Şiir Çalışması 1

Elbisem gündelik, pabucum delik

Haberin olsa da sobayı yaksan

Yağmur iliğime geçti üstelik

İçim ürperiyor, ya evde yoksan

Yukarıdaki dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) 11’li hece ölçüsü ile yazılmıştır.

• B) Uyak düzeni “çapraz uyak” şeklindedir.

• C) Zengin kafiye kullanılmıştır.

• D) Koşma’nın ilk dörtlüğü biçimindedir.

• E) Konusuna göre satirik şiire örnektir.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde diğerlerinden farklı bir kafiye kullanılmıştır?

• A) Bir oğlum var güzel seni alayım

  Gurbette ne var onu bulayım

• B) Gene haber oldu turnam dizildi

  İşittim Senem’i bağrım ezildi

• C) Dinlen ustam size haber sorayım

  Başınıza olmaz işler kurayım

• D) Bu meydanda erkân olur, yol olur

  Bu hususta gavga olur, zul olur

• E) Gurbet ilde garip kimdir bilmezler

  Ağlayanda gözün yaşın silmezler

Garibim bu gülşende

Baykuşlar ötüşende

Gariplik ne çetinmiş

Baş yastığa düşende

Dilberin işi itâb u nâz olur

Çeşmi câdû gamzesi gammaz olur

Ey gönül sabr et tahammül kıl ana

Yâra erişmek işi az az olur

Bu dörtlüklerden birincisi halk şiiri, ikincisi divan şiiri geleneği içinde yer alan bir nazım şeklidir.

Bu dörtlüklerden hareketle şiirde gelenekle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

• A) Divan şiiri, halk şiir geleneğinin etkisinde gelişmiştir.

• B) Şiir geleneklerinin dili zamanla yalınlaşır.

• C) Her şiir geleneğinin değişmez nazım şekilleri vardır.

• D) Şiir gelenekleri birbirinden etkilenebilir.

• E) Zamanla divan şiirinin nazım birimi dörtlük olmuştur.

İslamiyetten önceki Türk şiirinde “yuğ” adı verilen cenaze merasimlerinde ozanların okuduğu şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sagu

• B) Sav

• C) Kam

• D) Baksı

• E) Koşuk

İslamiyet’ten önce şiir geleneğimizle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Şiirler heceyle söylenmiştir.

• B) Şairler “yuğ, şölen” isimleriyle anılmıştır.

• C) Dil son derece yalındır.

• D) Daha çok , yarım kafiye kullanılmıştır.

• E) Destan, sagu, koşuk gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.

Bakmaz mısın Karac’oğlan halına?

Garip bülbül konmuş gülün dalına.

Kadrin bilmeyenler alır eline,

Onun için eğri biter menekşe.

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Halk şiirine özgü nitelikler taşımaktadır.

• B) Bir koşmanın ilk dörtlüğünden alınmıştır.

• C) Hece ölçüsüyle söylenmiştir.

• D) Bir olayın meydana gelişi, asıl nedenin dışında bir neden bağlanmıştır.

• E) Yalın bir dil kullanılmıştır.

Leyla… Ela gözlü bir çöl ahusu /

Saçları bahtından daha siyahtır. /

Kurmuş diye sevda yolunda pusu /

Döktüğü gözyaşı, çektiği ahtır.

(Ahmet Hamdi Tanpınar)

Yukarıda verilen dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Didaktik şiir türüne girdiği

• B) Çapraz kafiye düzeni olduğu

• C) 11 ’li hece ölçüsü ile yazıldığı

• D) Tam ve zengin kafiye kullanıldığı

• E) Rediflere yer verildiği

Bu cadde İstanbul Caddesi,

Aziziye Minaresi’nde çifte ezan

Nal sesleri, motor gürültüleri

Arasında kaybolursunuz bazan

(Feyzi Halıcı)

Yukarıda verilen dörtlüğün uyak düzeni aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Çapraz

• B) Koşma tipi

• C) Mâni tipi

• D) Örüşük

• E) Sarma

Göğü bir fecre sarar açtığımız bayraklar /

Yurdu, topraklara mıhlanmış adımlar saklar /

Çarpar ecdadımızın nabzı damarlarda bugün, /

Koşar üç kıtada nal sesleri hâlâ Türkün!.. (Yusuf Ziya Ortaç)

İşlediği konu bakımından yukarıda verilen şiirin türü aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Didaktik

• B) Dramatik

• C) Epik

• D) Lirik

• E) Pastoral

Sen bana yeni yılsın her dakika /

Her dakika bir yaşıma daha giriyorum /

Sen benim üstüne titrediğim güzel ve yeni /

Saatim kadar saadetimin göz bebeği zamansın /

Ben bin parçaya bölündüm her parçasında /

Her parçasındayım kırkayak sesli boğuk arkadaşlığın /

Çalkantısız üniversitenin yalnızlığın ve ağlamanın

Yukarıda verilen şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Mübalağa sanatına başvurulmuştur.

• B) Aşk teması işlenmiştir.

• C) Teşbih sanatından yararlanılmıştır.

• D) Kelimeler gerçek anlamlarında kullanılmıştır.

• E) İmge bakımından zengindir.