðdegis og vonast til að þér verði boðið í mat

• Aðlagað neyslu að breyttu verðlagi, í versta falli lækkað mánaðarlegan sparnað einnig

• Ekkert, verðbólga er bara hagfræðileg tala sem hefur ekki áhrif á þig eða aðra

Taktu tillit til verðbólgu

Hvað geta einstaklingar gert til að koma í veg fyrir að kaupmáttur sparnaðar lækki vegna verðbólgu?

• Valið eignaflokka sem eru líklegir til að skila hærri ávöxtun en verðbólga (bankareikningar og stutt skuldabréf til skamms tíma, hlutabréf og fasteignir til lengri tíma).

• Fært allan sparnað í hlutabréf og bíða þangað til verðbólga lækkar aftur

• Færa allan sparnað yfir í laus fé eða peningaseðla

• Spara minna, eyða meira