10.SINIF EDEBİYAT 6.ÜNİTE DEĞERLENDİRME

Türk halk tiyatrosunda yer alan Karagöz oyunuyla ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Oyunda yerel söyleyişlere yer verilir.

• Yazılı bir metne dayanan, komedi ağırlıklı oyunlardır.

• Usta-çırak geleneği içinde sürdürülür.

• Figürleri perdeye yansıtarak seslendiren ve oynatan kişiler vardır.

• Oyun sırasıyla "mukaddime", "muhavere", "fasıl" ve "bitiş" bölümlerinden oluşur.

Batılı tutum ve davranışı, kılık ve kıyafetiyle pek sevilmeyen, eğitimli olmasına rağmen saf bir yapıya sahip olan Şair Müştak Bey, sevdiği Kumru Hanım'la Ziba Dudu ve Habbe Kadın aracılığıyla evlenmiştir. Nikâh sonrasında kendisiyle evlendirilen kişinin Kumru Hanım'ın çirkin ve yaşlı ablası Sakine Hanım olduğunu görünce önce bayılır, sonra itiraz eder. Mahallelinin de işe karışmasıyla başına gelenleri kabul etmek mecburiyetinde kalan Müştak Bey'in imdadına arkadaşı Hikmet Bey yetişir.

Bu parçada tanıtılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

• İntibah

• Şair Evlenmesi

• Ayyar Hamza

• Kokona Yatıyor

• Açıkbaş

Geleneksel tiyatro içinde yer alan bu türde, rol alan bütün kişileri ve hikâyeyi tek kişi canlandırır. Bu tiyatro, taklide ve tuluata dayalıdır. Oyuncu, bir sandalyeye oturarak dinleyicilerine hikâyeler anlatır; hikâyenin kahramanlarını kendi yöresinin dili ve şiveleri ile taklit eder. Onun konusu, günlük yaşamdaki olaylar, masallar, destanlar, hikâyeler ve efsanelerdir; aksesuarını ise bir sandalye (tabure), bir mendil (havlu) ile bir sopa (baston) oluşturur.

Yukarıda özellikleri verilen geleneksel tiyatro türü hangisidir?

• Meddah

• Köy seyirlik oyunları

• Karagöz

• Kukla

• Orta oyunu

» Bir metne bağlı değildir.

» Doğaçlama olarak sahnelenir.

» Dekor oldukça sadedir.

Yukarıda genel özellikleri verilen tiyatro türü içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

• Komedi

• Meddah

• Orta oyunu

• Köy seyirlik oyunları

• Gölge oyunu

Halk tiyatrosunun bir türü olan Karagöz oyunuyla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

• Tasvirler; hayalci, hayalî veya hayalbaz adları verilen kişi tarafından canlandırılır.

• Acem, Arap, Kastamonulu, Trabzonlu gibi tipler genellikle ağız özellikleriyle konuşurlar.

• Karagöz; Arapça, Farsça kelime ve terkipler kullanan eğitimli, aydın halk tipidir.

• Giriş, muhavere, fasıl ve bitiş olmak üzere dört bölümü vardır.

• Karagöz ve Hacivat oyunun karakterleridir.

PİŞEKÂR — (I) Eee, Hamdiciğim, çoktan beri birbirimizi görmedik. (II) Şimdi ne işdesin?

KAVUKLU — (III) Şu çocukları savalım da, öyle görüşürüz. (Kamburlara) — (IV) Gelin bakalım, öpün Tosun amcanızın elini! (...) — Ne zahmet! (V) Paraya alışırlar...

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi, yükleminin yerine göre ötekilerden farklıdır?

• I

• II

• III

• IV

• V

(I) Türk edebiyatında modern tiyatrodan önce geleneksel Türk tiyatrosu yüzyıllarca varlığını sürdürmüştür. (II) Karagöz, orta oyunu, meddah, seyirlik köy oyunları, kukla gibi türlere ayrılan geleneksel Türk tiyatrosu sözlü gelenek içinde ortaya çıkıp gelişmiştir. (III) Modern tiyatro ise Türk edebiyatına Tanzimat’la birlikte Batı’dan gelmiştir. (IV) Bu dönemde Ahmet Vefik Paşa ilk yerli oyun olan Şair Evlenmesi’ni yazmış, Moliére’den uyarlamalar yapmıştır. (V) Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi’nde tiyatro farklı anlayışlarla gelişmesini sürdürmüştür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

Geleneksel Türk tiyatrosunun bir türü olan Karagöz'ün bölümlerini işaretleyiniz.

• Giriş

• Muhavere

• Fasıl

• Göstermelik

• Tekerleme

Cumhuriyet Dönemi tiyatrosunda işlenen konuları seçiniz.

• Köy ve köylü hayatı

• Köyden şehre göç

• Ekonomik hayat

• Yurt dışına gidenlerin yaşadıkları

Bir beyaz perdenin arkasına konulan ışık ve bu ışığın önünden geçirilerek perdeye aksettirilen şekillerle oynanır. Mukaddime (öndeyiş veya giriş), muhavere (söyleşme), fasıl (oyun), bitiş bölümlerinden oluşur.

Bahsedilen tür nedir?

(a)